راهنمای جامع نرم افزار مالی مهسان

به راهنمای کاربری خوش آمدید. برای مطالعه توضیحات مربوط به هر بخش، از منوی سمت راست گزینه مورد نظر را انتخاب کنید.


صندوق دار

راهنمای جامع کاربری نرم‌افزار صندوق فروشگاهی

مقدمه و تحلیل ساختار سیستم

این نرم‌افزار مجهز به یک سیستم کامل "صندوق مکانیزه فروش" است که برای محیط‌های خرده‌فروشی طراحی شده است. هسته اصلی این سیستم فرم ""صندوقدار"" است که به عنوان میز کار اصلی عمل می‌کند.

تحلیل فنی کوتاه:
سیستم از یک معماری هوشمندانه برای مدیریت همزمان چندین مشتری استفاده می‌کند. به جای ثبت مستقیم فاکتور در جداول اصلی، ابتدا اطلاعات در "جداول موقت" ذخیره می‌شوند. این کار باعث می‌شود صندوقدار بتواند تا "۱۰ فاکتور فروش" و "۵ فاکتور مرجوعی" را همزمان باز نگه دارد ("فاکتورهای معلق") و بین آن‌ها سوئیچ کند، بدون اینکه تداخلی ایجاد شود. تنها پس از تسویه حساب و چاپ، اطلاعات به جداول دائمی منتقل می‌شوند.

فصل اول: شروع به کار با فرم اصلی (صندوقدار)

این فرم میز کار اصلی شماست. در سمت راست یک نوار ابزار برای دسترسی سریع و در بالای صفحه، تب‌هایی برای مدیریت فاکتورهای باز وجود دارد.

۱. مدیریت شیفت کاری

قبل از هر کاری، باید یک شیفت کاری فعال داشته باشید.

  • "دکمه "شروع شیفت":" اگر شیفت بسته‌شده‌ای دارید یا تازه وارد شده‌اید، روی این دکمه کلیک کنید. سیستم نام شما، تاریخ و ساعت شروع را ثبت می‌کند. تا زمانی که شیفت باز نشود، امکان صدور فاکتور وجود ندارد.
  • "دکمه "پایان شیفت":" در پایان زمان کاری، این دکمه را بزنید. سیستم کنترل می‌کند که آیا فاکتور باز و ثبت نشده‌ای دارید یا خیر. اگر همه چیز ثبت شده باشد، شیفت بسته می‌شود.
  • "دکمه "عملکرد شیفت":" گزارشی از فروش‌ها، مرجوعی‌ها و دریافتی‌های نقدی و غیرنقدی شیفت جاری به شما می‌دهد.

۲. نوار ابزار عملیاتی (سمت راست)

  • "دکمه "فاکتور فروش (F1)":" با زدن این دکمه (یا کلید F1 کیبورد)، وارد محیط صدور فاکتور فروش می‌شوید. اگر فاکتور بازی داشته باشید، آن را نمایش می‌دهد، در غیر این صورت فاکتور جدیدی ایجاد می‌کند.
  • "دکمه "فاکتور مرجوعی (F2)":" برای ثبت برگشت از فروش کالا استفاده می‌شود.
  • "دکمه "گزارش فاکتورها":" برای مشاهده لیست فاکتورهای صادر شده در شیفت جاری و امکان چاپ مجدد آنها.
  • "دکمه "آموزش":" لینک به ویدیوی آموزشی.

۳. مدیریت فاکتورهای باز (نوار بالای صفحه)

در بالای صفحه، تعدادی دکمه شماره‌دار (۱ تا ۱۰) می‌بینید.

  • "تب‌های شماره‌دار (۱، ۲، ...):" این‌ها ""فاکتورهای معلق"" هستند. فرض کنید در حال ثبت کالا برای مشتری A هستید (تب ۱)، مشتری B جلو می‌آید و فقط یک قلم کالا دارد. می‌توانید روی تب ۲ کلیک کنید، فاکتور مشتری A موقتاً پارک می‌شود، فاکتور مشتری B را ثبت و تسویه کنید و سپس دوباره روی تب ۱ کلیک کنید تا ادامه کار مشتری A را انجام دهید.
  • "رنگ‌ها:" دکمه‌های فعال فشرده شده نمایش داده می‌شوند. اگر فاکتوری در آن شماره وجود داشته باشد، ساعت ایجاد آن روی دکمه نمایش داده می‌شود.

فصل دوم: عملیات فروش (فاکتور فروش)

با زدن کلید F1 وارد محیط عملیاتی فروش می‌شوید. اجزای این صفحه عبارتند از:

۱. ورود کالا

  • "کادر جستجو (بارکد/کد کالا):" در بالای لیست کالاها قرار دارد.
    • "استفاده:" بارکدخوان را روی آن تنظیم کنید یا نام/کد کالا را تایپ کنید.
    • "تغییر تعداد:" اگر می‌خواهید کالایی را بیش از یک عدد بفروشید، می‌توانید از فرمت تعداد+کد استفاده کنید (مثلاً 5+1001 یعنی ۵ عدد از کالای ۱۰۰۱).
    • "جستجوی پیشرفته:" با زدن کلید اینتر روی کادر خالی یا دکمه جستجو، لیست کامل کالاها برای جستجو باز می‌شود.

۲. لیست اقلام (جدول وسط)

لیست کالاهای اسکن شده را با ستون‌های ردیف، نام کالا، فی واحد، تخفیف و جمع کل نمایش می‌دهد.

  • "رنگ‌ها:"
    • "سبز:" کالای دارای تخفیف خاص (VIP).
    • "بنفش:" کالای دارای تخفیف پلکانی.
    • "آبی روشن:" کالای متعلق به یک پک فروش.

۳. نوار ابزار خطی (کنار لیست کالا)

این دکمه‌ها روی سطر انتخاب شده در جدول اثر می‌گذارند:

  • "دکمه "اصلاح مقدار (-+)":" برای تغییر تعداد کالای وارد شده.
  • "دکمه "تخفیف بر خط":" برای اعمال تخفیف ریالی یا درصدی فقط روی همان کالا.
  • "دکمه "حذف خط (Ctrl+Del)":" کالای انتخاب شده را از فاکتور حذف می‌کند.
  • "*دکمه "فروشنده ":" برای تعیین اینکه این کالا توسط کدام فروشنده فروخته شده است (جهت محاسبه پورسانت).

۴. پانل پایین (مبالغ و عملیات نهایی)

در پایین صفحه اطلاعات مالی نمایش داده می‌شود:

  • "جمع کل:" مبلغ خام کالاها.
  • "تخفیف فاکتور:" مجموع تخفیفات سطری و کلی.
  • "مالیات ارزش افزوده:" مبلغ مالیات محاسبه شده.
  • "مانده نهایی:" مبلغی که مشتری باید بپردازد.

۵. دکمه‌های عملیاتی پایین

  • "دکمه "تخفیف (F5)":" برای اعمال تخفیف روی کل فاکتور (نه یک کالا خاص). همچنین برای استفاده از بن یا کوپن تخفیف.
  • "دکمه "تسویه کارتخوان (F11)":" اگر دستگاه پوز متصل باشد، مبلغ را به دستگاه می‌فرستد و پس از کشیدن کارت و تایید موفقیت آمیز، فاکتور را ثبت و چاپ می‌کند.
  • "دکمه "تسویه (Ctrl+F11)":" برای پرداخت‌های ترکیبی (نقد + کارت + چک) یا زمانی که پوز متصل نیست. پنجره‌ای باز می‌شود که می‌توانید نوع دریافت را مشخص کنید.
  • "دکمه "صدور و چاپ (F6)":" فاکتور را ثبت کرده و رسید مشتری را چاپ می‌کند.
  • "دکمه "صدور و عدم چاپ (F7)":" فاکتور را ثبت می‌کند اما پرینت نمی‌گیرد (صرفه جویی در کاغذ).
  • "دکمه "حذف (Shift+Del)":" کل فاکتور جاری را حذف می‌کند.

فصل سوم: عملیات مرجوعی (برگشت از فروش)

با زدن کلید F2 در صفحه اصلی، وارد این بخش می‌شوید.

"نکته مهم:" برای مرجوع کردن، سیستم نیاز دارد بداند از کدام فاکتور فروش اصلی کالا برگشت داده می‌شود تا قیمت‌ها و تخفیفات دقیقاً مشابه زمان فروش محاسبه شوند.
  • "انتخاب فاکتور مبنا:" با زدن دکمه ""انتخاب فاکتور فروش جهت ارجاع کالا (F4)"" لیست فاکتورهای فروش باز می‌شود. فاکتور مورد نظر را پیدا و انتخاب کنید.
  • "انتخاب کالا:" اقلام فاکتور اصلی نمایش داده می‌شوند. کالایی که مشتری پس آورده را تیک بزنید یا انتخاب کنید.
  • "تایید:" با تایید، یک فاکتور مرجوعی ایجاد می‌شود که مبلغ آن منفی (بستانکار) است.
  • "تسویه:" مانند فروش، دکمه‌های تسویه وجود دارد که در اینجا به معنی پرداخت وجه به مشتری است.
💡 مثال عملی کامل (سناریوی فروش)

فرض کنید مشتری با دو قلم جنس (یک چیپس و دو عدد نوشابه) پای صندوق آمده است.

مرحله ۱: آماده‌سازی

  • نرم‌افزار را اجرا کنید.
  • اگر دکمه ""شروع شیفت"" فعال است، آن را بزنید تا شیفت باز شود.

مرحله ۲: صدور فاکتور

  • کلید F1 کیبورد را بزنید (یا روی دکمه ""فاکتور فروش"" کلیک کنید).
  • مکان‌نما در کادر سفید بالای لیست (بارکد) چشمک می‌زند.
  • بارکد ""چیپس"" را با دستگاه بارکدخوان اسکن کنید. (یک سطر به جدول اضافه می‌شود).
  • برای نوشابه، چون ۲ عدد است، می‌توانید:
    • دو بار بارکد نوشابه را اسکن کنید.
    • یا در کادر بارکد تایپ کنید: 2+ و سپس بارکد نوشابه را اسکن کنید (یا کد آن را تایپ کرده و اینتر بزنید).
  • اکنون در لیست، چیپس (۱ عدد) و نوشابه (۲ عدد) را می‌بینید.

مرحله ۳: اعمال تخفیف (اختیاری)

  • فرض کنید می‌خواهید روی چیپس ۵۰۰ تومان تخفیف بدهید.
  • روی سطر چیپس کلیک کنید.
  • دکمه ""تخفیف بر خط"" (آیکون درصد کنار جدول) را بزنید.
  • مبلغ ۵۰۰ را وارد کرده و تایید کنید.

مرحله ۴: تسویه حساب

  • به جمع نهایی در پایین صفحه نگاه کنید (مثلاً ۵۰,۰۰۰ تومان).
  • "حالت اول (کارتخوان متصل):" کلید F11 را بزنید. مبلغ به پوز می‌رود. پس از کشیدن کارت توسط مشتری و چاپ رسید دستگاه پوز، فاکتور در نرم‌افزار به صورت خودکار ذخیره و چاپ می‌شود.
  • "حالت دوم (نقد):" کلید Ctrl+F11 (دکمه تسویه) را بزنید. در پنجره باز شده، گزینه ""نقد"" را انتخاب و مبلغ دریافتی را وارد کنید. دکمه تایید را بزنید.
  • در نهایت دکمه F6 (صدور و چاپ) را بزنید تا فاکتور بسته شود.

مرحله ۵: پایان کار

  • صفحه فروش پاک می‌شود و آماده مشتری بعدی است (تب شماره ۱ آزاد می‌شود).
  • اگر مشتری دیگری در صف نیست و می‌خواهید بروید، دکمه ESC را بزنید تا به صفحه اصلی برگردید.
  • دکمه ""پایان شیفت"" را بزنید تا گزارش کارکرد شما ثبت و سیستم بسته شود.

راهنمای جامع کاربری عملیات فروش (صندوق)

مقدمه و تحلیل ساختار

فرم فروش "قلب تپنده سیستم صندوق" است. این فرم به گونه‌ای طراحی شده که سرعت و دقت را در نقطه فروش تضمین کند.

"تحلیل عملکرد:" برخلاف سیستم‌های قدیمی، این فرم مستقیماً روی سند نهایی کار نمی‌کند. تمامی عملیات (افزودن کالا، کسر موجودی لحظه‌ای، محاسبات مالی) ابتدا در "جداول موقت (Temporary Tables)" انجام می‌شود. این معماری به صندوقدار اجازه می‌دهد تا چندین مشتری را همزمان راه بیندازد (سوئیچ بین فاکتورها) بدون اینکه اطلاعات فاکتور قبلی از بین برود.

بخش اول: آشنایی با محیط کاربری

در این بخش تمام اجزای صفحه بر اساس آنچه شما روی مانیتور می‌بینید توضیح داده شده است.

۱. بخش ورود اطلاعات کالا (بالای صفحه)

  • "کادر جستجو (مکان نما را اینجا قرار دهید):" مهم‌ترین بخش فرم است. شما می‌توانید:
    • "بارکدخوان:" بارکد کالا را اسکن کنید.
    • "کد کالا:" کد دستی کالا را وارد و اینتر کنید.
    • "جستجوی نام:" بخشی از نام کالا را تایپ کرده و اینتر کنید تا فرم جستجو باز شود.
    • "تغییر تعداد سریع:" مثال: اگر می‌خواهید ۵ عدد از یک کالا را بفروشید، ابتدا علامت + و سپس عدد ۵ سپس را بزنید.
    • "انتخاب فروشنده:" اگر نام فروشنده (ویزیتور) خاصی باید ثبت شود، علامت * را تایپ و اینتر کنید (یا دکمه مربوطه را در نوار ابزار بزنید).

۲. جدول اقلام فاکتور (مرکز صفحه)

لیست کالاهایی که اسکن کرده‌اید اینجا نمایش داده می‌شود. ستون‌ها عبارتند از: ردیف، کد (بارکد)، شرح کالا، تعداد، قیمت واحد، تخفیف، جمع.

  • "رنگ‌بندی سطرها:"
    • "سبز:" کالای دارای تخفیف ویژه (VIP) یا کالای شاخص.
    • "بنفش:" کالای مشمول تخفیف پلکانی.
    • "آبی روشن:" کالای متعلق به یک پک (بسته) فروش.

۳. نوار ابزار سمت راست (عملیات روی سطر)

این دکمه‌ها فقط روی کالایی که در جدول انتخاب کرده‌اید اثر می‌گذارند:

  • "دکمه "اصلاح مقدار (-+)":" برای تغییر تعداد کالا (مثلاً اگر اشتباه وارد کردید یا مشتری تعداد را کم و زیاد کرد).
  • "دکمه "تخفیف بر خط":" اعمال تخفیف فقط برای همین یک کالا.
  • "دکمه "حذف خط (Ctrl+Del)":" حذف کامل کالا از فاکتور.
  • "*دکمه "فروشنده ":" انتساب این کالای خاص به یک فروشنده خاص (جهت پورسانت).
  • "دکمه "نمایش موجودی کالا":" نمایش موجودی لحظه‌ای کالا در انبار.
  • "دکمه "کاردکس کالا در انبار":" نمایش گردش (ورود و خروج) آن کالا.

۴. بخش مالی و جمع‌ها (پایان صفحه)

  • "جمع کل:" مجموع قیمت کالاها بدون کسر تخفیف.
  • "تخفیف فاکتور:" جمع کل تخفیف‌های سطری + تخفیف کلی انتهای فاکتور + کسر کارت هدیه.
  • "مالیات ارزش افزوده:" مبلغ مالیات محاسبه شده (بر اساس تنظیمات سیستم).
  • "مانده نهایی (قابل پرداخت):" مبلغی که مشتری باید بپردازد.

۵. دکمه‌های عملیاتی اصلی (پایین صفحه)

این دکمه‌ها سرنوشت فاکتور را تعیین می‌کنند:

  • "تخفیف (F5):" باز کردن پنجره تخفیف کلی (روی کل مبلغ فاکتور) یا استفاده از کارت هدیه/کوپن.
  • "تسویه کارتخوان (F11):" اتصال مستقیم به دستگاه پوز (PC-POS). مبلغ را ارسال کرده و پس از کشیدن کارت، فاکتور را اتوماتیک ثبت و چاپ می‌کند.
  • "تسویه (Ctrl+F11):" برای حالت‌های پرداخت ترکیبی (مثلاً مقداری نقد، مقداری چک) یا زمانی که دستگاه پوز متصل نیست.
  • "صدور و چاپ (F6):" فاکتور را با وضعیت ""نسیه"" یا ""مانده دار"" ثبت و چاپ می‌کند (مگر اینکه قبلاً تسویه شده باشد).
  • "صدور و عدم چاپ (F7):" فاکتور را ثبت می‌کند اما رسید کاغذی چاپ نمی‌کند.
  • "حذف (Shift+Del):" کل فاکتور جاری را لغو و پاک می‌کند.

تحلیل فرم‌های مرتبط (پشت صحنه)

هنگامی که شما کلیدهای خاصی را فشار می‌دهید، فرم‌های کمکی زیر باز می‌شوند:

  • "فرم جستجوی کالا:"
    • "زمان اجرا:" وقتی در کادر بارکد متنی تایپ کنید و اینتر بزنید یا کلید جستجو را بزنید.
    • "کاربرد:" لیست کامل کالاها را با امکان فیلتر روی نام، بارکد، گروه و ... نمایش می‌دهد. با انتخاب کالا و زدن اینتر، کالا به فاکتور فروش اضافه می‌شود.
  • "فرم محاسبه صندوق / تخفیف:"
    • "زمان اجرا:" زدن کلید F5.
    • "کاربرد:" اعمال تخفیف درصدی یا ریالی روی کل فاکتور، وارد کردن شماره کارت هدیه یا کوپن تخفیف، رند کردن مبلغ قابل پرداخت (مثلاً رند کردن به ۱۰,۰۰۰ ریال).
  • "فرم تسویه فاکتور:"
    • "زمان اجرا:" زدن کلید Ctrl+F11.
    • "کاربرد:" مدیریت نحوه پرداخت مشتری. می‌توانید مشخص کنید مشتری چقدر نقد داده، چقدر کارت کشیده یا چک داده است. اگر مبلغ پرداختی کمتر از مبلغ فاکتور باشد، سیستم هشدار می‌دهد.
  • "فرم جستجوی فروشنده:"
    • "زمان اجرا:" زدن کلید * در کادر بارکد یا دکمه فروشنده.
    • "کاربرد:" انتخاب نام پرسنلی که این فروش را انجام داده است (برای گزارشات عملکرد پرسنل و محاسبه درصد فروشنده ها).
  • "فرم ورود تعداد:"
    • "زمان اجرا:" زدن دکمه اصلاح مقدار.
    • "کاربرد:" یک صفحه کلید عددی بزرگ (مناسب برای مانیتورهای لمسی) برای وارد کردن سریع تعداد کالا.
💡 سناریوی عملی: یک فروش کامل

بیایید یک مثال واقعی را با هم مرور کنیم. فرض کنید مشتری دو قلم کالا آورده است: یک پیراهن و دو عدد جوراب. او یک کارت هدیه هم دارد و مابقی را با کارت بانکی پرداخت می‌کند.

گام ۱: شروع فاکتور

  • در فرم اصلی صندوقدار، روی دکمه ""فاکتور فروش (F1)"" کلیک کنید.

گام ۲: ثبت اقلام

  • "پیراهن:" بارکد پیراهن را اسکن کنید. (یک سطر اضافه می‌شود).
  • "جوراب:" چون ۲ عدد است، ابتدا در کادر بارکد تایپ کنید 2+ و سپس بارکد جوراب را اسکن کنید. (سیستم اتوماتیک تعداد را ۲ در نظر می‌گیرد).

گام ۳: جستجوی کالای بدون بارکد (فرض کنید جوراب بارکد ندارد)

  • اگر بارکد نداشت، در کادر بنویسید ""جوراب"" و اینتر بزنید.
  • فرم جستجو باز می‌شود و همه جوراب ها را نمایش می دهد. جوراب مورد نظر را پیدا کنید و روی آن دبل‌کلیک کنید یا اینتر بزنید.

گام ۴: استفاده از کارت هدیه

  • کلید F5 (تخفیف) را بزنید.
  • در کادر ""کارت هدیه / کوپن""، بارکد کارت هدیه مشتری را اسکن کنید.
  • اگر کارت معتبر باشد، مبلغ آن از جمع فاکتور کسر می‌شود. دکمه ""تایید"" را بزنید.

گام ۵: تسویه نهایی

  • به قسمت ""مانده نهایی"" در پایین صفحه نگاه کنید. فرض کنید مبلغ باقی‌مانده ۵۰۰,۰۰۰ ریال است.
  • مشتری کارت بانکی می‌دهد. کلید F11 (تسویه کارتخوان) را بزنید.
  • مبلغ ۵۰۰,۰۰۰ ریال به صورت خودکار روی دستگاه پوز نمایش داده می‌شود.
  • مشتری رمز را می‌زند و تراکنش موفق می‌شود.
  • نرم‌افزار به صورت خودکار فاکتور را ذخیره کرده و رسید را چاپ می‌کند.
  • صفحه پاک شده و آماده مشتری بعدی است.
"نکته امنیتی:" اگر مشتری منصرف شد، می‌توانید با کلید Shift+Del کل فاکتور را حذف کنید (البته اگر دسترسی حذف داشته باشید).

راهنمای جامع کاربری: عملیات برگشت از فروش (فاکتور مرجوعی)

مقدمه و تحلیل ساختار

فرم فاکتور مرجوعی ابزاری است که صندوقدار با استفاده از آن کالاهایی را که مشتری بازگردانده است، در سیستم ثبت می‌کند.

"تحلیل عملکرد:" برخلاف فاکتور فروش که کالاها مستقیماً انتخاب می‌شوند، در سیستم مرجوعی استاندارد، "اصل بر مبنای فاکتور فروش اولیه است". یعنی سیستم ابتدا فاکتور فروش قبلی را پیدا می‌کند، اقلام آن را فراخوانی می‌کند و صندوقدار مشخص می‌کند کدام کالا و چه تعداد از آن مرجوع شده است. این کار باعث می‌شود قیمت کالا و تخفیفات دقیقاً با همان مبالغی که فروخته شده‌اند، برگشت داده شوند و از سوء استفاده یا اشتباه محاسباتی جلوگیری شود. اطلاعات تا لحظه ثبت نهایی در "جداول موقت" نگهداری می‌شوند.

بخش اول: آشنایی با محیط کاربری

در این بخش تمام اجزای صفحه بر اساس آنچه شما روی مانیتور می‌بینید توضیح داده شده است.

۱. نوار عنوان و اطلاعات مشتری (بالای صفحه)

  • "نوار عنوان رنگی:" در بالای صفحه نواری (معمولاً با رنگ متفاوت مثل صورتی/بنفش) وجود دارد که عنوان ""صدور فاکتور مرجوعی"" و زمان ثبت سند را نمایش می‌دهد.
  • "بخش مشخصات مشتری (پنل سمت چپ):" اگر فاکتور اصلی متعلق به یک مشتری خاص (VIP) باشد، نام، تلفن و کد اشتراک او در اینجا نمایش داده می‌شود.
    • "دکمه "جستجوی کد (Shift+F12)":" برای جستجوی دستی مشتری (اگر بخواهید بدون ارجاع به فاکتور قبلی، مشتری را تغییر دهید).
    • "دکمه "معرفی مشتری (F12)":" برای ثبت مشتری جدید یا ویرایش اطلاعات.

۲. اطلاعات سند (پنل سمت راست)

  • "شماره رسید موقت:" شماره‌ای که سیستم به صورت موقت به این برگه مرجوعی اختصاص داده است.
  • "تاریخ:" تاریخ جاری عملیات.
  • "کد و نام فروشنده:" مشخصات فروشنده‌ای که فاکتور اصلی را صادر کرده است (پس از انتخاب فاکتور مبنا پر می‌شود).
  • "دکمه "انتخاب فاکتور فروش جهت ارجاع کالا (F4)":" "مهم‌ترین دکمه این فرم است". با زدن این دکمه منویی باز می‌شود که به شما اجازه می‌دهد فاکتور فروش اصلی را پیدا کنید.

۳. لیست اقلام مرجوعی (جدول وسط)

این جدول کالاهایی را که قرار است پس گرفته شوند نمایش می‌دهد.

  • "ستون‌ها:" ردیف، کد کالا، شرح کالا، مقدار (تعداد مرجوعی)، قیمت واحد، تخفیف، جمع کل.
  • "رنگ‌بندی:" مشابه فاکتور فروش، کالاهای خاص (پک‌ها، کالاهای تخفیف‌دار) با رنگ‌های متفاوت (مثل سبز یا آبی روشن) متمایز می‌شوند.

۴. بخش مالی و جمع‌ها (پایین صفحه)

  • "جمع کل:" مبلغ کل کالاهای مرجوعی.
  • "تخفیف فاکتور:" مجموع تخفیفاتی که باید از مبلغ بازپرداخت کسر شود (چون قبلا هنگام فروش تخفیف داده شده است).
  • "مالیات ارزش افزوده:" مبلغ مالیاتی که باید برگشت داده شود.
  • "مانده نهایی:" مبلغ خالصی که باید به مشتری پرداخت شود.

۵. دکمه‌های عملیاتی (نوار پایین)

  • "دکمه "تسویه (Ctrl+F11)":" پس از تعیین اقلام، برای بازپرداخت پول به مشتری از این دکمه استفاده می‌شود (نقدی، چک یا واریز به کارت).
  • "دکمه "ثبت و چاپ (F6)":" سند مرجوعی را در سیستم نهایی کرده و رسید برگشت از فروش را چاپ می‌کند.
  • "دکمه "صدور و عدم چاپ (F7)":" سند را نهایی می‌کند اما چاپی نمی‌گیرد.
  • "دکمه "حذف (Shift+Del)":" کل برگه مرجوعی جاری را باطل و پاک می‌کند.
  • "دکمه "تخفیف (F5)":" (معمولاً در مرجوعی غیرفعال است یا کاربرد خاص دارد) برای مدیریت کسورات خاص.

بخش دوم: تحلیل فرم‌های کمکی (پشت صحنه)

هنگامی که شما دکمه F4 یا سایر کلیدها را می‌زنید، پنجره‌های زیر باز می‌شوند:

  • "فرم انتخاب فاکتور:"
    • "زمان اجرا:" با زدن کلید F4 و انتخاب روش جستجو (بر اساس شماره فاکتور یا کالا).
    • "کاربرد:" به شما امکان می‌دهد شماره فاکتور فروش مشتری را وارد کنید یا بارکد کالایی که آورده را اسکن کنید تا سیستم فاکتورهای فروشی که شامل آن کالا هستند را لیست کند. (زمانی کاربرد دارد که مشتری فاکتور فروش خود را به همراه نداشته باشد)
  • "فرم انتخاب اقلام مرجوعی:"
    • "زمان اجرا:" پس از پیدا کردن فاکتور فروش اصلی.
    • "کاربرد:" لیست تمام کالاهای موجود در فاکتور اصلی را نشان می‌دهد. شما باید کالاهایی که مشتری پس آورده را تیک بزنید (انتخاب کنید).
    • "هوشمندی سیستم:" سیستم به طور خودکار چک می‌کند که از این فاکتور قبلاً چه تعدادی مرجوع شده است و اجازه نمی‌دهد بیشتر از تعداد فروخته شده، کالا مرجوع شود.
  • "فرم تسویه:"
    • "زمان اجرا:" زدن کلید Ctrl+F11.
    • "کاربرد:" در اینجا مشخص می‌کنید مبلغ برگشتی (مثلاً ۱۰۰ هزار تومان) را چگونه به مشتری داده‌اید (از صندوق نقد داده‌اید یا به کارت او واریز کرده‌اید).
💡 سناریوی عملی: ثبت یک مرجوعی کامل

سناریو: مشتری دیروز خریدی شامل ""یک شلوار"" و ""دو پیراهن"" داشته است (شماره فاکتور: ۱۵۰۲). امروز مراجعه کرده و می‌خواهد یکی از ""پیراهن‌ها"" را پس بدهد چون سایز آن مناسب نیست.

گام ۱: شروع عملیات

  • در صفحه اصلی، روی دکمه ""فاکتور مرجوعی (F2)"" کلیک کنید.
  • فرم مرجوعی باز می‌شود (جدول وسط خالی است).

گام ۲: فراخوانی فاکتور اصلی

  • روی دکمه ""انتخاب فاکتور فروش... (F4)"" در بالا سمت راست کلیک کنید.
  • از منوی باز شده، گزینه ""جستجو فاکتور بر اساس شماره"" را انتخاب کنید.
  • در کادر باز شده، شماره فاکتور مشتری (۱۵۰۲) را وارد کرده و اینتر بزنید.

گام ۳: انتخاب کالا

  • پنجره‌ای باز می‌شود که اقلام آن فاکتور (شلوار و پیراهن) را نشان می‌دهد.
  • جلوی هر کالا یک مربع (چک‌باکس) وجود دارد. روی مربع مربوط به ""پیراهن"" کلیک کنید یا دکمه Space را بزنید تا تیک بخورد.
  • چون مشتری فقط یک پیراهن را پس آورده اما در فاکتور دو عدد بوده، روی ستون تعداد کلیک کرده و عدد ۱ را وارد کنید.
  • دکمه ""تایید"" را بزنید.

گام ۴: بررسی نهایی

  • اکنون در فرم اصلی مرجوعی، یک سطر اضافه شده: ""پیراهن، تعداد ۱"".
  • قیمت واحد و تخفیف دقیقاً همان چیزی است که دیروز در فاکتور فروش محاسبه شده بود.
  • به ""مانده نهایی"" در پایین صفحه نگاه کنید (مثلاً مبلغ ۲۰۰,۰۰۰ تومان که باید به مشتری پس دهید).

گام ۵: پرداخت وجه و ثبت

  • دکمه ""تسویه (Ctrl+F11)"" را بزنید.
  • پنجره تسویه باز می‌شود. چون پول را نقداً از صندوق به مشتری می‌دهید، گزینه ""نقد"" را انتخاب کنید و مبلغ ۲۰۰,۰۰۰ را تایید کنید (سیستم به طور خودکار مبلغ را منفی/پرداختی در نظر می‌گیرد).
  • در پایان، دکمه ""ثبت و چاپ (F6)"" را بزنید.
  • رسید مرجوعی چاپ شده و موجودی کالا در انبار یکی اضافه می‌شود و موجودی صندوق شما ۲۰۰,۰۰۰ تومان کم می‌شود.

راهنمای جامع سیستم ارسال پیامک و مدیریت مشتریان (CRM)

مقدمه و تحلیل فنی

سیستم پیامک این نرم‌افزار یک ماژول هوشمند است که مستقیماً به هسته فروش متصل شده است.

"تحلیل تکنیکال:" برخلاف سیستم‌های سنتی که از مودم GSM استفاده می‌کنند، این نرم‌افزار از طریق "وب‌سرویس اینترنتی (RESTful API)" با سرور مرکزی ارتباط برقرار می‌کند. یک کلاس (نخ پردازشی) تعریف شده است تا ارسال پیامک در پس‌زمینه انجام شود و باعث قفل شدن یا کندی صندوق فروش هنگام صدور فاکتور نشود. اطلاعات به صورت "بسته‌های دیتا" به آدرس IP سرور مهسان ارسال شده و نتیجه در دیتابیس محلی ذخیره می‌شود.

بخش اول: تنظیمات اولیه سامانه پیامک

قبل از هر کاری، باید مشخص کنید که سیستم چه نوع پیامکی و با چه شرایطی ارسال کند. برای این کار باید وارد فرم ""تنظیم ارسال پیامک"" شوید.

۱. بخش "نوع پیامک ارسالی" (رادیو گروپ سمت راست):

این بخش مهم‌ترین تنظیم است و تعیین می‌کند استراتژی ارتباط با مشتری چیست. گزینه‌ها عبارتند از:

  • "هیچکدام:" سیستم پیامک غیرفعال است.
  • "تشکر از خرید:" فقط یک پیام تشکر ساده ارسال می‌شود.
  • "تشکر از خرید با اهدا هدیه:" اگر مشتری خرید کرد، به قید قرعه یک هدیه فیزیکی برنده می‌شود.
  • "تخفیف با ضریب شانس در همین خرید:" (پیاده‌سازی خاص)
  • "تخفیف ثابت در همین خرید:" سیستم یک کد تخفیف برای مشتری ارسال می‌کند که در همین خرید معتبر است (مبلغ تخفیف شانسی است).
  • "تخفیف با ضریب شانس در خرید بعدی:" سیستم یک کد تخفیف برای مشتری ارسال می‌کند که در مراجعه بعدی معتبر است (مبلغ تخفیف شانسی است).
  • "تخفیف ثابت در خرید بعدی:" سیستم یک کد تخفیف با درصد مشخص برای مراجعه بعدی ارسال می‌کند.
  • "شارژ تخفیف در کیف پول الکترونیک:" مبلغ تخفیف به جای کسر از فاکتور، در حساب مجازی مشتری شارژ می‌شود.

۲. بخش "تنظیمات پیشرفته" (پایین فرم):

بسته به گزینه‌ای که در بالا انتخاب می‌کنید، فیلدهای زیر فعال می‌شوند:

  • "کادر "احتمال (1 از 100)":" (با کپشن "نفر از 100 نفر محاسبه شود") تعیین می‌کند چند درصد از مشتریان شانس برنده شدن دارند. اگر 100 بگذارید، همه برنده می‌شوند.
  • "کادر "اعتبار تخفیف تا ... روز":" مدت زمانی که کد تخفیف یا پیشنهاد برای مشتری معتبر است.
  • "کادر "مبلغ پایه / تا":" (در بخش تخفیف بر مبلغ فاکتور) حداقل و حداکثر خرید برای شمولیت در طرح پیامکی.
  • "کادر "تخفیف %":" درصد تخفیفی که به مشتری داده می‌شود.

۳. بخش "انواع هدایا" (وسط فرم):

اگر گزینه ""اهدا هدیه"" انتخاب شده باشد، نام ۵ کالا (هدیه ۱ تا هدیه ۵) را در اینجا می‌نویسید. سیستم به صورت تصادفی یکی را برای برنده پیامک می‌کند.

۴. دکمه‌های عملیاتی:

  • "دکمه "تست ارسال پیامک":" یک شماره موبایل در کادر روبروی آن وارد کنید و این دکمه را بزنید تا از صحت ارتباط با سرور مطمئن شوید.
  • "دکمه "ثبت":" تنظیمات را ذخیره می‌کند.

بخش دوم: سناریوهای عملی و مثال‌های کاربردی

در اینجا ۴ سناریوی واقعی را بررسی می‌کنیم تا نحوه عملکرد سیستم را درک کنید.

سناریوی ۱: ارسال پیامک تشکر ساده

"هدف:" هر مشتری که خرید کرد، یک پیام تشکر دریافت کند.

  • به فرم تنظیم ارسال پیامک بروید.
  • از لیست سمت راست، گزینه ""تشکر از خرید"" را انتخاب کنید.
  • دکمه ثبت را بزنید.
  • در صندوق:
    • فاکتور را صادر کنید.
    • دکمه VIPSALE (یا کلید مرتبط با معرفی مشتری) را بزنید.
    • شماره موبایل و نام مشتری را وارد کرده و تایید کنید.
    • هنگامی که دکمه ""صدور و چاپ (F6)"" را می‌زنید، پیامک "مشتری گرامی [نام] از خرید شما متشکریم" ارسال می‌شود.

سناریوی ۲: قرعه‌کشی لحظه‌ای

"هدف:" به ۲۰ درصد از مشتریان، یکی از محصولات فروشگاه (مثلاً جوراب، کمربند) هدیه داده شود.

  • در تنظیمات، گزینه ""تشکر از خرید با اهدا هدیه"" را انتخاب کنید.
  • در کادر ""احتمال"" عدد 20 را وارد کنید (یعنی از هر ۱۰۰ نفر، ۲۰ نفر برنده شوند).
  • در کادرهای ""هدیه یک"" تا ""هدیه پنج"" نام جوایز را بنویسید (مثلاً: جوراب، دستمال، شکلات، ...).
  • دکمه ثبت را بزنید.
  • "در صندوق:" وقتی برای مشتری فاکتور صادر می‌کنید، سیستم به صورت شانسی برای برخی از آنها پیامکی حاوی نام جایزه ارسال می‌کند: "تبریک! شما برنده یک [جوراب] شدید".

سناریوی ۳: کد تخفیف برای بازگشت مشتری (Retention)

"هدف:" مشتری تشویق شود ظرف دو هفته آینده دوباره خرید کند و ۱۰٪ تخفیف بگیرد.

  • در تنظیمات، گزینه ""تخفیف ثابت در خرید بعدی"" را انتخاب کنید.
  • در کادر ""اعتبار تخفیف تا ... روز"" عدد 14 را وارد کنید.
  • در کادر ""تخفیف %"" (یا فیلد مرتبط با درصد ثابت) عدد 10 را وارد کنید.
  • دکمه ثبت را بزنید.
  • "در صندوق:" پس از ثبت فاکتور، پیامی برای مشتری می‌رود: "کد تخفیف شما: [12345] با ۱۰٪ تخفیف تا ۱۴ روز معتبر است".
  • "استفاده از کد:" وقتی مشتری دو هفته بعد آمد:
    • در فرم فروش، دکمه ""تخفیف (F5)"" را بزنید.
    • در کادر ""کوپن تخفیف""، کدی که مشتری دریافت کرده را وارد کنید (یا بارکد آن را از روی موبایل مشتری اسکن کنید).
    • سیستم اعتبار کد را از سرور چک کرده و ۱۰٪ تخفیف را اعمال می‌کند.

سناریوی ۴: کارت هدیه اعتباری (Wallet)

"هدف:" صدور یک کارت هدیه یا شارژ حساب مشتری به عنوان هدیه تولد یا مرجوعی وجه.

حالت الف: صدور کارت هدیه

  • به فرم ""کارت هدیه اعتباری"" (از منوی امکانات یا کلید میانبر) بروید.
  • در کادر ""شماره تلفن همراه"" شماره مشتری را وارد کنید.
  • در کادر ""نام مشتری"" نام او را بنویسید.
  • در کادر ""مبلغ هدیه"" مثلاً 500000 (ریال) وارد کنید.
  • در کادر ""مدت اعتبار"" مثلاً 30 روز را وارد کنید.
  • دکمه ""اهدا اعتبار هدیه"" را بزنید.
  • مشتری پیامکی دریافت می‌کند: "مبلغ ۵۰۰۰۰ تومان به اعتبار کارت هدیه شما اضافه شد. کد کارت: [....]".

حالت ب: استفاده از اعتبار (خرید)

  • مشتری کالاها را انتخاب می‌کند.
  • در فرم فروش، دکمه ""تخفیف (F5)"" را بزنید.
  • اگر تنظیمات روی حالت ""کارت هدیه"" باشد (معمولاً با گزینه 7 در تنظیمات فعال می‌شود)، کادر مربوطه را می‌بینید.
  • شماره موبایل یا کد کارت هدیه مشتری را وارد کنید.
  • دکمه ""استعلام"" (آیکون ذره‌بین یا مشابه) را بزنید.
  • موجودی اعتبار مشتری نمایش داده می‌شود.
  • مبلغی که می‌خواهید از اعتبار کسر شود را وارد و تایید کنید.
  • یک رمز عبور یکبار مصرف ("OTP") برای مشتری پیامک می‌شود (در فرم UGIFTCARD_PASS).
  • رمز را از مشتری گرفته و در سیستم وارد کنید تا مبلغ از فاکتور کسر شود.

حالت ج: مرجوعی وجه به کیف پول

  • اگر مشتری کالایی را پس آورد و نخواستید پول نقد بدهید:
  • در فرم تخفیف (F5) دکمه‌ای برای ""برگشت اعتبار"" وجود دارد.
  • با زدن آن، مبلغ تخفیف یا مبلغ مشخص شده دوباره به حساب ابری مشتری برمی‌گردد و پیامک شارژ مجدد برای او ارسال می‌شود.
"نکات مهم برای کاربر:"
  • "اتصال اینترنت:" تمامی این فرآیندها نیاز به اینترنت فعال روی سیستم صندوق دارند. در صورت قطعی اینترنت، پیامک ارسال نمی‌شود و کدهای تخفیف قابل استعلام نیستند.
  • "شماره موبایل:" حتماً شماره موبایل را با فرمت صحیح (مثلاً 0912...) وارد کنید. سیستم شماره‌های نامعتبر را رد می‌کند.
  • "حق دسترسی:" برخی عملیات (مانند شارژ دستی کارت هدیه) ممکن است نیاز به مجوز مدیر سیستم داشته باشد.

راهنمای جامع کاربری: گزارش عملکرد و دریافت‌های صندوق (عملکرد شیفت)

بخش اول: آشنایی با محیط کاربری و اجزای فرم

در این بخش تمام اجزای صفحه بر اساس آنچه روی مانیتور می‌بینید توضیح داده شده است.

۱. نوار فیلتر و محاسبه (بالای صفحه)

این بخش برای تعیین محدوده گزارش استفاده می‌شود.

  • "کادر "تاریخ از" و "تا":" بازه زمانی گزارش را تعیین می‌کند. به‌صورت پیش‌فرض تاریخ جاری سیستم (امروز) در آن قرار می‌گیرد.
  • "دکمه "..." (انتخاب انبار/فروشگاه):" اگر چند انبار یا شعبه دارید، با این دکمه می‌توانید گزارش را محدود به یک انبار خاص کنید.
  • "دکمه "حذف فیلتر انبار" (آیکون ضربدر):" اگر انباری انتخاب کرده‌اید، با این دکمه آن را پاک می‌کنید تا گزارش کلی شود.
  • "دکمه "محاسبه":" "مهم‌ترین دکمه این بخش است". پس از تنظیم تاریخ، باید این دکمه را بزنید تا سیستم اطلاعات را از دیتابیس فراخوانی و محاسبه کند.

۲. بخش عملکرد فروش - کادر بالا

این بخش خلاصه فاکتورهای صادر شده را نشان می‌دهد (بدون توجه به نحوه تسویه).

  • "فروش:" جمع کل مبالغ فاکتورهای فروش صادر شده در این شیفت.
  • "مرجوعی:" جمع کل مبالغ فاکتورهای مرجوعی (برگشت از فروش).
  • "خالص:" حاصل‌تفریق فروش و مرجوعی (فروش - مرجوعی). این مبلغی است که باید در صندوق (نقد + کارت + ...) موجود باشد.
  • "تخفیف:" مجموع تخفیفاتی که در این شیفت به مشتریان داده شده است.
  • "تعداد فاکتور (فروش/مرجوعی):" تعداد دفعاتی که فاکتور صادر شده است.
  • "تعداد کالا (فروش/مرجوعی):" جمع تعداد اقلام کالاها (مثلاً اگر در یک فاکتور ۵ پفک و در دیگری ۲ چیپس باشد، تعداد کالا ۷ است).

۳. بخش عملکرد دریافت‌ها - کادر وسط

این بخش نشان می‌دهد پول فاکتورها چگونه دریافت شده است.

  • "جدول (لیست):" این جدول ریز روش‌های پرداخت را نشان می‌دهد.
    • "ستون شرح حساب:" نام روش دریافت (مثلاً "صندوق نقدی"، "کارتخوان ملت"، "بن خرید" و ...).
    • "ستون جمع دریافتی:" مبلغی که از آن روش دریافت شده است.
  • "جمع (پایین جدول):" جمع کل مبالغی که سیستم به عنوان "دریافتی" ثبت کرده است.

۴. بخش تراز نهایی (پایین صفحه)

  • "مجموع مبالغ فاکتورهای باز:" این عدد نشان‌دهنده اختلاف بین ""فروش خالص"" و ""پول دریافت شده"" است.
    • "اگر صفر باشد:" یعنی صندوق تراز است (پول گرفته شده با جنس فروخته شده برابر است).
    • "اگر مثبت باشد:" یعنی تعدادی فاکتور صادر شده اما هنوز تسویه نشده‌اند (فاکتور باز) یا صندوق کسری دارد.
    • "اگر منفی باشد:" یعنی پول بیشتری نسبت به فاکتورها دریافت شده (اضافه صندوق).

۵. دکمه‌های عملیاتی (پایین صفحه)

  • "دکمه "چاپ فیش پرینتر":" یک رسید فیش‌پرینتری (کوچک) از گزارش شیفت چاپ می‌کند.
  • "دکمه "چاپ عادی :"" (معمولاً آیکون پرینتر بزرگتر): گزارش شیفت را در سایز A4 (مناسب بایگانی حسابداری) چاپ می‌کند.
  • "دکمه "خروج":" فرم گزارش را می‌بندد.
💡 مثال عملی: بستن حساب در پایان شیفت

"سناریو:" شما (صندوقدار) ساعت کاری‌تان تمام شده و می‌خواهید صندوق را تحویل دهید.

گام ۱: ورود به گزارش

  • در فرم اصلی، دکمه ""عملکرد شیفت"" را بزنید (یا اگر دکمه پایان شیفت را بزنید، ممکن است این فرم خودکار باز شود).
  • فرم گزارش عملکرد صندوقداران در شیفت کاری باز می‌شود.

گام ۲: محاسبه کارکرد

  • تاریخ را چک کنید (معمولاً روی امروز تنظیم است).
  • دکمه ""محاسبه"" را بزنید.

گام ۳: بررسی و مغایرت‌گیری

  • به عدد ""خالص"" در کادر بالا نگاه کنید. (مثلاً: ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال).
  • به جدول وسط نگاه کنید:
    • "کارتخوان:" ۵,۰۰۰,۰۰۰ ریال.
    • "صندوق نقدی:" ۵,۰۰۰,۰۰۰ ریال.
  • "شمارش پول:" کشوی پول را باز کنید و پول نقد را بشمارید. باید دقیقاً ۵,۰۰۰,۰۰۰ ریال پول نقد داشته باشید.
  • "چک کردن پوز:" جمع تراکنش‌های دستگاه پوز را بگیرید (Settlement). باید ۵,۰۰۰,۰۰۰ ریال باشد.

گام ۴: چاپ و تحویل

  • اگر عدد پایین صفحه (""مجموع مبالغ فاکتورهای باز"") صفر بود، یعنی کار شما دقیق بوده است.
  • دکمه ""چاپ"" را بزنید تا رسید کاغذ حرارتی چاپ شود.
  • این رسید را به همراه پول نقد و رسید دستگاه پوز به مدیر یا صندوقدار شیفت بعد تحویل دهید.
  • دکمه ""خروج"" را بزنید.
  • در فرم اصلی دکمه ""پایان شیفت"" را بزنید تا شیفت کاری بسته شود.

راهنمای جامع کاربری: گزارش فاکتورهای شیفت (گزارش فاکتورها)

مقدمه و تحلیل ساختار

این مستند، راهنمای جامع کاربری و تحلیل فنی فرم "«گزارش فاکتورها»" است. این فرم به عنوان بایگانی لحظه‌ای و ابزار مدیریتی برای صندوقدار در طول شیفت کاری عمل می‌کند. فرم گزارش فاکتورها وظیفه نمایش لیست تمامی اسناد (فاکتورهای فروش و مرجوعی) صادر شده در شیفت کاری جاری و تاریخ مشخص را بر عهده دارد. این فرم به صندوقدار اجازه می‌دهد بدون نیاز به خروج از سیستم فروش، سوابق کاری خود را مرور کند، فاکتورها را مجدداً چاپ کند یا فرآیند مرجوعی را از همین جا آغاز کند.


بخش اول: آشنایی با محیط کاربری

۱. نوار اطلاعات (سمت راست - بالا)

در این قسمت اطلاعات کلی شیفت و کاربر نمایش داده می‌شود:

  • "صندوقدار:" نام کاربری شما (کسی که لاگین کرده است).
  • "شماره شیفت:" شماره منحصر به فرد شیفت کاری باز فعلی.
  • "تاریخ:" تاریخی که گزارش برای آن تهیه شده است.

۲. ابزارهای فیلتر (پنل دکمه‌های بالا - سمت راست)

این سه دکمه به شما کمک می‌کنند لیست را خلوت کنید:

  • "دکمه "همه موارد":" تمام اسناد (هم فروش و هم مرجوعی) را در لیست نشان می‌دهد.
  • "دکمه "فروش":" لیست را فیلتر می‌کند تا فقط فاکتورهای فروش نمایش داده شوند (رنگ پس‌زمینه فاکتورهای فروش معمولاً سفید است).
  • "دکمه "مرجوعی":" فقط فاکتورهای برگشت از فروش را نمایش می‌دهد (معمولاً با رنگ متمایز).

۳. لیست فاکتورها (جدول اصلی)

این جدول لیست اسناد را نشان می‌دهد. ستون‌های مهم عبارتند از:

  • "نوع سند:" مشخص می‌کند سند ""فروش"" است یا ""مرجوعی"".
  • "شماره فاکتور:" شماره‌ای که روی کاغذ چاپ شده و دست مشتری است.
  • "ساعت:" زمان دقیق صدور فاکتور.
  • "تعداد اقلام:" چند قلم کالا در فاکتور بوده است.
  • "جمع:" مبلغ نهایی فاکتور.
  • "نام مشتری / تلفن مشتری:" اگر مشتری عضو باشگاه مشتریان (VIP) باشد، اطلاعاتش اینجا دیده می‌شود.

۴. دکمه‌های عملیاتی (سمت راست - پایین)

این دکمه‌ها روی فاکتوری که در جدول انتخاب کرده‌اید (نوار آبی روی آن است) عمل می‌کنند:

  • "دکمه "نمایش جزئیات اسناد":"
    • "عملکرد:" با زدن این دکمه، یک جدول جدید در پایین صفحه باز می‌شود که ریز کالاهای فاکتور انتخاب شده (نام کالا، تعداد، قیمت فی، تخفیف) را نشان می‌دهد.
    • "هینت:" با زدن مجدد آن، جدول پایین بسته می‌شود ("عدم نمایش جزئیات").
  • "دکمه "چاپ مجدد":"
    • "کاربرد:" اگر کاغذ گیر کرده، تمام شده یا مشتری درخواست نسخه دوم دارد، با زدن این دکمه، فاکتور دقیقاً مانند بار اول چاپ می‌شود.
  • "دکمه "ارجاع فاکتور":"
    • "کاربرد:" این دکمه "میانبری برای مرجوع کردن کالا" است. اگر مشتری فاکتوری را آورد و خواست کل یا بخشی از آن را پس دهد، به جای رفتن به منوی مرجوعی و جستجو، می‌توانید فاکتور را اینجا پیدا کرده و این دکمه را بزنید.
    • "نکته امنیتی:" اگر فاکتور از نوع ""مرجوعی"" باشد، این دکمه غیرفعال می‌شود (نمی‌توان فاکتور مرجوعی را دوباره مرجوع کرد). همچنین ممکن است برای این کار نیاز به مجوز مدیر (رمز عبور) باشد.
💡 سناریوی عملی: چاپ مجدد و بررسی اقلام

"سناریو:" مشتری مراجعه کرده و ادعا می‌کند در فاکتوری که نیم ساعت پیش صادر شده، تعداد یک کالا اشتباه حساب شده است. او فاکتور کاغذی را گم کرده است.

گام ۱: ورود به گزارش

  • در فرم اصلی صندوقدار، روی دکمه ""گزارش فاکتورها"" کلیک کنید.

گام ۲: پیدا کردن فاکتور

  • چون مشتری خرید کرده، دکمه فیلتر ""فروش"" را بزنید تا لیست خلوت شود.
  • به ستون ""ساعت"" یا ""جمع"" نگاه کنید. مشتری می‌گوید خریدش حدود ساعت ۱۸:۳۰ و مبلغش حدود ۵۰۰ هزار تومان بوده است.
  • فاکتور مورد نظر را در لیست پیدا کرده و روی آن کلیک کنید.

گام ۳: بررسی اقلام

  • دکمه ""نمایش جزئیات اسناد"" (آیکون ذره‌بین یا چشم) را بزنید.
  • لیست کالاها در پایین باز می‌شود.
  • قلم مورد نظر مشتری را چک کنید (مثلاً "پفک نمکی"). تعداد و قیمت را بررسی کنید.

گام ۴: چاپ مجدد (در صورت نیاز)

  • اگر مشتری اصرار به داشتن فاکتور دارد، دکمه ""چاپ مجدد"" را بزنید تا یک نسخه کپی به او بدهید.

گام ۵: ارجاع (اگر ادعا درست بود)

  • اگر واقعاً اشتباهی رخ داده و باید کالا پس گرفته شود، همان‌جا دکمه ""ارجاع فاکتور"" را بزنید.
  • سیستم ممکن است رمز مدیر را بخواهد.
  • بلافاصله وارد فرم ""فاکتور مرجوعی"" می‌شوید و می‌توانید کالای مورد نظر را مرجوع کنید.

فاکتور فروش عمده

صدور فاکتور فروش عمده – SHIFT+F1

"ماژول:" اسناد انبار و فروش

این بخش "مهم‌ترین قسمت نرم‌افزار" برای ثبت فروش‌های عمده، مدیریت خروجی انبار و حساب‌های مشتریان است. در این راهنما تمام اجزای صفحه و نحوه کار با آن‌ها با استفاده از نام‌های فارسی (کپشن‌ها) و توضیحات (هینت‌ها) شرح داده شده است.


۱. نحوه دسترسی و شروع کار

برای ورود به این بخش، از منوی اصلی برنامه مسیر زیر را طی کنید:

"منوی اصلی > اسناد خرید و فروش و انبار > فاکتور فروش عمده"
(یا استفاده از کلید میانبر تعریف شده در سیستم: SHIFT+F1)

با کلیک روی این منو، فرم اصلی صدور فاکتور باز می‌شود. در صورتیکه بیش از چند انبار دارید، انباری که کالا از آن خارج خواهد شد را انتخاب نمائید.


۲. معرفی اجزای فرم فاکتور فروش

فرم فاکتور فروش به چهار بخش اصلی تقسیم می‌شود:

  • نوار ابزار بالایی (دکمه‌های کنترلی و اطلاعاتی)
  • بخش هدر (اطلاعات کلی فاکتور و مشتری)
  • جدول کالاها و نوار ابزار سمت راست (اقلام فاکتور)
  • پنل پائینی (جمع‌ها، تخفیفات و دکمه‌های عملیاتی اصلی)

بخش اول: نوار ابزار بالایی (ابزارهای کمکی)

این دکمه‌ها در بالای فرم قرار دارند و برای عملیات خاص روی فاکتور جاری استفاده می‌شوند:

  • "جستجو (CTRL+J):" برای جستجوی پیشرفته در بین فاکتورهای صادر شده قبلی بر اساس شماره، تاریخ و ... .
  • "صورتحساب (CTRL+S):" نمایش سریع صورتحساب و گردش حساب مشتری انتخاب شده در فاکتور جاری.
  • "ابطال کلی سند:" با زدن این دکمه، فاکتور جاری ""باطل"" می‌شود (بدون حذف شدن، اثر مالی و انباری آن خنثی می‌شود). اگر سند باطل باشد، با زدن مجدد این دکمه از حالت ابطال خارج می‌شود.
  • "سند بصورت امانی می‌باشد:" فاکتور را به حالت ""تحویل امانی"" تغییر می‌دهد (برای کالاهایی که جهت نمونه یا امانت نزد مشتری می‌روند).
  • "پیش فاکتور:" وضعیت سند را به ""پیش فاکتور"" تغییر می‌دهد. پیش‌فاکتورها در موجودی انبار و حساب مشتری تاثیر نمی‌گذارند تا زمانی که قطعی شوند.(با یک بار کلیک روی این کلید سیستم فاکتور را به حالت پیش فاکتور می برد و جهت خروج فاکتور از این حالت و قطعی شدن آن، کافی است دوباره روی همین کلید کلیک نمائید).
  • "بیعانه:" برای ثبت فاکتورهایی که مبلغی به عنوان بیعانه دریافت شده است.
  • "پیش فروش:" برای ثبت اسنادی که کالا فروخته شده اما هنوز از انبار خارج نشده یا هنوز در انبار موجود نشده است.
  • "گزارشات اسناد:" دسترسی سریع به گزارش‌های مرتبط با اسناد فروش.
  • "میزان اعتبار:" بررسی سقف اعتبار بدهی و چک‌های پاس نشده مشتری و ویزیتور.
  • "نمایش تصاویر (CTRL+T):" اگر اسکن یا تصویری ضمیمه فاکتور شده باشد (مثلاً تصویر چک یا بارنامه)، آن را نمایش می‌دهد.
  • "دسترسی:" برای باز کردن قفل ویرایش سندی که قبلاً ثبت نهایی شده است (نیاز به مجوز مدیر).
  • "تایید نهایی سند:" سند را تایید نهایی (حسابداری) می‌کند و امکان ویرایش آن را قفل می‌کند.
  • "تایید نهایی بخش فروش:" تاییدیه مرحله اول (مدیریت فروش) را روی سند اعمال می‌کند.
  • "نمایش درآمد:" محاسبه و نمایش سود ناخالص حاصل از این فاکتور خاص.

بخش دوم: اطلاعات هدر (مشخصات فاکتور)

در این قسمت اطلاعات اصلی فاکتور وارد می‌شود:

  • "شماره سند / شماره فاکتور:" توسط سیستم بصورت خودکار تولید می‌شود (تاریخ قابل ویرایش در صورت داشتن دسترسی).
  • "تاریخ فاکتور:" تاریخ صدور را نشان می‌دهد (پیش‌فرض تاریخ روز).
  • "کد و نام مشتری:" "مهم‌ترین بخش است". با وارد کردن کد مشتری یا فشردن اینتر روی نام مشتری، لیست جستجوی اشخاص باز می‌شود.
  • "کد پرسنلی و نام فروشنده:" مشخص می‌کند این فاکتور توسط کدام فروشنده یا ویزیتور صادر شده است (موثر در گزارشات پورسانت).
  • "انبار:" انباری که کالا از آن خارج می‌شود را نشان می‌دهد.

بخش سوم: جدول اقلام و نوار ابزار سمت راست

در مرکز صفحه جدولی وجود دارد که کالاهای فاکتور در آن درج می‌شوند. ستون‌ها شامل: ردیف، کد کالا (بارکد)، شرح کالا، مقدار، واحد، مبلغ واحد، تخفیف خطی، و جمع کل است.

کلیدهای سمت راست جدول:

  • "دکمه‌های "ثبت"، "حذف خط سند"، "اضافه خط سند":" برای مدیریت دستی ردیف‌های کالا (معمولاً با کلید اینتر روی جدول کار می‌کنند).
  • "توضیحات سند:" برای وارد کردن توضیحات خاص برای هر ردیف کالا یا کل سند.
  • "حذف همه خطوط:" تمام اقلام وارد شده در جدول را پاک می‌کند.
  • "موجودی لحظه‌ای:" نمایش کاردکس و موجودی لحظه‌ای کالای انتخاب شده در جدول.
  • "چاپ لیبل:" امکان چاپ بارکد برای کالای انتخاب شده در همان لحظه.
  • "پنل "ورود + CTRL":" این بخش بسیار مهم است و روش ورود کالا به فاکتور را تعیین می‌کند:
    • "F9 خودکار:" پس از ورود کد کالا (بارکد) مکان نما روی تعداد می رود و سپس به خط بعد منتقل می شود (نرخ گذاری طبق پیش فرض سیستم انجام می شود).
    • "F10 انتخابی:" با زدن اینتر روی کد کالا (بارکد) مکان نما روی تعداد می رود و با اینتر بعدی، لیست 12 نرخی باز می شود و امکان انتخاب یکی از نرخ های تعریف شده در سیستم، فراهم می شود.
    • "F11 دستی:" پس از ورود کد کالا (بارکد) مکان نما روی تعداد می رود و سپس به فیلد مبلغ واحد و تخفیف (مبلغ واحد و تخفیف توسط کاربر وارد می شود).
    • "F12 بارکد:" حالت آماده‌باش برای استفاده از دستگاه بارکدخوان.(با اسکن هر بارکد و یا ورود دستی کد کالا و فشردن کلید اینتر، یک عدد از آکالا ثبت شده و مکان نما به خط بعد منتقل می شود. "نکته!" در صورت تکرار کد کالا به فیلد تعداد در همان خط اول یک عدد اضافه می شود و از کدهای تکراری در جدول، جلوگیری می شود).

بخش چهارم: پنل پائینی (عملیات نهایی)

در پایین فرم، جمع‌بندی مالی و دکمه‌های اصلی قرار دارند:

  • "جمع کل:" جمع مبلغ خام کالاها.
  • "تخفیف خطی:" جمع تخفیف‌هایی که روی هر سطر کالا داده شده.
  • "تخفیف فاکتور:" تخفیفی که روی جمع کل فاکتور اعمال می‌شود.
  • "مالیات:" محاسبه مالیات بر ارزش افزوده. (اگر در بخش "تعریف کالای پیشرفته" درصد خاصی برای ارزش افزوده تنظیم شده باشد، سیستم از آن درصد استفاده می کند و در غیر اینصورت مقدار درصد ارزش افزوده تنظیم شده در فرم "تنظیم سیستم" استفاده خواهد شد. همچنین اگر در فرم تنظیم سیستم گزینه "محاسبه ارزش افزوده" در حالت خیر قرار داشته باشد ارزش افزوده برای هیچ کالایی محاسبه نخواهد شد).
  • "جمع مقدار:" تعداد کل اقلام فاکتور.
  • "مانده:" مبلغ قابل پرداخت نهایی.

دکمه‌های عملیاتی:

  • "اضافه:" ایجاد یک سند جدید و خالی برای شروع کار.
  • "ثبت (CTRL+END):" ذخیره تغییرات انجام شده در سند.
  • "حذف:" حذف کامل سند جاری.
  • "چاپ سند (CTRL+R):" باز کردن پنجره پیش‌نمایش و چاپ فاکتور (با فرمت‌های مختلف A4, A5, پرینتر حرارتی و ...).
  • "تسویه (CTRL+F11):" باز کردن فرم دریافت وجه (نقد، چک، کارت‌خوان) برای بستن حساب فاکتور. (در صورتیکه خرید مشتری بصورت اعتباری باشد لازم نیست اطلاعات تسویه وارد شود کاربر می تواند اطلاعات تسویه طرف حساب را در اسناد مالی ثبت کند. "نکته!" در صورت ثبت اطلاعات تسویه در فاکتور، این اطلاعات در سند تسویه روزانه در بخش مالی بصورت خودکار درج می شود.)
  • "اعمال تخفیف (F5):" باز کردن پنجره محاسبه تخفیف کلی (درصدی یا مبلغی) روی کل فاکتور.
  • "فاکتور مجدد:" کپی کردن اقلام این فاکتور در یک فاکتور جدید (مثلاً برای مشتری دیگر).

۳. آموزش گام‌به‌گام صدور فاکتور

  1. دکمه "اضافه" (پایین صفحه) را بزنید. سیستم شماره فاکتور جدید و تاریخ روز را درج می‌کند.
  2. در فیلد "کد مشتری"، کد اشتراک را وارد کنید یا با زدن اینتر، نام مشتری را جستجو و انتخاب کنید.
  3. روی جدول کالاها کلیک کنید. بر اساس تنظیم پنل سمت راست (مثلاً "CTRL+F10 انتخابی"):
    • کلید اینتر را بزنید تا لیست کالاها باز شود.
    • کالا را جستجو و انتخاب کنید.
    • تعداد و فی فروش را وارد کنید (اگر فی از قبل تعریف شده باشد، خودکار می‌آید).
    • این کار را برای تمام کالاها تکرار کنید.
  4. در صورت نیاز به تخفیف کلی، دکمه "اعمال تخفیف" را بزنید و مبلغ یا درصد را وارد کنید.
  5. برای دریافت وجه، دکمه "تسویه" را بزنید و مبلغ دریافتی (نقد/کارت‌خوان/چک) را ثبت کنید.
  6. دکمه "ثبت" را بزنید تا فاکتور ذخیره شود.
  7. برای تحویل به مشتری، دکمه "چاپ سند" را زده و فرمت چاپ را انتخاب کنید.

۴. سناریوهای عملی

💡 سناریو ۱: فروش عمده استاندارد با تسویه اعتباری (نسیه)

"شرح:" مشتری "فروشگاه احمدی" می‌آید و ۱۰ قلم جنس می‌خرد و قرار است بعداً تسویه کند.

  1. دکمه "اضافه" را بزنید.
  2. نام ""فروشگاه احمدی"" را انتخاب کنید.
  3. در جدول کالا، اقلام را یکی‌یکی اضافه کنید و تعداد هر کدام (مثلاً کارتن‌های مادر) را وارد نمایید.
  4. چون مشتری پرداخت نقدی ندارد، دکمه تسویه را نمی‌زنید.
  5. دکمه "ثبت" را بزنید.
  6. دکمه "چاپ سند" را زده و فاکتور A4 را برای امضا چاپ کنید.

نتیجه: موجودی انبار کم می‌شود و مانده حساب "فروشگاه احمدی" به اندازه مبلغ فاکتور بدهکار می‌شود.

💡 سناریو ۲: فروش با تخفیف و دریافت چک

"شرح:" مشتری خریدی به مبلغ ۱۰ میلیون تومان دارد، ۵۰۰ هزار تومان تخفیف می‌خواهد و الباقی را چک می‌دهد.

  1. دکمه "اضافه" را زده و مشتری و کالاها را وارد کنید.
  2. دکمه "اعمال تخفیف (F5)" را بزنید. در کادر باز شده مبلغ ۵۰۰,۰۰۰ را وارد کرده و تایید کنید. سیستم مبلغ خالص را محاسبه می‌کند.
  3. دکمه "تسویه (CTRL+F11)" را بزنید.
  4. در فرم باز شده، گزینه ""چک"" را انتخاب کنید. مشخصات چک (مبلغ ۹,۵۰۰,۰۰۰، تاریخ سررسید، شماره چک و بانک) را وارد و ثبت کنید.
  5. دکمه "ثبت نهایی" فاکتور را بزنید.
💡 سناریو ۳: تبدیل پیش‌فاکتور به فاکتور قطعی

"شرح:" مشتری قبلاً استعلام قیمت گرفته (پیش‌فاکتور) و اکنون برای خرید قطعی آمده است.

  1. با استفاده از دکمه "جستجو"، پیش‌فاکتور مشتری را پیدا کنید.
  2. در نوار ابزار بالا، دکمه "پیش فاکتور" را کلیک کنید تا از حالت پیش فاکتور خارج شود.
  3. سیستم سوال می‌کند "آیا این سند از حالت پیش فاکتور خارج شده و فاکتور شود؟". پاسخ ""بله"" دهید.
  4. در صورت تغییر قیمت یا تعداد، اقلام را در جدول ویرایش کنید.
  5. دکمه "ثبت" را بزنید.

نتیجه: سند تبدیل به فاکتور فروش شده و تازه در این لحظه از موجودی انبار کسر می‌گردد.

💡 سناریو ۴: فروش سریع با بارکدخوان (صندوق فروشگاهی)

"شرح:" فروش سریع تعدادی قلم کالا با استفاده از بارکدخوان.

  1. دکمه "اضافه" را بزنید. مشتری را ""مشتری متفرقه"" یا ""عمومی"" انتخاب کنید.
  2. در پنل سمت راست (ورود + CTRL)، گزینه "F12 بارکد" را انتخاب کنید.
  3. فوکوس بصورت خودکار روی ستون کد کالا می‌رود.
  4. با دستگاه بارکدخوان روی کالاها بزنید. سیستم بلافاصله کالا را با تعداد ۱ به لیست اضافه می‌کند. اگر کالایی تکراری اسکن شود، تعداد آن افزایش می‌یابد.
  5. پس از اتمام اسکن، دکمه "تسویه" و سپس دکمه "کارت‌خوان (F11)" (موجود در فرم تسویه) را بزنید تا مبلغ مستقیماً به دستگاه پوز ارسال شود.
  6. پس از کشیدن کارت، فاکتور ثبت و چاپ می‌شود.

فاکتور خرید

ثبت فاکتور خرید (سند خرید)

این بخش از نرم‌افزار "قلب تپنده عملیات بازرگانی شماست". در اینجا شما کالاهای خریداری شده را وارد انبار کرده و بدهی خود به تامین‌کننده را ثبت می‌کنید.


۱. شروع کار: ورود به فرم

برای دسترسی به این بخش، از منوی اصلی برنامه (فرم اصلی) مسیر زیر را دنبال کنید:

"منوی اسناد خرید و فروش و انبار > گزینه فاکتور خرید"

۲. ایجاد سند جدید (گام اول)

به محض کلیک روی گزینه فاکتور خرید، سیستم هوشمند عمل می‌کند:

  • اگر سند نیمه‌کاره‌ای از قبل داشته باشید، لیست آنها نمایش داده می‌شود تا بتوانید ادامه دهید.
  • اگر سند باز نداشته باشید یا بخواهید سند جدیدی بسازید، پنجره‌ای کوچک باز می‌شود که اطلاعات اولیه را می‌گیرد.

پنجره مشخصات اولیه (قبل از ورود به فرم اصلی):

در این پنجره باید موارد زیر را تعیین کنید:

  • "انبار تحویل گیرنده:" انباری که کالاها فیزیکی وارد آن می‌شوند (مثلاً انبار مرکزی یا شعبه ۱).
  • "طرف حساب:" شخصی یا شرکتی که کالا را از او خریده‌اید (تامین‌کننده).
  • "تاریخ رسید انبار:" تاریخ ورود کالا.
  • "شماره و تاریخ فاکتور:" شماره فاکتور کاغذی فروشنده و تاریخ آن.
  • "پرسنل تحویل گیرنده (انباردار):" نام کسی که کالا را تحویل گرفته است.
  • "فاکتور خرید شامل مالیات ارزش افزوده می‌باشد:" اگر این گزینه را تیک بزنید، سیستم به صورت خودکار مالیات را محاسبه می‌کند.

پس از تکمیل، دکمه "تایید" را بزنید تا وارد فرم اصلی صدور فاکتور شوید.


۳. معرفی اجزای فرم اصلی (سند خرید)

این فرم به گونه‌ای طراحی شده که بتوانید با سرعت بالا و کمترین استفاده از موس، اقلام را وارد کنید.

الف) نوار ابزار بالا (اطلاعات کلی)

در بالای فرم، خلاصه‌ای از اطلاعاتی که در مرحله قبل وارد کردید (نام انبار، نام تامین‌کننده، شماره سند موقت و...) نمایش داده می‌شود.

  • "دکمه تغییر مشخصات سند خرید:" (آیکون ویرایش در کادر بالا) اگر اشتباهی در انتخاب طرف حساب یا انبار کردید، با این دکمه می‌توانید اصلاح کنید.

ب) نوار ورود کالا (مهمترین بخش)

این نوار ابزار زرد/آبی رنگ در وسط صفحه، محل اصلی کار شماست. ترتیب حرکت مکان‌نما (Cursor) با زدن دکمه Enter به صورت زیر است:

  • "کد (بارکد) کالا:"
    • می‌توانید بارکد کالا را با بارکدخوان اسکن کنید.
    • می‌توانید کد کالا را تایپ کنید.
    • "جستجو:" اگر کد را نمی‌دانید، دکمه Enter را بزنید (یا روی دکمه ذره‌بین کلیک کنید) تا لیست کالاها باز شود و بتوانید بر اساس نام جستجو کنید.
    • "تعریف سریع:" اگر کالا جدید است، با زدن دکمه + (برای کالای ساده) یا * (برای کالای پیشرفته) مستقیماً به فرم تعریف کالا هدایت می‌شوید.
  • "تعداد:" مقدار کالای خریداری شده را وارد کنید.
  • "مبلغ واحد:" قیمت خرید یک عدد (یا یک کیلو و...) از کالا را وارد کنید.
  • "تخفیف:" اگر فروشنده برای این کالا تخفیف خاصی (ریالی) داده است، اینجا وارد کنید.
  • "%تخفیف:" اگر تخفیف درصدی است، درصد را وارد کنید (سیستم مبلغ را حساب می‌کند).
  • "مبلغ خالص واحد:" سیستم خودش این را محاسبه می‌کند (قیمت منهای تخفیف)، اما می‌توانید دستی هم تغییر دهید.
"نکته:" پس از زدن Enter روی آخرین فیلد، کالا به صورت خودکار به لیست پایین (جدول) اضافه می‌شود و مکان‌نما دوباره به کادر بارکد برمی‌گردد.

ج) جدول اقلام (لیست وسط)

اینجا لیست کالاهایی که وارد کرده‌اید نمایش داده می‌شود.

  • "ستون‌ها:" شامل ردیف، کد کالا، نام کالا، واحد، تعداد، مبلغ واحد، تخفیف و جمع کل است.
  • "منوی کشویی سمت راست:" با کلیک روی فلش کوچک سمت راست، امکاناتی مثل ""حذف خط"" (برای پاک کردن کالای اشتباه)، ""کپی فایل"" (وارد کردن کالاها از اکسل) و ""موجودی"" (دیدن موجودی لحظه‌ای کالا) در دسترس است.

د) نوار پایین (جمع‌بندی مالی)

در پایین‌ترین بخش فرم، محاسبات نهایی انجام می‌شود:

  • "جمع کل:" مجموع مبلغ اقلام فاکتور.
  • "تخفیف خطی:" مجموع تخفیف‌هایی که روی هر کالا دادید.
  • "تخفیف فاکتور:" تخفیف کلی روی کل فاکتور (با دکمه F5 قابل ثبت است).
  • "مالیات ارزش افزوده:" مبلغ مالیات محاسبه شده.
  • "مانده نهایی:" مبلغی که باید به تامین‌کننده پرداخت شود.

هـ) دکمه‌های عملیاتی (پایین صفحه)

  • "سند جدید (F1):" شروع ثبت یک فاکتور دیگر بدون بستن فرم.
  • "تخفیف فاکتور (F5):" باز کردن پنجره‌ای برای اعمال تخفیف کلی (ریالی یا درصدی) روی کل مبلغ فاکتور و همچنین مدیریت هزینه‌های اضافی یا مالیات خاص.
  • "صدور سند (F6):" "مهمترین دکمه". تا این دکمه را نزنید، کالاها وارد موجودی انبار نمی‌شوند و سند نهایی نمی‌گردد. با زدن این دکمه، سند ثبت دائم شده و موجودی اضافه می‌شود.
  • "حذف سند:" کل فاکتور جاری را پاک می‌کند (اگر هنوز صادر نهایی نشده باشد).
  • "ابطال سند:" سند را باطل می‌کند (بدون حذف فیزیکی، فقط اثرش خنثی می‌شود).
  • "اصلاح سند:" اگر سندی قبلاً صادر شده باشد، با این دکمه باز می‌شود تا بتوانید تغییرات دهید.

۴ مثال عملی برای تسلط بر سیستم

💡 مثال ۱: ثبت یک خرید ساده

"سناریو:" خرید ۱۰ عدد "روغن مایع" از شرکت "پخش البرز" برای "انبار مرکزی" به قیمت هر عدد ۵۰,۰۰۰ تومان.

  1. دکمه "سند جدید (F1)" را بزنید.
  2. در پنجره باز شده، انبار تحویل گیرنده را روی ""انبار مرکزی"" و طرف حساب را روی ""پخش البرز"" تنظیم کنید. دکمه تایید را بزنید.
  3. در کادر کد (بارکد) کالا، نام ""روغن مایع"" را جستجو و انتخاب کنید.
  4. در کادر تعداد، عدد 10 را وارد و Enter بزنید.
  5. در کادر مبلغ واحد، عدد 50000 را وارد کنید.
  6. چند بار Enter بزنید تا کالا به لیست اضافه شود.
  7. در پایین صفحه دکمه "صدور سند (F6)" را بزنید. سیستم پیغام می‌دهد که نرخ خرید به‌روزرسانی شود؟ تایید کنید. تمام.
💡 مثال ۲: خرید با تخفیف کلی و درصدی

"سناریو:" خرید ۵ عدد "برنج" به قیمت واحد ۱,۰۰۰,۰۰۰ تومان که فروشنده در نهایت ۲۰۰,۰۰۰ تومان روی کل فاکتور تخفیف داده است.

  1. مراحل ایجاد سند را طی کنید.
  2. کالای ""برنج"" را انتخاب، تعداد 5 و مبلغ 1000000 را وارد کنید تا به لیست اضافه شود. (جمع کل ۵ میلیون می‌شود).
  3. روی دکمه "تخفیف فاکتور (F5)" کلیک کنید.
  4. در پنجره باز شده، در کادر مبلغ تخفیف، عدد 200000 را وارد کنید.
  5. تایید کنید. می‌بینید که در پایین صفحه، مبلغ قابل پرداخت ۴,۸۰۰,۰۰۰ تومان شده است.
  6. دکمه "صدور سند (F6)" را بزنید.
💡 مثال ۳: ثبت فاکتور رسمی با ارزش افزوده

"سناریو:" خرید قطعات یدکی از یک شرکت رسمی که ۱۰٪ مالیات ارزش افزوده به فاکتور اضافه می‌کند.

  1. دکمه سند جدید را بزنید.
  2. در پنجره اولیه، تیک گزینه ""فاکتور خرید شامل مالیات ارزش افزوده می‌باشد"" را فعال کنید.
  3. انبار و طرف حساب را انتخاب و تایید کنید.
  4. اقلام را یکی‌یکی وارد لیست کنید.
  5. به نوار پایین نگاه کنید؛ سیستم به صورت خودکار ۱۰٪ (یا نرخ تنظیم شده در سیستم) به جمع کل اضافه کرده و در قسمت مانده نهایی نمایش می‌دهد.
  6. دکمه "صدور سند (F6)" را بزنید.
💡 مثال ۴: تعریف کالای جدید حین خرید

"سناریو:" کالای جدیدی به نام "ماگ سرامیکی" خریده‌اید که قبلاً در سیستم نبوده.

  1. در فرم خرید، در کادر کد (بارکد) کالا، علامت + را تایپ کرده و Enter بزنید.
  2. پنجره تعریف کالای آسان باز می‌شود.
  3. نام ""ماگ سرامیکی"" و واحد ""عدد"" را وارد کنید. بارکد به صورت خودکار پیشنهاد می‌شود.
  4. دکمه ثبت را بزنید.
  5. کالا بلافاصله انتخاب شده و به فرم خرید برمی‌گردید.
  6. تعداد و قیمت را وارد کنید و ادامه مراحل خرید را انجام دهید.

راهنمای جامع: اعمال تخفیفات کلی، مالیات و نهایی‌سازی مبلغ فاکتور خرید

در نرم‌افزار مهسان، پس از اینکه اقلام کالا را در فاکتور خرید وارد کردید، نیاز است تا تکلیف مبالغ نهایی، تخفیفی که فروشنده روی کل فاکتور به شما داده است، مالیات بر ارزش افزوده و رُند کردن مبلغ نهایی مشخص شود. این کار از طریق بخش ""تخفیف فاکتور"" انجام می‌شود.

۱. دکمه مورد نظر کجاست؟

در نوار ابزار پایینِ فرم "سند خرید"، دکمه‌ای وجود دارد که روی آن نوشته شده: ""تخفیف فاکتور F5""

  • "دسترسی سریع:" با فشردن کلید F5 روی کیبورد نیز این پنجره باز می‌شود.
  • "پیش‌نیاز:" برای باز شدن این پنجره، حتماً باید حداقل یک کالا در فاکتور وارد کرده باشید و مبلغ فاکتور بیشتر از صفر باشد.

۲. پنجره محاسبه صندوق و تخفیفات (چه اتفاقی می‌افتد؟)

با کلیک روی این دکمه، پنجره‌ای جدید باز می‌شود که به صورت هوشمند اطلاعات مالی سند جاری را فراخوانی می‌کند. بیایید اجزای این فرم را بررسی کنیم:

الف) بخش اطلاعات پایه (بالا)

  • "مبلغ کل:" این عدد نشان‌دهنده جمع کل قیمت کالاهاست (بدون در نظر گرفتن هیچ تخفیف یا مالیاتی).

ب) بخش تخفیفات (وسط)

در این قسمت شما می‌توانید تخفیف کلی که روی ""پای فاکتور"" دریافت کرده‌اید را اعمال کنید. دو کادر برای این کار وجود دارد که به هم متصل هستند:

  • "کادر مبلغی (سمت چپ):" می‌توانید مبلغ تخفیف را به تومان/ریال وارد کنید.
  • "کادر درصدی (سمت راست):" می‌توانید درصد تخفیف را وارد کنید (مثلاً ۵ درصد).
"نکته هوشمند:" اگر مبلغ را وارد کنید، سیستم درصد را حساب می‌کند و اگر درصد را وارد کنید، سیستم مبلغ را محاسبه می‌کند.
  • "تخفیف کالا:" اگر در لیست اقلام فاکتور، برای هر کالا جداگانه تخفیف خطی وارد کرده باشید، جمع آن در اینجا نمایش داده می‌شود (فقط جهت اطلاع است و در اینجا قابل تغییر نیست).
  • "جمع تخفیفات:" مجموع ""تخفیف کلی"" و ""تخفیف‌های خطی کالاها"" را نشان می‌دهد.
  • "جمع خالص:" مبلغ کل منهای جمع تخفیفات.

ج) بخش مالیات و عوارض (وابسته به نوع فاکتور)

این بخش ارزش افزوده، تنها در صورتی نمایش داده می‌شود که در ابتدای ایجاد سند، گزینه ""فاکتور رسمی"" یا ""شامل مالیات"" را تیک زده باشید.

  • سیستم به صورت خودکار بر اساس نرخ تنظیم شده (مثلاً ۹٪ یا ۱۰٪)، مالیات را بر روی ""مبلغ خالص"" (بعد از کسر تخفیف) محاسبه می‌کند.

د) بخش رُند کردن مبلغ (نوار ابزار پایین)

در پایین پنجره، گزینه‌هایی برای رُند کردن مبلغ نهایی وجود دارد:

  • "رند نشود:" مبلغ دقیق محاسبه می‌شود.
  • "صد:" مبلغ نهایی به نزدیکترین ضریب ۱۰۰ رند می‌شود.
  • "هزار:" مبلغ نهایی به نزدیکترین ضریب ۱۰۰۰ رند می‌شود.
  • "ده هزار:" مبلغ نهایی به نزدیکترین ضریب ۱۰,۰۰۰ رند می‌شود.
"نکته فنی:" وقتی گزینه‌ای را برای رند کردن انتخاب می‌کنید، نرم‌افزار به صورت خودکار مبلغ تخفیف را اندکی تغییر می‌دهد تا مبلغ نهایی رند شود.

هـ) مبلغ قابل پرداخت (خروجی نهایی)

این مهمترین عدد است. مبلغی که شما واقعاً باید به تامین‌کننده بپردازید ("جمع کل - تخفیفات + مالیات").

💡 مثال عملی کامل

"سناریو:" شما از "شرکت پخش مواد غذایی" خریدی به مبلغ کل ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان انجام داده‌اید. فروشنده به شما ۲۰۰,۰۰۰ تومان بابت خرید نقدی تخفیف داده است. چون فاکتور رسمی است، باید ۱۰٪ مالیات ارزش افزوده نیز لحاظ شود. می‌خواهید مبلغ نهایی را به سمت هزار تومان رند کنید تا پرداخت راحت‌تر باشد.

گام‌به‌گام در نرم‌افزار:

  1. کالاها را وارد کنید تا جایی که در نوار پایین، جمع کل ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان را نشان دهد.
  2. کلید F5 را بزنید (یا روی دکمه ""تخفیف فاکتور"" کلیک کنید).
  3. پنجره باز می‌شود. در کادر سمت چپ (زیر عنوان ""تخفیف فاکتور"") عدد 200000 را تایپ کنید.
    • "مشاهده:" سیستم به طور خودکار در کادر روبرویی درصد آن (۲٪) را نمایش می‌دهد و مبلغ خالص را ۹,۸۰۰,۰۰۰ محاسبه می‌کند.
  4. چون فاکتور رسمی بوده، سیستم به طور خودکار ۱۰٪ از مبلغ خالص (یعنی ۹۸۰,۰۰۰ تومان) را به عنوان مالیات محاسبه کرده و به مبلغ اضافه می‌کند.
    • "جمع فعلی:" ۱۰,۷۸۰,۰۰۰ تومان.
  5. در نوار پایین (تولبار)، روی گزینه ""هزار"" کلیک کنید.
  6. دکمه ""تایید"" را بزنید.

نتیجه:

نرم‌افزار بسته شده و شما به فرم اصلی برمی‌گردید. در نوار پایین فرم اصلی مشاهده می‌کنید:

  • "جمع کل:" ۱۰,۰۰۰,۰۰۰
  • "تخفیف:" ۲۰۰,۰۰۰
  • "مالیات:" ۹۸۰,۰۰۰
  • "مانده نهایی:" ۱۰,۷۸۰,۰۰۰ تومان (آماده برای صدور سند).

راهنمای آموزشی: وارد کردن اقلام فاکتور خرید از فایل (ایمپورت)

این قابلیت برای زمانی طراحی شده که شما لیست اقلام خریداری شده را در یک فایل اکسل ("Excel") یا متنی ("Text") دارید (مثلاً از دستگاه جمع‌آوری اطلاعات یا "Data Collector" خروجی گرفته‌اید) و می‌خواهید بدون تایپ دستی، آنها را به فاکتور خرید در نرم‌افزار منتقل کنید.

۱. آماده‌سازی فایل ورودی (بسیار مهم)

قبل از زدن دکمه در نرم‌افزار، فایل شما باید یکی از سه ساختار استاندارد زیر را داشته باشد و با فرمت CSV یا TXT ذخیره شده باشد. جداکننده ستون‌ها باید کاما (,) یا نقطه ویرگول (;) باشد.

  • "حالت اول (فقط کد و تعداد):" در این حالت نرم‌افزار قیمت را از ""آخرین نرخ خرید"" ثبت شده در سیستم برای آن کالا برمی‌دارد.
    ساختار: کد کالا , تعداد
    مثال: 6260123456789,10
  • "حالت دوم (کد، تعداد، قیمت):" در این حالت قیمت واحد را از فایل شما می‌خواند و تخفیف را صفر در نظر می‌گیرد.
    ساختار: کد کالا , تعداد , قیمت واحد
    مثال: 6260123456789,10,50000
  • "حالت سوم (کد، تعداد، قیمت، تخفیف):" کامل‌ترین حالت که شامل تخفیف خطی هم می‌شود.
    ساختار: کد کالا , تعداد , قیمت واحد , مبلغ تخفیف
    مثال: 6260123456789,10,50000,2000

۲. محل قرارگیری دکمه در فرم

در فرم "سند خرید"، سمت راست یک نوار ابزار کشویی وجود دارد.

  • روی فلش کوچک سمت راست لیست کالاها کلیک کنید تا منوی جانبی باز شود.
  • دکمه‌ای با عنوان ""کپی فایل"" (یا آیکون پوشه و فلش) را مشاهده خواهید کرد.
  • "هینت (متن راهنما هنگام نگه‌داشتن موس):" انتقال اطلاعات از فایل یا DATA COLLECTOR

۳. مراحل انجام کار (گام‌به‌گام)

  1. "شروع فرایند:" روی دکمه ""کپی فایل"" کلیک کنید.
  2. "مشاهده راهنما:" یک پیام ظاهر می‌شود که ساختارهای مجاز فایل (که در بالا توضیح داده شد) را به شما یادآوری می‌کند. دکمه "OK" را بزنید.
  3. "انتخاب فایل:" پنجره انتخاب فایل باز می‌شود. فایل .txt یا .csv خود را پیدا کرده و انتخاب کنید.
  4. "پردازش خودکار:" نرم‌افزار فایل را خط به خط می‌خواند:
    • تعداد ستون‌ها را تشخیص می‌دهد.
    • اطلاعات را در یک جدول موقت بارگذاری می‌کند.
    • کد کالاهای داخل فایل را با کدهای تعریف شده در سیستم مقایسه می‌کند.
  5. "انتقال به فاکتور:"
    • اگر کد کالا در سیستم پیدا شود، کالا با تعداد و قیمت مربوطه به لیست فاکتور خرید اضافه می‌شود.
    • اگر کد کالا در سیستم پیدا نشود، نرم‌افزار آن را نادیده می‌گیرد.
  6. "مدیریت کالاهای ناشناس:" اگر در فایل شما کدهایی باشد که در نرم‌افزار تعریف نشده‌اند، سیستم پیامی نمایش می‌دهد:
    • "کدهای زیر در سیستم پیدا نشدند و قابل ثبت نیستند!"
    • سپس از شما می‌پرسد: "آیا مایلید لیست کدهای ناشناس را در فایل متنی ذخیره نمائید؟"
    • اگر ""بلی"" را بزنید، می‌توانید لیست خطاهای رخ داده را در یک فایل متنی ذخیره کنید تا بعداً آن کالاها را تعریف کنید.
  7. "محاسبه نهایی:" پس از اتمام وارد کردن، نرم‌افزار به صورت خودکار جمع کل فاکتور و مقادیر مالی را به‌روزرسانی می‌کند.
💡 مثال عملی کامل

"سناریو:" شما ۱۰ عدد "شیر کم‌چرب" (با بارکد ۱۱۱۱) به قیمت ۲۰,۰۰۰ تومان و ۵ عدد "ماست موسیر" (با بارکد ۲۲۲۲) به قیمت ۳۰,۰۰۰ تومان خریداری کرده‌اید. می‌خواهید این لیست را ایمپورت کنید.

مرحله ۱: ساخت فایل

یک فایل نوت‌پد ("Notepad") باز کنید و خطوط زیر را در آن بنویسید و به نام buy_list.txt ذخیره کنید:

1111,10,20000
2222,5,30000
        

مرحله ۲: اجرای عملیات در نرم‌افزار

  1. وارد فرم سند خرید شوید.
  2. انبار و طرف حساب را انتخاب کنید.
  3. از نوار ابزار سمت راست، دکمه ""کپی فایل"" را بزنید.
  4. پیام راهنما را تایید کنید.
  5. فایل buy_list.txt را انتخاب کنید.

نتیجه:

بلافاصله دو ردیف کالا به جدول وسط صفحه اضافه می‌شود:

  • "ردیف ۱:" شیر کم‌چرب | تعداد: ۱۰ | فی: ۲۰,۰۰۰ | جمع: ۲۰۰,۰۰۰
  • "ردیف ۲:" ماست موسیر | تعداد: ۵ | فی: ۳۰,۰۰۰ | جمع: ۱۵۰,۰۰۰
"توجه:" اگر مثلاً کالایی با بارکد 4444 در فایل بود ولی در نرم‌افزار تعریف نشده بود، به لیست اضافه نمی‌شد و در پایان سیستم به شما هشدار می‌داد که کد 4444 ناشناس است.

راهنمای آموزشی: کپی برداری از فاکتورهای خرید قبلی

این قابلیت یکی از کاربردی‌ترین ابزارهای سیستم برای صرفه‌جویی در زمان است. اگر خریدهای تکراری دارید (مثلاً هر هفته محصولات مشخصی را از یک تامین‌کننده ثابت خریداری می‌کنید)، نیازی نیست هر بار تک‌تک کالاها را وارد کنید. با این ابزار می‌توانید اقلام یک فاکتور قدیمی را در فاکتور جدید کپی کنید.

۱. دکمه مورد نظر کجاست؟

در فرم "سند خرید"، سمت راست یک نوار ابزار کشویی وجود دارد.

  • روی فلش کوچک (یا تصویر) سمت راست لیست کالاها کلیک کنید تا منوی جانبی باز شود.
  • دکمه‌ای با آیکون ""دو برگه روی هم"" مشاهده می‌کنید.
  • "عنوان دکمه:" در منو نامی ندارد اما در هینت (متن راهنما) آن نوشته شده: ""کپی اطلاعات از سند دیگر"".

۲. عملکرد سیستم (پشت صحنه)

وقتی شما این دکمه را می‌زنید، نرم‌افزار مراحل زیر را طی می‌کند:

  • پنجره جدیدی به نام ""کپی از اسناد قبلی"" باز می‌شود.
  • شما شماره سند مورد نظر را وارد می‌کنید.
  • نرم‌افزار آن سند را بازخوانی کرده و لیست کالاهای آن را نمایش می‌دهد.
  • شما تعیین می‌کنید که قیمت‌ها دقیقاً مثل قبل باشند یا از ""آخرین نرخ خرید"" یا ""قیمت فروش"" استفاده شود.
  • پس از تایید، سیستم خط‌به‌خط کالاها، تعداد، واحد و قیمت‌ها را می‌خواند و به انتهای لیست فاکتور جاری شما اضافه می‌کند.
  • در نهایت، جمع کل فاکتور و محاسبات مالی را به‌روزرسانی می‌کند.

۳. شرح اجزای پنجره "کپی از اسناد قبلی"

پس از کلیک روی دکمه کپی، پنجره‌ای باز می‌شود که شامل موارد زیر است:

  • "کادر شماره سند (کپی از سند شماره):" در این کادر باید شماره فاکتور خریدی که قبلاً ثبت کرده‌اید و می‌خواهید از روی آن کپی کنید را وارد کنید.
  • "لیست انتخاب قیمت (قیمت واحد):" یک منوی کشویی است که به شما اجازه می‌دهد قیمت کالاها در فاکتور جدید را مدیریت کنید:
    • "بدون تغییر:" قیمت‌ها دقیقاً مشابه فاکتور قدیمی کپی می‌شوند.
    • "آخرین نرخ خرید:" کالاها کپی می‌شوند اما قیمتشان به روز شده و آخرین نرخی که خریده‌اید درج می‌شود.
    • "میانگین خرید:" قیمت میانگین برای کالا درج می‌شود.
    • "قیمت‌های فروش (1 تا 12):" کالا کپی می‌شود اما قیمت خرید در فاکتور جدید معادل قیمت فروش انتخابی درج می‌شود (مخصوص حواله‌های خاص).
  • "دکمه جستجو:" پس از وارد کردن شماره سند، این دکمه را بزنید تا اقلام آن فاکتور در جدول پایین نمایش داده شوند تا مطمئن شوید سند درستی را انتخاب کرده‌اید.
  • "جدول پیش‌نمایش:" لیست کالاهای موجود در سند قدیمی را نشان می‌دهد (شامل کد، نام، تعداد و فی).
  • "گزینه "کپی از سرور دیگر":" (مخصوص تنظیمات شبکه پیشرفته) اگر دیتابیس دیگری دارید، با تیک زدن این گزینه می‌توانید از اسناد یک شرکت یا شعبه دیگر کپی برداری کنید.
  • "دکمه تایید و کپی:" با زدن این دکمه، عملیات انجام شده و کالاها به فاکتور اصلی منتقل می‌شوند.
💡 مثال عملی کامل

"سناریو:" فرض کنید شما صاحب یک سوپرمارکت هستید. شما هر شنبه دقیقاً لیست مشابهی از "محصولات لبنی کاله" شامل (شیر، ماست، پنیر) را خریداری می‌کنید. هفته پیش فاکتوری با شماره ۱۰۰۵ برای این محصولات ثبت کرده‌اید. امروز شنبه است و می‌خواهید همان لیست را خرید کنید، اما ممکن است قیمت‌ها نسبت به هفته پیش تغییر کرده باشد، پس می‌خواهید کالاها کپی شوند اما قیمت، ""آخرین نرخ خرید"" سیستم باشد.

مراحل انجام کار:

  1. "ایجاد سند جدید:" وارد فرم سند خرید شوید و دکمه ""سند جدید"" (F1) را بزنید.
  2. "تنظیمات اولیه:" انبار و طرف حساب (شرکت کاله) را انتخاب کرده و تایید کنید.
  3. "فراخوانی ابزار کپی:" منوی سمت راست را باز کنید و روی دکمه ""کپی اطلاعات از سند دیگر"" کلیک کنید.
  4. "انتخاب سند مبدا:" پنجره کپی باز می‌شود. در کادر شماره سند، عدد 1005 را تایپ کنید.
  5. "تنظیم قیمت:" منوی کشویی قیمت را باز کنید و گزینه ""آخرین نرخ خرید"" را انتخاب کنید (تا اگر در طول هفته خریدی با قیمت جدید داشته‌اید، قیمت به‌روز اعمال شود).
  6. "جستجو:" دکمه ""جستجو"" را بزنید. لیست شیر و ماست و پنیر در جدول نمایش داده می‌شود.
  7. "انجام عملیات:" دکمه ""تایید و کپی در این سند"" را بزنید.
  8. "نتیجه:" پنجره بسته می‌شود و تمام اقلام لبنی به فاکتور جاری شما اضافه می‌شوند.
  9. "ویرایش نهایی:" حالا اگر مثلاً تعداد "شیر" امروز بیشتر بوده، فقط روی تعداد آن کلیک کرده و عدد را اصلاح می‌کنید.
  10. "ثبت:" دکمه ""صدور سند"" (F6) را می‌زنید.

"مزیت:" به جای اسکن کردن یا تایپ کردن نام ۱۰ قلم کالا، کل فاکتور در عرض چند ثانیه آماده شد.

برگشت از فروش عمده

صدور فاکتور برگشت از فروش عمده (مرجوعی فروش)

این بخش برای زمانی استفاده می‌شود که مشتری کالایی را که قبلاً خریداری کرده است، به هر دلیلی (خرابی، عدم نیاز، مغایرت و ...) به فروشگاه یا انبار برمی‌گرداند. با ثبت این سند، کالا به "موجودي انبار" اضافه شده و مبلغ آن از حساب مشتری کسر ("بستانکار") می‌شود.


۱. مراحل گام‌به‌گام ثبت سند برگشت از فروش

فرایند کار از فرم اصلی برنامه آغاز می‌شود:

گام اول: ورود به منو و انتخاب انبار

  1. از منوی اصلی برنامه، روی گزینه اسناد ""خرید و فروش و انبار"" > ""برگشت از فروش عمده"" کلیک کنید.
  2. پنجره‌ای کوچک باز می‌شود که عنوان آن ""انبار تحویل گیرنده را انتخاب کنید ..."" است.
  3. انبار یا شعبه‌ای که کالا قرار است به آن برگردد را انتخاب کرده و تایید کنید.
"نکته سیستمی:" با این کار یک سند جدید با نوع ("برگشت از فروش") و ("ورودی به انبار") ایجاد می‌شود.

گام دوم: تکمیل اطلاعات هدر (مشخصات طرف حساب)

پس از باز شدن فرم اصلی با رنگ زمینه متمایز بنفش روشن:

  • "شماره سند:" سیستم به صورت خودکار شماره بعدی را اختصاص می‌دهد.
  • "تاریخ:" تاریخ روز درج می‌شود (قابل تغییر).
  • "کد برگشت دهنده (مشتری):"
    • در فیلد مربوطه، کد مشتری را وارد کنید یا با زدن کلید Enter یا دکمه جستجو، نام مشتری را جستجو و انتخاب کنید.
    • "نکته:" سیستم کنترل می‌کند که مشتری معتبر باشد.
  • "کد پرسنلی و نام تحویل گیرنده:" مشخص کنید کدام انباردار یا پرسنل کالا را تحویل می‌گیرد.

گام سوم: انتخاب کالا و ارجاع به فاکتور اصلی (مهم‌ترین بخش)

در جدول وسط صفحه (ردیف‌های سند):

  • "در ستون کد کالا:" بارکد یا کد کالای مرجوعی را وارد کنید (یا جستجو کنید).
  • "پنجره هوشمند انتخاب فاکتور مرجع:"
    • به محض انتخاب کالا، سیستم به صورت خودکار پنجره‌ای را باز می‌کند که لیست فاکتورهای فروش قبلی این مشتری را که شامل این کالا بوده‌اند نمایش می‌دهد.
    • این لیست شامل: شماره فاکتور، تاریخ، فی فروش آن زمان، و تخفیفات اعمال شده است.
  • "انتخاب فاکتور:"
    • فاکتوری که کالا از آن مرجوع می‌شود را انتخاب و تایید کنید.
    • سیستم به صورت خودکار قیمت (فی)، تخفیف و شرایط فروش را دقیقاً مشابه فاکتور اصلی در سند مرجوعی درج می‌کند. این کار برای جلوگیری از اختلاف حساب (مثلاً برگشت کالا با قیمت روز به جای قیمت خرید) الزامی است.
  • "تعداد مرجوعی:"
    • تعداد کالایی که برگشت داده شده را وارد کنید.
    • "هشدار:" سیستم کنترل می‌کند که تعداد مرجوعی از تعداد فروخته شده در آن فاکتور بیشتر نباشد.

گام چهارم: ثبت نهایی

  • پس از وارد کردن اقلام، دکمه ""ثبت"" (در پایین صفحه) را بزنید تا سند ذخیره شود.
  • موجودی انبار افزایش یافته و حساب مشتری بستانکار می‌شود.

۲. تشریح عملکرد اجزای فرم

الف) نوار ابزار بالایی (کنترل‌های اصلی)

این دکمه‌ها در بالای فرم قرار دارند:

  • "جستجو (CTRL+J):" جستجوی اسناد برگشت از فروش ثبت شده قبلی.
  • "صورتحساب (CTRL+S):" نمایش سریع گردش حساب و مانده مشتری انتخاب شده.
  • "ابطال کلی سند:" سند را بدون حذف فیزیکی، باطل می‌کند (اثر انبار و مالی آن صفر می‌شود).
  • "سند بصورت امانی می‌باشد:" وضعیت سند را به ""تحویل امانی"" تغییر می‌دهد (در حساب‌ها اعمال نمی‌شود تا زمان قطعی شدن).
  • "پیش فاکتور / بیعانه:" در حالت برگشت از فروش معمولاً غیرفعال یا کم‌کاربرد است.
  • "نمایش تصاویر (CTRL+T):" اگر تصویر رسید انبار یا کالای معیوب اسکن شده باشد، نمایش می‌دهد.
  • "تایید نهایی سند:" سند را قفل کرده و تایید حسابداری می‌کند (امکان ویرایش بسته می‌شود).
  • "نمایش درآمد:" (در اینجا کاربرد معکوس دارد) سود برگشت شده را محاسبه می‌کند.

ب) نوار ابزار سمت راست جدول (ابزارهای ویرایش خطوط)

این دکمه‌ها در سمت راست جدول کالاها قرار دارند:

  • "ثبت:" ذخیره تغییرات سطر جاری جدول.
  • "حذف خط سند:" حذف کالای انتخاب شده از لیست مرجوعی.
  • "اضافه خط سند:" ایجاد یک سطر خالی جدید برای درج کالا.
  • "توضیحات سند:" افزودن توضیحات خاص برای هر قلم کالا (مثلاً "کالا ضربه خورده است").
  • "حذف همه خطوط:" پاک کردن تمام اقلام وارد شده در سند جاری.
  • "موجودی لحظه‌ای:" نمایش موجودی فعلی کالا در انبار و کاردکس آن.
  • "چاپ لیبل:" چاپ بارکد برای کالای مرجوع شده (جهت چسباندن مجدد روی کالا و بازگرداندن به قفسه).
  • "پنل انتخاب روش ورود F9 تا F12:" تعیین می‌کند که کالا با بارکدخوان ("F12") وارد شود یا جستجوی نام ("F10").

ج) پنل پائینی (اطلاعات مالی و عملیات نهایی)

این بخش جمع‌بندی سند را نشان می‌دهد:

  • "جمع کل:" مبلغ کل کالاهای مرجوعی.
  • "تخفیف خطی / تخفیف فاکتور:" نمایش تخفیفاتی که کسر شده‌اند (بازگشت داده شده‌اند).
  • "مالیات:" محاسبه برگشت مالیات بر ارزش افزوده (اگر در فاکتور اصلی بوده باشد).
  • "جمع مقدار:" تعداد کل اقلام برگشتی.
  • "مانده:" مبلغ نهایی که باید به حساب مشتری منظور شود.

دکمه‌های عملیاتی پایین:

  • "اضافه:" ایجاد سند جدید ""برگشت از فروش"" برای مشتری بعدی.
  • "ثبت (CTRL+END):" ذخیره نهایی سند.
  • "حذف:" حذف کامل سند جاری.
  • "چاپ سند (CTRL+R):" چاپ رسید مرجوعی برای امضای مشتری و انباردار.
  • "تسويه (CTRL+F11):" اگر قرار است مبلغ مرجوعی همان لحظه به مشتری نقد پرداخت شود، از این دکمه استفاده کنید.
  • "فاکتور مجدد:" (بسیار کاربردی برای تعویض کالا)؛ با زدن این دکمه، اقلام مرجوعی را در یک فاکتور فروش جدید کپی می‌کند تا کالای جایگزین به مشتری داده شود.

۳. مثال‌های عملی و سناریوها

💡 سناریو ۱: مرجوعی ساده (بستانکار کردن مشتری)

"شرح:" آقای "رضایی" ۱۰ عدد از کالای A را خریده و ۲ عدد را به دلیل مازاد بودن برمی‌گرداند. مبلغ را نمی‌خواهد، می‌خواهد به حسابش منظور شود.

  1. دکمه "اضافه" را بزنید و انبار را انتخاب کنید.
  2. نام ""آقای رضایی"" را انتخاب کنید.
  3. کد کالای A را وارد کنید.
  4. پنجره لیست فاکتورهای آقای رضایی باز می‌شود. فاکتور مربوطه را انتخاب کنید.
  5. تعداد را روی "۲" تنظیم کنید. قیمت و تخفیف خودکار از فاکتور اصلی می‌آید.
  6. دکمه "ثبت" را بزنید. (حساب آقای رضایی بستانکار می‌شود).
💡 سناریو ۲: تعویض کالا (مرجوعی و فروش همزمان)

"شرح:" مشتری کالای "پیراهن آبی" را پس می‌آورد و می‌خواهد "پیراهن قرمز" ببرد.

  1. مراحل ثبت مرجوعی برای ""پیراهن آبی"" را مانند سناریو ۱ انجام دهید و دکمه "ثبت" را بزنید.
  2. بلافاصله دکمه ""فاکتور مجدد"" را فشره و وارد فرم ""فاکتور فروش"" شوید.
  3. یک فاکتور فروش جدید برای مشتری صادر کنید و ""پیراهن قرمز"" را به او بفروشید.
  4. در فرم تسویه فاکتور فروش، سیستم مانده بستانکاری ناشی از مرجوعی را نشان می‌دهد و فقط مابه التفاوت را دریافت کنید.
💡 سناریو ۳: مرجوعی با پرداخت وجه نقد

"شرح:" مشتری گذری جنسی را پس آورده و پولش را نقد می‌خواهد.

  1. سند مرجوعی را طبق روال پر کنید.
  2. به جای زدن دکمه ثبت نهایی، دکمه "تسويه (CTRL+F11)" را بزنید.
  3. در فرم باز شده، گزینه ""پرداخت نقد"" را انتخاب کرده و مبلغ را وارد کنید (صندوقدار پول را از صندوق به مشتری می‌دهد).
  4. تایید کنید تا سند ثبت شود. (در این حالت حساب مشتری تسویه شده و بدهکار/بستانکار نمی‌ماند).
💡 سناریو ۴: اصلاح سند مرجوعی اشتباه

"شرح:" انباردار اشتباهاً تعداد ۵ عدد مرجوعی ثبت کرده، در حالی که ۳ عدد بوده است.

  1. با استفاده از دکمه "جستجو (CTRL+J)"، سند مرجوعی مورد نظر را پیدا کنید.
  2. دکمه "دسترسی (آیکون قفل/کلید)" را بزنید تا امکان ویرایش فعال شود (اگر دسترسی دارید).
  3. روی ردیف کالا در جدول کلیک کرده، تعداد را به "۳" اصلاح کنید.
  4. دکمه "ثبت" (دکمه کوچک سمت راست جدول) را بزنید تا سطر بروز شود.
  5. دکمه "ثبت نهایی" (پایین فرم) را بزنید تا سند و حساب مشتری اصلاح شود.

فاکتور برگشت از خرید

ثبت فاکتور برگشت از خرید

این بخش از نرم‌افزار زمانی استفاده می‌شود که شما کالایی را خریداری کرده‌اید و اکنون می‌خواهید تمام یا بخشی از آن را به فروشنده (تامین‌کننده) بازگردانید. این عملیات باعث کاهش موجودی انبار شما و بدهکار شدن طرف حساب (فروشنده) می‌شود.

شروع کار

برای دسترسی به این بخش، از منوی اصلی نرم‌افزار ("اسناد خرید و فروش و انبار") گزینه "برگشت از خرید" را انتخاب کنید.


روند گام‌به‌گام ثبت سند

به محض کلیک روی منو، نرم‌افزار به صورت هوشمند تشخیص می‌دهد که آیا سند نیمه‌کاره‌ای دارید یا خیر. اگر سند بازی وجود نداشته باشد، فرآیند ایجاد سند جدید آغاز می‌شود.

گام اول: تعیین مشخصات سند (پنجره تنظیمات اولیه)

در ابتدای کار، پنجره‌ای کوچک با عنوان ""مشخصات سند برگشت خرید را تعیین نمایید"" باز می‌شود. پر کردن دقیق این فرم بسیار مهم است.

  • "انبار تحویل دهنده:" دکمه جستجو (ذره‌بین) را بزنید و انباری که کالا هم‌اکنون در آن قرار دارد و قرار است از آن خارج شود را انتخاب کنید.
  • "طرف حساب:" دکمه جستجو را بزنید و نام شخصی یا شرکتی که کالا را به او پس می‌دهید (فروشنده) انتخاب کنید.
  • "گزینه "فاکتور خرید قبلا در سیستم ثبت شده است":"
    • "حالت تیک خورده (پیش‌فرض و پیشنهادی):" اگر قبلاً فاکتور خرید این کالا را در سیستم ثبت کرده‌اید، این گزینه را فعال بگذارید. این کار باعث می‌شود سیستم لیست فاکتورهای خرید آن شخص را به شما نشان دهد تا دقیقاً همان کالاها با همان قیمت‌ها مرجوع شوند.
    • "حالت بدون تیک:" اگر فاکتور خرید در سیستم نیست (مثلاً خرید مربوط به سال‌های قبل است یا دستی وارد می‌کنید)، تیک را بردارید.
  • "شماره و تاریخ فاکتور خرید مرجع:" اگر تیک بالا فعال باشد، با زدن دکمه جستجو، لیستی از فاکتورهای خرید قبلی نمایش داده می‌شود. یکی را انتخاب کنید.
  • "مالیات ارزش افزوده:" اگر فاکتور شامل مالیات است، تیک مربوطه را فعال کنید.
  • "تاریخ حواله انبار:" تاریخ روزی که جنس از انبار شما خارج می‌شود را وارد کنید.

پس از تکمیل، دکمه "تایید" را بزنید.

گام دوم: انتخاب اقلام (در صورت انتخاب فاکتور مرجع)

اگر در مرحله قبل مشخص کردید که کالا مربوط به یک فاکتور خرید خاص است، پنجره‌ای با عنوان ""اقلام مورد نظر خود را جهت ارجاع انتخاب نمایید"" باز می‌شود.

  • لیست تمام کالاهای خریداری شده در آن فاکتور نمایش داده می‌شود.
  • شما می‌توانید با زدن دکمه Space کیبورد یا کلیک روی سطرها، کالاهایی که می‌خواهید پس دهید را انتخاب (تیک‌دار) کنید.
  • دکمه "تایید" را بزنید تا کالاها به سند برگشت از خرید منتقل شوند.

گام سوم: فرم اصلی سند برگشت از خرید

اکنون وارد فرم اصلی می‌شوید که لیست کالاها در جدول وسط صفحه نمایش داده شده است. در اینجا می‌توانید مقادیر را اصلاح کنید یا کالای جدیدی اضافه کنید.

اجزای نوار ابزار پایین (عملیات اصلی)

  • "سند جدید F1:" اگر بخواهید این سند را رها کرده و یک برگشت از خرید دیگر ایجاد کنید.
  • "صدور سند F6:" "مهم‌ترین دکمه". پس از اطمینان از صحت اطلاعات، این دکمه را بزنید تا سند نهایی شده، از انبار کسر شود و سند مالی صادر گردد.
  • "حذف سند:" کل سند جاری را به طور کامل پاک می‌کند.
  • "تخفیف فاکتور F5:" اگر می‌خواهید روی کل مبلغ فاکتور برگشتی، تخفیف یا کسورات کلی اعمال کنید.
  • "اصلاح سند:" اگر سندی قبلاً صادر شده و بازبینی می‌کنید، این دکمه امکان ویرایش را فعال می‌کند.
  • "آموزش:" نمایش فیلم آموزشی مربوط به این بخش.

اجزای نوار ابزار بالا (جستجو و افزودن کالا)

اگر بخواهید کالایی را دستی اضافه کنید یا تعداد کالاهای انتخاب شده را تغییر دهید:

  • "کد (بارکد) کالا:" در کادر جستجوی بالا (که عبارت ""مکان نما را اینجا قرار دهید"" را نمایش می‌دهد)، می‌توانید بارکد کالا را اسکن کنید یا نام آن را تایپ کرده و Enter بزنید.
  • "تعداد:" پس از انتخاب کالا، تعداد مرجوعی را در این کادر وارد کنید.
  • "مبلغ واحد:" قیمت فی کالا به صورت خودکار از سوابق خرید می‌آید، اما قابل ویرایش است.
  • "تخفیف:" اگر در خرید اولیه تخفیف خطی داشته‌اید، اینجا وارد کنید.

لیست اقلام (جدول وسط)

این جدول شامل ستون‌های زیر است:

  • "ردیف:" شماره ردیف کالا.
  • "کد (بارکد):" کد کالای مرجوعی.
  • "شرح کالا:" نام کالا.
  • "مقدار:" تعدادی که قرار است پس داده شود (با دوبار کلیک یا زدن Enter روی این ستون، می‌توانید تعداد را ویرایش کنید).
  • "مبلغ واحد:" قیمت خرید کالا.
  • "جمع:" مبلغ کل (تعداد × مبلغ واحد).

منوی سمت راست (ابزارهای کمکی)

با بردن موس به سمت راست صفحه یا کلیک روی فلش کوچک، منوی کشویی باز می‌شود:

  • "حذف خط (Ctrl+Del):" کالای انتخاب شده در جدول را حذف می‌کند.
  • "کپی اطلاعات:" امکان کپی برداری از یک سند دیگر.
  • "موجودی:" نمایش موجودی لحظه‌ای کالای انتخاب شده در انبار.
  • "توضیحات:" محلی برای نوشتن توضیحات کلی در مورد علت مرجوعی.

مثال‌های عملی

برای درک بهتر، چهار سناریوی مختلف را بررسی می‌کنیم:

💡 مثال ۱: مرجوعی استاندارد (برگشت از یک فاکتور خرید خاص)

"سناریو:" شما دیروز ۱۰ عدد "مانیتور سامسونگ" از "شرکت مادیران" خریده‌اید (فاکتور شماره ۱۰۰۵). امروز متوجه می‌شوید ۲ عدد از آن‌ها پیکسل سوخته دارد و می‌خواهید پس دهید.

  1. منوی "برگشت از خرید" را بزنید.
  2. در فرم مشخصات:
    • طرف حساب: ""شرکت مادیران"".
    • تیک ""فاکتور خرید قبلا ثبت شده"" را بزنید.
    • در کادر شماره فاکتور، دکمه جستجو را زده و فاکتور شماره ۱۰۰۵ را انتخاب کنید.
    • دکمه تایید را بزنید.
  3. در لیست کالاها، ""مانیتور سامسونگ"" را پیدا کرده و تیک بزنید. دکمه تایید را بزنید.
  4. کالا وارد فرم اصلی می‌شود. روی ستون ""مقدار"" کلیک کرده و عدد را به ۲ تغییر دهید.
  5. دکمه "صدور سند F6" را بزنید.

نتیجه: موجودی مانیتور ۲ عدد کم می‌شود و حساب مادیران به اندازه مبلغ ۲ مانیتور بدهکار می‌شود.

💡 مثال ۲: مرجوعی دستی (بدون فاکتور مرجع)

"سناریو:" شما تعدادی "موس و کیبورد" در انبار دارید که مربوط به خرید سال قبل است و فاکتور آن در سیستم نیست. می‌خواهید ۵ عدد موس را به "بازرگانی امید" پس دهید.

  1. منوی "برگشت از خرید" را بزنید.
  2. در فرم مشخصات:
    • طرف حساب: ""بازرگانی امید"".
    • تیک ""فاکتور خرید قبلا ثبت شده"" را بردارید.
    • دکمه تایید را بزنید.
  3. فرم اصلی خالی باز می‌شود.
  4. در کادر جستجوی بالا (بارکد)، نام ""موس"" را تایپ و Enter کنید. کالای مورد نظر را انتخاب کنید.
  5. در کادر تعداد، عدد ۵ را وارد کنید.
  6. در کادر مبلغ واحد، قیمتی که توافق کرده‌اید کالا را پس بگیرند وارد کنید.
  7. دکمه "صدور سند F6" را بزنید.
💡 مثال ۳: اعمال تخفیف کلی روی سند برگشتی

"سناریو:" شما کالاهایی به ارزش ۱,۰۰۰,۰۰۰ تومان را مرجوع می‌کنید، اما توافق می‌کنید که به جای دریافت کل مبلغ، مبلغ ۹۵۰,۰۰۰ تومان را با فروشنده تسویه کنید (۵۰,۰۰۰ تومان جریمه مرجوعی یا تخفیف).

  1. مراحل ایجاد سند و انتخاب کالاها را مانند مثال ۱ یا ۲ انجام دهید.
  2. قبل از صدور سند، دکمه "تخفیف فاکتور F5" را در پایین صفحه بزنید.
  3. در پنجره باز شده، در کادر مبلغ تخفیف یا درصد، مقدار ۵۰,۰۰۰ تومان را وارد کنید.
  4. تایید کنید. جمع کل خالص فاکتور کاهش می‌یابد.
  5. دکمه "صدور سند F6" را بزنید.
💡 مثال ۴: ابطال سند برگشت از خرید صادر شده

"سناریو:" یک سند برگشت از خرید صادر کرده‌اید اما متوجه می‌شوید اشتباه بوده و کالاها از انبار خارج نشده‌اند. باید سند را باطل کنید تا موجودی و حساب‌ها اصلاح شود.

  1. وارد فرم "برگشت از خرید" شوید.
  2. دکمه "اصلاح سند" (در پایین صفحه) را بزنید (ممکن است لازم باشد قبل از آن دکمه جستجو را در نوار ابزار بالا زده و شماره سند مورد نظر را پیدا کنید).
  3. پس از باز شدن سند، دکمه "ابطال سند" (که معمولاً با آیکون ضربدر قرمز یا مشابه مشخص شده و در حالت اصلاح فعال می‌شود) را بزنید.
  4. سیستم می‌پرسد ""آیا این سند کلا باطل شود؟"". گزینه "بله" را بزنید.

نتیجه: روی سند مهر "باطل شد" می‌خورد، موجودی کالا به انبار برمی‌گردد و سند مالی مربوطه خنثی می‌شود.

حواله بین انبار

عملیات حواله بین انبار

این بخش از نرم‌افزار وظیفه انتقال کالا از یک "انبار (مبدا)" به "انبار دیگر (مقصد)" را بر عهده دارد.

"نکته مهم سیستمی:" یکی از ویژگی‌های هوشمند این سیستم آن است که با ثبت نهایی یک ""سند حواله خروجی"" از انبار مبدا، سیستم به صورت "خودکار" یک ""سند رسید انبار"" در انبار مقصد صادر می‌کند تا موجودی هر دو انبار همزمان و دقیق به‌روزرسانی شود.

۱. شروع عملیات (ورود به فرم)

برای شروع، در فرم اصلی برنامه:

  1. به منوی ""اسناد خرید و فروش و انبار"" بروید.
  2. گزینه ""حواله بین انبار"" را انتخاب کنید.

۲. تعیین مشخصات اولیه (سند جدید یا نیمه‌کاره)

به محض کلیک روی منو، سیستم به صورت هوشمند بررسی می‌کند که آیا شما سند حواله‌ای دارید که قبلاً شروع کرده اما ثبت نهایی نکرده‌اید (سند موقت) یا خیر.

  • "اگر سند نیمه‌کاره داشته باشید:" فرمی با عنوان ""لیست حواله های بین انبار در انتظار ثبت"" باز می‌شود که لیست اسناد موقت را نمایش می‌دهد.
    • می‌توانید روی یک سند دابل‌کلیک کنید (یا دکمه ""اصلاح حواله"") را بزنید تا کار روی آن را ادامه دهید.
    • یا دکمه ""حواله جدید"" را بزنید تا یک سند کاملاً جدید ایجاد کنید.
  • "اگر سند نیمه‌کاره نداشته باشید:" سیستم مستقیماً فرم ""مشخصات حواله بین انبار را تعیین نمایید"" را نمایش می‌دهد.

فرم مشخصات حواله جدید

در این پنجره کوچک باید اطلاعات کلی انتقال را وارد کنید:

  • "تاریخ انجام حواله:" تاریخ روز به صورت پیش‌فرض درج شده است (قابل تغییر).
  • "انبار مبدا:" با کلیک روی دکمه جستجو، انباری که کالا از آن خارج می‌شود را انتخاب کنید.
  • "پرسنل تحویل دهنده:" انباردار یا مسئول انبار مبدا را مشخص کنید.
  • "انبار مقصد:" انباری که کالا به آن وارد می‌شود را انتخاب کنید.
  • "پرسنل تحویل گیرنده:" مسئول انبار مقصد را انتخاب کنید.
"قانون سیستم:" انبار مبدا و مقصد نمی‌توانند یکسان باشند. پس از تکمیل، دکمه ""تایید"" را بزنید تا وارد فرم اصلی عملیات شوید.

۳. معرفی محیط فرم اصلی (صدور سند حواله بین انبار)

این فرم از چند بخش اصلی تشکیل شده است:

الف) نوار ابزار پایین (مدیریت کل سند)

در پایین صفحه دکمه‌های اصلی عملیات قرار دارند:

  • "سند جدید F1:" اگر بخواهید همین الان این سند را رها کرده و یک حواله دیگر ایجاد کنید.
  • "صدور حواله F6:" "مهمترین دکمه". پس از اینکه تمام کالاها را وارد لیست کردید، این دکمه را می‌زنید تا سند در سیستم دائم شده و از موجودی انبار مبدا کسر و به انبار مقصد اضافه شود.
  • "حذف سند:" کل سند جاری (همراه با تمام اقلام داخلش) را پاک می‌کند.
  • "ابطال سند:" سند را بدون حذف فیزیکی، باطل می‌کند (اثر انبارداری آن خنثی می‌شود اما سابقه سند می‌ماند).
  • "چاپ حواله / چاپ رسید / چاپ برگ تحویل:" پس از صدور سند، این دکمه‌ها برای پرینت گرفتن فعال می‌شوند.

ب) نوار ابزار بالا (ورود کالا)

این بخش برای اضافه کردن کالاها به لیست حواله است:

  • "کادر جستجو (مکان نما را اینجا قرار دهید):" در این کادر می‌توانید بارکد کالا را توسط دستگاه بارکدخوان اسکن کنید یا نام کالا / کد کالا را تایپ کرده و Enter بزنید.
    • اگر کد وارد شده یکتا باشد، کالا فوراً به لیست اضافه می‌شود.
    • اگر سیستم چندین کالا با مشخصات مشابه پیدا کند، لیست جستجوی کالا باز می‌شود تا انتخاب کنید.
  • "کادر تعداد:" قبل یا بعد از انتخاب کالا، تعداد مورد نظر برای انتقال را در این کادر وارد کنید.
  • "دکمه بارکدخوان (آیکون اسکنر):" حالت ورود سریع با دستگاه بارکدخوان را فعال می‌کند.
  • "دکمه تجمیع (آیکون جمع):" اگر این دکمه فعال باشد و کالایی تکراری وارد کنید، به جای ایجاد سطر جدید، تعداد آن در سطر قبلی اضافه می‌شود.

ج) منوی سمت راست (ابزارهای کاربردی)

با بردن موس به سمت راست یا کلیک روی فلش کوچک، منویی با امکانات زیر باز می‌شود:

  • "انتقال اطلاعات از فایل بارکد و تعداد:" اگر دستگاه جمع‌آوری اطلاعات (PDA) دارید، می‌توانید فایل خروجی آن (فرمت متنی یا CSV) را اینجا وارد کنید تا تمام کالاها یکجا وارد سند شوند.
  • "کپی اطلاعات از سند دیگر:" اگر قبلاً حواله‌ای مشابه داشته‌اید، می‌توانید اقلام آن را در سند جاری کپی کنید تا نیازی به ورود مجدد نباشد.
  • "حذف خط Ctrl+Del:" کالای انتخاب شده در جدول را از لیست حذف می‌کند.
  • "نمایش موجودی کالا:" با زدن این دکمه، سیستم موجودی لحظه‌ای کالای انتخاب شده را هم در انبار مبدا و هم در انبار مقصد به شما نمایش می‌دهد.
  • "کاردکس کالا در انبار:" ریز گردش (ورود و خروج‌های قبلی) کالای انتخاب شده را نمایش می‌دهد.
  • "توضیحات سند:" برای وارد کردن توضیحات کلی در مورد علت حواله.
  • "لیبل:" امکان چاپ لیبل بارکد برای کالاهای موجود در حواله.

د) جدول مرکزی

لیست کالاهایی که برای انتقال انتخاب کرده‌اید در اینجا نمایش داده می‌شود. ستون‌ها شامل ردیف، کد کالا، نام کالا، واحد و مقدار می‌باشد.


۴. سناریوهای عملی (مثال‌های کاربردی)

در اینجا ۴ مثال برای درک بهتر نحوه کار با فرم آورده شده است:

💡 مثال ۱: انتقال ساده ۱۰ عدد "مانیتور سامسونگ" از انبار مرکزی به شعبه ۱
  1. وارد منوی "حواله بین انبار" شوید.
  2. در فرم مشخصات: انبار مبدا را ""انبار مرکزی"" و انبار مقصد را ""شعبه ۱"" انتخاب کنید. دکمه تایید را بزنید.
  3. در کادر جستجو (بالای فرم)، عبارت ""مانیتور سامسونگ"" را تایپ کرده و Enter بزنید.
  4. از لیست جستجو، کالای مورد نظر را انتخاب کنید.
  5. در کادر کوچک ""تعداد""، عدد 10 را وارد کرده و Enter بزنید.
  6. کالا به جدول اضافه می‌شود.
  7. دکمه ""صدور حواله F6"" را بزنید.

"نتیجه:" ۱۰ عدد از انبار مرکزی کسر شد و ۱۰ عدد به موجودی شعبه ۱ اضافه شد. سیستم شماره حواله و شماره رسید را به شما اعلام می‌کند.

💡 مثال ۲: استفاده از بارکدخوان برای انتقال سریع اجناس
  1. وارد فرم حواله شده و انبارها را تعیین کنید.
  2. مطمئن شوید دکمه ""ورودی توسط بارکدخوان"" (در بالای فرم) فشرده شده است.
  3. کادر تعداد را روی عدد 1 (پیش‌فرض) بگذارید یا اگر بسته‌ها ۵ تایی هستند، عدد 5 را بنویسید.
  4. شروع به اسکن کردن بارکد روی کالاها کنید.
  5. با هر بوق اسکنر، نام کالا و تعداد آن به صورت خودکار به لیست اضافه می‌شود.
  6. اگر کالایی تکراری اسکن شود، تعداد آن در جدول بالا می‌رود (چون دکمه تجمیع روشن است).
  7. در پایان دکمه F6 را برای ثبت نهایی بزنید.
💡 مثال ۳: تکرار حواله هفته گذشته (کپی سند)

فرض کنید شما هر هفته دقیقاً یک لیست ثابت از مواد شوینده را به ""انبار آبدارخانه"" می‌فرستید.

  1. یک حواله جدید ایجاد کنید (مبدا: انبار اصلی، مقصد: آبدارخانه).
  2. از منوی سمت راست، دکمه ""کپی اطلاعات از سند دیگر"" را بزنید.
  3. در لیست باز شده، حواله هفته قبل را پیدا کرده و انتخاب کنید.
  4. سیستم تمام اقلام آن حواله را دقیقاً با همان تعداد به سند فعلی شما منتقل می‌کند.
  5. اگر تغییری لازم است (مثلاً این هفته مایع دستشویی کمتر لازم است)، روی سطر آن رفته و تعداد را ویرایش کنید.
  6. سند را صادر (F6) کنید.
💡 مثال ۴: بررسی موجودی قبل از ارسال

شما می‌خواهید ""لنت ترمز"" به شعبه شهرستان بفرستید، اما مطمئن نیستید خودتان موجودی دارید یا خیر.

  1. در فرم حواله، کالا را جستجو و به لیست اضافه کنید.
  2. روی ردیف ""لنت ترمز"" در جدول کلیک کنید.
  3. از منوی سمت راست، دکمه ""نمایش موجودی کالا"" (آیکون انبار) را بزنید.
  4. پنجره‌ای باز می‌شود که می‌گوید:
    • موجودی در انبار مبدا: ۵۰ عدد
    • موجودی در انبار مقصد: ۲ عدد
  5. با دیدن این اطلاعات، تصمیم می‌گیرید که ۴۰ عدد برای آنها ارسال کنید. تعداد را در جدول اصلاح کرده و سند را ثبت می‌کنید.

نکات ایمنی و کنترلی سیستم

  • "عدم موجودی:" اگر در تنظیمات سیستم کنترل موجودی منفی فعال باشد و شما بخواهید کالایی را بیشتر از موجودی انبار مبدا حواله کنید، سیستم هشدار داده و اجازه ثبت نمی‌دهد (یا صرفاً هشدار می‌دهد).
  • "سند موقت:" اگر حین کار برق قطع شود یا فرم را ببندید، اطلاعات از بین نمی‌رود. در ورود بعدی، سیستم پیشنهاد می‌دهد کار روی همان سند را ادامه دهید.
  • "حذف و ویرایش:" پس از زدن دکمه F6 (صدور حواله)، سند نهایی شده و شماره می‌گیرد. برای اصلاح آن باید دسترسی مدیریتی داشته باشید و از منوی اصلاح اسناد استفاده کنید.

سند تولید

راهنمای کاربری: ثبت سند تولید

این بخش برای ثبت کالاهای تولید شده و ورود آن‌ها به "انبار محصول" استفاده می‌شود. توجه داشته باشید که این فرم "موجودی کالا در انبار را افزایش می‌دهد".


گام ۱: دسترسی به فرم

از منوی اصلی برنامه، مسیر زیر را طی کنید:

"منوی اسناد خرید و فروش و انبار > ثبت سند تولید"
(یا کلید میانبر مربوطه را فشار دهید).

گام ۲: پنجره انتخاب

ابتدای کار پنجره‌ای کوچک باز می‌شود که ممکن است از شما بخواهد "انبار" (انباری که محصول تولید شده به آن منتقل شده است) را انتخاب کنید. دکمه ""تایید"" را بزنید تا وارد فرم اصلی عملیات شوید.


گام ۳: فرم اصلی ثبت سند تولید

این فرم شامل ۴ بخش اصلی است که در ادامه توضیح داده می‌شود:

الف) نوار ابزار بالای صفحه

این نوار شامل دکمه‌های کنترلی برای مدیریت سند است:

  • "جستجو (ذره‌بین):" برای پیدا کردن اسناد تولیدی که قبلاً ثبت شده‌اند.
  • "صورتحساب:" نمایش گردش حساب شخص مرتبط (معمولاً در تولید کاربرد کمتری دارد مگر اینکه خط تولید پیمانکاری باشد).
  • "ابطال کلی سند:" اگر بخواهید سند را بدون حذف کردن، از تاثیرگذاری در انبار خارج کنید، این دکمه را بزنید (رنگ فرم قرمز می‌شود).
  • "نمایش تصاویر:" اگر عکس محصول یا برگه تولید را اسکن کرده‌اید، با این دکمه مشاهده کنید.
  • "تایید نهایی:" قفل کردن سند پس از اتمام کار تا دیگر قابل ویرایش نباشد.
  • "نمایش درآمد:" محاسبه سود احتمالی (در تولید کاربرد محاسباتی خاصی ندارد).

ب) اطلاعات سربرگ سند

در این قسمت مشخصات کلی سند را وارد می‌کنید:

  • "شماره سند:" توسط سیستم صادر می‌شود.
  • "تاریخ:" تاریخ تولید محصول را وارد کنید.
  • "انبار (فروشگاه):" انباری که محصول تولید شده وارد آن می‌شود (مثلاً انبار محصولات).
  • "کد و نام تحویل گیرنده (انباردار):" نام انبارداری که کالا را تحویل می‌گیرد.
  • "شماره سند تولید:" اگر در سیستم دستی شماره‌ای دارید، اینجا وارد کنید (اختیاری).

ج) جدول اقلام کالا و نوار ابزار ویرایش سطر

این بخش "قلب تپنده فرم" است که لیست محصولات تولید شده را وارد می‌کنید.

ستون‌های جدول:

  • "کد کالا:" بارکد یا کد محصول را وارد کنید (یا اینتر بزنید تا لیست جستجو باز شود).
  • "شرح کالا:" نام محصول نمایش داده می‌شود.
  • "مقدار:" تعداد تولید شده را وارد کنید.
  • "مبلغ واحد:" قیمت تمام شده یک واحد محصول را وارد کنید ("بسیار مهم برای محاسبه سود و زیان").
  • "جمع:" سیستم خودکار محاسبه می‌کند.

دکمه‌های سمت راست جدول:

  • "ثبت (تیک کوچک):" ذخیره تغییرات سطر فعلی.
  • "اضافه خط سند (+):" ایجاد یک سطر جدید برای محصول بعدی.
  • "حذف خط سند (-):" حذف سطری که روی آن هستید.
  • "توضیحات:" نوشتن یادداشت برای یک سطر خاص.
  • "حذف همه خطوط:" پاک کردن کل لیست کالاها.
  • "موجودی لحظه‌ای:" نمایش موجودی فعلی کالای انتخاب شده در انبار.
  • "ورود + CTRL:" انتخاب روش ورود کالا (با بارکدخوان F12، دستی F11 یا جستجو F10).

د) پنل عملیات نهایی

در پایین‌ترین قسمت فرم، دکمه‌های اصلی قرار دارند:

  • "اضافه:" ایجاد یک سند تولید جدید و خالی.
  • "حذف:" حذف کامل سند جاری (همراه با تمام اقلام).
  • "ثبت:" ذخیره نهایی سند در سیستم. (حتما در پایان کار این دکمه را بزنید).
  • "چاپ سند:" چاپ رسید ورود کالا به انبار (تولید) جهت بایگانی.
  • "جمع کل:" نمایش ارزش ریالی کل تولیدات این سند.

۴ مثال عملی (سناریوهای مختلف)

💡 مثال ۱: ثبت تولید روزانه خط تولید

"سناریو:" کارگاه تولیدی امروز ۵۰ عدد "میز ناهارخوری مدل A" تولید کرده است. انباردار می‌خواهد این‌ها را به موجودی اضافه کند.

  1. وارد منوی "ثبت سند تولید" شوید.
  2. دکمه "اضافه" (پایین صفحه) را بزنید.
  3. در قسمت انبار، ""انبار محصولات"" را انتخاب کنید.
  4. روی جدول کلیک کنید، اینتر بزنید و کالای ""میز ناهارخوری مدل A"" را انتخاب کنید.
  5. در ستون مقدار، عدد 50 را وارد کنید.
  6. در ستون مبلغ واحد، قیمت تمام شده (مثلاً ۵,۰۰۰,۰۰۰ ریال) را وارد کنید.
  7. دکمه "ثبت" (پایین صفحه) را بزنید.

نتیجه: موجودی میز ۵۰ عدد زیاد شد.

💡 مثال ۲: تولید چند محصول متنوع در یک شیفت

"سناریو:" در یک شیفت کاری، هم "ماست کم‌چرب" (۱۰۰ عدد) و هم "ماست پرچرب" (۲۰۰ عدد) تولید شده است.

  1. دکمه "اضافه" را بزنید.
  2. در سطر اول جدول، کالای ""ماست کم‌چرب"" را انتخاب و تعداد 100 را وارد کنید.
  3. کلید "جهت‌نما پایین (Arrow Down)" یا دکمه "اضافه خط سند (+)" را بزنید.
  4. در سطر دوم، کالای ""ماست پرچرب"" را انتخاب و تعداد 200 را وارد کنید.
  5. دکمه "ثبت نهایی" را بزنید.

نتیجه: هر دو کالا در یک سند ثبت و به انبار اضافه شدند.

💡 مثال ۳: اصلاح اشتباه در شمارش تولید

"سناریو:" انباردار سند تولیدی را ثبت کرده که تعداد "صندلی" را ۱۰ عدد زده، اما بعداً متوجه می‌شود ۸ عدد بوده است.

  1. وارد فرم شوید و با دکمه "جستجو" (بالای صفحه)، سند مورد نظر را پیدا کنید.
  2. دکمه "دسترسی" (شکل کلید/قفل) در نوار ابزار بالا را بزنید تا حالت ویرایش فعال شود.
  3. روی سطر ""صندلی"" کلیک کنید.
  4. عدد ۱۰ را به 8 تغییر دهید و اینتر بزنید.
  5. دکمه "ثبت" (پایین صفحه) را بزنید تا تغییرات ذخیره شود.
💡 مثال ۴: استفاده از بارکدخوان برای ثبت تولید سریع

"سناریو:" محصولات از خط تولید خارج می‌شوند و دارای بارکد هستند. کاربر می‌خواهد با اسکن کردن، آن‌ها را ثبت کند.

  1. دکمه "اضافه" را بزنید.
  2. در پنل سمت راست جدول (بخش ورود + CTRL)، گزینه "F12 بارکد" را انتخاب کنید.
  3. فوکوس را روی ستون "کد کالا" بگذارید.
  4. محصولات را یکی‌یکی با دستگاه بارکدخوان اسکن کنید. سیستم به ازای هر اسکن، کالا را به لیست اضافه کرده یا تعداد آن را افزایش می‌دهد.
  5. در نهایت دکمه "ثبت" را بزنید.

سند مصرف

راهنمای کاربری: ثبت سند مصرف (حواله مصرف)

این فرم برای ثبت خروج کالا از انبار به منظور "مصرف داخلی"، "تولید" (به عنوان مواد اولیه)، "ضایعات" و یا "اموال" استفاده می‌شود. این سند "موجودی انبار را کاهش می‌دهد".


گام ۱: دسترسی به فرم

از منوی اصلی برنامه مسیر زیر را طی کنید:

"منوی اسناد خرید و فروش و انبار > ثبت سند مصرف"

گام ۲: پنجره انتخاب اولیه

یک پنجره کوچک باز می‌شود. دکمه ""اضافه"" را بزنید تا یک سند مصرف خام و جدید ایجاد شود.


گام ۳: آشنایی با محیط فرم سند مصرف

این فرم از ۴ بخش اصلی تشکیل شده است:

الف) نوار ابزار بالایی (کنترل‌های عمومی)

این دکمه‌ها در بالای فرم قرار دارند و برای مدیریت کلی سند هستند:

  • "جستجو (ذره‌بین):" برای پیدا کردن اسناد مصرفی که قبلاً صادر شده‌اند.
  • "تایید نهایی:" قفل کردن سند پس از تکمیل، تا دیگر امکان تغییر در آن نباشد (تایید حسابداری).
  • "نمایش تصاویر:" اگر حواله انبار کاغذی را اسکن کرده‌اید، با این دکمه می‌توانید تصویر آن را ببینید.
  • "چاپ لیبل:" اگر نیاز به چاپ برچسب برای کالاهای مصرفی دارید.
  • "کپی از سند دیگر:" امکان کپی کردن اقلام از یک سند مصرف قدیمی به سند جدید (بسیار کاربردی برای مصارف تکراری).

ب) سربرگ سند (اطلاعات کلی)

در این بخش مشخصات گیرنده کالا و زمان مصرف را تعیین می‌کنید:

  • "شماره سند:" سیستم به صورت اتوماتیک صادر می‌کند.
  • "تاریخ:" تاریخ مصرف کالا (پیش‌فرض تاریخ روز است اما قابل تغییر می‌باشد).
  • "انبار:" انباری که کالا از آن خارج می‌شود (مثلاً انبار مواد اولیه).
  • "کد و نام مرکز هزینه (طرف حساب):"
    • در اینجا باید مشخص کنید کالا کجا مصرف می‌شود.
    • با زدن اینتر یا دکمه جستجو، لیست حساب‌ها باز می‌شود. می‌توانید ""خط تولید ۱""، ""واحد اداری""، ""ضایعات"" و ... را انتخاب کنید.
  • "کد پرسنلی / تحویل گیرنده:" نام شخصی که کالا را از انبار تحویل گرفته است.

ج) جدول اقلام و ابزار ویرایش (وسط صفحه)

لیست کالاهای مصرفی در این جدول وارد می‌شود.

ستون‌های جدول:

  • "کد کالا:" کد یا بارکد کالا را وارد کنید.
  • "شرح کالا:" نام کالا نمایش داده می‌شود.
  • "مقدار:" تعداد مصرف شده را وارد کنید.
  • "مبلغ واحد:" معمولاً سیستم به صورت خودکار بر اساس نرخ میانگین یا خرید محاسبه می‌کند (بسته به تنظیمات، ممکن است غیرفعال باشد).

نوار ابزار سمت راست جدول:

  • "ورود + CTRL:" تعیین روش ورود کالا (F12: بارکدخوان، F10: انتخاب از لیست، F11: دستی).
  • "ثبت (تیک):" ذخیره تغییرات سطر جاری.
  • "اضافه (+):" ایجاد سطر جدید.
  • "حذف (-):" پاک کردن سطر انتخاب شده.
  • "موجودی لحظه‌ای:" مشاهده کاردکس و موجودی فعلی کالا در انبار (برای اطمینان از وجود کالا قبل از مصرف).

د) پنل پایینی (عملیات نهایی)

دکمه‌های اصلی مدیریت سند در پایین فرم قرار دارند:

  • "اضافه:" ایجاد یک سند مصرف جدید.
  • "حذف:" حذف کامل سند جاری.
  • "ثبت (ذخیره):" "مهم‌ترین دکمه". تا زمانی که این دکمه زده نشود، کالا از انبار کسر نمی‌شود.
  • "چاپ سند:" چاپ حواله مصرف برای امضا و بایگانی.
  • "جمع کل:" ارزش ریالی کل کالاهای مصرف شده (بهای تمام شده مصرف).

۴ مثال عملی (سناریوهای مختلف)

💡 سناریو ۱: تحویل مواد اولیه به خط تولید

"شرح:" انباردار باید ۱۰۰ کیلوگرم ""شکر"" و ۵۰ کیلوگرم ""آرد"" را از انبار مواد اولیه به سالن تولید تحویل دهد.

  1. دکمه "اضافه" را بزنید.
  2. در فیلد انبار، ""انبار مواد اولیه"" را انتخاب کنید.
  3. در فیلد طرف حساب (مرکز هزینه)، ""سالن تولید شماره ۱"" را انتخاب کنید.
  4. در جدول، کد کالای ""شکر"" را وارد کرده و مقدار را 100 بزنید.
  5. در سطر بعد، کد ""آرد"" را وارد کرده و مقدار را 50 بزنید.
  6. دکمه "ثبت" را بزنید تا مواد از موجودی کسر شود.
  7. دکمه "چاپ سند" را زده و حواله را جهت امضای سرپرست تولید چاپ کنید.
💡 سناریو ۲: مصرف ملزومات اداری

"شرح:" واحد حسابداری ۵ بسته ""کاغذ A4"" برای مصرف داخلی درخواست کرده است.

  1. دکمه "اضافه" را بزنید.
  2. در فیلد انبار، ""انبار ملزومات"" را انتخاب کنید.
  3. در فیلد طرف حساب، سرفصل ""هزینه ملزومات اداری"" یا ""واحد حسابداری"" را انتخاب کنید.
  4. کد ""کاغذ A4"" را انتخاب و تعداد 5 را وارد کنید.
  5. دکمه "ثبت" را بزنید. (این کار باعث می‌شود در گزارشات سود و زیان، هزینه این کاغذها شناسایی شود).
💡 سناریو ۳: ثبت ضایعات و خرابی

"شرح:" در انبار گردانی مشخص شده که ۱۰ عدد ""لیوان"" شکسته است و باید از موجودی حذف و به حساب ضایعات منظور شود.

  1. دکمه "اضافه" را بزنید.
  2. در فیلد طرف حساب، حساب ""هزینه ضایعات کالا"" را انتخاب کنید.
  3. کد ""لیوان"" را در جدول وارد کنید.
  4. مقدار را 10 وارد کنید.
  5. در دکمه "توضیحات" (سمت راست جدول)، بنویسید: "شکستگی حین انبارگردانی".
  6. دکمه "ثبت" را بزنید. موجودی اصلاح شده و مبلغ آن به عنوان زیان ضایعات ثبت می‌شود.
💡 سناریو ۴: مصرف قطعات یدکی برای تعمیرات

"شرح:" یکی از دستگاه‌های کارخانه خراب شده و نیاز به یک ""تسمه موتور"" دارد.

  1. دکمه "اضافه" را بزنید.
  2. در فیلد انبار، ""انبار قطعات فنی"" را انتخاب کنید.
  3. در فیلد طرف حساب، ""هزینه تعمیرات و نگهداری"" یا نام دستگاه خاص (مثلاً ""دستگاه بسته‌بندی ۲"") را انتخاب کنید.
  4. کد ""تسمه موتور"" را وارد کرده و تعداد 1 را ثبت کنید.
  5. دکمه "ثبت" را فشار دهید.

موجودی اول دوره

راهنمای کاربری: ثبت سند موجودی اول دوره

این فرم برای ثبت موجودی کالاها در "آغاز استقرار نرم‌افزار" یا در "ابتدای سال مالی جدید" استفاده می‌شود. این سند موجودی انبار را ایجاد کرده و ارزش ریالی آن را به سرفصل ""حساب افتتاحیه"" بستانکار می‌کند.


گام ۱: دسترسی به فرم

از منوی اصلی برنامه مسیر زیر را طی کنید:

"منوی اسناد خرید و فروش و انبار > موجودی اول دوره"

گام ۲: شروع عملیات

یک پنجره انتخاب باز می‌شود، دکمه ""تایید"" یا ""اضافه"" را بزنید تا وارد فرم اصلی شوید. اگر قبلاً سندی ثبت نکرده باشید، فرم خالی است.


گام ۳: آشنایی با اجزای فرم

این فرم شامل ۴ بخش اصلی است:

الف) نوار ابزار بالای صفحه (ابزارهای مدیریتی)

  • "جستجو (ذره‌بین):" برای یافتن اسناد اول دوره که قبلاً ثبت شده‌اند.
  • "ابطال کلی سند:" اگر بخواهید سند را بدون حذف فیزیکی، از تاثیرگذاری خارج کنید (برای مواقعی که سند اشتباه است اما نباید حذف شود).
  • "تایید نهایی:" قفل کردن سند پس از اتمام کار (تایید حسابداری) تا کاربران دیگر نتوانند آن را تغییر دهند.
  • "چاپ لیبل:" اگر می‌خواهید برای کالاهای اول دوره بارکد چاپ کنید.

ب) سربرگ سند (اطلاعات کلی)

در این قسمت مشخصات کلی سند را مشاهده می‌کنید:

  • "شماره سند:" سیستم به صورت خودکار صادر می‌کند.
  • "تاریخ:" تاریخ شروع دوره (مثلاً 1403/01/01) را وارد کنید.
  • "انبار:" انباری که کالاها در آن موجود هستند را انتخاب کنید.
  • "حساب افتتاحیه:" این فیلد توسط سیستم به صورت خودکار پر شده و نشان می‌دهد که این کالاها بابت شروع دوره هستند (قابل تغییر نیست).
  • "تحویل گیرنده (انباردار):" نام انباردار مسئول را وارد کنید.

ج) جدول کالاها و نوار ابزار ویرایش (وسط صفحه)

لیست کالاهای موجود در انبار را در این جدول وارد می‌کنید:

ستون‌های جدول:

  • "کد کالا:" کد یا بارکد کالا را وارد کنید (یا اینتر بزنید تا لیست جستجو باز شود).
  • "شرح کالا:" نام کالا نمایش داده می‌شود.
  • "مقدار:" تعداد شمارش شده کالا در ابتدای دوره را وارد کنید.
  • "مبلغ واحد:" قیمت کارشناسی یا بهای تمام شده کالا در سال قبل را وارد کنید (ارزش ریالی موجودی اول دوره بسیار مهم است).
  • "جمع:" ارزش کل آن کالا را نشان می‌دهد.

کلیدهای سمت راست جدول:

  • "ثبت (تیک کوچک):" تغییرات سطر فعلی را ذخیره می‌کند.
  • "اضافه خط سند (+):" ایجاد سطر جدید برای کالای بعدی.
  • "حذف خط سند (-):" حذف کالای انتخاب شده از لیست.
  • "توضیحات:" اگر نکته‌ای برای کالای خاصی وجود دارد (مثلاً "نیاز به تعمیر").
  • "حذف همه خطوط:" کل لیست را پاک می‌کند (با احتیاط استفاده شود).
  • "ورود + CTRL:" تعیین روش ورود کالا (با بارکدخوان F12 یا انتخاب دستی F10).

د) پنل عملیات نهایی (پایین صفحه)

دکمه‌های اصلی برای ذخیره و مدیریت سند:

  • "اضافه:" ایجاد یک سند موجودی اول دوره جدید (مثلاً برای یک انبار دیگر).
  • "حذف:" حذف کامل سند جاری.
  • "ثبت:" ذخیره نهایی سند در سیستم. (حتماً پس از ورود اقلام این دکمه را بزنید).
  • "چاپ سند:" چاپ لیست موجودی اول دوره جهت بایگانی و امضا.
  • "جمع کل:" نمایش ارزش ریالی کل موجودی اول دوره انبار.

۴ مثال عملی (سناریوهای مختلف)

💡 مثال ۱: استقرار اولیه نرم‌افزار (فروشگاه مواد غذایی)

"سناریو:" شما نرم‌افزار را تازه خریداری کرده‌اید و می‌خواهید موجودی فعلی مغازه را وارد کنید.

  1. وارد منوی "موجودی اول دوره" شوید.
  2. دکمه "اضافه" (پایین صفحه) را بزنید.
  3. تاریخ امروز را به عنوان تاریخ شروع ثبت کنید.
  4. در جدول، کد اولین کالا (مثلاً ""رب گوجه"") را وارد کنید.
  5. تعداد موجود در قفسه (مثلاً ۵۰۰ عدد) را در ستون مقدار وارد کنید.
  6. قیمت خرید فعلی (مثلاً ۳۵,۰۰۰ تومان) را در مبلغ واحد وارد کنید.
  7. این کار را برای تمام اقلام انجام دهید و در نهایت دکمه "ثبت" را بزنید.
💡 مثال ۲: شروع سال مالی جدید (کارخانه تولیدی)

"سناریو:" سال مالی ۱۴۰۲ تمام شده و می‌خواهید موجودی مواد اولیه را به سال ۱۴۰۳ منتقل کنید.

  1. دکمه "اضافه" را بزنید.
  2. در فیلد انبار، ""انبار مواد اولیه"" را انتخاب کنید.
  3. تاریخ را 1403/01/01 تنظیم کنید.
  4. لیست مواد اولیه (آهن، پلاستیک، رنگ و...) را با تعداد شمارش شده در انبارگردانی پایان سال وارد کنید.
  5. قیمت‌ها را بر اساس ""میانگین نرخ خرید سال قبل"" وارد کنید.
  6. دکمه "ثبت" را فشار دهید.
💡 مثال ۳: تفکیک موجودی اول دوره شعبات

"سناریو:" شما دو شعبه دارید (مرکزی و شعبه ۱). باید موجودی هر کدام جداگانه ثبت شود.

  1. ابتدا یک سند جدید ایجاد کنید، انبار را روی ""شعبه مرکزی"" بگذارید و کالاهای آن را وارد و ثبت کنید.
  2. مجدداً دکمه "اضافه" را بزنید (یک سند جدید باز می‌شود).
  3. این بار انبار را روی ""شعبه ۱"" تنظیم کنید.
  4. کالاهای موجود در شعبه ۱ را وارد کرده و ثبت کنید.

نتیجه: موجودی هر انبار تفکیک شده است اما در گزارشات کلی، مجموع آنها را خواهید دید.

💡 مثال ۴: اصلاح قیمت اول دوره (پس از کشف اشتباه)

"سناریو:" حسابدار متوجه می‌شود که در سند اول دوره، قیمت "لپ‌تاپ دل" به جای ۲۰ میلیون تومان، ۲ میلیون تومان وارد شده است.

  1. وارد فرم شوید و با دکمه "جستجو" (ذره‌بین بالا)، سند مربوطه را پیدا کنید.
  2. دکمه "دسترسی" (آیکون کلید/قفل در بالا) را بزنید تا قفل ویرایش باز شود.
  3. در جدول روی سطر ""لپ‌تاپ دل"" کلیک کنید.
  4. مبلغ واحد را اصلاح کنید و اینتر بزنید.
  5. دکمه "ثبت" (پایین صفحه) را بزنید تا سند و حساب افتتاحیه اصلاح شود.

موجودی پایان دوره

راهنمای کاربری: ثبت سند موجودی پایان دوره

این فرم برای بستن حساب انبار در "پایان سال مالی" یا پایان یک دوره خاص استفاده می‌شود. با ثبت این سند، کالاهای موجود در انبار از نظر سیستمی خارج شده و به حساب‌های پایان دوره منتقل می‌شوند (جهت انتقال به سال جدید).


گام ۱: دسترسی به فرم

از منوی اصلی برنامه مسیر زیر را طی کنید:

"منوی اسناد خرید و فروش و انبار > موجودی پایان دوره"

گام ۲: ورود به محیط عملیاتی

پنجره‌ای باز می‌شود که نوع سند را نشان می‌دهد. دکمه ""اضافه"" را بزنید تا یک برگه سفید برای ثبت اطلاعات باز شود.


گام ۳: آشنایی با اجزای فرم

این فرم از ۴ بخش اصلی تشکیل شده است که در ادامه با نام فارسی (کپشن) آن‌ها را بررسی می‌کنیم:

الف) نوار ابزار بالایی (مدیریت سند)

این دکمه‌ها در بالاترین قسمت فرم قرار دارند:

  • "جستجو (ذره‌بین):" برای پیدا کردن اسناد پایان دوره‌ای که قبلاً ثبت شده‌اند.
  • "ابطال کلی سند:" اگر سندی اشتباه صادر شده اما نباید حذف شود، با این دکمه باطل می‌شود (رنگ فرم قرمز می‌شود).
  • "تایید نهایی:" قفل کردن سند پس از اتمام کار (تایید حسابداری) تا دیگر قابل ویرایش نباشد.
  • "چاپ لیبل:" امکان چاپ بارکد برای کالاهای موجود در لیست.
  • "کپی از سند دیگر:" اگر بخواهید عیناً اقلام یک سند دیگر را در اینجا کپی کنید.

ب) سربرگ سند (اطلاعات کلی)

در این بخش مشخصات هویتی سند را تعیین می‌کنید:

  • "شماره سند:" توسط سیستم صادر می‌شود.
  • "تاریخ:" تاریخ پایان دوره (مثلاً 1402/12/29) را وارد کنید.
  • "انبار:" انباری که قصد بستن حساب آن را دارید انتخاب کنید.
  • "حساب اختتامیه:" این فیلد به صورت خودکار توسط سیستم پر می‌شود و نشان می‌دهد کالاها به حساب بسته شدن سال مالی می‌روند.
  • "تحویل دهنده (انباردار):" نام انباردار مسئول را وارد کنید.

ج) جدول کالاها و ابزار ویرایش (وسط صفحه)

لیست کالاهایی که در انبار باقی مانده‌اند را اینجا وارد می‌کنید:

ستون‌های جدول:

  • "کد کالا:" کد یا بارکد کالا را وارد کنید (یا اینتر بزنید تا لیست جستجو باز شود).
  • "شرح کالا:" نام کالا نمایش داده می‌شود.
  • "مقدار:" تعداد شمارش شده کالا در پایان دوره را وارد کنید.
  • "مبلغ واحد:" قیمت تمام شده کالا (سیستم معمولاً بر اساس میانگین یا روش قیمت‌گذاری تنظیم شده، این مبلغ را پیشنهاد می‌دهد).

نوار ابزار سمت راست جدول:

  • "ورود + CTRL:" تعیین روش ورود کالا (F12: بارکدخوان، F10: انتخاب از لیست، F11: دستی).
  • "ثبت (تیک):" ذخیره تغییرات سطر جاری.
  • "اضافه (+):" ایجاد سطر جدید.
  • "حذف (-):" پاک کردن سطر انتخاب شده.
  • "موجودی لحظه‌ای:" مشاهده کاردکس کالا جهت مقایسه موجودی سیستمی با مقدار شمارش شده.

د) پنل پایینی (عملیات نهایی)

دکمه‌های اصلی برای ذخیره و مدیریت سند:

  • "اضافه:" ایجاد یک سند پایان دوره جدید.
  • "حذف:" حذف کامل سند جاری.
  • "ثبت:" ذخیره نهایی سند در سیستم. ("بسیار مهم:" تا این دکمه زده نشود، عملیات بستن حساب کالا انجام نمی‌شود).
  • "چاپ سند:" چاپ لیست کالاهای پایان دوره برای بایگانی در اسناد حسابداری.
  • "جمع کل:" ارزش ریالی کل موجودی انبار در پایان دوره.

۴ مثال عملی (سناریوهای مختلف)

💡 سناریو ۱: بستن حساب سال مالی (انبار مرکزی)

"شرح:" سال مالی ۱۴۰۲ تمام شده و انباردار موجودی نهایی انبار مرکزی را شمارش کرده است.

  1. وارد فرم "موجودی پایان دوره" شوید.
  2. دکمه "اضافه" (پایین صفحه) را بزنید.
  3. تاریخ را روی 1402/12/29 تنظیم کنید.
  4. تمام کالاهای موجود در انبار (طبق لیست انبارگردانی) را در جدول وارد کنید.
  5. مقادیر را دقیقاً مطابق شمارش عینی وارد کنید.
  6. دکمه "ثبت" را بزنید.

نتیجه: موجودی این انبار در سیستم صفر شده و به حساب اختتامیه منتقل می‌شود (آماده انتقال به سند افتتاحیه سال بعد).

💡 سناریو ۲: صفر کردن موجودی انبار ضایعات

"شرح:" انبار ضایعات پر شده و مدیریت تصمیم گرفته تمام اقلام آن را معدوم یا حراج کند و حساب انبار را در سیستم ببندد.

  1. دکمه "اضافه" را بزنید.
  2. در فیلد انبار، ""انبار ضایعات"" را انتخاب کنید.
  3. کالاهای موجود (آهن قراضه، پلاستیک و...) را وارد کنید.
  4. تعداد هر کدام را وارد کنید.
  5. دکمه "ثبت" را فشار دهید.

نتیجه: موجودی انبار ضایعات در سیستم صفر می‌شود.

💡 سناریو ۳: پایان دوره شعبه قبل از واگذاری

"شرح:" قرار است شعبه شماره ۲ به شخص دیگری واگذار شود و باید موجودی آن بسته شود.

  1. یک سند جدید ایجاد کنید.
  2. انبار را روی ""شعبه ۲"" تنظیم کنید.
  3. با استفاده از دکمه "ورود + CTRL" و انتخاب حالت "F12 بارکد"، با بارکدخوان تمام اجناس داخل مغازه را اسکن کنید.
  4. پس از اتمام اسکن، دکمه "ثبت" و سپس "چاپ سند" را بزنید.

این لیست چاپ شده مبنای تسویه حساب با مدیر قبلی شعبه خواهد بود.

💡 سناریو ۴: اصلاح ارزش ریالی پایان دوره

"شرح:" حسابدار متوجه می‌شود که قیمت تمام شده کالای "یخچال" در سند پایان دوره اشتباه محاسبه شده است.

  1. با دکمه "جستجو" (ذره‌بین بالای صفحه)، سند پایان دوره ثبت شده را بیاورید.
  2. دکمه "دسترسی" (شکل کلید/قفل در نوار بالا) را بزنید تا امکان ویرایش فعال شود.
  3. روی سطر ""یخچال"" رفته و در ستون مبلغ واحد، قیمت اصلاح شده را وارد کنید.
  4. کلید اینتر را بزنید تا مبلغ کل سطر اصلاح شود.
  5. دکمه "ثبت" (پایین صفحه) را بزنید تا سند با مبالغ جدید ذخیره شود.

ثبت اسناد انتخابی

امکان ثبت اسناد خاص با پارامترهای سفارشی.

اسناد انبارگردانی

راهنمای جامع و تحلیل سیستم انبارگردانی

این مستند، فرآیند کامل انبارگردانی را از لحظه ورود به سیستم تا صدور اسناد کسری و اضافه (تعدیل) پوشش می‌دهد. این ماژول برای شمارش موجودی فیزیکی کالاها، مقایسه آن با موجودی سیستم و رفع مغایرت‌ها طراحی شده است.


فصل اول: شروع عملیات و مدیریت اسناد (فرم گزارش اسناد)

مسیر دسترسی: منوی اصلی > اسناد خرید و فروش و انبار > "اسناد انبارگردانی"

با کلیک روی این منو، فرم «"گزارش اسناد انبارگردانی"» باز می‌شود. این فرم دروازه ورود به عملیات است.

تحلیل عملکرد فرم گزارش:

این فرم لیست تمام انبارگردانی‌های انجام شده (باز یا بسته شده) را نمایش می‌دهد. اطلاعات اصلی در جدول (اصلی انبارگردانی) ذخیره می‌شود.

شرح اجزای فرم گزارش:

  • گروه تاریخ اسناد:
    • "از تاریخ / تا تاریخ:" بازه زمانی جستجوی اسناد را تعیین می‌کند.
  • گروه انتخاب انبار:
    • "همه انبارها:" اگر تیک داشته باشد، اسناد تمام انبارها نمایش داده می‌شود.
    • "دکمه انتخاب انبار (---):" اگر تیک "همه انبارها" برداشته شود، با این دکمه انبار خاصی را انتخاب می‌کنید.
  • "دکمه محاسبه گزارش:" با زدن این دکمه، لیست اسناد بر اساس فیلترهای تاریخ و انبار در جدول نمایش داده می‌شود.
  • جدول لیست اسناد: شامل ستون‌های زیر است:
    • "شماره سند:" کد یکتای انبارگردانی.
    • "تاریخ سند:" تاریخ انجام عملیات.
    • "نام انبار:" انباری که شمارش در آن انجام شده.
    • "جمع شمارش / موجودی سیستم / اختلاف:" نمایی کلی از وضعیت آن سند.
  • "دکمه سند انبارگردانی جدید:" با کلیک روی این دکمه، یک سند خام ایجاد شده و وارد مرحله اصلی عملیات می‌شوید.
  • "دکمه آموزش انبارگردانی:" لینک به ویدئوی آموزشی.

فصل دوم: فرم اصلی انبارگردانی (عملیات شمارش و مغایرت‌گیری)

با زدن دکمه ""سند انبارگردانی جدید"" یا دوبار کلیک روی یک سند موجود، فرم «"ثبت سند شمارش و رفع مغایرت انبار"» باز می‌شود.

تحلیل منطق سیستم:
در این فرم، اطلاعات در جدول ذخیره می‌شوند. سیستم برای هر کالا کد یا بارکد و مقدار شمارش شده را ذخیره می‌کند. سپس با استفاده از دکمه‌های محاسباتی، "موجودی لحظه‌ای سیستم" را تا تاریخ سند محاسبه می‌کند. اختلاف این دو مبنای صدور سند تعدیل خواهد بود.

بخش‌های مختلف فرم و راهنمای کاربری:

۱. نوار ابزار سمت راست (پنل ابزار)

  • بخش محاسبه موجودی کامپیوتر:
    • "تا تاریخ / تا سند:" می‌توانید تعیین کنید موجودی سیستم تا چه تاریخی یا تا چه شماره سندی محاسبه شود (مثلاً می‌خواهید موجودی سیستم را بدون در نظر گرفتن فاکتورهای امروز محاسبه کنید).
  • بخش نمایش:
    • "جدول کالاها:" حالت نمایش لیستی و کلاسیک برای ویرایش دستی.
    • "عملیات انبارگردانی:" حالت پیشرفته برای اسکن بارکد و عملیات سریع.
  • دکمه‌های پایین پنل:
    • "محاسبه موجودی سیستم:" ("حیاتی‌ترین دکمه"). پس از اینکه شمارش فیزیکی را وارد کردید، این دکمه را بزنید. سیستم کل اسناد خرید، فروش، مرجوعی و ... را بررسی کرده و موجودی دفتری را در ستون "موجودی کامپیوتر" درج می‌کند و اختلاف را اتوماتیک محاسبه می‌کند.
    • "ثبت سند انبارگردانی:" پایان عملیات. با زدن این دکمه، سیستم بر اساس "اختلاف"، سند کسری یا اضافه صادر می‌کند.
    • "حذف سند انبارگردانی:" کل اطلاعات شمارش فعلی را پاک می‌کند.

۲. جدول اصلی (وسط صفحه)

لیست کالاهای شمارش شده را نمایش می‌دهد.

  • "شمارش:" تعداد فیزیکی که شما شمرده‌اید.
  • "موجودی کامپیوتر:" تعدادی که نرم‌افزار انتظار دارد موجود باشد.
  • "اختلاف:" اگر منفی باشد ("کسری") و اگر مثبت باشد ("سرک/اضافه") است.

۳. نوار ابزار بالا (فیلتر و قیمت)

  • "دکمه‌های مثبت / منفی / صفر / ستاره:" با زدن این دکمه‌ها جدول فیلتر می‌شود (مثلاً فقط کالاهای دارای کسری (منفی) را نشان بده).
  • "لیست کشویی قیمت:" تعیین می‌کند ارزش ریالی کالاها بر اساس کدام نرخ (قیمت ۱، قیمت خرید، میانگین و...) محاسبه شود.
  • "بروزرسانی:" لیست را رفرش می‌کند.

۴. پنل عملیات انبارگردانی (حالت اسکن بارکد)

اگر از بخش "نمایش"، گزینه "عملیات انبارگردانی" را انتخاب کنید، ظاهر فرم تغییر می‌کند و برای استفاده با بارکدخوان بهینه می‌شود.

  • "کادر ورود بارکد:" اینجا بارکد کالا را اسکن می‌کنید.
  • "کادر تعداد:" اگر کالا را دانه‌ای اسکن می‌کنید عدد ۱ بگذارید، در غیر این صورت تعداد را وارد کنید.
  • "تیک "عدم محاسبه اسکن بارکد":" اگر تیک داشته باشد، فقط کالا را پیدا می‌کند. اگر تیک نداشته باشد، با هر بار اسکن، یک عدد به "شمارش" آن کالا اضافه می‌کند.
  • "دکمه دریافت از فایل:" امکان بارگذاری فایل اکسل یا متنی از دستگاه‌های هندهلد (Handheld) یا فایل اکسل خروجی گرفته شده.

۵. پنل کاربران موبایل (پایین سمت راست)

اگر از اپلیکیشن موبایل مهسان برای انبارگردانی تیمی استفاده می‌کنید:

  • "همه کاربران موبایل:" تجمیع شمارش‌های انجام شده توسط تمام انباردارانی که با موبایل کار کرده‌اند.
  • "ذخیره کاربران:" ثبت نهایی شمارش‌های موبایلی در سند اصلی.

فصل سوم: روند نهایی‌سازی (تعدیل انبار)

زمانی که دکمه ""ثبت سند انبارگردانی"" را می‌زنید، پنجره‌ای باز می‌شود که از شما می‌پرسد برای کالاهای "اضافه" و "کسری" چه نوع سندی صادر شود.

  • "سند تعدیل اضافه‌ها:" برای کالاهایی که شمارش فیزیکی > موجودی سیستم است. معمولاً به عنوان "خرید" یا "موجودی اول دوره" یا "تولید" ثبت می‌شود.(بعنوان مثال می توانید طرف حساب را "مدیر فروشگاه ذیربط" قرار دهید)
  • "سند تعدیل کسری‌ها:" برای کالاهایی که شمارش فیزیکی < موجودی سیستم است. معمولاً به عنوان "فروش" یا "مصرف" یا "ضایعات" ثبت می‌شود.(بعنوان مثال می توانید طرف حساب را "مدیر فروشگاه ذیربط" قرار دهید)
با تأیید این مرحله، سیستم به صورت خودکار اسناد انبار را صادر کرده و موجودی سیستم را با موجودی فیزیکی شما یکی ("تراز") می‌کند. شماره اسناد صادر شده در بخش "ثبت اسناد انبارگردانی" نمایش داده می‌شود.

فصل چهارم: تحلیل فنی و فرآیند انبارگردانی

این ماژول جهت شمارش موجودی فیزیکی کالاها، مقایسه آن با موجودی ثبت شده در سیستم (کاردکس) و در نهایت صدور اسناد تعدیلی (کسری و اضافات) طراحی شده است.

گردش کار (Workflow):

  1. "ورود:" از منوی اصلی گزینه «اسناد انبارگردانی» انتخاب می‌شود.
  2. "لیست اسناد:" فرمی باز می‌شود که لیست اسناد انبارگردانی قبلی را نمایش می‌دهد و امکان ایجاد سند جدید را فراهم می‌کند.
  3. "سند جدید:" با ایجاد سند، کاربر انبار مورد نظر را انتخاب می‌کند.
  4. "فراخوانی کالاها:" کاربر از طریق دکمه «محاسبه موجودی سیستم»، لیست کالاها و موجودی لحظه‌ای آنها را بر اساس اسناد (خرید، فروش، انبار) محاسبه و در جدول انبارگردانی بارگذاری می‌کند.
  5. "شمارش:" شمارش به سه روش انجام می‌شود:
    • "دستی:" وارد کردن تعداد در جدول.
    • "اسکن بارکد:" استفاده از پنل «عملیات انبارگردانی» برای خواندن بارکد و افزایش خودکار شمارش.
    • "موبایل:" کاربران متصل به سرور از طریق اپلیکیشن موبایل شمارش را انجام می‌دهند و مدیر سیستم به صورت لحظه‌ای تغییرات را می‌بیند.
  6. "مغایرت‌گیری:" سیستم به صورت خودکار اختلاف را محاسبه می‌کند (شمارش منهای موجودی سیستم).
  7. "ثبت نهایی (Adjustment):" با زدن دکمه ثبت سند، سیستم به صورت خودکار برای کالاهای دارای اضافه، سند ""خرید/تولید/اول‌دوره"" و برای کالاهای دارای کسری، سند ""فروش/مصرف/پایان دوره"" صادر می‌کند تا موجودی سیستم با واقعیت هماهنگ شود.

سناریوهای عملی (مثال‌های کاربردی)

💡 مثال ۱: انبارگردانی دستی (سنتی) و ثبت کسری به عنوان مصرف

"سناریو:" شما لیست کالاها را پرینت گرفته‌اید، انباردار شمارش کرده و حالا می‌خواهید اعداد را وارد سیستم کنید.

  1. وارد "اسناد انبارگردانی" شوید و ""سند انبارگردانی جدید"" را بزنید. انبار "مرکزی" را انتخاب کنید.
  2. دکمه ""محاسبه موجودی سیستم"" را بزنید. در پنجره باز شده، همه تیک‌ها را بگذارید تا تمام کالاها به لیست اضافه شوند.
  3. سیستم لیست کالاها را با موجودی فعلی (مثلاً ۱۰ عدد) می‌آورد. ستون "شمارش" به صورت پیش‌فرض صفر یا برابر با موجودی (بسته به تنظیمات) است.
  4. روی ستون ""شمارش"" کلیک کنید و اعداد واقعی شمارش شده توسط انباردار را وارد کنید (مثلاً برای کالای A عدد ۸ را وارد کنید -> اختلاف می‌شود ۲-).
  5. پس از تکمیل، دکمه ""ثبت سند انبارگردانی"" را بزنید.
  6. پنجره‌ای باز می‌شود برای کسری‌ها گزینه ""سند مصرف"" را انتخاب کنید و تایید کنید.

نتیجه: سیستم به صورت خودکار یک سند خروج (مصرف) برای ۲ عدد کسری صادر می‌کند تا موجودی سیستم با واقعیت (۸ عدد) یکی شود.

💡 مثال ۲: انبارگردانی با بارکدخوان (PDC)

"سناریو:" کالاها را تک به تک اسکن می‌کنید تا شمارش شوند.

  1. سند جدید ایجاد کنید.
  2. از پنل سمت راست، رادیو گروپ نمایش را روی ""عملیات انبارگردانی"" قرار دهید.
  3. مکان‌نما در کادر ورود بارکد قرار می‌گیرد.
  4. بارکد کالاها را پشت سر هم اسکن کنید. با هر بار اسکن صدای "بیپ" شنیده شده و ۱ واحد به ستون ""شمارش"" آن کالا اضافه می‌شود.
  5. اگر ۱۰ عدد از یک کالا را یکجا دیدید، می‌توانید در کادر تعداد عدد ۱۰ را بنویسید و سپس بارکد را بزنید.
  6. در پایان، دکمه ثبت نهایی را بزنید تا اسناد تعدیلی صادر شوند.
💡 مثال ۳: انبارگردانی گروهی با موبایل (Mobile App)

"سناریو:" انبار بزرگ است و ۵ نفر همزمان با موبایل موجودی می‌گیرند.

  1. سند جدید ایجاد کنید.
  2. چک‌باکس ""همه کاربران موبایل"" را تیک بزنید (یا از لیست کشویی کاربران خاصی را انتخاب کنید).
  3. تیک ""بروزرسانی خودکار"" را در بالای فرم بزنید و زمان را روی ۱۰ ثانیه بگذارید.
  4. کاربران با گوشی موبایل شروع به اسکن کالاها می‌کنند.
  5. شما در سرور می‌بینید که ستون "شمارش" به صورت زنده تغییر می‌کند و اعداد بالا می‌روند.
  6. با زدن دکمه (آیکون انبار) در بخش کاربران موبایل، می‌توانید ببینید کاربر "علی" دقیقا چه کالاهایی را اسکن کرده است.
  7. پس از اعلام اتمام کار توسط پرسنل، تیک بروزرسانی را بردارید و سند را ثبت نهایی کنید.
💡 مثال ۴: اصلاح قیمت و بستن انبارگردانی پایان سال

"سناریو:" انبارگردانی تمام شده اما می‌خواهید ارزش ریالی کالاها بر اساس "آخرین نرخ خرید" محاسبه شود و کسری‌ها به حساب "کسری و اضافات انبار" بروند.

  1. سند انبارگردانی باز است و شمارش‌ها وارد شده.
  2. از لیست کشویی بالای فرم (کنار دکمه بروزرسانی)، گزینه ""آخرین نرخ خرید"" را انتخاب کنید.
  3. سیستم قیمت واحد تمام کالاها را بروز می‌کند و ارزش ریالی اضافات و کسری را مجددا محاسبه می‌کند.
  4. دکمه ""ثبت سند انبارگردانی"" را بزنید.
  5. در پنجره باز شده (تب اول: اضافات)، گزینه ""سند رسید انبار"" را انتخاب کنید.
  6. در تب دوم (کسری‌ها)، گزینه ""سند حواله انبار"" یا ""تعدیل موجودی"" را انتخاب کنید (بسته به دسترسی‌های حسابداری).
  7. با تایید، سیستم اسناد حسابداری و انبار مربوطه را صادر کرده و پرونده انبارگردانی بسته می‌شود.
💡 مثال ۵: استفاده از فایل اکسل یا هندهلد (Data Collector)

"سناریو:" انباردار با دستگاه پرتابل (PDA) بارکدها را خوانده و یک فایل متنی یا اکسل به شما داده است.

  1. سند جدید ایجاد کنید.
  2. در پنل سمت راست، دکمه ""دریافت از فایل"" (آیکون پوشه/فایل) را بزنید.
  3. فرمت فایل باید به صورت (بارکد،تعداد) باشد. فایل را انتخاب کنید.
  4. سیستم تمام ردیف‌ها را خوانده و در ستون ""شمارش"" قرار می‌دهد.
  5. دکمه ""محاسبه موجودی سیستم"" را بزنید تا مغایرت‌ها مشخص شود.
  6. عملیات را با ""ثبت سند انبارگردانی"" نهایی کنید.
💡 مثال ۶: صفر کردن موجودی انبار (شروع مجدد)

"سناریو:" می‌خواهید انبار را در سیستم صفر کنید.

  1. سند جدید ایجاد کنید.
  2. ""محاسبه موجودی سیستم"" را بزنید و همه کالاها را لود کنید.
  3. هیچ کالایی را شمارش نکنید (ستون شمارش همه صفر باشد).
  4. دکمه ""ثبت سند انبارگردانی"" را بزنید.
  5. سیستم تمام موجودی فعلی را به عنوان کسری در نظر گرفته و سند خروج صادر می‌کند تا موجودی سیستم صفر شود.

ثبت سند سفارش کالا از شعبه

ثبت سند سفارش کالا از شعبه به مرکز

مقدمه و کاربرد

این فرم به‌طور اختصاصی برای "فروشگاه‌های زنجیره‌ای" طراحی شده است. در ساختار توزیع کالا، شعبه‌های مختلف نیاز دارند تا کالاهای مورد نیاز خود را به دفتر مرکزی یا انبار مرکزی اعلام کنند. فرم ""ثبت سفارش کالا""، پل ارتباطی بین شعبه و مرکز است. انباردار یا مدیر شعبه با استفاده از این فرم، لیست اقلام مورد نیاز را ثبت کرده و درخواست را ارسال می‌کند تا در مرکز تبدیل به حواله خروجی و ارسال کالا شود.


دسترسی به فرم

برای باز کردن این فرم، از منوی اصلی نرم‌افزار مسیر زیر را دنبال کنید:

"منوی اسناد خرید و فروش و انبار > اسناد سفارش کالا > ثبت سند سفارش کالا از شعبه به مرکز"


تشریح اجزای فرم و نحوه کارکرد

این فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

  • بخش بالای فرم (اطلاعات سربرگ سند)
  • بخش میانی (جدول اقلام کالا)
  • بخش پایین (نوار ابزار عملیاتی)

۱. بخش بالای فرم (اطلاعات کلی سفارش)

این بخش اطلاعات شناسنامه‌ای سند سفارش را نمایش می‌دهد.

  • "دکمه "---" (کنار کد و نام انبار):"
    • "کاربرد:" اولین قدم برای ثبت سفارش است. با زدن این دکمه، لیست انبارها/شعب باز می‌شود و شما باید شعبه‌ای که کالا را درخواست می‌کند انتخاب کنید.
    • "نکته:" پس از انتخاب، کد و نام انبار در فیلدهای مربوطه پر می‌شود.
  • "کد سفارش دهنده / نام سفارش دهنده:"
    • "کاربرد:" مشخص می‌کند چه شخصی (معمولاً مدیر شعبه یا انباردار) این سفارش را ثبت کرده است.
    • "نحوه استفاده:" می‌توانید کد پرسنلی فرد را تایپ کرده و اینتر بزنید. اگر کد را نمی‌دانید، روی دکمه کوچک ""---"" کنار این فیلد کلیک کنید تا فرم جستجوی اشخاص باز شود و نام فرد را جستجو و انتخاب کنید.
  • "شماره سند:" توسط سیستم به‌صورت خودکار و متوالی تولید می‌شود (براساس محدوده تعیین شده در منو تنظیم سیستم) کاربر نیازی به تغییر دستی آن ندارد.
  • "تاریخ سند:" به‌صورت پیش‌فرض تاریخ جاری سیستم درج می‌شود، اما قابل ویرایش است.
  • "توضیح:" فضایی برای نوشتن یادداشت‌های تکمیلی (مثلاً: "ارسال فوری" یا "جهت پر کردن قفسه جدید").

۲. بخش میانی (جدول اقلام کالا)

در این جدول، لیست کالاهایی که شعبه نیاز دارد وارد می‌شود.

  • "کد (بارکد) کالا:"
    • در این ستون بارکد کالا را وارد کرده و اینتر بزنید.
    • "هوشمندی سیستم:" اگر بارکد صحیح باشد، نام و واحد کالا پر شده و مکان‌نما به ستون ""مقدار"" می‌رود. اگر بارکد را نمی‌دانید یا اشتباه وارد کنید، یا می‌توانید روی دکمه ""..."" داخل سلول کلیک کنید، سیستم به‌طور خودکار فرم جستجوی کالا را باز می‌کند تا کالا را از روی نام پیدا کنید.
  • "نام کالا (خدمات):" نام کالای انتخاب شده را نمایش می‌دهد (غیر قابل ویرایش).
  • "واحد:" واحد شمارش کالا (عدد، کیلو و ...) را نمایش می‌دهد.
  • "مقدار درخواستی:" مهم‌ترین ستون است. تعداد مورد نیاز شعبه را در اینجا وارد کنید.
  • "تعداد موجودی:" موجودی فعلی کالا در شعبه را نمایش می‌دهد (جهت تصمیم‌گیری بهتر برای مقدار سفارش).
  • "سایز / رنگ:" اگر کالا دارای رنگ‌بندی یا سایزبندی باشد، در این ستون‌ها مشخص می‌شود. (این گزینه در شرایطی کاربرد دارد که مشخصات ظاهری کالا در کدگزاری تفکیک نشده باشد).
  • "سایر مشخصات:" توضیحات اضافی برای هر قلم کالا.

۳. بخش پایین (نوار ابزار عملیاتی)

دکمه‌های فرمان اصلی در پایین فرم قرار دارند.

  • "دکمه "اضافه":" برای ایجاد یک برگه سفارش جدید کلیک کنید. سیستم ابتدا لیست شعب را باز می‌کند تا شعبه درخواست‌کننده را انتخاب کنید، سپس یک شماره سند جدید صادر می‌کند.
  • "دکمه "ثبت":" پس از وارد کردن تمامی اقلام، برای ذخیره نهایی تغییرات در بانک اطلاعاتی و ارسال به مرکز این دکمه را بزنید.
  • "دکمه "حذف":" اگر بخواهید کل سند سفارش (شامل سربرگ و تمام کالاها) را پاک کنید، از این دکمه استفاده نمایید. (سیستم تاییدیه می‌گیرد).
  • "دکمه "جستجو":" اگر به دنبال یک سفارش قدیمی هستید، با این دکمه فرم جستجوی پیشرفته باز می‌شود که امکان فیلتر بر اساس شماره سند و تاریخ را می‌دهد.
  • "دکمه "چاپگر":" جهت چاپ فرم سفارش برای امضا و بایگانی.
  • "گروه "ارتباط با سند انبار":"
    • این بخش شامل فیلدهای ""نوع سند""، ""تاریخ"" و ""شماره"" و دکمه ""مراجعه"" است.
    • "کاربرد:" زمانی که مرکز، این سفارش را بررسی و تبدیل به حواله یا فاکتور کرد، اطلاعات سند صادر شده در مرکز، در اینجا نمایش داده می‌شود تا شعبه بداند درخواستش انجام شده است.
  • "چک‌باکس "محاسبه موجودی فعلی":" با تیک زدن این گزینه، سیستم موجودی لحظه‌ای کالاها را بازخوانی می‌کند تا هنگام سفارش‌گذاری، از موجودی دقیق مطلع باشید.

۴ مثال عملی کاربردی

💡 مثال ۱: ثبت یک سفارش عادی برای شعبه "بازار"

"سناریو:" شعبه بازار نیاز به ۱۰ عدد "شلوار جین" و ۵ عدد "پیراهن نخی" دارد.

  1. وارد فرم ""ثبت سند سفارش کالا"" شوید.
  2. سیستم پیام می‌دهد "آیا سند جدیدی اضافه شود؟"، گزینه "بله" را بزنید.
  3. لیست انبارها باز می‌شود. انبار ""شعبه بازار"" را انتخاب و تایید کنید.
  4. در فیلد "کد سفارش دهنده"، دکمه ""---"" را بزنید و نام انباردار (مثلاً "آقای محمدی") را انتخاب کنید.
  5. روی جدول کلیک کنید (ستون کد کالا).
  6. بارکد شلوار جین را وارد کرده و اینتر بزنید.
  7. در ستون ""مقدار درخواستی""، عدد ۱۰ را تایپ کنید.
  8. کلید جهت‌نما پایین (Down) را بزنید تا سطر جدید ایجاد شود.
  9. چون بارکد پیراهن را حفظ نیستید، اینتر بزنید تا لیست جستجو باز شود. "پیراهن نخی" را جستجو و انتخاب کنید.
  10. در ستون مقدار، عدد ۵ را وارد کنید.
  11. دکمه ""ثبت"" در پایین فرم را بزنید تا سفارش در سیستم ذخیره شود.
💡 مثال ۲: بررسی وضعیت یک سفارش قدیمی

"سناریو:" می‌خواهید بدانید سفارش شماره ۱۰۰۵ که هفته پیش ثبت کردید، آیا توسط مرکز پردازش شده است یا خیر.

  1. وارد فرم شوید.
  2. دکمه ""جستجو"" (پایین فرم) را بزنید.
  3. در پنجره باز شده، در قسمت "شماره سند از:" عدد ۱۰۰۵ و در قسمت "تا:" عدد ۱۰۰۵ را وارد کرده و تایید کنید.
  4. سند شماره ۱۰۰۵ نمایش داده می‌شود.
  5. به کادر پایین سمت چپ ("ارتباط با سند انبار") نگاه کنید.
  6. اگر فیلدهای "شماره" و "تاریخ" پر شده باشد (مثلاً شماره سند انبار: ۲۰۰)، یعنی مرکز این سفارش را تبدیل به سند خروجی کرده است.
  7. با زدن دکمه ""مراجعه"" می‌توانید جزئیات سند صادر شده توسط مرکز را ببینید.
💡 مثال ۳: اصلاح سفارش قبل از ارسال

"سناریو:" در سفارش جاری، تعداد "کفش ورزشی" را اشتباه ۲۰ وارد کرده‌اید و باید به ۱۵ تغییر دهید.

  1. اگر سفارش روی صفحه است، روی سطر ""کفش ورزشی"" در جدول کلیک کنید.
  2. اگر سفارش روی صفحه نیست، با دکمه‌های پیمایش (فلش‌های چپ و راست در نوار ابزار بالا) روی سند مورد نظر بروید.
  3. روی سلول ""مقدار درخواستی"" جلوی کفش ورزشی کلیک کنید.
  4. عدد ۲۰ را پاک کرده و ۱۵ را تایپ کنید.
  5. یک سطر دیگر (مثلاً "جوراب") را که اشتباهاً اضافه شده، انتخاب کرده و کلید Ctrl+Delete کیبورد را بزنید تا آن سطر حذف شود.
  6. دکمه ""ثبت"" را بزنید تا اصلاحات ذخیره شود.
💡 مثال ۴: حذف یک سفارش اشتباه

"سناریو:" یک سفارش تکراری ثبت شده و باید کلاً پاک شود.

  1. با استفاده از دکمه‌های قبلی/بعدی (Navigator) یا دکمه جستجو، سفارش مورد نظر را روی صفحه بیاورید.
  2. اطمینان حاصل کنید که شماره سند و نام شعبه صحیح است.
  3. دکمه ""حذف"" در پایین فرم را بزنید.
  4. پیام "آیا این سند حذف شود؟" ظاهر می‌شود.
  5. گزینه ("بله") را انتخاب کنید.
  6. سند و تمام اقلام داخل آن به‌طور کامل از دیتابیس پاک می‌شوند.

گزارش اسناد سفارش کالا

گزارش اسناد سفارش کالا از شعبه به مرکز

مقدمه و کاربرد

در سیستم فروشگاه‌های زنجیره‌ای، پس از اینکه شعب درخواست‌های خود را ثبت کردند (از طریق فرم ثبت سفارش)، مدیران انبار مرکزی یا مدیران فروش دفتر مرکزی نیاز دارند تا این درخواست‌ها را مشاهده، بررسی و پردازش کنند. فرم ""گزارش اسناد سفارش کالا"" کارتابل اصلی دفتر مرکزی است. در این فرم شما می‌توانید لیست تمام سفارش‌های رسیده از شعب را ببینید، آنها را تجمیع کنید (مثلاً بفهمید در مجموع چند عدد از یک کالا نیاز دارید) و در نهایت آنها را به سند خروجی انبار (حواله یا فاکتور فروش) تبدیل کنید.


دسترسی به فرم

برای ورود به این بخش، از منوی اصلی نرم‌افزار مسیر زیر را طی کنید:

"منوی گزارشات خرید و فروش و انبار > اسناد سفارش کالا > گزارش اسناد سفارش کالا از شعبه به مرکز"


تشریح اجزای فرم و نحوه کارکرد

این فرم از یک نوار ابزار در بالا (جهت فیلتر و عملیات) و یک جدول نمایش داده‌ها در پایین تشکیل شده است.

۱. نوار ابزار بالا (فیلترها و عملیات)

  • "از تاریخ / تا تاریخ:"
    • بازه زمانی مورد نظر برای گزارش‌گیری را تعیین می‌کند. به‌صورت پیش‌فرض تاریخ روز جاری سیستم نمایش داده می‌شود.
  • "دکمه "جستجو":"
    • با فشردن این دکمه، سیستم بر اساس تاریخ‌های وارد شده و تیک‌های انتخاب شده، اطلاعات را از بانک اطلاعاتی فراخوانی کرده و در جدول نمایش می‌دهد.
  • "چک‌باکس "فقط سفارشات تبدیل نشده":"
    • "کاربرد حیاتی:" اگر این گزینه تیک خورده باشد، سیستم فقط سفارش‌هایی را نشان می‌دهد که هنوز ارسال نشده‌اند. این گزینه برای مدیریت کارهای باقی‌مانده بسیار کاربردی است.
    • اگر تیک آن را بردارید، هم سفارش‌های ارسال شده و هم ارسال نشده نمایش داده می‌شوند.
  • "چک‌باکس "تجميع کالاها":"
    • "حالت عادی (بدون تیک):" لیست سفارش‌ها به تفکیک هر شعبه و هر سند نمایش داده می‌شود.
    • "حالت تجمیعی (با تیک):" سیستم تمام سفارش‌های شعب مختلف را با هم جمع می‌کند و به شما می‌گوید از هر کالا در مجموع چه تعداد نیاز دارید. (مناسب برای دستور تولید یا دستور خرید کلی).
  • "دکمه "تبديل به سند انبار":"
    • این دکمه فرآیند اصلی لجستیک را انجام می‌دهد. با انتخاب یک یا چند سفارش از لیست و زدن این دکمه، سیستم به‌صورت خودکار اطلاعات اقلام را به فرم صدور سند (فاکتور فروش یا حواله انبار) منتقل می‌کند تا کالا از انبار مرکزی کسر و به شعبه ارسال شود. پس از ثبت موفق، شماره سند انبار در سفارش درج می‌شود تا دوباره ارسال نشود.
  • "دکمه "چاپ":"
    • از لیست نمایش داده شده در جدول، نسخه چاپی تهیه می‌کند.

۲. جدول نمایش اطلاعات (گرید)

در این جدول نتایج جستجو نمایش داده می‌شود که شامل ستون‌های زیر است:

  • "شماره سفارش:" شماره درخواست ثبت شده توسط شعبه.
  • "تاریخ:" تاریخ ثبت درخواست.
  • "نام شعبه/انبار:" نام شعبه‌ای که کالا را درخواست کرده است.
  • "نام کالا:" نام قلم کالای درخواستی.
  • "مقدار:" تعداد مورد نیاز شعبه.
  • "وضعیت (تبدیل شده/نشده):" نشان می‌دهد آیا برای این سفارش قبلاً سندی صادر شده است یا خیر.

۴ مثال عملی کاربردی

💡 مثال ۱: مشاهده سفارش‌های جدید امروز (کارتابل روزانه)

"سناریو:" انباردار مرکز می‌خواهد بداند امروز چه درخواست‌هایی از شعب رسیده که هنوز اقدامی روی آنها نشده است.

  1. وارد فرم ""گزارش اسناد سفارش کالا"" شوید.
  2. در فیلدهای ""از تاریخ"" و ""تا تاریخ""، تاریخ امروز را درج کنید (یا "از تاریخ" را چند روز قبل بگذارید).
  3. تیک گزینه ""فقط سفارشات تبدیل نشده"" را بزنید (تا سفارش‌های تکمیل شده لیست را شلوغ نکنند).
  4. تیک گزینه ""تجميع کالاها"" را بردارید.
  5. دکمه ""جستجو"" را بزنید.

لیست تمام درخواست‌های باز شعب نمایش داده می‌شود.

💡 مثال ۲: صدور حواله خروجی برای شعبه "مرکز شهر"

"سناریو:" می‌خواهید سفارش شماره ۵۵ مربوط به شعبه "مرکز شهر" را پردازش کرده و کالاها را ارسال کنید.

  1. طبق مثال ۱ جستجو را انجام دهید تا سفارش شعبه ""مرکز شهر"" را در لیست پیدا کنید.
  2. روی ردیف مربوط به این سفارش کلیک کنید تا انتخاب شود.
  3. دکمه ""تبديل به سند انبار"" را بزنید.
  4. سیستم فرم صدور سند (مانند فاکتور فروش یا حواله) را باز کرده و اقلام سفارش (کد کالا، نام، تعداد) را به‌صورت خودکار در آن درج می‌کند.
  5. در فرم باز شده، دکمه ""ثبت"" نهایی را بزنید.

سیستم به‌صورت خودکار شماره حواله صادر شده را در سفارش شعبه ثبت می‌کند و آن سفارش از لیست "تبدیل نشده‌ها" خارج می‌شود.

💡 مثال ۳: برنامه‌ریزی تامین کالا (تجمیع نیازها)

"سناریو:" مدیر بازرگانی می‌خواهد بداند مجموعاً چند عدد ""روغن مایع"" توسط همه شعب درخواست شده است تا به کارخانه سفارش تولید یا خرید دهد.

  1. تاریخ مورد نظر (مثلاً بازه یک هفته) را وارد کنید.
  2. تیک گزینه ""فقط سفارشات تبدیل نشده"" را بزنید.
  3. تیک گزینه ""تجميع کالاها"" را بزنید.
  4. دکمه ""جستجو"" را کلیک کنید.

جدول تغییر شکل می‌دهد: نام شعب حذف می‌شود و فقط نام کالا و ""مجموع تعداد درخواستی"" نمایش داده می‌شود (مثلاً: روغن مایع - ۱۵۰۰ عدد). این عدد مجموع درخواست ۱۰ شعبه مختلف است.

💡 مثال ۴: پیگیری سوابق (چه زمانی برای شعبه X کالا فرستادیم؟)

"سناریو:" شعبه ۱ ادعا می‌کند سفارش هفته پیش خود را دریافت نکرده است. شما می‌خواهید چک کنید آیا سند خروجی صادر شده است یا خیر.

  1. در فیلد تاریخ، بازه هفته گذشته را وارد کنید.
  2. تیک گزینه ""فقط سفارشات تبدیل نشده"" را بردارید (چون می‌خواهیم ارسال‌شده‌ها را هم ببینیم).
  3. دکمه ""جستجو"" را بزنید.
  4. در لیست بگردید یا با استفاده از قابلیت فیلتر گرید، نام شعبه ۱ را پیدا کنید.

اگر در ستون وضعیت یا شماره سند انبار، عددی درج شده باشد، یعنی سند صادر شده است. می‌توانید آن شماره را به انبار جهت پیگیری بارنامه ارجاع دهید.

گزارش اسناد

گزارش اسناد و دفتر اندیکاتور

این بخش از نرم‌افزار، "قلب تپنده گزارش‌گیری عملیات روزانه" است. شما می‌توانید تمام اسناد ثبت شده در سیستم اعم از خرید، فروش، انبار، تولید و خزانه‌داری را در این فرم جستجو، مشاهده، چاپ و به اکسل ارسال کنید. همچنین عملیات ارسال به سامانه مودیان مالیاتی از این بخش مدیریت می‌شود.


۱. نحوه دسترسی به فرم

برای باز کردن این فرم، در صفحه اصلی نرم‌افزار (منوی اصلی):

  • روی منوی ""گزارشات خرید و فروش و انبار"" کلیک کنید.
  • گزینه ""گزارش اسناد"" را انتخاب نمایید.

۲. تشریح بخش‌های مختلف فرم

این فرم به سه بخش اصلی تقسیم شده است: "نوار ابزار بالا"، "پنل فیلترها (سمت راست)" و "جدول نتایج (وسط)".

الف) نوار ابزار بالا (عملیات اصلی)

  • "دکمه مرور/مراجعه (آیکون پوشه زرد):" با انتخاب یک ردیف در جدول و زدن این دکمه (یا دوبار کلیک روی ردیف)، اصل سند باز می‌شود. مثلاً اگر روی یک فاکتور فروش کلیک کنید، فرم فاکتور فروش باز می‌شود تا بتوانید آن را اصلاح یا مشاهده کنید.
  • "دکمه ارسال به سامانه مودیان مالیاتی:" جهت ارسال صورت‌حساب‌های انتخاب شده به سامانه مودیان (این دکمه تنها برای فاکتورهای فروش و برگشت از فروش فعال است).
  • "دکمه استتار منو:" پنل فیلترهای سمت راست را مخفی/آشکار می‌کند تا فضای بیشتری برای دیدن لیست اسناد داشته باشید.
  • "انتخاب نوع کلی سند (رادیو باتن‌ها):"
    • "اسناد خروجی:" شامل فروش، حواله بین انبار، برگشت از خرید، مصرف و پایان دوره.
    • "اسناد ورودی:" شامل خرید، رسید انبار، برگشت از فروش، تولید و اول دوره.

ب) پنل فیلترها (سمت راست - شرط‌گذاری)

این بخش مهم‌ترین قسمت برای دقیق کردن گزارش است. تا زمانی که دکمه ""محاسبه (F5)"" را نزنید، تغییرات این بخش اعمال نمی‌شود.

  • "نوع سند:" یک لیست کشویی که بر اساس انتخاب شما در بالا (ورودی/خروجی) تغییر می‌کند.
    • در حالت خروجی: فروش، حواله بین انبار، برگشت از خرید، ...
    • در حالت ورودی: خرید، رسید انبار، برگشت از فروش، ...
  • "جستجو شماره (فاکتور/حواله/رسمی):" تعیین می‌کند که جستجو بر اساس کدام شماره انجام شود (مثلاً شماره فاکتور معمولی یا شماره فاکتور رسمی).
  • "وضعیت سند:" فیلتر کردن اسناد بر اساس وضعیت:
    • "کلی:" همه اسناد (معمولاً پیش‌فرض).
    • "باطله کلی:" فقط اسنادی که ابطال شده‌اند.
    • "پیش فاکتور / اسناد امانی:" برای پیگیری اسنادی که هنوز نهایی نشده‌اند.
  • "خرید با کارت هدیه:" (مخصوص حالت فروش) فیلتر کردن فاکتورهایی که با کارت هدیه پرداخت شده‌اند.
  • "شماره تلفن همراه CRM:" جستجو بر اساس شماره موبایل مشتری خاص.
  • "کد انبار:"
    • "همه انبارها:" اگر تیک داشته باشد، گزارش از تمام شعب و انبارها گرفته می‌شود.
    • اگر تیک را بردارید، لیستی باز می‌شود که می‌توانید انبارهای خاصی را انتخاب کنید.
  • "کد حساب (طرف مبادله):" اگر می‌خواهید گزارش فقط مربوط به یک شخص، شرکت یا هزینه خاص باشد، کد تفصیلی آن را اینجا وارد کنید یا با دکمه ذره‌بین جستجو کنید.
  • "شماره (از ... تا ...):" برای محدود کردن گزارش به یک بازه شماره سند خاص.
  • "تاریخ (از ... تا ...):" مهم‌ترین فیلتر. بازه زمانی گزارش را تعیین می‌کند (پیش‌فرض روی تاریخ روز تنظیم است).
  • "دکمه محاسبه (F5):" پس از تنظیم تمام فیلترهای بالا، حتماً باید این دکمه را بزنید تا گزارش ساخته شود.

ج) جدول نتایج و نوار وضعیت پایین

  • "جدول اصلی:" لیست اسناد را با ستون‌هایی مانند ردیف، شماره، تاریخ، نام طرف حساب، مبلغ، تخفیف و مانده نمایش می‌دهد.
    • "نکته:" با کلیک روی عنوان هر ستون، لیست بر اساس آن ستون مرتب می‌شود.
  • "نوار پایین جدول (جمع‌ها):"
    • مجموع تعداد اقلام.
    • جمع مبلغ ریالی کل اسناد.
    • جمع تخفیفات.
    • جمع مالیات.
    • جمع نهایی (قابل پرداخت).
  • "دکمه تحلیل تعداد اقلام:" نموداری آماری نمایش می‌دهد که در فاکتورهای شما معمولاً چند قلم کالا وجود دارد (برای تحلیل رفتار مشتری).
  • "دکمه چاپگر (Ctrl+P):" چاپ لیست نمایش داده شده.
  • "دکمه خروجی به اکسل:" لیست فعلی را با تمام جزئیات به فایل اکسل تبدیل می‌کند.

۳. متن آموزشی روند کار (Workflow)

برای تهیه یک گزارش استاندارد، مراحل زیر را طی کنید:

  1. ابتدا مشخص کنید دنبال چه سندی هستید؟ (آیا جنسی وارد مجموعه شده یا خارج شده؟). گزینه "اسناد ورودی" یا "اسناد خروجی" را در بالای صفحه انتخاب کنید.
  2. از لیست کشویی ""نوع سند""، ماهیت دقیق را انتخاب کنید (مثلاً "فروش").
  3. بازه زمانی مورد نظر را در قسمت تاریخ وارد کنید (مثلاً از 01/01/1402 تا 29/12/1402).
  4. اگر گزارش کلی می‌خواهید، فیلد کد حساب را خالی بگذارید. اگر گزارش معاملات یک شخص خاص را می‌خواهید، کد او را وارد کنید.
  5. روی دکمه بزرگ ""محاسبه F5"" در پایین سمت راست کلیک کنید.
  6. لیست اسناد ظاهر می‌شود. در پایین صفحه جمع مبالغ را چک کنید.
  7. برای دیدن جزئیات اقلام یک فاکتور، روی ردیف آن دوبار کلیک کنید.
  8. برای چاپ لیست، دکمه "چاپگر" و برای داشتن فایل، دکمه "خروجی به اکسل" را بزنید.

۴. چهار مثال عملی کامل

💡 مثال ۱: گزارش فروش روزانه یک صندوق‌دار خاص

"هدف:" مشاهده تمام فاکتورهای فروشی که امروز صادر شده‌اند.

  1. گزینه بالا را روی ""اسناد خروجی"" قرار دهید.
  2. در قسمت نوع سند، ""فروش"" را انتخاب کنید.
  3. در قسمت تاریخ، تاریخ امروز را در هر دو فیلد "از" و "تا" کنترل کنید.
  4. تیک ""همه انبارها"" را بزنید (یا انبار فروشگاه را انتخاب کنید).
  5. دکمه ""محاسبه F5"" را بزنید.
  6. جمع فروش امروز در پایین صفحه (فیلد ""جمع کل با مالیات"") نمایش داده می‌شود.
💡 مثال ۲: پیگیری خریدهای انجام شده از یک تامین‌کننده (شرکت کاله)

"هدف:" می‌خواهیم بدانیم در این ماه چه فاکتورهایی از "شرکت کاله" خرید کرده‌ایم.

  1. گزینه بالا را روی ""اسناد ورودی"" قرار دهید.
  2. نوع سند را روی ""خرید"" بگذارید.
  3. در قسمت "کد حساب"، دکمه ذره‌بین را زده، نام "کاله" را جستجو و انتخاب کنید.
  4. بازه تاریخ را روی اول تا آخر ماه جاری تنظیم کنید.
  5. دکمه ""محاسبه F5"" را بزنید.
  6. لیست تمام فاکتورهای خرید از این شرکت نمایش داده می‌شود. با دوبار کلیک روی هر کدام، می‌توانید اقلام خریداری شده را ببینید.
💡 مثال ۳: لیست فاکتورهای ابطال شده (جهت کنترل داخلی)

"هدف:" مدیر می‌خواهد بداند کدام فاکتورهای فروش در سال جاری باطل شده‌اند.

  1. گزینه بالا: ""اسناد خروجی"".
  2. نوع سند: ""فروش"".
  3. از قسمت "وضعیت سند"، گزینه ""باطله کلی"" را انتخاب کنید.
  4. تاریخ را از ابتدای سال تا امروز تنظیم کنید.
  5. دکمه ""محاسبه F5"" را بزنید.
  6. لیست فاکتورهای باطله نمایش داده می‌شود. این لیست برای کنترل تخلفات صندوق‌داران بسیار مهم است.
💡 مثال ۴: ارسال صورت‌حساب‌های فروش به سامانه مودیان

"هدف:" ارسال فاکتورهای تایید شده به اداره دارایی.

  1. گزینه بالا: ""اسناد خروجی"".
  2. نوع سند: ""فروش"".
  3. تاریخ مورد نظر (مثلاً دیروز) را وارد کنید.
  4. دکمه ""محاسبه F5"" را بزنید.
  5. در لیست نمایش داده شده، اسنادی که می‌خواهید ارسال شوند را بررسی کنید.
  6. روی دکمه ""ارسال به سامانه مودیان مالیاتی"" در بالای صفحه کلیک کنید.
  7. فرمی باز می‌شود که وضعیت ارسال هر سند را نشان می‌دهد (تیک سبز یعنی ارسال شده). دکمه‌های ""ارسال"" یا ""استعلام"" را در فرم جدید جهت تکمیل فرآیند فشار دهید.

راهنمای کاربری ماژول سامانه مودیان مالیاتی

این بخش از نرم‌افزار جهت ارتباط مستقیم با سامانه مودیان مالیاتی طراحی شده است. از طریق این فرم، شما می‌توانید فاکتورهای فروش و برگشت از فروش ثبت شده در سیستم را به صورت الکترونیکی به کارپوشه مالیاتی خود ارسال نموده، وضعیت آن‌ها را استعلام کرده و یا در صورت نیاز، آن‌ها را ابطال نمایید.

۱. پیش‌نیازها و مسیر دسترسی

قبل از ارسال، باید ""تنظیمات حافظه مالیاتی"" (شامل شناسه یکتای حافظه مالیاتی و کلید خصوصی) در بخش تنظیمات سیستم انجام شده باشد. همچنین کالاها باید دارای ""شناسه کالا/خدمت"" (کد مالیاتی) باشند و اطلاعات مربوط به طرف حساب مالیاتی نیز باید در بخش کدینگ حسابداری (اطلاعات بیشتر) تکمیل شده باشند.

"مسیر دسترسی:"

  1. در منوی اصلی نرم‌افزار، وارد بخش ""گزارشات خرید و فروش و انبار"" شوید.
  2. گزینه ""گزارش اسناد"" را انتخاب کنید.
  3. در فرم گزارش اسناد، نوع سند را روی ""فروش"" یا ""برگشت از فروش"" تنظیم کرده و بازه زمانی مورد نظر را فیلتر کنید.
  4. دکمه ""محاسبه"" را بزنید تا لیست فاکتورها نمایش داده شود.
  5. در نوار ابزار بالای فرم، روی دکمه ""ارسال به سامانه مودیان مالیاتی"" کلیک کنید.

۲. تشریح اجزای فرم ارسال به سامانه

این فرم به چند بخش اصلی تقسیم شده است:

الف) جدول لیست اسناد (وسط صفحه)

این جدول تمام اسنادی که در مرحله قبل انتخاب کرده‌اید را نمایش می‌دهد. ستون‌های مهم عبارتند از:

  • "شماره سند / شماره فاکتور:" جهت شناسایی سند در سیستم داخلی.
  • "وضعیت:" مهم‌ترین ستون که نشان می‌دهد سند در چه مرحله‌ای است (مثلاً: "تایید ارسال سامانه"، "در انتظار استعلام"، "خطا در ارسال"، "هنوز ارسال نشده").
  • "شماره ارجاع / کد رهگیری سامانه:" کدهای منحصر‌به‌فردی که پس از ارسال موفق از طرف اداره دارایی دریافت و اینجا ثبت می‌شوند.
  • "زمان ارسال / زمان استعلام:" تاریخ و ساعتی که عملیات انجام شده است.

ب) پنل فیلتر نمایش (سمت راست - بالا)

با استفاده از گزینه "نمایش" می‌توانید لیست را خلوت کنید:

  • "همه اسناد:" نمایش کلیه فاکتورها.
  • "اسناد ارسال نشده:" فقط فاکتورهایی که هنوز به دارایی فرستاده نشده‌اند.
  • "اسناد در انتظار تایید:" فاکتورهایی که ارسال شده‌اند اما هنوز نتیجه نهایی (موفقیت/شکست) آن‌ها استعلام نشده است.
  • "اسناد تایید شده / تایید نشده:" مشاهده اسناد بر اساس وضعیت نهایی آن‌ها.

ج) عملیات اصلی (سمت راست - وسط)

این دکمه‌ها قلب عملیاتی فرم هستند:

  • "ارسال یک سند به سامانه:" با انتخاب یک سطر از جدول و زدن این دکمه، نرم‌افزار اطلاعات فاکتور، خریدار و کالاها را جمع‌آوری کرده، فایل JSON استاندارد دارایی را می‌سازد و ارسال می‌کند.
  • "استعلام یک سند از سامانه:" اگر سندی را ارسال کرده‌اید و وضعیت آن "در انتظار استعلام" است، با این دکمه وضعیت نهایی آن را از کارپوشه دریافت می‌کنید.
  • "ارسال همه اسناد به سامانه:" این دکمه تمام اسناد موجود در لیست را به صورت خودکار و پشت سر هم ارسال می‌کند (مناسب برای ارسال انبوه).
  • "استعلام همه اسناد از سامانه:" وضعیت تمام اسنادی که قبلاً ارسال شده‌اند را به صورت گروهی به‌روزرسانی می‌کند.

د) عملیات سایر (سمت راست - پایین)

مخصوص اسناد ابطالی:

  • "ارسال ابطالیه سند:" اگر فاکتوری را در سیستم داخلی "باطل" کرده‌اید و می‌خواهید این ابطال را به دارایی اعلام کنید، از این دکمه استفاده نمایید. (توجه: سند ابتدا باید قبلاً ارسال و تایید شده باشد).
  • "استعلام ابطالیه سند:" وضعیت درخواست ابطال را پیگیری می‌کند.

هـ) پنل گزارش عملیات (پنجره شناور)

هنگامی که دکمه‌های ارسال یا استعلام را می‌زنید، یک پنل نمایش داده می‌شود که ریز عملیات، پیام‌های خطا یا پیام‌های موفقیت‌آمیز دریافتی از سامانه مودیان را خط به خط نمایش می‌دهد.


۳. چهار مثال عملی کاربردی

💡 مثال ۱: ارسال اولین فاکتور فروش روزانه

"سناریو:" شما یک فاکتور فروش برای آقای "رضایی" (مصرف‌کننده نهایی) صادر کرده‌اید و می‌خواهید آن را ارسال کنید.

  1. وارد فرم ""گزارش اسناد"" شوید و دکمه محاسبه را بزنید.
  2. دکمه ""ارسال به سامانه مودیان"" را بزنید تا فرم مخصوص باز شود.
  3. در لیست، فاکتور آقای رضایی را پیدا کرده و روی آن کلیک کنید.
  4. دکمه ""ارسال یک سند به سامانه"" را فشار دهید.
  5. پنجره‌ای باز می‌شود و نوار پیشرفت پر می‌شود. اگر موفقیت‌آمیز باشد، در کادر گزارش می‌نویسد: ""سند با موفقیت ارسال شد"" و کدهای رهگیری را نمایش می‌دهد.
  6. وضعیت سند در جدول به ""در انتظار استعلام"" تغییر می‌کند.
💡 مثال ۲: استعلام و نهایی‌سازی وضعیت فاکتورها

"سناریو:" دیروز تعدادی فاکتور ارسال کرده‌اید و اکنون می‌خواهید بدانید آیا در کارپوشه ثبت نهایی شده‌اند یا خیر.

  1. در فرم سامانه مودیان، فیلتر نمایش را روی ""اسناد در انتظار تایید"" قرار دهید.
  2. روی دکمه ""استعلام همه اسناد از سامانه"" کلیک کنید.
  3. سیستم به صورت خودکار وضعیت تک‌تک اسناد را چک می‌کند.
  4. اگر سندی تایید شده باشد، وضعیت آن در جدول به ""تایید ارسال سامانه"" تغییر کرده و رنگ آن سبز می‌شود. اگر خطایی داشته باشد، متن خطا در ستون نتیجه درج می‌شود.
💡 مثال ۳: رفع خطای "شناسه کالا نامعتبر است"

"سناریو:" هنگام ارسال یک سند، با پیام خطای ""اطلاعات مربوط به کد مالیاتی کالا در سیستم ثبت نشده است"" مواجه می‌شوید.

  1. در متن خطای نمایش داده شده، نام کالایی که خطا دارد ذکر شده است.
  2. از این فرم خارج شوید و به منوی ""معرفی کالا"" بروید.
  3. کالای مورد نظر را پیدا کرده و ویرایش کنید.
  4. در فیلد ""شناسه کالا/خدمت""، کد صحیح ۱۳ رقمی مالیاتی را وارد کرده و واحد سنجش مالیاتی آن را انتخاب کنید.
  5. مجدداً به فرم ارسال سامانه مودیان بازگشته و دکمه ""ارسال یک سند"" را بزنید. این بار ارسال با موفقیت انجام می‌شود.
💡 مثال ۴: ابطال یک فاکتور برگشت‌خورده

"سناریو:" فاکتور شماره ۱۰۰ را قبلاً به سامانه ارسال کرده‌اید، اما مشتری کلاً منصرف شده و شما فاکتور را در نرم‌افزار باطل کرده‌اید.

  1. در فرم گزارش اسناد، فاکتور ۱۰۰ را پیدا کنید (توجه کنید که در سیستم مهسان باید ابتدا سند را باطل کرده باشید).
  2. وارد فرم ""ارسال به سامانه مودیان"" شوید.
  3. روی فاکتور ۱۰۰ کلیک کنید. (وضعیت فعلی آن باید ""تایید ارسال سامانه"" باشد).
  4. در قسمت "عملیات سایر"، دکمه ""ارسال ابطالیه سند"" را بزنید.
  5. سیستم یک صورت‌حساب ارجاعی با الگوی ابطال به سامانه می‌فرستد.
  6. پس از دقایقی، دکمه ""استعلام ابطالیه سند"" را بزنید تا وضعیت آن به ""تایید ابطالیه سامانه"" تغییر کند.

جستجوی کالا

فرم جستجوی کالا و خدمات

مقدمه

فرم ""جستجو کالا"" یکی از کلیدی‌ترین و پرکاربردترین بخش‌های نرم‌افزار است. این فرم به عنوان یک ابزار مرکزی، نه تنها از طریق منوی اصلی، بلکه در هنگام صدور فاکتور خرید، فروش، حواله انبار و سایر عملیات‌ها برای یافتن و انتخاب کالا فراخوانی می‌شود. هدف این فرم، یافتن سریع کالا بر اساس مشخصات مختلف (نام، بارکد، گروه، تامین کننده و...) در میان هزاران قلم کالا می‌باشد.


نحوه دسترسی

برای دسترسی به این فرم از صفحه اصلی نرم‌افزار، می‌توانید از مسیر زیر استفاده کنید:

"منوی گزارشات خرید و فروش و انبار > گزینه جستجوی کالا - کلید میانبر F7"


تشریح اجزای فرم (راهنمای بصری)

در این بخش، تمام فیلدها و دکمه‌های موجود در فرم بر اساس نام نمایشی (Caption) و راهنما (Hint) آن‌ها توضیح داده می‌شود:

1. پنل فیلترهای جستجو (بخش بالایی فرم)

این بخش ابزارهای لازم برای محدود کردن جستجو را در اختیار شما قرار می‌دهد. شما می‌توانید یک یا ترکیبی از فیلدها را پر کنید.

  • "فیلد "نام - بارکد - سرفصل (F2)":"
    • این هوشمندترین فیلد جستجو است. هر عبارتی که اینجا بنویسید، سیستم همزمان در ""نام کالا""، ""کد سرفصل""، ""نام لاتین""، ""بارکد"" و ""کد تامین کننده"" به دنبال آن می‌گردد.
  • "فیلد "نام (شرح) (F3)":"
    • اگر می‌خواهید جستجو را فقط روی ""نام کالا"" یا ""کد تامین کننده"" محدود کنید، از این فیلد استفاده کنید.
  • "فیلد "کد / نام دو (F4)":"
    • مخصوص جستجو بر اساس ""نام دوم"" یا ""نام لاتین"" کالا.
  • "فیلد "کد (بارکد) (F5)":"
    • اگر از دستگاه بارکدخوان استفاده می‌کنید یا کد کالا را دقیق می‌دانید، مکان‌نما را اینجا قرار داده و بارکد را اسکن کنید. جستجو در این فیلد دقیق‌ترین نتیجه را می‌دهد.
  • "فیلد "گروه (F6)":"
    • برای مشاهده کالاهای یک گروه خاص (مثلاً لبنیات). با فشردن دکمه کوچک روبروی آن ("...")، لیست گروه‌ها باز شده و می‌توانید گروه مورد نظر را انتخاب کنید.
  • "فیلد "تامین کننده (F9)":"
    • برای دیدن کالاهایی که از یک شخص یا شرکت خاص خریداری شده‌اند. با زدن دکمه روبروی آن، لیست تامین‌کنندگان باز می‌شود.
  • "دکمه "محاسبه" (بزرگترین دکمه بالا سمت راست):"
    • پس از وارد کردن اطلاعات در فیلدهای بالا، این دکمه را بزنید تا عملیات جستجو انجام شود و لیست کالاها نمایش داده شود.
  • "دکمه "حذف شروط":"
    • تمام نوشته‌های داخل فیلدهای جستجو را پاک می‌کند تا بتوانید جستجوی جدیدی را از ابتدا شروع کنید.
  • "دکمه "خروجی اکسل":"
    • لیست کالاهای پیدا شده در جدول پایین را تبدیل به یک فایل اکسل کرده و در اختیار شما قرار می‌دهد.
  • "بخش "تعداد نمایش":"
    • شامل گزینه‌های (100، 1000، همه موارد). برای افزایش سرعت، سیستم به صورت پیش‌فرض فقط 100 کالای اول یافت شده را نشان می‌دهد. اگر کالای شما در لیست نبود، این گزینه را روی ""همه موارد"" بگذارید.
  • "گزینه "نمایش تصویر":"
    • اگر تیک این گزینه را بزنید، با کلیک روی هر کالا، عکس آن در سمت چپ فرم نمایش داده می‌شود.

2. جدول نمایش نتایج (بخش میانی)

پس از زدن دکمه محاسبه، لیست کالاها اینجا ظاهر می‌شود.

  • "ستون‌ها شامل:" کد (بارکد)، نام کالا، فی (قیمت)، موجودی، نام گروه، رنگ، سایز، جنس و برند.
  • "رنگ‌بندی:" ردیف‌های زوج و فرد برای خوانایی بهتر با رنگ‌های متفاوت نمایش داده می‌شوند. اگر کالایی با علامت ستاره (*) مشخص شده باشد، رنگ آن ردیف زرد و اگر با دلار ($) باشد، رنگ آن بنفش خواهد شد (نشانه کالاهای خاص).

3. پنل عملیات کالا (سمت چپ - در صورت دسترسی)

این دکمه‌ها ممکن است بسته به سطح دسترسی شما فعال یا غیرفعال باشند:

  • "ویرایش کالای ساده / ویرایش کالا بر حسب تامین کننده:" برای اصلاح مشخصات کالای انتخاب شده.
  • "تعریف کالای جدید:" برای ایجاد کالای جدید در همان لحظه.
  • "طرف خرید/فروش جدید:" برای تعریف سریع خریدار یا فروشنده.

تحلیل عملکرد سیستم (پشت صحنه چه اتفاقی می‌افتد؟)

وقتی شما دکمه ""محاسبه"" را می‌زنید، نرم‌افزار بر اساس کدهای موجود در مراحل زیر را طی می‌کند:

  1. "بررسی محدودیت تعداد:" ابتدا نگاه می‌کند که شما گزینه 100، 1000 یا همه موارد را انتخاب کرده‌اید تا فشار زیادی به سرور وارد نشود.
  2. "ساخت پرس‌وجو:" نرم‌افزار شروع به ساختن یک دستور جستجو می‌کند.
    • اگر در فیلد F2 چیزی نوشته باشید، از دستور مشابه استفاده می‌کند تا آن کلمه را در تمام مشخصات کالا (نام، بارکد، نام لاتین و...) جستجو کند.
    • اگر چک‌باکس‌های پنهان (دقیق بودن جستجو) فعال نباشند، سیستم از علامت مشابه استفاده می‌کند؛ یعنی اگر بنویسید "شیر"، هم ""شیر پاکتی"" و هم ""شیرآلات"" را پیدا می‌کند.
  3. "محاسبه موجودی:" اگر تنظیمات برنامه در قسمت منو تنظیم سیستم>تنظیم عملکرد سیستم فعال باشد، سیستم همزمان به جدول اسناد انبار مراجعه کرده و با کسر خروجی‌ها از ورودی‌ها، موجودی لحظه‌ای کالا را محاسبه کرده و در ستون موجودی نمایش می‌دهد.
  4. "نمایش:" در نهایت جدول با نتایج پر می‌شود. اگر هیچ کالایی یافت نشود، پیغام ""کالایی با این مشخصات یافت نشد"" نمایش داده می‌شود.

4 مثال عملی و کاربردی

💡 مثال 1: جستجوی سریع یک کالا با بخشی از نام

"سناریو:" می‌خواهید قیمت و موجودی "خودکار آبی" را پیدا کنید اما نمی‌دانید نام دقیق آن در سیستم چیست.

  1. وارد فرم جستجوی کالا شوید.
  2. در فیلد اول (نام-بارکد-سرفصل F2) کلمه ""خودکار"" را تایپ کنید.
  3. دکمه ""محاسبه"" را بزنید (یا اینتر کنید).
  4. لیست تمام خودکارها نمایش داده می‌شود. در لیست اسکرول کنید تا ""خودکار آبی"" را بیابید.
  5. موجودی و قیمت را در ستون‌های مربوطه مشاهده کنید.
💡 مثال 2: مشاهده تمام کالاهای یک گروه خاص (مثلاً حبوبات)

"سناریو:" می‌خواهید لیست تمام حبوبات موجود در انبار را ببینید.

  1. دکمه ""حذف شروط"" را بزنید تا فیلدها خالی شوند.
  2. روبروی فیلد ""گروه F6""، دکمه کوچک ("...") را بزنید.
  3. در پنجره جدید، گروه ""حبوبات"" را پیدا کرده و تایید کنید.
  4. کد گروه در فیلد می‌نشیند. حال دکمه ""محاسبه"" را بزنید.
  5. فقط کالاهایی که زیرمجموعه گروه حبوبات هستند نمایش داده می‌شوند.
💡 مثال 4: جستجوی پیشرفته و ترکیبی

"سناریو:" دنبال کالایی هستید که کلمه "لپ تاپ" در نامش باشد و حتماً از تامین‌کننده‌ای به نام "شرکت سازگار" خریداری شده باشد.

  1. دکمه ""حذف شروط"" را بزنید.
  2. در فیلد اول (F2)، کلمه ""لپ تاپ"" را بنویسید.
  3. روبروی فیلد ""تامین کننده F9""، دکمه ("...") را بزنید و ""شرکت سازگار"" را انتخاب کنید.
  4. دکمه ""محاسبه"" را بزنید.
  5. سیستم فقط "لپ تاپ"هایی را نشان می‌دهد که تامین‌کننده آن‌ها ""شرکت سازگار"" باشد (ترکیب دو شرط).

گزارش عملکرد روزانه فروش

تحلیل و راهنمای جامع فرم گزارش عملکرد روزانه فروش

این فرم یکی از کلیدی‌ترین بخش‌های نرم‌افزار برای مدیران فروشگاه‌ها و حسابداران است که نمایی کلی از وضعیت فروش، مرجوعی، تخفیفات و خالص دریافتی را به تفکیک روز و فروشگاه/انبار ارائه می‌دهد. این فرم به عنوان یک "داشبورد مدیریتی" عمل کرده و قابلیت ریز شدن ("Drill-down") به جزئیات کالا و اسناد را دارد.

"توجه:" با انتخاب گزینه "محدوديت نمايش گزارش عملکرد روزانه صندوق" در قسمت حق دسترسی، می‌توانید تعداد روزهایی را که کاربر، از تاریخ روز به قبل می‌بیند را محدود نمائید.

۱. مسیر دسترسی

برای دسترسی به این گزارش، از فرم اصلی نرم‌افزار مسیر زیر را دنبال کنید:

"منوی گزارشات خرید و فروش و انبار > گزارش عملکرد روزانه فروش"


۲. راهنمای اجزای فرم (رابط کاربری)

این فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

  • "پنل فیلترینگ (بالای فرم):" برای محدود کردن گزارش.
  • "جدول داده‌ها (وسط فرم):" نمایش نتایج.
  • "پنل مجموع (پایین فرم):" نمایش جمع کل و میانگین‌ها.

الف) بخش فیلترینگ (شروط گزارش)

در نوار ابزار بالای فرم، ابزارهایی برای تعیین محدوده گزارش وجود دارد:

  • "تاریخ (از / تا):" با استفاده از تقویم بازشو، بازه زمانی گزارش را تعیین کنید.
  • "ساعت (از ساعت / تا ساعت):" اگر می‌خواهید گزارش مربوط به یک شیفت کاری خاص (مثلاً صبح یا عصر) باشد، ساعت شروع و پایان را وارد کنید.
  • "تلفیق (چک‌باکس):"
    توضیح فنی: اگر تیک زده شود، فیلتر بر اساس ترکیب تاریخ و ساعت اعمال می‌شود (مناسب برای شیفت‌هایی که از نیمه شب عبور می‌کنند). اگر تیک نداشته باشد، شرط ساعت برای هر روز جداگانه بررسی می‌شود.
  • "نام کاربر:" با انتخاب یک نام از لیست، گزارش فقط اسناد ثبت شده توسط آن کاربر خاص (صندوق‌دار) را نمایش می‌دهد.
  • "شماره دستگاه:" برای فیلتر کردن اسناد ثبت شده توسط یک پایانه (POS) خاص.
  • "کد انبار | فروشگاه:"
    • "دکمه جستجو (ذره‌بین):" لیست انبارها را باز می‌کند تا یک شعبه یا انبار خاص را انتخاب کنید.
    • "دکمه حذف (ضربدر):" فیلتر انبار را پاک می‌کند تا همه انبارها نمایش داده شوند.
  • "کد فروشنده در فاکتور:"
    • "دکمه جستجو (ذره‌بین):" لیست پرسنل (فروشندگان) را باز می‌کند تا عملکرد یک ویزیتور یا فروشنده خاص بررسی شود.
    • "دکمه حذف (ضربدر):" فیلتر فروشنده را پاک می‌کند.

ب) دکمه‌های عملیاتی

  • "محاسبه:" با کلیک روی این دکمه، سیستم بر اساس شروط بالا، اطلاعات را از دیتابیس استخراج، پردازش و نمایش می‌دهد.
  • "حذف شروط:" تمام فیلترهای اعمال شده (تاریخ، کاربر، انبار و...) را پاک می‌کند.
  • "چاپ:" گزارش فعلی را به محیط چاپ می‌فرستد (استفاده از فایل گزارش SANDOOGH.FR3).
  • "خروجی به اکسل:" اطلاعات جدول را مستقیماً به فایل اکسل صادر می‌کند.
  • "جزئیات خالص فروش:" فرم دیگری را باز می‌کند که ریز کالاهای فروخته شده (تعداد فروش منهای مرجوعی) را نشان می‌دهد.
  • "مرتب‌سازی (صعودی/نزولی):" برای مرتب‌سازی ستون‌های جدول استفاده می‌شود.
  • "آموزش:" لینک آموزشی ویدیویی مرتبط با این بخش را باز می‌کند.

ج) جدول نمایش اطلاعات (Grid)

ستون‌های این جدول حاصل پردازش اسناد انبار با نوع سند "فروش" و "مرجوعی" هستند:

  • "تاریخ:" تاریخ عملکرد.
  • "نام فروشگاه:" نام انباری که کالا از آن خارج شده است.
  • "فروش:" جمع ناخالص فاکتورهای فروش.
  • "تخفیف:" جمع کل تخفیفات (تخفیف خطی + تخفیف کلی فاکتور).
  • "فروش - تخفیف:" مبلغ فروش پس از کسر تخفیفات.
  • "مرجوعی:" مبلغ کل اسناد برگشت از فروش.
  • "جمع:" خالص فروش پس از کسر مرجوعی (فروش - تخفیف - مرجوعی).
  • "مالیات | ارزش افزوده:" جمع مبالغ مالیات و عوارض.
  • "جمع با مالیات:" مبلغ نهایی که باید در صندوق باشد (جمع خالص + مالیات).
  • "تعداد فاکتور فروش:" تعداد فاکتورهای صادر شده در آن روز.
  • "تعداد فاکتور مرجوعی:" تعداد فاکتورهای برگشتی.
  • "تعداد کالای فروش رفته:" جمع تعداد اقلام در فاکتورهای فروش.
  • "تعداد کالای مرجوع شده:" جمع تعداد اقلام در فاکتورهای مرجوعی.
  • "زمان اولین/آخرین سند:" نشان‌دهنده زمان شروع و پایان فعالیت فروش در آن روز.

د) نوار وضعیت پایین (پنل مجموع)

در این قسمت جمع کل ستون‌های بالا (مانند جمع کل فروش، جمع کل مرجوعی، میانگین فروش و ...) نمایش داده می‌شود تا کاربر در یک نگاه وضعیت کلی بازه انتخابی را ببیند.


۳. منوی راست کلیک (گزینه‌های پیشرفته)

با راست کلیک روی هر ردیف از جدول، امکانات زیر در دسترس است:

  • "محاسبه:" بازخوانی اطلاعات (Refresh).
  • "حذف شروط:" پاک کردن فیلترها.
  • "چاپ:" ارسال به چاپگر.
  • "جزئیات خالص فروش کالا:" باز کردن فرم ریز کالاها در حالت "آمار خالص فروش" برای تاریخ و انبار آن ردیف.
  • "جزئیات فروش کالا:" باز کردن فرم ریز کالاها فقط برای "فروش" (بدون کسر مرجوعی).
  • "جزئیات مرجوعی کالا:" باز کردن فرم ریز کالاها فقط برای "مرجوعی".
  • "جزئیات اسناد فروش:" باز کردن فرم لیست اسناد برای مشاهده تک‌تک فاکتورهای صادر شده در آن روز.
  • "جزئیات اسناد مرجوعی:" باز کردن لیست اسناد برگشتی آن روز.

۴. چهار مثال عملی برای کار با فرم

💡 مثال ۱: گزارش فروش کل ماه جاری

"هدف:" مشاهده عملکرد کلی فروشگاه در ماه جاری.

  1. وارد فرم گزارش عملکرد روزانه شوید.
  2. در قسمت تاریخ، تاریخ اول ماه جاری و تاریخ امروز را وارد کنید.
  3. روی دکمه ""محاسبه"" کلیک کنید.
  4. در پایین فرم، فیلد ""جمع با مالیات"" نشان‌دهنده کل درآمد ماهانه شماست.
💡 مثال ۲: بررسی عملکرد یک صندوق‌دار خاص

"هدف:" محاسبه فروش خانم "محمدی" در روز گذشته.

  1. تاریخ روز گذشته را در هر دو فیلد تاریخ وارد کنید.
  2. از لیست کشویی ""نام کاربر""، کاربر ""محمدی"" را انتخاب کنید.
  3. روی ""محاسبه"" کلیک کنید.

اگر ایشان در چند شیفت کار کرده باشند، به تفکیک نمایش داده می‌شود. ستون ""تعداد فاکتور فروش"" تعداد مشتریانی که ایشان راه انداخته است را نشان می‌دهد.

💡 مثال ۳: مقایسه فروش در روزهای یک بازه زمانی
  1. ابتدا دکمه ""حذف شروط"" را بزنید.
  2. محدوده تاریخ مورد نظر را وارد کنید.
  3. روی دکمه جستجوی انبار کلیک کنید و انبار/فروشگاه را انتخاب کنید.
  4. دکمه ""محاسبه"" را بزنید.
💡 مثال ۴: بررسی کالاهای مرجوع شده در یک روز پر فروش

"هدف:" فهمیدن اینکه در روزی که فروش بالا بوده، چه کالاهایی برگشت خورده‌اند.

  1. تاریخ آن روز خاص را وارد و محاسبه کنید.
  2. در جدول، ردیفی که مربوط به آن تاریخ است را پیدا کنید.
  3. روی آن ردیف "راست کلیک" کنید.
  4. گزینه ""جزئیات مرجوعی کالا"" را انتخاب کنید.

فرمی باز می‌شود که دقیقاً لیست کالاهایی که در آن روز و در آن فروشگاه برگشت خورده‌اند را با تعداد و مبلغ نمایش می‌دهد.

گزارش عملکرد روزانه فروش شعب

گزارش عملکرد روزانه فروش شعب

این گزارش به شما امکان می‌دهد عملکرد فروش تمام شعب یا انبارهای انتخابی را در یک نگاه مقایسه کنید. برخلاف گزارش‌ عملکرد روزانه فروش، در اینجا می‌توانید دقیقاً مشخص کنید کدام انبارها در محاسبات شرکت داده شوند.

"توجه:" با انتخاب گزینه "محدوديت نمايش گزارش عملکرد روزانه صندوق" در قسمت حق دسترسی، می‌توانید تعداد روزهایی را که کاربر، از تاریخ روز به قبل می‌بیند را محدود نمائید.

۱. دسترسی به گزارش

از منوی بالای نرم‌افزار، مسیر زیر را دنبال کنید:

"منوی گزارشات خرید و فروش و انبار > گزارش عملکرد روزانه فروش شعب"


۲. راهنمای اجزای فرم

الف) نوار ابزار بالا (فیلترها و تنظیمات)

در این قسمت مشخص می‌کنید گزارش از چه اطلاعاتی ساخته شود:

  • "دکمه‌های انتخاب انبار (سمت راست):"
    • "--- (دکمه سه خط):" با زدن این دکمه، لیست گروه انبارها باز می‌شود. با انتخاب یک گروه (مثلاً "شعب شمال تهران")، فقط انبارهای آن گروه در لیست تیک می‌خورند.
    • "علامت سطل زباله (حذف):" لیست را ریست کرده و همه انبارهای فعال را انتخاب می‌کند.
    • "لیست انبارها:" در سمت راست فرم، لیستی از انبارها وجود دارد. می‌توانید تیک کنار هر انبار را بردارید یا بگذارید تا در گزارش لحاظ شود/نشود.
  • "تاریخ (از / تا):" بازه زمانی گزارش. اگر دسترسی شما محدود شده باشد، این قسمت غیرفعال است و سیستم اتوماتیک روزهای آخر را نشان می‌دهد.
  • "ساعت:" اگر می‌خواهید فروش یک شیفت خاص را ببینید، ساعت شروع و پایان را وارد کنید.
  • "تلفیق:" اگر تیک بزنید، بازه زمانی به صورت پیوسته (تاریخ+ساعت) در نظر گرفته می‌شود (مناسب برای شیفت‌های شبانه).
  • "کد فروشنده - ویزیتور:" با زدن دکمه جستجو، می‌توانید عملکرد یک ویزیتور خاص را در تمام شعب بررسی کنید.
  • "نام کاربر:" فیلتر کردن بر اساس کاربری که فاکتور را ثبت کرده (صندوق‌دار).
  • "شماره دستگاه:" فیلتر بر اساس شماره پایانه فروش (POS ID).

ب) دکمه‌های عملیاتی (نوار ابزار دوم)

  • "محاسبه:" با زدن این دکمه، گزارش ساخته می‌شود.
  • "حذف شروط:" تمام فیلترهای اعمال شده (تاریخ، ویزیتور و...) را پاک می‌کند.
  • "چاپ:" ارسال گزارش به چاپگر.
  • "خروجی اکسل:" دکمه‌ای با آیکون اکسل که جدول را ذخیره می‌کند.
  • "مرتب‌سازی:" دکمه‌های ""صعودی"" و ""نزولی"" برای مرتب کردن لیست بر اساس ستون انتخابی.

ج) جدول نتایج

اطلاعات زیر به تفکیک تاریخ و نام فروشگاه نمایش داده می‌شود:

  • "تاریخ:" روز عملکرد.
  • "نام فروشگاه:" نام شعبه یا انبار.
  • "فروش:" مبلغ کل فاکتورها (قبل از تخفیف و مرجوعی).
  • "تخفیف:" مجموع تخفیفات داده شده.
  • "فروش - تخفیف:" مبلغ فروش خالص (بدون مرجوعی).
  • "مرجوعی:" مبلغ کل جنس‌های برگشت خورده.
  • "جمع:" مبلغ نهایی خالص (فروش - تخفیف - مرجوعی).
  • "مالیات | ارزش افزوده:" مبلغ مالیات جمع‌آوری شده.
  • "جمع با مالیات:" مبلغی که باید در صندوق باشد (خالص + مالیات).
  • "تعداد فاکتور:" تعداد فاکتورهای فروش و مرجوعی به تفکیک.
  • "تعداد کالا:" تعداد قلم جنس فروخته شده و مرجوع شده.
  • "زمان:" ساعت صدور اولین و آخرین سند در آن روز (برای کنترل ساعت باز و بسته شدن شعبه).

د) نوار وضعیت (پایین فرم)

در پایین صفحه، جمع کل تمام ستون‌ها (مثل جمع کل فروش تمام شعب در بازه انتخابی) نمایش داده می‌شود. همچنین میانگین مبالغ نیز محاسبه می‌گردد.


۳. امکانات منوی راست کلیک

اگر روی یکی از ردیف‌های جدول راست کلیک کنید، گزینه‌های زیر در دسترس است:

  • "محاسبه:" اطلاعات را به‌روزرسانی می‌کند.
  • "حذف شروط:" فیلترها را پاک می‌کند.
  • "چاپ:" چاپ گزارش فعلی.
  • "جزئیات خالص فروش کالا:" فرمی باز می‌شود که دقیقاً نشان می‌دهد در آن روز و در آن شعبه، چه کالاهایی فروخته شده است (تعداد فروش منهای تعداد مرجوعی).
  • "جزئیات فروش کالا:" فقط لیست کالاهای فروخته شده (بدون کسر مرجوعی).
  • "جزئیات مرجوعی کالا:" لیست کالاهایی که در آن روز برگشت خورده‌اند.
  • "جزئیات اسناد فروش:" لیست فاکتورها (شماره فاکتور، مشتری، مبلغ) را نمایش می‌دهد.
  • "جزئیات اسناد مرجوعی:" لیست برگه‌های مرجوعی را نمایش می‌دهد.

۴. مثال‌های عملی

💡 مثال ۱: مقایسه فروش دو شعبه خاص در هفته گذشته
  1. در سمت راست (لیست انبارها)، ابتدا روی دکمه ""---"" کلیک کرده و سپس دکمه حذف فیلتر (سطل زباله) را بزنید تا همه تیک‌ها برداشته شوند.
  2. فقط تیک دو انبار مد نظر (مثلاً ""شعبه بازار"" و ""شعبه پاساژ"") را بزنید.
  3. در قسمت تاریخ، تاریخ شنبه تا پنجشنبه هفته قبل را وارد کنید.
  4. دکمه "محاسبه" را بزنید.

نتیجه: جدول نشان می‌دهد هر شعبه در هر روز چقدر فروش داشته است.

💡 مثال ۲: گزارش عملکرد یک ویزیتور
  1. در قسمت "کد فروشنده - ویزیتور"، روی دکمه ذره‌بین کلیک کنید.
  2. نام ویزیتور مورد نظر را جستجو و انتخاب کنید.
  3. دکمه "محاسبه" را بزنید.

سیستم نشان می‌دهد این ویزیتور در کدام شعب و در چه روزهایی فروش داشته و حجم فروش او چقدر بوده است.

💡 مثال ۳: بررسی ساعت کاری شعب
  1. تاریخ امروز را انتخاب کنید.
  2. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  3. در جدول به ستون‌های "زمان اولین سند" و "زمان آخرین سند" دقت کنید.

اگر اولین سند شعبه‌ای ساعت 10:00 صبح خورده باشد، نشان‌دهنده تاخیر در بازگشایی یا شروع فروش آن شعبه است.

💡 مثال ۴: بررسی اسناد مرجوعی مشکوک (برای مدیران)
  1. گزارش ماهانه را بگیرید (بازه تاریخ را یک ماه تنظیم کنید).
  2. روی ستون "مرجوعی" کلیک کنید تا جدول بر اساس مبلغ مرجوعی (نزولی) مرتب شود.
  3. روی ردیفی که بالاترین مبلغ مرجوعی را دارد "راست کلیک" کنید.
  4. گزینه "جزئیات اسناد مرجوعی" را انتخاب کنید.

لیست فاکتورهای برگشتی باز می‌شود و می‌توانید ببینید چه کسی و چرا این مبلغ بالا را مرجوع کرده است.

گزارش درآمد فاکتورهای فروش

گزارش درآمد فاکتورهای فروش

این گزارش یکی از کلیدی‌ترین بخش‌های نرم‌افزار برای "مدیریت سود و زیان عملیاتی" است. هدف اصلی این فرم، محاسبه مابه التفاوت "قیمت تمام شده کالا" و "قیمت فروش" در فاکتورهاست تا سود ناخالص (درآمد) حاصل از فروش مشخص گردد.


۱. مسیر دسترسی و شروع عملیات

از پنجره اصلی نرم‌افزار، مسیر زیر را دنبال کنید:

"منوی گزارشات خرید و فروش و انبار > گزارش درآمد فاکتورهای فروش"


۲. تشریح بخش‌های فرم و فیلترها

این فرم از چندین پنل برای فیلتر کردن دقیق اطلاعات تشکیل شده است:

الف) فیلترهای زمانی و شماره‌ای (سمت راست بالا)

  • "تاریخ فاکتور (از / تا):" به صورت پیش‌فرض تاریخ روز سیستم را نمایش می‌دهد. کاربر می‌تواند بازه زمانی مورد نظر را تعیین کند.
  • "شماره فاکتور (از / تا):" برای محدود کردن گزارش به یک بازه خاص از شماره سریال فاکتورها.

ب) فیلترهای طرف حساب و انبار (سمت راست میانی)

  • "مشخصات انبار فروش:"
    • "دکمه "---":" انتخاب یک انبار یا شعبه خاص.
    • "دکمه (ضربدر/پاک‌کن):" حذف فیلتر انبار جهت گزارش‌گیری کلی.
  • "طرف مبادله:"
    • "دکمه "---":" جستجو و انتخاب یک مشتری خاص.
    • "دکمه (ضربدر/پاک‌کن):" حذف فیلتر مشتری.

ج) تنظیمات نوع گزارش (سمت راست پایین)

  • "نوع فاکتور:"
    • "فاکتورهای فروش و مرجوعی:" سود خالص (فروش منهای مرجوعی).
    • "فقط فاکتورهای فروش:" لحاظ کردن تنها اسناد خروجی.
    • "فقط فاکتورهای مرجوعی:" بررسی تنها اسناد برگشتی.
  • "وضعیت سند:" شامل گزینه‌های "کلی"، "باطل"، "اسناد امانی"، "پیش فاکتور" و "اسناد عادی" (حالت پیشنهادی).

د) دکمه‌های عملیاتی (پایین سمت راست)

  • "دکمه "محاسبه" (ذره‌بین):" پردازش اطلاعات بر اساس فیلترها و نمایش در جدول.
  • "دکمه چاپگر:" ارسال گزارش به محیط چاپ.
  • "دکمه "خروج به اکسل":" تبدیل مستقیم جدول به فایل Excel.
  • "دکمه "آموزش":" باز کردن لینک ویدیوی آموزشی.

هـ) جدول نمایش اطلاعات (مرکز فرم)

ستون‌های این جدول به شما در تحلیل سودآوری کمک می‌کنند:

  • "شماره سند / فاکتور:" شناسه فاکتور.
  • "تاریخ:" تاریخ صدور.
  • "مبلغ:" مبلغ ناخالص.
  • "تخفیف:" مجموع تخفیفات اعمال شده.
  • "مانده:" مبلغ خالص فروش (مبلغ - تخفیف + مالیات).
  • "ارزش خرید:" (بسیار مهم) قیمت تمام شده کالاها.
    "تحلیل فنی:" این مبلغ بر اساس "آخرین نرخ خرید" در جدول تعریف کالاها ضرب‌در تعداد فروش محاسبه می‌شود.
  • "میزان درآمد:" حاصل تفریق ""مانده"" از ""ارزش خرید"" (سود ریالی).
  • "درصد درآمد:" حاشیه سود فاکتور به درصد.
  • "نام طرف مبادله:" نام مشتری.

و) نوار وضعیت و جمع‌ها (پایین فرم)

در پایین‌ترین بخش، سرجمع مقادیر برای تحلیل کلی نمایش داده می‌شود:

  • "جمع درآمد:" کل سود ناخالص بازه انتخابی.
  • "جمع ارزش خرید:" کل بهای تمام شده کالاهای فروش رفته.
  • "جمع مانده:" کل مبلغ فروش خالص.
  • "درصد درآمد:" میانگین درصد سود کل.

۴. مثال‌های عملی برای کاربر

💡 مثال ۱: مشاهده سود فروش روز جاری
  1. وارد فرم شوید.
  2. تاریخ را روی امروز تنظیم کنید.
  3. در قسمت ""مشخصات انبار""، انبار فروشگاه خود را انتخاب کنید.
  4. گزینه ""نوع فاکتور"" را روی ""فاکتورهای فروش و مرجوعی"" بگذارید.
  5. دکمه "محاسبه" را بزنید.

نتیجه: عدد ""جمع درآمد"" در نوار پایین، سود خالص امروز شماست.

💡 مثال ۲: بررسی سودآوری یک مشتری خاص
  1. در قسمت ""طرف مبادله""، مشتری مورد نظر را انتخاب کنید.
  2. بازه زمانی یک ماهه را تنظیم کنید.
  3. دکمه "محاسبه" را بزنید.

ستون ""درصد درآمد"" نشان می‌دهد که معاملات با این شخص چقدر سودآور بوده است.

💡 مثال ۳: پیدا کردن فاکتورهای زیان‌ده
  1. بازه زمانی طولانی را انتخاب و دکمه "محاسبه" را بزنید.
  2. روی عنوان ستون ""میزان درآمد"" کلیک کنید تا جدول مرتب شود.

فاکتورهایی با درآمد "منفی" (فروش زیر قیمت خرید) در ابتدای لیست ظاهر می‌شوند.

💡 مثال ۴: مقایسه عملکرد فروش خالص و مرجوعی
  1. ابتدا با گزینه ""فقط فاکتورهای فروش"" محاسبه را انجام داده و سود را یادداشت کنید.
  2. سپس با گزینه ""فقط فاکتورهای مرجوعی"" محاسبه کنید.

اختلاف این دو عدد نشان می‌دهد چه مقدار از سود شما به دلیل کالاهای برگشتی از بین رفته است.

گزارشات آماری و نموداری فروش

راهنمای جامع فرم گزارش آماری و نموداری فروش

این فرم یکی از قدرتمندترین ابزارهای مدیریتی در نرم‌افزار مهسان است که به مدیران اجازه می‌دهد روند فروش، سودآوری و عملکرد کالاها یا اشخاص را در بازه‌های زمانی مختلف (ماهانه، فصلی، سالانه یا دوره‌های دلخواه) مقایسه کنند.


۱. مسیر دسترسی

از صفحه اصلی نرم‌افزار، مسیر زیر را دنبال کنید:

"منوی گزارشات خرید و فروش و انبار > گزارشات آماری و نموداری فروش"


۲. بخش‌های اصلی فرم و نحوه کارکرد

این فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

  • "نوار ابزار بالا" (تنظیمات محاسباتی)
  • "پنل سمت راست" (فیلترها و شروط)
  • "بخش مرکزی" (نمایش جدول و نمودار)

الف) نوار ابزار بالا (تنظیمات محاسباتی)

در این قسمت شما تعیین می‌کنید که سود فروش بر چه اساسی محاسبه شود:

  • "روش محاسبه بهای تمام شده:" در اینجا مشخص می‌کنید که قیمت خرید کالاها (برای محاسبه سود) چگونه در نظر گرفته شود:
    • "FIFO:" اولین صادره از اولین وارده.
    • "LIFO:" اولین صادره از آخرین وارده.
    • "Average:" میانگین وزنی.
    • "دستی:" استفاده از نرخ‌های تعریف شده در سیستم.
  • "فی خرید (باکس انتخاب):" اگر روش محاسبه را روی ""دستی"" گذاشته باشید، این منو فعال می‌شود و می‌توانید بگویید سود بر اساس "آخرین نرخ خرید"، "قیمت یک"، "میانگین نرخ خرید" و ... محاسبه شود.

ب) پنل سمت راست (فیلترها و شروط جستجو)

این منو به صورت کشویی در سمت راست قرار دارد. تمام قدرت گزارش در این فیلترها نهفته است.

  • "فیلدها و امکانات:" کد انبار، بارکد کالا، نام کالا، کد گروه، کلاس، برند، مدل، رنگ، جنس و کد ویزیتور یا مشتری.
  • "دکمه "محاسبه و انتخاب دوره ها":" ("مهم‌ترین دکمه")
    • پس از تنظیم فیلترها، روی این دکمه کلیک کنید.
    • پنجره‌ای باز می‌شود که بازه زمانی (ماه، فصل یا دوره دلخواه) را از شما می‌پرسد.

ج) بخش مرکزی (نمایش اطلاعات)

نتایج در دو نمای ""جدول"" و ""نمودار"" ظاهر می‌شوند.

ستون‌های جدول اطلاعات:

  • "نام دوره:" ماه یا فصل انتخابی.
  • "تعداد فروش / فاکتور فروش:" حجم عملیات.
  • "خالص فروش:" مبلغ فروش پس از کسر تخفیفات.
  • "ارزش خرید:" بهای تمام شده کالاهای فروخته شده.
  • "درآمد فروش:" سود خالص (خالص فروش منهای ارزش خرید).
  • "% درآمد:" حاشیه سود به درصد.

بخش نمودار:

  • نمودار میله‌ای روند تغییرات را در دوره‌های زمانی نشان می‌دهد.
  • با کلیک روی دکمه‌های بالای نمودار (تعداد، ارزش، سود و...) می‌توانید متغیر اصلی نمودار را تغییر دهید.

"💡 قابلیت ویژه (Drill Down):"
یکی از ویژگی‌های مهم این فرم این است که اگر روی هر ردیف از جدول (مثلاً ردیف مربوط به "خرداد ماه") "دوبار کلیک" کنید، سیستم وارد جزئیات شده و لیست تمام فاکتورها یا کالاهای فروخته شده در آن ماه خاص را نمایش می‌دهد.

۴. مثال‌های عملی

💡 مثال ۱: مقایسه فروش ماهانه کل فروشگاه در سال جاری
  1. وارد فرم شوید و هیچ فیلتری در پنل سمت راست اعمال نکنید.
  2. روی دکمه ""محاسبه و انتخاب دوره ها"" کلیک کنید.
  3. گزینه ""ماه‌های سال شمسی"" را انتخاب کرده و سال جاری را برگزینید.
  4. روی دکمه ""نمودار"" کلیک کرده و گزینه ""ارزش فروش"" را انتخاب کنید تا روند صعودی یا نزولی فروش ماهانه را ببینید.
💡 مثال ۲: بررسی عملکرد یک ویزیتور در فصل‌های مختلف
  1. در پنل سمت راست، ویزیتور مورد نظر را در کادر ""کد ویزیتور"" انتخاب کنید.
  2. دکمه ""محاسبه و انتخاب دوره ها"" را بزنید و گزینه ""فصول سال"" را انتخاب کنید.
  3. جدول نشان می‌دهد این شخص در کدام فصل بیشترین سودآوری را داشته است.
💡 مثال ۳: آنالیز حاشیه سود یک برند خاص
  1. در پنل سمت راست، برند (مثلاً ""سامسونگ"") را فیلتر کنید.
  2. دوره زمانی را محاسبه کنید.
  3. با کلیک روی دکمه ""% درآمد"" بالای نمودار، می‌توانید ببینید در کدام ماه‌ها حاشیه سود بهتری از این برند کسب کرده‌اید.

نکات فنی (پشت صحنه):

  • این گزارش اسناد باطل شده یا پیش‌فاکتورها را در محاسبات دخالت نمی‌دهد.
  • محاسبه سود با تسهیم دقیق تخفیفات خطی و کلی انجام می‌شود تا سود واقعی به دست آید.
  • اطلاعات نمودار به صورت زنده با مرتب‌سازی جدول تغییر می‌کند.

گزارش خرید، فروش و موجودی کالا

گزارش خرید، فروش و موجودی کالاها

این فرم قدرتمندترین ابزار برای مدیران انبار و حسابداران است تا بتوانند جریان ورود و خروج کالا، موجودی لحظه‌ای و سود و زیان حاصل از فروش کالا را رصد کنند.


نحوه دسترسی

برای باز کردن این فرم، در صفحه اصلی نرم‌افزار، مسیر زیر را دنبال کنید:

"منوی گزارشات خرید و فروش و انبار > گزینه گزارش خرید، فروش و موجودی کالا"


بخش ۱: تعیین نوع گزارش و روش محاسبه (نوار بالای فرم)

در بالاترین قسمت فرم (پنل آبی رنگ)، تنظیمات حیاتی برای نحوه محاسبات قرار دارد:

۱. نوع گزارش

این چهار گزینه تعیین می‌کنند که سیستم چه داده‌هایی را پردازش کند:

  • "خروج از انبار:" تمام اسنادی که باعث کاهش موجودی شده‌اند (فروش، حواله، برگشت از خرید، مصرف، ضایعات).
  • "ورود به انبار:" تمام اسنادی که باعث افزایش موجودی شده‌اند (خرید، رسید، برگشت از فروش، تولید، اول دوره).
  • "موجودی انبار:" محاسبه مانده کالاها (فرمول: کل ورودی‌ها - کل خروجی‌ها).
  • "آمار خالص فروش:" (پیش‌فرض) مختص تحلیل فروش (فرمول: فاکتورهای فروش منهای برگشت از فروش).

۲. روش محاسبه بهای تمام شده

این لیست کشویی برای محاسبه سود و ارزش ریالی موجودی انبار حیاتی است:

  • "Fifo:" اولین صادره از اولین وارده (دقیق‌ترین روش برای کالاهای دارای تاریخ انقضا).
  • "Lifo:" اولین صادره از آخرین وارده.
  • "Average:" (میانگین) محاسبه بر اساس میانگین وزنی نرخ خرید.
  • "دستی:" استفاده از آخرین نرخ خرید یا نرخ‌های دستی ۱ تا ۱۲.

۳. دکمه استتار منو

در سمت چپ نوار بالا قرار دارد و پنل فیلترهای سمت راست را مخفی/آشکار می‌کند تا فضای بیشتری برای جدول گزارش داشته باشید.


بخش ۲: فیلترها و شروط جستجو (پنل سمت راست)

این پنل به شما اجازه می‌دهد گزارش را محدود کنید:

  • "انتخاب انبار:" گزارش از "همه انبارها"، "یک انبار خاص" یا "انبارهای انتخابی".
  • "محدوده زمانی و اسناد:" تعیین بازه بر اساس "تاریخ" یا "شماره سند".
  • "فیلترهای کالا و اشخاص:" جستجو بر اساس کد/نام کالا، مشتری، فروشنده، برند، رنگ و غیره.
  • "دکمه محاسبه (اصلی):" پس از تنظیم فیلترها، حتماً باید این دکمه را بزنید تا گزارش ساخته شود.

بخش ۳: ابزارهای مدیریتی جدول (پنل بالای جدول)

  • "مرتب‌سازی (Sort):" دکمه‌های صعودی و نزولی بر اساس ستون انتخاب شده.
  • "فیلترهای سریع مقداری:" نمایش همه (*)، مثبت (+)، منفی (-) یا صفر (0).
  • "ذخیره چیدمان:" ذخیره ترتیب و اندازه ستون‌ها برای مراجعات بعدی.
  • "تغییر رنگ:" دکمه‌های "W" (سفید) و "B" (مشکی/Dark Mode).
  • "خروجی اکسل:" صادر کردن کل داده‌های جدول به فایل Excel.
  • "دکمه «SP» (افزودن ستون):"
    روش کار: با دبل‌کلیک روی موارد دلخواه (مثل تصویر کالا، محل استقرار، وزن یا کد تامین‌کننده)، ستون‌های جدید به انتهای جدول اضافه می‌شوند.

بخش ۴: جدول نمایش داده‌ها (گرید اصلی)

ستون‌های اصلی شامل: "ردیف"، "بارکد"، "نام کالا"، "تعداد/مقدار"، "فی واحد"، "ارزش ریالی" و "سود/درصد سود".


هشت مثال عملی کامل

💡 مثال ۱: گزارش سرمایه در گردش انبار
  1. نوع گزارش را روی «"موجودی انبار"» قرار دهید.
  2. روش محاسبه را روی حالت دستی گذاشته و «"آخرین نرخ خرید"» را انتخاب کنید.
  3. دکمه "محاسبه" را بزنید.

نتیجه: عدد «ارزش ریالی» در نوار پایین، کل سرمایه خوابیده در انبار شماست.

💡 مثال ۲: کشف کالاهای دارای موجودی منفی
  1. نوع گزارش: «"موجودی انبار"».
  2. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  3. از نوار ابزار بالای جدول، روی دکمه «"-"» (منفی) کلیک کنید.

لیست نمایش داده شده، کالاهایی هستند که باید اصلاح سند شوند.

💡 مثال ۳: گزارش فروش خالص یک برند خاص
  1. نوع گزارش: «"آمار خالص فروش"».
  2. در پنل راست، برند (مثلاً ""سامسونگ"") را انتخاب کنید.
  3. دکمه "محاسبه" را بزنید.
💡 مثال ۴: گزارش سودآوری از یک مشتری خاص
  1. در پنل راست، در فیلد «"کد مشتری"»، شخص مورد نظر را انتخاب کنید.
  2. دکمه "محاسبه" را بزنید.

ستون «سود فروش» در پایین فرم، میزان سود حاصل از تعامل با این شخص را نشان می‌دهد.


راهنمای کاربری فرم نمایش نموداری

پس از پر شدن جدول در فرم اصلی، با کلیک بر روی دکمه ""نمودار"" در پایین صفحه، اطلاعات به صورت گرافیکی نمایش داده می‌شود.

تحلیل اجزای فرم نمودار

۱. انتخاب مبنای نمودار - تعدادی / ریالی

  • "تعدادی:" محور عمودی "تعداد" کالا را نشان می‌دهد (کدام کالا بیشتر فروخته شده).
  • "ریالی:" محور عمودی "ارزش ریالی" را نشان می‌دهد (کدام کالا بیشترین گردش مالی را داشته).

۲. نوع شکل نمودار

امکان تغییر ظاهر به صورت "RECTANGLE" (مستطیل)، "PYRAMID" (هرم)، "CYLINDER" (استوانه) و غیره.

۳. تنظیمات نمایش و پیمایش

  • "تعداد میله در هر صفحه:" برای خوانایی بهتر (مثلاً ۵، ۱۰ یا ۲۰ کالا در هر صفحه).
  • "دکمه‌های پیمایش:" حرکت بین صفحات نمودار با فلش‌های چپ و راست.

۴. نوار ابزار کنترلی (سمت چپ)

شامل دکمه‌های "Edit" (تغییر رنگ و فونت)، "Print" (چاپ)، "Copy" (کپی تصویر) و "Save" (ذخیره عکس).


مثال‌های عملی برای نمودار

💡 مثال ۱: شناسایی کالاهای پرفروش (Top 10)
  1. گزارش «خروج از انبار» را در فرم اصلی محاسبه کنید.
  2. وارد نمودار شده و مبنا را روی «"تعدادی"» بگذارید.
  3. بلندترین ستون‌ها در صفحه اول، پرمصرف‌ترین کالاهای شما هستند.
💡 مثال ۲: مقایسه بصری کالاهای در شرف اتمام
  1. گزارش «موجودی انبار» را محاسبه و وارد نمودار شوید.
  2. ستون‌هایی که ارتفاع بسیار کمی دارند (نزدیک خط افق)، کالاهای با موجودی بحرانی هستند.

گزارش سرفصل ها

گزارش خرید، فروش و موجودی سرفصل‌ها

در سیستم‌های یکپارچه مالی و انبارداری، گاهی نیاز است که گزارشات در سطحی کلان‌تر از "بارکد" یا "کد کالا" بررسی شوند. به عنوان مثال، یک مدیر فروشگاه پوشاک نمی‌خواهد بداند دقیقا چند عدد "پیراهن مردانه سایز لارج رنگ آبی" فروخته شده است، بلکه می‌خواهد بداند در مجموع چه تعداد "پیراهن مردانه" (فارغ از رنگ و سایز) به فروش رفته است.

فرم"گزارش خرید، فروش و موجودی سرفصل‌ها" دقیقا برای همین منظور طراحی شده است. این فرم با تجمیع اطلاعات کالاهایی که دارای "کد سرفصل" یکسان هستند، دیدی مدیریتی، کلان و تحلیلی از وضعیت خرید، فروش، مرجوعی و موجودی انبارها به کاربر ارائه می‌دهد.


مسیر دسترسی به فرم

برای ورود به این بخش، از صفحه اصلی نرم‌افزار (میز کار اصلی)، از منوی بالای صفحه مسیر زیر را طی کنید:

منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" -> زیرمنوی"گزارش خرید، فروش و موجودی المانهای کالا" -> کلیک بر روی گزینه "گزارش خرید، فروش و موجودی سرفصل ها".

نکته هوشمند سیستم

به محض ورود به این فرم، سیستم به صورت خودکار تاریخ روز جاری را در فیلدهای "از تاریخ" و "تا تاریخ" قرار می‌دهد تا کاربر بتواند با یک کلیک، گزارش عملکرد روزانه سرفصل‌ها را مشاهده کند.


کالبدشکافی و شرح میکروسکوپی اجزای فرم

این فرم از چندین بخش مجزا تشکیل شده است که هر کدام وظیفه فیلتر کردن، پردازش و یا نمایش اطلاعات را بر عهده دارند. در ادامه تک‌تک این اجزا با جزئیات کامل شرح داده می‌شوند.

بخش اول: نوار ابزار فوقانی (تنظیمات نوع گزارش و روش محاسبه)

  1. دکمه "نمایش منو / استتار منو": این دکمه در گوشه سمت راست بالا قرار دارد. با کلیک بر روی آن، پنل سمت راست (که حاوی فیلترهای جستجو است) باز یا بسته می‌شود. این قابلیت برای زمانی که می‌خواهید فضای بیشتری برای مشاهده شبکه داده‌ها (گرید) داشته باشید، بسیار کاربردی است.
  2. دکمه "راهنما" (آیکون علامت سوال): با کلیک بر روی این دکمه، یک ویدئوی آموزشی آنلاین مربوط به نحوه کار با این فرم (از سایت آپارات) برای کاربر پخش می‌شود.
  3. گزینه‌های رادیویی "نوع عملیات" (بالا سمت راست): این چهار گزینه، هسته اصلی گزارش‌گیری را تشکیل می‌دهند و تعیین می‌کنند که چه نوع تراکنشی باید بررسی شود:
    • گزینه "خروج از انبار": با انتخاب این گزینه، سیستم تمام اسنادی که ماهیت خروجی دارند (فروش، حواله بین انبار، برگشت از خرید، پایان دوره، مصرف) را فیلتر می‌کند.
    • گزینه "ورود به انبار": با انتخاب این گزینه، سیستم تمام اسنادی که ماهیت ورودی دارند (خرید، رسید بین انبار، برگشت از فروش، اول دوره، تولید) را فیلتر می‌کند.
    • گزینه "موجودی انبار": این گزینه وضعیت فعلی موجودی سرفصل‌ها را در انبارها نشان می‌دهد. در این حالت، فیلترهای تاریخ غیرفعال می‌شوند زیرا موجودی در لحظه (یا تا تاریخ مشخص شده) محاسبه می‌شود.
    • گزینه "آمار خالص فروش": (گزینه پیش‌فرض). این گزینه یک گزارش ترکیبی و هوشمند است. سیستم میزان "فروش" را محاسبه کرده و میزان "برگشت از فروش" را از آن کسر می‌کند تا آمار خالص و واقعی فروش به دست آید.
  4. لیست کشویی "روش محاسبه بهای تمام شده": این بخش برای حسابداران بسیار حیاتی است. ارزش ریالی موجودی یا کالای فروش رفته بر چه اساسی محاسبه شود؟
    • Fifo (اولین صادره از اولین وارده): کالاها به ترتیبی که وارد انبار شده‌اند، خارج می‌شوند.
    • Lifo (اولین صادره از آخرین وارده): کالاها به ترتیبی که آخر از همه وارد شده‌اند، خارج می‌شوند.
    • Average (میانگین): سیستم میانگین موزون نرخ خرید کالاها را محاسبه می‌کند.
    • دستی: با انتخاب این گزینه، دو لیست کشویی جدید ظاهر می‌شود:
      • لیست "فی خرید": می‌توانید تعیین کنید ارزش خرید بر اساس کدام یک از 12 قیمت تعریف شده در شناسنامه کالا، یا آخرین نرخ خرید، یا میانگین نرخ خرید محاسبه شود.
      • لیست "فی فروش": (فقط در حالت موجودی انبار فعال می‌شود) برای پیش‌بینی درآمد حاصل از فروش موجودی فعلی بر اساس یکی از 12 قیمت فروش.

بخش دوم: پنل فیلترها و شروط (سمت راست فرم)

این پنل شامل ابزارهای دقیقی برای محدود کردن دامنه گزارش است.

  1. بخش "انبار":
    • گزینه "همه": گزارش از تمامی انبارها و شعب گرفته می‌شود.
    • گزینه "یک انبار": یک کادر باز می‌شود که می‌توانید با زدن دکمه "جستجو" (آیکون ذره‌بین)، یک انبار خاص را انتخاب کنید.
    • گزینه "انتخابی": یک لیست چک‌باکس‌دار ظاهر می‌شود که می‌توانید چند انبار خاص را به صورت همزمان تیک بزنید. دکمه‌های "انتخاب همه موارد" و "لغو انتخاب همه" نیز در پایین این لیست وجود دارد.
  2. بخش "نوع سند": بسته به اینکه در نوار بالا "ورود" یا "خروج" را انتخاب کرده باشید، گزینه‌های این بخش تغییر می‌کند. مثلا اگر "خروج" فعال باشد، می‌توانید فقط "فاکتور فروش" یا فقط "حواله بین انبار" را انتخاب کنید. گزینه "کلی" همه اسناد آن ماهیت را در بر می‌گیرد.
  3. فیلترهای زمانی و سندی:
    • "از تاریخ" و "تا تاریخ": تقویم‌های شمسی هوشمند برای تعیین بازه زمانی گزارش.
    • "از زمان" و "تا زمان": فیلتر بر اساس ساعت ثبت سند (مثلا فروش‌های شیفت صبح از ساعت 08:00 تا 14:00).
    • "از سند" و "تا سند": فیلتر بر اساس شماره سریال اسناد.
  4. فیلترهای هویتی کالا (سرفصل):
    • "کد سرفصل": مهم‌ترین فیلتر این فرم. با کلیک روی دکمه جستجو، لیست سرفصل‌ها باز می‌شود.
    • "نام کالا" و "بارکد کالا": برای محدود کردن گزارش به یک کالای خاص در دل سرفصل‌ها.
    • "کد گروه"، "کلاس"، "مصرف کننده"، "فصل مصرف"، "سایز"، "رنگ"، "برند"، "نوع جنس"، "نوع کالا"، "کد فنی"، "مدل"، "کد تامین کننده": تمامی این فیلدها دارای دکمه جستجو و پاک کردن هستند. با انتخاب هر کدام، گزارش فقط سرفصل‌هایی را نشان می‌دهد که کالاهای زیرمجموعه آن دارای این ویژگی‌ها باشند.
  5. فیلترهای اشخاص و مالی:
    • "کد طرف مبادله": برای مشاهده خرید یا فروش از/به یک شخص خاص.
    • "کد ویزیتور": برای مشاهده عملکرد یک بازاریاب یا فروشنده خاص.
    • "همه فاکتورها / فاکتورهای معمولی / فاکتورهای خاص": فیلتر بر اساس نوع فاکتور (رسمی/غیررسمی).
    • "بانضمام اسناد امانی / فقط اسناد امانی": برای کنترل کالاهای امانی.
    • "بانضمام پیش فاکتورها / فقط پیش فاکتورها": برای گزارش‌گیری از اسناد پیش‌فروش.
  6. دکمه "حذف کلیه شروط": با یک کلیک، تمامی فیلترهای اعمال شده در بالا پاک شده و فرم به حالت اولیه باز می‌گردد.
  7. دکمه "محاسبه" (کلید میانبر F5): قلب تپنده فرم. با فشردن این دکمه، سیستم تمام شروط را جمع‌آوری کرده و شروع به ساخت گزارش می کند، در حین محاسبه، یک نوار پیشرفت نمایش داده می‌شود.

بخش سوم: شبکه نمایش اطلاعات (Grid)

این بخش نتایج محاسبه را در قالب یک جدول پیشرفته نمایش می‌دهد.

  1. ستون‌های اطلاعاتی:
    • "ردیف": شماره ردیف رکورد.
    • "کد/نام لاتین": نام دوم یا لاتین سرفصل.
    • "بارکد": در این فرم، معمولا کد سرفصل در این ستون قرار می‌گیرد.
    • "نام": نام سرفصل کالا.
    • "واحد": واحد شمارش (عدد، کیلوگرم، متر و...).
    • "تعداد": جمع تعداد ورود/خروج یا موجودی.
    • "مقدار": جمع وزن یا مقدار فرعی.
    • "میانگین قیمت فروش": متوسط نرخی که این سرفصل فروخته شده است.
    • "قیمت واحد فروش" / "قیمت واحد خرید": نرخ‌های پایه.
    • "ارزش ریالی": جمع کل مبلغ ناخالص.
    • "تخفیف کالا" و "تخفیف فاکتور": مبالغ تخفیف خطی و سرجمع فاکتور که به نسبت روی این سرفصل سرشکن شده است.
    • "%تخفیف": درصد تخفیف اعمال شده.
    • "مانده": ارزش خالص (ارزش ریالی منهای تخفیفات).
    • "جمع خرید" (بهای تمام شده): ارزش کالای خارج شده بر اساس روش محاسبه انتخابی (Fifo, Lifo و...).
    • "سود فروش": (مانده خالص فروش) منهای (بهای تمام شده).
    • "%سود": حاشیه سود به دست آمده.
    • ستون‌های ارزی: شامل "پایه ارز خرید"، "پایه ارز فروش"، "نرخ خرید ارزی"، "جمع خرید ارزی"، "جمع فروش ارزی"، "سود ارزی" و "% سود ارزی" (این ستون‌ها بر اساس نرخ ارز روز که در کادر "نرخ روز ارز" وارد می‌شود، محاسبه می‌گردند).
    • ستون‌های تکمیلی: تاریخ شروع، تاریخ پایان، برند، جنس، فصل، سایز، رنگ، کلاس، کد گروه و نام گروه.
  2. ابزارهای مدیریت جدول:
    • دکمه "خروجی به اکسل": انتقال دقیق اطلاعات نمایش داده شده در گرید به نرم‌افزار Excel.
    • دکمه‌های مرتب‌سازی ("به ترتیب صعودی" و "به ترتیب نزولی"): با فعال کردن هر کدام و کلیک روی تیتر ستون‌ها، اطلاعات مرتب می‌شوند.
    • دکمه‌های فیلتر سریع ("مثبت"، "منفی"، "صفر"، "همه موارد"): برای فیلتر کردن ردیف‌ها بر اساس ستون "تعداد" (مثلا فقط سرفصل‌هایی که موجودی مثبت دارند).
    • دکمه‌های "پشت زمینه سفید" (W) و "پشت زمینه سیاه" (B): تغییر تم رنگی گرید برای راحتی چشم کاربر.
    • دکمه‌های "ذخیره ترتیب ستون‌ها" و "مرتب کردن ستون‌ها به حالت ذخیره شده": کاربر می‌تواند جای ستون‌ها را با موس جابجا کند و چیدمان دلخواه خود را ذخیره نماید.
  3. ابزارهای محاسبه و نمایش:
    • دکمه "محاسبه": تکرار عملیات محاسبه.
    • دکمه "چاپ" (کلید میانبر Ctrl+P): باز کردن پنجره انتخاب نوع گزارش چاپی (خلاصه، تفصیلی، و...).
    • دکمه "نمودار": باز کردن فرم نمودار برای نمایش گرافیکی (میله‌ای، دایره‌ای و...) از محتویات جدول.
  4. منوی کلیک راست روی گرید:
    • "جزئیات کالاها" (کلید میانبر Ctrl+K): با کلیک روی یک سرفصل و انتخاب این گزینه، فرم "گزارش خرید، فروش و موجودی کالاها" باز شده و ریز گردش تمام کالاهای زیرمجموعه آن سرفصل را به تفکیک نشان می‌دهد.

بخش چهارم: نوار جمع‌بندی (پایین فرم)

در پایین‌ترین قسمت فرم، مجموع مقادیر ستون‌های مالی و تعدادی نمایش داده می‌شود:

  • "تعداد": جمع کل تعداد سرفصل‌های گزارش.
  • "ارزش ریالی": جمع کل مبالغ ناخالص.
  • "تخفیف کالا" و "تخفیف فاکتور": جمع کل تخفیفات.
  • "درصد": میانگین درصد تخفیف کل گزارش.
  • "مانده کل": جمع کل مبالغ خالص.
  • "بهای تمام شده": جمع کل ارزش خرید یا تولید کالاها.
  • "سود فروش": جمع کل سود حاصل از این گزارش.
  • "%سود": میانگین حاشیه سود کل.

مثال‌های عملی و کاربردی

💡 مثال اول: تحلیل سودآوری سرفصل "کت و شلوار مردانه" در فصل بهار

سناریو: مدیر فروشگاه می‌خواهد بداند در سه ماهه اول سال، سرفصل "کت و شلوار مردانه" چقدر فروش داشته، چقدر تخفیف داده شده و چقدر سود خالص ایجاد کرده است.

مراحل اجرا:

  1. در نوار بالا، گزینه "آمار خالص فروش" را انتخاب کنید.
  2. روش محاسبه بهای تمام شده را انتخاب کنید.
  3. در پنل سمت راست، "از تاریخ" را روی 1402/01/01 و "تا تاریخ" را روی 1402/03/31 تنظیم کنید.
  4. روی دکمه جستجوی مقابل "کد سرفصل" کلیک کنید و از لیست باز شده، "کت و شلوار مردانه" را انتخاب کنید.
  5. دکمه "محاسبه" (یا کلید F5) را بزنید.

نتیجه: در گرید، یک ردیف با نام "کت و شلوار مردانه" ظاهر می‌شود. در ستون "تعداد" جمع کل کت و شلوارهای فروخته شده (منهای مرجوعی‌ها) را می‌بینید. در ستون "سود فروش" مبلغ سود خالص و در ستون "% سود" درصد سودآوری این سرفصل در فصل بهار نمایش داده می‌شود.

💡 مثال دوم: ارزش‌گذاری موجودی سرفصل‌های "لوازم خانگی" در شعبه "مرکزی"

سناریو: حسابدار شرکت می‌خواهد ارزش ریالی موجودی فعلی سرفصل‌های گروه "لوازم خانگی" را در انبار "مرکزی" بر اساس آخرین نرخ خرید محاسبه کند.

مراحل اجرا:

  1. در نوار بالا، گزینه "موجودی انبار" را انتخاب کنید.
  2. روش محاسبه را روی "دستی" قرار دهید و از لیست "فی خرید" گزینه "آخرین نرخ خرید" را انتخاب کنید.
  3. در پنل سمت راست، در بخش انبار، گزینه "یک انبار" را انتخاب کرده و انبار "مرکزی" را برگزینید.
  4. در فیلد "کد گروه"، گروه "لوازم خانگی" را انتخاب کنید.
  5. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  6. پس از نمایش اطلاعات، روی دکمه "خروجی به اکسل" کلیک کنید تا لیست موجودی و ارزش ریالی هر سرفصل برای ارائه به مدیریت در قالب اکسل ذخیره شود.
💡 مثال سوم: بررسی عملکرد ویزیتور "آقای محمدی" در فروش سرفصل "نوشیدنی‌ها"

سناریو: مدیر فروش می‌خواهد بداند آقای محمدی در ماه گذشته چه تعداد از سرفصل "نوشیدنی‌ها" فروخته است و آیا به تارگت خود رسیده است یا خیر.

مراحل اجرا:

  1. گزینه "خروج از انبار" را انتخاب کنید و نوع سند را روی "فروش" بگذارید.
  2. تاریخ ماه گذشته را در فیلدهای تاریخ وارد کنید.
  3. در فیلد "کد ویزیتور"، با زدن دکمه جستجو، "آقای محمدی" را انتخاب کنید.
  4. در فیلد "کد سرفصل"،"نوشیدنی‌ها" را انتخاب کنید.
  5. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  6. پس از نمایش نتیجه، روی دکمه "نمودار" کلیک کنید تا یک نمودار میله‌ای زیبا از فروش این سرفصل توسط این ویزیتور مشاهده کنید.
💡 مثال چهارم: ردیابی مرجوعی‌های سرفصل "کفش ورزشی" برند "نایک"

سناریو: انباردار متوجه افزایش مرجوعی در کفش‌های ورزشی شده است. او می‌خواهد بداند دقیقا چه تعداد کفش ورزشی از برند نایک توسط مشتریان مرجوع شده است.

مراحل اجرا:

  1. گزینه "ورود به انبار" را انتخاب کنید.
  2. از لیست نوع سند، گزینه "برگشت از فروش" را انتخاب کنید.
  3. در فیلد "کد سرفصل"،"کفش ورزشی" را انتخاب کنید.
  4. در فیلد "برند"، "نایک" را انتخاب کنید.
  5. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  6. سیستم تعداد کل مرجوعی‌های این سرفصل با این برند را نشان می‌دهد. برای دیدن جزئیات اینکه کدام فاکتورها مرجوع شده‌اند، روی ردیف نتیجه کلیک راست کرده و گزینه "کاردکس" را انتخاب کنید. فرم کاردکس باز شده و ریز اسناد برگشت از فروش را با تاریخ و نام مشتری نمایش می‌دهد.

نکات کلیدی و فنی برای کاربران حرفه‌ای

  • سرعت پردازش: به دلیل اینکه این فرم داده‌ها را تجمیعمی‌کند، در دیتابیس‌های بسیار بزرگ ممکن است محاسبه چند ثانیه طول بکشد. نوار پیشرفت وضعیت پردازش را نشان می‌دهد.
  • جداول موقت (Temp Tables): سیستم برای جلوگیری از تداخل اطلاعات بین کاربران مختلف در شبکه، برای هر کاربر یک جدول موقت می‌سازد و نتایج را در آن می‌ریزد.
  • تخفیفات سرشکن شده: یکی از پیچیده‌ترین محاسبات این فرم، سرشکن کردن "تخفیف پای فاکتور" بر روی سرفصل‌هاست. سیستم به نسبت مبلغ هر سرفصل در فاکتور، تخفیف کل را روی آن اعمال می‌کند تا سود واقعی به دست آید.

گزارش گروه ها

گزارش خرید، فروش و موجودی گروه‌های کالا (Group Inventory & Turnover Report)

۱.مقدمه و اهمیت استراتژیک فرم

در سیستم‌های مدیریت منابع سازمانی (ERP) و حسابداری انبار، تحلیل داده‌ها در سطوح مختلف اهمیت ویژه‌ای دارد. در حالی که گزارشات ریز کالا وضعیت تک‌تک اقلام را نشان می‌دهند، مدیران ارشد و تصمیم‌گیرندگان نیاز به دیدی "هلیکوپتری" و کلان دارند. فرم "گزارش خرید، فروش و موجودی گروه‌ها" دقیقاً برای پاسخ به این نیاز طراحی شده است.

این فرم به جای نمایش هزاران قلم کالا، اطلاعات را بر اساس "گروه‌بندی درختی کالاها" تجمیع می‌کند. این گزارش به شما می‌گوید که مثلاً گروه "لوازم خانگی" در مجموع چقدر سود داشته است، یا گروه "مواد اولیه" چه مقدار از سرمایه انبار را به خود اختصاص داده است.


۲.مسیر دسترسی و نقطه شروع

برای ورود به این مرکز فرماندهی اطلاعات، از صفحه اصلی نرم‌افزار مسیر زیر را دنبال کنید:

به منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" بروید. -> زیرمنوی "گزارش خرید، فروش و موجودی المانهای کالا" را باز کنید. -> روی گزینه "گزارش خرید، فروش و موجودی گروه ها" کلیک کنید.


۳.کالبدشکافی رابط کاربری (UI Breakdown)

این فرم از چندین ناحیه عملیاتی تشکیل شده است که با مکانیزم‌های پیشرفته مدیریت می‌شوند. در ادامه، جزء به جزء این فرم را بررسی می‌کنیم.

الف) نوار ابزار فوقانی (Top Toolbar)

این نوار آبی‌رنگ در بالاترین قسمت فرم قرار دارد و تنظیمات بنیادین گزارش را در خود جای داده است.

  • لیست کشویی "روش محاسبه بهای تمام شده":
    • کارکرد: تعیین می‌کند که سیستم چگونه ارزش ریالی کالاهای خارج شده یا موجود را محاسبه کند.
    • گزینه‌ها:
      • Fifo: (First-In, First-Out) اولین کالای وارده، اول خارج می‌شود. مناسب برای کالاهای دارای تاریخ انقضا.
      • Lifo: (Last-In, First-Out) آخرین کالای وارده، اول خارج می‌شود. (در استانداردهای جدید حسابداری کمتر استفاده می‌شود).
      • Average: (میانگین موزون) سیستم میانگین نرخ خرید کالاها را محاسبه کرده و مبنای قیمت‌گذاری خروج قرار می‌دهد.
      • دستی: با انتخاب این گزینه، دو لیست کشویی دیگر در زیر این نوار ظاهر می‌شوند که به شما اجازه می‌دهند یکی از ۱۲ نرخ تعریف شده برای کالا (مثلاً قیمت مصرف‌کننده، قیمت همکار و...) را به عنوان مبنای محاسبات انتخاب کنید.
  • پنل انتخاب نوع عملیات:

    در سمت راست نوار ابزار، چهار دکمه رادیویی حیاتی وجود دارد که ماهیت گزارش را دگرگون می‌کنند:

    • گزینه "خروج از انبار ": گزارش را روی اسناد خروجی (فروش، مصرف، حواله، برگشت از خرید) متمرکز می‌کند.
    • گزینه "ورود به انبار": گزارش را روی اسناد ورودی (خرید، تولید، رسید، برگشت از فروش) متمرکز می‌کند.
    • گزینه "موجودی انبار": وضعیت فعلی موجودی گروه‌ها را محاسبه می‌کند. در این حالت فیلترهای تاریخ مخفی می‌شوند.
    • گزینه "آمار خالص فروش": (پیش‌فرض) هوشمندترین حالت گزارش است. سیستم به صورت خودکار "فروش" را محاسبه کرده و "برگشت از فروش" را از آن کسر می‌کند تا خالص فروش واقعی هر گروه کالا مشخص شود.
  • دکمه "استتار منو / نمایش منو":

    یک دکمه کشویی در گوشه راست که پنل فیلترهای سمت راست را باز و بسته می‌کند تا فضای بیشتری برای دیدن جدول داده‌ها داشته باشید.

ب) پنل فیلترهای پیشرفته

این پنل در سمت راست فرم قرار دارد و ابزارهای دقیق برای محدود کردن دامنه گزارش را فراهم می‌کند.

  • بخش "انبار":
    • همه: گزارش تجمیعی از تمام انبارها.
    • انبار خاص: با انتخاب این گزینه، پنلی باز می‌شود که می‌توانید با دکمه ذره‌بین، یک انبار خاص را انتخاب کنید.
    • انتخابی: لیستی از تمام انبارها نمایش داده می‌شود تا بتوانید چند انبار خاص را تیک بزنید (مثلاً فقط انبار مرکزی و شعبه ۱).
  • بخش "نوع سند":

    بسته به اینکه در نوار بالا "ورود" یا "خروج" را انتخاب کرده باشید، محتوای این بخش تغییر می‌کند.

    • اگر "خروج" باشد: گزینه‌هایی مثل "فروش"، "حواله بین انبار"، "مصرف" و... فعال می‌شوند.
    • اگر "ورود" باشد: گزینه‌هایی مثل "خرید"، "تولید"، "رسید انبار" و... فعال می‌شوند.
    • گزینه "کلی": تمام انواع اسناد مرتبط را شامل می‌شود.
  • فیلترهای زمانی و سندی:
    • "از تاریخ" / "تا تاریخ": تقویم شمسی برای تعیین بازه زمانی.
    • "از زمان" / "تا زمان ": برای فیلتر کردن بر اساس ساعت ثبت سند.
    • "از سند" / "تا سند": برای فیلتر کردن بر اساس شماره سریال اسناد.
  • فیلترهای ویژگی کالا:
    • "کد گروه": با کلیک روی دکمه کناری، درخت گروه‌بندی باز می‌شود تا یک شاخه خاص را انتخاب کنید.
    • "کد کالا": اگر بخواهید گزارش گروه را محدود به کالاهایی کنید که نامشان شامل کلمه خاصی است.
    • "بارکد کالا": جستجو بر اساس بارکد خاص.
    • سایر فیلترها شامل: کلاس کالا، برند، رنگ، سایز، جنس، فصل مصرف، مصرف‌کننده، کد فنی و مدل. هر کدام دارای دکمه جستجو برای انتخاب از لیست‌های پایه هستند.
  • فیلترهای اشخاص:
    • "کد طرف مبادله": گزارش را محدود به خرید/فروش با یک شخص یا شرکت خاص می‌کند.
    • "کد ویزیتور": عملکرد فروش گروه‌های کالایی توسط یک ویزیتور خاص را نشان می‌دهد.
  • دکمه "محاسبه":

    این دکمه که کلید میانبر آن F5 است، فرمان اجرای گزارش را صادر می‌کند. با زدن این دکمه، موتور پردازشگر SQL فعال شده و داده‌ها را استخراج می‌کند.

  • دکمه "حذف کلیه شروط":

    تمام فیلترهای اعمال شده را پاک کرده و فرم را به حالت پیش‌فرض برمی‌گرداند.

ج) جدول نمایش داده‌ها

این جدول، خروجی نهایی گزارش را نمایش می‌دهد. ستون‌های آن بسته به نوع گزارش انتخابی (ورود/خروج/موجودی) تغییر می‌کنند.

  • ردیف: شماره سطر.
  • کد گروه: کد منحصر به فرد گروه کالا.
  • نام گروه: عنوان گروه کالا.
  • تعداد: جمع جبری تعداد کالاها در این گروه.
  • مقدار: جمع وزن یا واحد دوم کالاها.
  • ارزش ریالی: جمع مبلغ کل (ناخالص).
  • تخفیف کالا / تخفیف فاکتور: مبالغ تخفیف تسهیم شده روی این گروه.
  • درصد تخفیف: نسبت تخفیف به فروش.
  • مانده: مبلغ خالص (فروش - تخفیفات).
  • بهای تمام شده: (فقط در گزارشات سود و زیان و موجودی) ارزش خرید کالاهای این گروه.
  • سود فروش: (مانده خالص) منهای (بهای تمام شده).
  • % سود: حاشیه سود گروه کالا.
  • ستون‌های ارزی: (خرید ارزی، فروش ارزی، سود ارزی) که در صورت استفاده از سیستم چند ارزی فعال می‌شوند.

د) نوار وضعیت پایین

در پایین فرم، جمع ستون‌های اصلی نمایش داده می‌شود تا کاربر در یک نگاه وضعیت کلی را ببیند:

  • جمع تعداد، جمع ارزش ریالی، جمع تخفیفات، جمع سود و میانگین درصد سود.

۵.چهار مثال عملی کامل

💡 مثال ۱: گزارش سودآوری گروه "لوازم صوتی و تصویری" در سال جاری
  • هدف: مدیر می‌خواهد بداند گروه کالایی "صوتی و تصویری" در سال ۱۴۰۲ چقدر سود خالص داشته است.
  • مراحل:
    1. گزینه "آمار خالص فروش" را از بالای فرم انتخاب کنید.
    2. روش محاسبه را انتخاب کنید.
    3. در پنل سمت راست، "از تاریخ" را 1402/01/01 و "تا تاریخ" را 1402/12/29 تنظیم کنید.
    4. در فیلد "کد گروه"، دکمه جستجو را بزنید و از درخت گروه‌ها، شاخه "لوازم صوتی و تصویری" را انتخاب کنید.
    5. دکمه "محاسبه" (F5) را بزنید.
    6. در گرید، سطر مربوطه را پیدا کنید. ستون "سود فروش" مبلغ سود ریالی و ستون "% سود" حاشیه سود را نشان می‌دهد.
💡 مثال ۲: بررسی موجودی ریالی انبار "مرکزی" به تفکیک گروه‌ها
  • هدف: حسابدار می‌خواهد ارزش ریالی موجودی پایان سال انبار مرکزی را به تفکیک گروه‌های کالا برای ترازنامه استخراج کند.
  • مراحل:
    1. گزینه "موجودی انبار"را انتخاب کنید.
    2. در بخش انبار، گزینه "انبار خاص" را انتخاب کرده و کد انبار "مرکزی" را وارد کنید.
    3. روش محاسبه را روی "دستی" گذاشته و از لیست "فی خرید"، گزینه "آخرین نرخ خرید" را انتخاب کنید (برای ارزش‌گذاری به نرخ روز).
    4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    5. لیست تمام گروه‌ها با موجودی تعدادی و ریالی نمایش داده می‌شود.
    6. روی دکمه "خروجی به اکسل" (آیکون اکسل در بالای گرید) کلیک کنید تا فایل جهت ضمیمه کردن به اسناد حسابداری تولید شود.
💡 مثال ۳: کنترل کالاهای مرجوعی در گروه "پوشاک"
  • هدف: مدیر فروش می‌خواهد بداند در ماه گذشته چه مقدار از کالاهای گروه "پوشاک" توسط مشتریان برگشت داده شده است.
  • مراحل:
    1. گزینه "ورود به انبار"را انتخاب کنید (چون برگشت از فروش، ورودی محسوب می‌شود).
    2. از لیست "نوع سند"، گزینه "برگشت از فروش" را انتخاب کنید.
    3. بازه تاریخی ماه گذشته را وارد کنید.
    4. در فیلد "کد گروه"، گروه "پوشاک" را انتخاب کنید.
    5. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    6. عدد نمایش داده شده در ستون "تعداد" و "ارزش ریالی"، بیانگر حجم مرجوعی‌های این گروه است.
💡 مثال ۴: مقایسه فروش دو ویزیتور در گروه "مواد غذایی"
  • هدف: مقایسه عملکرد ویزیتور A و ویزیتور B در فروش گروه کالایی "مواد غذایی".
  • مراحل:
    1. گزینه "آمار خالص فروش" را انتخاب کنید.
    2. در فیلد "کد گروه"، "مواد غذایی" را انتخاب کنید.
    3. در فیلد "کد ویزیتور"، کد ویزیتور A را وارد کرده و محاسبه کنید. عدد "ارزش ریالی" و "سود" را یادداشت کنید.
    4. بدون بستن فرم، کد ویزیتور B را در همان فیلد وارد کرده و مجدداً محاسبه کنید.
    5. اکنون می‌توانید اعداد به دست آمده را مقایسه کنید تا ببینید کدام ویزیتور در فروش این گروه موفق‌تر بوده است.

۶.امکانات جانبی و پیشرفته

  • نمودار : با زدن این دکمه، اطلاعات گرید به صورت نمودار میله‌ای یا دایره‌ای نمایش داده می‌شود که برای ارائه در جلسات مدیریتی عالی است.
  • چاپ : امکان چاپ گزارش در قالب‌های مختلف (A4، A5، خلاصه، تفصیلی) با استفاده از موتور گزارش‌گیری FastReport.
  • ذخیره چیدمان ستون‌ها: کاربر می‌تواند با کشیدن و رها کردن (Drag & Drop) ترتیب ستون‌های گرید را تغییر دهد و با دکمه‌های بالای گرید این چیدمان را برای استفاده‌های بعدی ذخیره کند.
  • جزئیات کالا : با دابل کلیک روی هر ردیف (هر گروه)، فرم ریز کالاها باز می‌شود و نشان می‌دهد کدام کالاها در این گروه باعث ایجاد این ارقام شده‌اند.

گزارش گروه ها (فاقد کد)

گزارش خرید، فروش و موجودی گروه‌ها (فاقد کدینگ استاندارد)

۱.مقدمه و فلسفه وجودی این فرم

در معماری استاندارد نرم‌افزارهای مالی و انبارداری، کالاها معمولاً در یک ساختار درختی و کدگذاری شده طبقه‌بندی می‌شوند. اما در دنیای واقعی و پرشتاب تجارت، گاهی زمان یا منابع کافی برای ایجاد این ساختار درختی دقیق وجود ندارد.

بسیاری از مجموعه‌ها، لیست کالاهای خود را از طریق فایل‌های متنی (Text/Excel) وارد سیستم می‌کنند و در همان فایل، نام گروه کالا را به صورت متنی درج می‌کنند، بدون اینکه کدینگ سلسله‌مراتب درختی را رعایت کنند.

فرم "گزارش خرید، فروش و موجودی گروه‌ها (فاقد کد)" دقیقاً برای پوشش دادن این نیاز حیاتی طراحی شده است. این فرم برخلاف گزارشات استاندارد که بر اساس "کد گروه" کار می‌کنند، موتور پردازشگر خود را مستقیماً روی "نام متنی گروه" قفل می‌کند. این ویژگی به مدیران اجازه می‌دهد بدون درگیر شدن با پیچیدگی‌های کدینگ، گزارشات تجمیعی و مدیریتی دقیقی از عملکرد گروه‌های کالایی خود داشته باشند.


۲.مسیر دسترسی و آغاز عملیات

برای ورود به این مرکز کنترل داده‌ها، از صفحه اصلی نرم‌افزار (میز کار)، مسیر زیر را با دقت طی کنید:

به منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" در نوار بالای صفحه مراجعه کنید. -> زیرمنوی "گزارش خرید، فروش و موجودی المانهای کالا" را باز کنید. -> روی گزینه "گزارش خرید، فروش و موجودی گروه ها (فاقد کد)" کلیک نمایید.

رویداد سیستمی

با کلیک بر روی این گزینه، فرم بارگذاری شده و در رویداد "نمایش فرم"، تاریخ روز جاری به صورت خودکار از سرور دریافت شده و در فیلدهای تاریخ قرار می‌گیرد تا کاربر برای گزارش‌گیری روزانه نیازی به تایپ تاریخ نداشته باشد.


۳.کالبدشکافی دقیق و میکروسکوپی اجزای فرم

این فرم از چهار ناحیه اصلی تشکیل شده است که با هماهنگی کامل، داده‌های خام را به اطلاعات ارزشمند مدیریتی تبدیل می‌کنند. در ادامه، تمام اجزا با استفاده از عنوان فارسی (Caption) و توضیحات راهنما (Hint) آن‌ها تشریح می‌شوند.

ناحیه اول: نوار ابزار فرماندهی (بالای فرم - نوار آبی رنگ)

این بخش، اتاق فرمان گزارش است و استراتژی محاسبه را تعیین می‌کند.

  • لیست کشویی "روش محاسبه بهای تمام شده":
    • وظیفه: تعیین الگوریتم قیمت‌گذاری کالای خارج شده یا موجودی انبار.
    • گزینه‌ها:
      • Fifo: (اولین صادره از اولین وارده) مناسب برای کالاهای دارای تاریخ انقضا.
      • Lifo: (اولین صادره از آخرین وارده).
      • Average: (میانگین موزون) سیستم میانگین نرخ خرید کالاها در بازه زمانی را محاسبه کرده و مبنا قرار می‌دهد.
      • دستی: با انتخاب این گزینه، دو لیست کشویی مخفی در زیر نوار ظاهر می‌شوند که به شما اجازه می‌دهند مبنای قیمت خرید و قیمت فروش را به صورت دستی از بین ۱۲ نرخ تعریف شده در سیستم انتخاب کنید.
  • دکمه‌های رادیویی "نوع عملیات" (سمت راست نوار آبی):

    این چهار گزینه، ستون‌بندی و ماهیت گزارش را به کلی تغییر می‌دهند:

    • گزینه "خروج از انبار": تمرکز گزارش بر روی کالاهایی است که از انبار خارج شده‌اند (فروش، مصرف، ضایعات و...).
    • گزینه "ورود به انبار": تمرکز بر روی کالاهای وارده است (خرید، تولید، رسید انبار).
    • گزینه "موجودی انبار": وضعیت فعلی (Stock) گروه‌ها را محاسبه می‌کند. (در این حالت فیلتر تاریخ غیرفعال می‌شود چون موجودی "تا لحظه کنونی" محاسبه می‌گردد).
    • گزینه "آمار خالص فروش": (گزینه پیش‌فرض و محبوب‌ترین گزینه). این گزینه یک عملیات ریاضی انجام می‌دهد: (فروش ناخالص - برگشت از فروش). نتیجه، فروش واقعی و خالص هر گروه کالا است.
  • دکمه "استتار منو / نمایش منو":

    یک دکمه در گوشه سمت راست بالا که پنل فیلترها (سایدبار سمت راست) را جمع می‌کند تا فضای بیشتری برای دیدن جدول اطلاعات داشته باشید.

  • دکمه "راهنما" (آیکون علامت سوال):

    با کلیک روی این دکمه، مرورگر باز شده و ویدئوی آموزشی مربوط به این فرم در سایت آپارات نمایش داده می‌شود.

ناحیه دوم: پنل فیلترهای هوشمند (سایدبار سمت راست)

این بخش مانند یک قیف عمل می‌کند و داده‌های انبوه را بر اساس نیاز شما غربال می‌کند.

  • بخش "انبار":
    • گزینه "همه": گزارش از تمام انبارها و شعب به صورت یکپارچه گرفته می‌شود.
    • گزینه "انبار خاص": با انتخاب این گزینه، پنلی ظاهر می‌شود که باید با زدن دکمه ذره‌بین، یک انبار مشخص را انتخاب کنید.
    • گزینه "انتخابی": لیستی از تمام انبارها نمایش داده می‌شود که می‌توانید با تیک زدن چک‌باکس کنار هر انبار، گزارش را محدود به چند انبار خاص کنید.
  • بخش "نوع سند":

    این لیست پویا است. اگر در بالا "خروج" را انتخاب کرده باشید، گزینه‌هایی مثل "فروش"، "حواله"، "مصرف" را می‌بینید. اگر "ورود" را انتخاب کرده باشید، گزینه‌های "خرید"، "تولید"، "رسید" فعال می‌شوند. گزینه "کلی" تمام اسناد مرتبط را شامل می‌شود.

  • فیلترهای زمانی و سریالی:
    • "از تاریخ" و "تا تاریخ": تقویم‌های شمسی برای تعیین محدوده زمانی گزارش.
    • "از زمان" و "تا زمان": فیلتر دقیق بر اساس ساعت ثبت سند.
    • "از سند" و "تا سند": فیلتر بر اساس شماره سریال سیستمی اسناد.
  • فیلترهای اختصاصی کالا (قلب تپنده این فرم):
    • کادر "نام گروه": (مهمترین فیلتر). در اینجا می‌توانید بخشی از نام گروه متنی را تایپ کنید. مثلاً با تایپ "لوازم"، تمام گروه‌هایی که کلمه "لوازم" در نامشان باشد (مثل لوازم خانگی، لوازم تحریر) فیلتر می‌شوند.
    • کادر "نام کالا": برای جستجو در نام کالاهای زیرمجموعه گروه‌ها.
    • کادر "بارکد کالا": جستجو بر اساس بارکد خاص.
    • سایر فیلترها: کلاس کالا، برند، رنگ، سایز، جنس، فصل مصرف، مصرف‌کننده، کد فنی و مدل. (تمامی این فیلترها دارای دکمه جستجو برای انتخاب از لیست هستند).
  • فیلترهای اشخاص:
    • کادر "کد طرف مبادله": گزارش را محدود به خرید/فروش با یک شخص خاص می‌کند.
    • کادر "کد ویزیتور": عملکرد فروش گروه‌ها توسط یک ویزیتور خاص را نشان می‌دهد.
  • دکمه "محاسبه" (کلید میانبر F5):

    دکمه‌ای بزرگ در پایین پنل. با فشردن آن، سیستم شروع به شخم زدن دیتابیس کرده و نتایج را استخراج می‌کند.

  • دکمه "حذف کلیه شروط":

    تمام فیلترهای اعمال شده را پاک کرده و فرم را ریست می‌کند.

ناحیه سوم: جدول نمایش داده‌ها (Grid)

این جدول، خروجی نهایی را نمایش می‌دهد. ستون‌ها بسته به نوع گزارش تغییر می‌کنند:

  • ردیف: شماره ردیف.
  • نام گروه: (ستون کلیدی). نام متنی گروه کالا که از فایل اکسل یا تکست ایمپورت شده است.
  • تعداد: جمع جبری تعداد کالا در آن گروه.
  • مقدار: جمع وزن یا واحد دوم.
  • ارزش ریالی: مبلغ کل ناخالص.
  • تخفیف کالا / تخفیف فاکتور: مبالغ تخفیف تسهیم شده.
  • درصد تخفیف: نسبت تخفیف به فروش.
  • مانده: مبلغ خالص (فروش - تخفیفات).
  • بهای تمام شده: (در گزارش سود و زیان) ارزش خرید کالاهای فروش رفته.
  • سود فروش: (مانده خالص - بهای تمام شده).
  • % سود: حاشیه سود گروه.
  • ستون‌های ارزی: (خرید ارزی، فروش ارزی، سود ارزی) در صورت استفاده از سیستم چند ارزی.

امکانات بالای گرید:

  • دکمه "چاپگر": ارسال گزارش به چاپگر با قابلیت پیش‌نمایش.
  • دکمه "خروجی به اکسل": ذخیره دقیق اطلاعات گرید در فایل Excel.
  • دکمه "نمودار": نمایش گرافیکی داده‌ها.
  • دکمه‌های "W" و "B": تغییر رنگ پس‌زمینه جدول به سفید یا مشکی.
  • دکمه‌های مرتب‌سازی: مرتب‌سازی صعودی/نزولی بر اساس ستون انتخاب شده.

ناحیه چهارم: نوار وضعیت (پایین فرم)

در پایین‌ترین قسمت، جمع ستون‌های حیاتی نمایش داده می‌شود:

  • جمع تعداد، جمع ارزش ریالی، جمع تخفیفات، جمع سود و میانگین درصد سود.

۵.چهار مثال عملی و کاربردی

💡 مثال اول: گزارش فروش گروه "قطعات یدکی" (که از اکسل ایمپورت شده)

سناریو: شما لیستی از قطعات یدکی را از اکسل وارد کرده‌اید و همه آنها را در گروه متنی "قطعات یدکی 1402" قرار داده‌اید (بدون کدینگ درختی). اکنون می‌خواهید فروش این گروه را ببینید.

مراحل:

  1. گزینه "آمار خالص فروش" را از نوار بالا انتخاب کنید.
  2. در پنل راست، در کادر "نام گروه"، عبارت "قطعات یدکی 1402" را تایپ کنید.
  3. بازه زمانی (مثلاً ماه جاری) را در فیلدهای تاریخ تنظیم کنید.
  4. دکمه "محاسبه" (F5) را بزنید.
  5. در جدول، یک ردیف با نام "قطعات یدکی 1402" ظاهر می‌شود که جمع فروش، تخفیفات و سود حاصل از تمام کالاهای این گروه را نشان می‌دهد.
💡 مثال دوم: ارزش‌گذاری موجودی انبار برای گروه‌های متفرقه

سناریو: انباردار کالاهای متفرقه‌ای را با نام گروه "اقلام مصرفی عمومی" وارد کرده است. حسابدار می‌خواهد ارزش ریالی این گروه را بداند.

مراحل:

  1. گزینه "موجودی انبار" را از نوار بالا انتخاب کنید.
  2. روش محاسبه را روی حالت مورد نظر قرار دهید.
  3. در کادر "نام گروه"، کلمه "مصرفی" را تایپ کنید (سیستم تمام گروه‌هایی که کلمه مصرفی دارند را پیدا می‌کند).
  4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  5. لیست گروه‌های پیدا شده همراه با موجودی تعدادی و ارزش ریالی (بر اساس میانگین خرید) نمایش داده می‌شود.
💡 مثال سوم: بررسی عملکرد ویزیتور در فروش گروه‌های فصلی

سناریو: شما کالاهایی دارید که فقط نام گروه "بهاره" دارند. می‌خواهید بدانید ویزیتور "آقای رضایی" چقدر از این گروه فروخته است.

مراحل:

  1. گزینه "خروج از انبار" را انتخاب کنید.
  2. نوع سند را روی "فروش" بگذارید.
  3. در فیلد "کد ویزیتور"، با زدن دکمه جستجو، "آقای رضایی" را انتخاب کنید.
  4. در فیلد "نام گروه"، کلمه "بهاره" را بنویسید.
  5. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  6. خروجی نشان می‌دهد که آقای رضایی چه تعداد و چه مبلغی از کالاهای گروه "بهاره" را فروخته است.
💡 مثال چهارم: کنترل مرجوعی‌ها در گروه‌های ایمپورت شده

سناریو: می‌خواهید بدانید از گروه کالایی "حراجی آخر فصل" (که کدینگ ندارد)، چه مقدار کالا توسط مشتریان برگشت داده شده است.

مراحل:

  1. گزینه "ورود به انبار" را انتخاب کنید (چون برگشت از فروش، ورودی است).
  2. از لیست نوع سند، گزینه "برگشت از فروش" را انتخاب کنید.
  3. در فیلد "نام گروه"، عبارت "حراجی" را تایپ کنید.
  4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  5. ستون "تعداد" و "ارزش ریالی" در جدول، میزان دقیق مرجوعی‌های این گروه خاص را نشان می‌دهد.

۶.نکات طلایی برای کاربران

  • جستجوی بخشی از نام: در فیلد "نام گروه"، نیازی نیست نام کامل را بنویسید. تایپ بخشی از نام (مثلاً "لوازم") تمام گروه‌های شامل آن کلمه را می‌آورد.
  • دقت در نام‌گذاری: چون این فرم بر اساس "متن" کار می‌کند، اگر در فایل اکسل ورودی، یکبار نوشته باشید "لوازم خانگی" و بار دیگر "لوازم خانگی" (با دو فاصله)، سیستم این‌ها را دو گروه جداگانه در نظر می‌گیرد.
  • سرعت: این گزارش به دلیل عدم نیاز به پیوند با جداول درختی پیچیده، معمولاً سرعت بسیار بالایی در اجرا دارد.

گزارش خرید، فروش و موجودی المان‌های کالا

گزارش خرید، فروش و موجودی المان‌های کالا (رنگ، سایز، جنس، برند و...)

۱.مقدمه و فلسفه وجودی این فرم

در سیستم‌های مدیریت کالا، هر کالا علاوه بر نام و بارکد، دارای ویژگی‌های متعددی است که به آن‌ها "المان" (Element) می‌گوییم. این المان‌ها شامل رنگ، سایز، جنس، نوع، برند، فصل مصرف، مصرف‌کننده، کد فنی، مدل، درجه‌بندی، کالیته و حتی طرف حساب (تامین‌کننده) هستند.

فرم "گزارش خرید، فروش و موجودی المان‌ها" یک شاهکار مهندسی نرم‌افزار است که به جای تمرکز بر خود کالا، بر روی این ویژگی‌ها تمرکز می‌کند. این فرم به مدیران اجازه می‌دهد به سوالاتی مانند "کدام رنگ در فصل تابستان بیشترین فروش را داشته؟" یا "کدام برند بیشترین سود را برای ما ایجاد کرده؟" پاسخ دهند. این فرم یک ابزار تحلیل چندبعدی (Multi-Dimensional Analysis) است که داده‌ها را بر اساس المان انتخابی تجمیع (Aggregate) می‌کند.


۲.مسیر دسترسی و آغاز عملیات

این فرم یک فرم چندمنظوره (Polymorphic) است، به این معنی که بسته به اینکه از کدام منو فراخوانی شود، رفتار و خروجی متفاوتی خواهد داشت. مسیرهای دسترسی از صفحه اصلی (میز کار) به شرح زیر است:

منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" -> زیرمنوی "گزارش خرید، فروش و موجودی المانهای کالا".

انتخاب یکی از گزینه‌های زیر:

  • کلاس‌ها: تحلیل بر اساس کلاس‌بندی کالا.
  • رنگ‌ها: تحلیل بر اساس رنگ‌بندی.
  • سایزها: تحلیل بر اساس سایزبندی.
  • جنس‌ها: تحلیل بر اساس جنس کالا.
  • انواع: تحلیل بر اساس نوع کالا.
  • برندها: تحلیل بر اساس برند یا مارک.
  • فصل مصرف: تحلیل بر اساس فصل مناسب کالا.
  • مصرف‌کننده: تحلیل بر اساس گروه هدف (مردانه، زنانه، بچگانه و...).
  • کد فنی: تحلیل بر اساس پارت نامبر فنی.
  • مدل‌ها: تحلیل بر اساس مدل کالا.
  • درجه‌بندی: تحلیل بر اساس گرید کیفی.
  • کالیته‌ها: تحلیل بر اساس کالیته پارچه یا مواد.
  • طرف حساب‌ها: تحلیل بر اساس تامین‌کننده کالا.

۳.کالبدشکافی دقیق و میکروسکوپی اجزای فرم

این فرم از چندین لایه و پنل تو در تو تشکیل شده است که هر کدام وظیفه خاصی در فیلترینگ و نمایش اطلاعات دارند.

ناحیه اول: نوار ابزار فرماندهی (Top Toolbar - نوار آبی رنگ)

این بخش، مرکز کنترل استراتژیک گزارش است.

  • لیست کشویی "روش محاسبه بهای تمام شده":
    • وظیفه: تعیین الگوریتم ارزش‌گذاری کالای خارج شده یا موجودی.
    • گزینه‌ها:
      • Fifo: (اولین صادره از اولین وارده).
      • Lifo: (اولین صادره از آخرین وارده).
      • Average: (میانگین موزون) سیستم میانگین نرخ خرید کالاها را محاسبه می‌کند.
      • دستی: با انتخاب این گزینه، دو لیست کشویی مخفی ظاهر می‌شوند که امکان انتخاب یکی از ۱۲ نرخ تعریف شده (قیمت ۱ تا ۱۲، آخرین نرخ خرید و...) را به عنوان مبنای محاسبات فراهم می‌کنند.
  • پنل انتخاب نوع عملیات (سمت راست نوار آبی):

    چهار دکمه رادیویی که ماهیت گزارش را تعیین می‌کنند:

    • گزینه "خروج از انبار": تمرکز بر فروش، مصرف و خروجی‌ها.
    • گزینه "ورود به انبار": تمرکز بر خرید، تولید و ورودی‌ها.
    • گزینه "موجودی انبار": محاسبه موجودی فعلی هر المان (مثلاً موجودی رنگ قرمز چقدر است؟).
    • گزینه "آمار خالص فروش": (پیش‌فرض) محاسبه (فروش - برگشت از فروش) برای هر المان.
  • دکمه "استتار منو / نمایش منو":

    دکمه‌ای در گوشه راست بالا که پنل فیلترهای جانبی را باز و بسته می‌کند.

  • دکمه "راهنما" (آیکون علامت سوال):

    نمایش ویدئوی آموزشی مرتبط.

ناحیه دوم: پنل فیلترهای پیشرفته (سایدبار سمت راست)

این بخش ابزارهای دقیقی برای محدود کردن دامنه گزارش در اختیار کاربر قرار می‌دهد.

  • بخش "انبار":
    • گزینه "همه": گزارش از تمام انبارها.
    • گزینه "انبار خاص": انتخاب یک انبار خاص با دکمه ذره‌بین.
    • گزینه "انتخابی": انتخاب چند انبار از لیست چک‌باکس‌دار.
  • بخش "نوع سند":

    لیستی پویا که بسته به انتخاب "ورود" یا "خروج"، گزینه‌هایی مثل "فروش"، "خرید"، "حواله"، "رسید" و... را نمایش می‌دهد.

  • فیلترهای زمانی و سریالی:
    • "از تاریخ" / "تا تاریخ": تقویم شمسی.
    • "از زمان" / "تا زمان": فیلتر ساعت ثبت.
    • "از سند" / "تا سند": فیلتر شماره سریال.
  • فیلترهای ویژگی کالا (فیلتر روی فیلتر!):

    شما می‌توانید گزارش "رنگ" بگیرید، اما آن را محدود کنید به:

    • "کد گروه": فقط رنگ‌های گروه "پوشاک".
    • "کد کالا": فقط رنگ‌های کالایی که نامش "پیراهن" است.
    • "بارکد کالا": فقط رنگ‌های یک بارکد خاص.
    • سایر المان‌ها: مثلاً گزارش رنگ بگیرید، اما فقط برای برند "نایک" و سایز "XL". (تمامی فیلترهای کلاس، برند، سایز، جنس و... در اینجا قابل تنظیم هستند).
  • فیلترهای اشخاص:
    • "کد طرف مبادله": گزارش المان‌ها برای یک مشتری خاص.
    • "کد ویزیتور": عملکرد فروش المان‌ها توسط یک ویزیتور.
  • دکمه "محاسبه" (کلید میانبر F5):

    دکمه‌ای بزرگ برای اجرای گزارش.

  • دکمه "حذف کلیه شروط":

    پاک کردن تمام فیلترها.

ناحیه سوم: شبکه نمایش داده‌ها (Grid)

این جدول، خروجی نهایی و تجمیع شده را نمایش می‌دهد.

  • ردیف: شماره سطر.
  • کد المان: کد عددی یا حروفی المان (مثلاً کد رنگ 01).
  • نام المان: عنوان فارسی المان (مثلاً "قرمز").
  • تعداد: جمع کل تعداد کالاهایی که این المان را داشته‌اند.
  • مقدار: جمع وزن یا واحد دوم.
  • ارزش ریالی: جمع مبلغ کل.
  • تخفیف کالا / تخفیف فاکتور: مبالغ تخفیف.
  • درصد تخفیف: نسبت تخفیف به فروش.
  • مانده: مبلغ خالص.
  • بهای تمام شده: ارزش خرید کالاهای دارای این المان.
  • سود فروش: سود خالص حاصل از این المان.
  • % سود: حاشیه سود المان.
  • ستون‌های ارزی: (خرید، فروش و سود ارزی) در صورت استفاده از سیستم ارزی.

امکانات بالای گرید:

  • دکمه "چاپگر": چاپ گزارش.
  • دکمه "خروجی به اکسل": ذخیره در اکسل.
  • دکمه "نمودار": نمایش گرافیکی.
  • دکمه "مقایسه نموداری": ابزاری قدرتمند برای مقایسه بصری المان‌ها.
  • دکمه‌های "W" و "B": تغییر تم رنگی جدول.

ناحیه چهارم: نوار وضعیت (پایین فرم)

جمع ستون‌های اصلی (تعداد، مبلغ، سود و...) در پایین فرم نمایش داده می‌شود.


۵.مثال‌های عملی و کاربردی

💡 مثال ۱: تحلیل محبوبیت رنگ‌ها در فروش "مانتو"
  • هدف: مدیر تولید می‌خواهد بداند کدام رنگ مانتو در فصل پاییز بیشترین فروش را داشته است.
  • مراحل:
    1. از منوی گزارشات، گزینه "رنگ‌ها" را انتخاب کنید.
    2. گزینه "آمار خالص فروش" را انتخاب کنید.
    3. در پنل راست، بازه تاریخی فصل پاییز را وارد کنید.
    4. در فیلد "نام کالا"، کلمه "مانتو" را تایپ کنید.
    5. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    6. جدول نشان می‌دهد که مثلاً رنگ "خردلی" بیشترین تعداد فروش و رنگ "مشکی" بیشترین سود ریالی را داشته است.
💡 مثال ۲: بررسی سودآوری برندهای "لوازم آرایشی"
  • هدف: مدیر فروشگاه می‌خواهد بداند کدام برند لوازم آرایشی حاشیه سود بالاتری دارد.
  • مراحل:
    1. از منوی گزارشات، گزینه "برندها" را انتخاب کنید.
    2. گزینه "آمار خالص فروش" را انتخاب کنید.
    3. روش محاسبه را روی حالت مورد نظر بگذارید.
    4. در فیلد "کد گروه"، گروه "لوازم آرایشی" را انتخاب کنید.
    5. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    6. با کلیک روی تیتر ستون "% سود"، جدول را مرتب کنید تا پرسودترین برندها در صدر قرار گیرند.
💡 مثال ۳: مدیریت موجودی سایزهای "کفش مردانه"
  • هدف: انباردار می‌خواهد بداند از کدام سایز کفش مردانه موجودی زیادی مانده و کدام سایز کسری دارد.
  • مراحل:
    1. از منوی گزارشات، گزینه "سایزها" را انتخاب کنید.
    2. گزینه "موجودی انبار" را انتخاب کنید.
    3. در فیلد "نام کالا"، عبارت "کفش مردانه" را بنویسید.
    4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    5. خروجی نشان می‌دهد که مثلاً سایز 42 موجودی صفر دارد (کسری) و سایز 45 موجودی بالایی دارد (خواب سرمایه).
💡 مثال ۴: ارزیابی عملکرد تامین‌کنندگان (Vendor Analysis)
  • هدف: مدیر بازرگانی می‌خواهد بداند کالاهای کدام تامین‌کننده بیشترین مرجوعی از طرف مشتریان را داشته است.
  • مراحل:
    1. از منوی گزارشات، گزینه "طرف حساب‌ها"را انتخاب کنید. (این گزینه گزارش را بر اساس تامین‌کننده کالا می‌گیرد).
    2. گزینه "ورود به انبار" را انتخاب کنید.
    3. از لیست نوع سند، "برگشت از فروش" را انتخاب کنید.
    4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    5. جدول لیستی از تامین‌کنندگان را نشان می‌دهد. ستون "تعداد" و "ارزش ریالی" نشان‌دهنده حجم کالاهای مرجوعی از محصولات آن تامین‌کننده است.
💡 مثال ۵: تحلیل فصلی فروش (Seasonality Analysis)
  • هدف: تشخیص اینکه کدام گروه از کالاها در چه فصلی فروش بهتری دارند (بر اساس المان "فصل مصرف" تعریف شده در کالا).
  • مراحل:
    1. از منوی گزارشات، گزینه "فصل مصرف" را انتخاب کنید.
    2. گزینه "آمار خالص فروش" را انتخاب کنید.
    3. بازه تاریخی یک سال کامل را وارد کنید.
    4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    5. خروجی نشان می‌دهد که کالاهای با فصل مصرف "بهاره"، "تابستانه"، "پاییزه" و "زمستانه" در کل سال چه عملکردی داشته‌اند. (برای تحلیل دقیق‌تر، می‌توان بازه تاریخی را به یک فصل خاص محدود کرد).
[Image of seasonality analysis chart]

۶.امکانات ویژه و نکات فنی

  • جزئیات کالا : با دابل کلیک روی هر ردیف (مثلاً روی رنگ "قرمز")، فرم گزارش خرید، فروش و موجودی کالاها باز می‌شود و لیست تمام کالاهایی که رنگشان قرمز است و در این گزارش شرکت داشته‌اند را نمایش می‌دهد.
  • نمودار مقایسه‌ای: این دکمه نموداری گرافیکی رسم می‌کند که سهم هر المان (مثلاً سهم هر برند از کل فروش) را به صورت دایره‌ای یا میله‌ای نشان می‌دهد.
  • انعطاف‌پذیری: این فرم به دلیل ساختار دینامیک خود، عملاً جایگزین ده‌ها گزارش جداگانه شده است و قدرتمندترین ابزار تحلیلی برای مدیران بازرگانی و انبار محسوب می‌شود.

تحلیل شعب و انبارها

گزارش خرید، فروش و موجودی کالا - تحلیل شعب و انبارها (Branch & Warehouse Analysis)

۱.مقدمه و فلسفه وجودی این فرم

در سازمان‌های بزرگ، فروشگاه‌های زنجیره‌ای و شرکت‌های پخش که دارای چندین انبار یا شعبه هستند، یکی از بزرگترین چالش‌ها، تجمیع و تحلیل داده‌ها به تفکیک هر مرکز است. مدیران نیاز دارند بدانند:

  • کدام شعبه بیشترین فروش را داشته است؟
  • موجودی یک کالای خاص در تمام انبارها چقدر است؟
  • کدام انبار بیشترین حجم ورودی کالا را داشته است؟
  • عملکرد سودآوری هر شعبه به تفکیک کالا چگونه است؟

فرم "گزارش خرید، فروش و موجودی کالا - تحلیل شعب و انبارها" دقیقاً برای پاسخ به این نیازهای پیچیده طراحی شده است. این فرم یک ابزار هوش تجاری (BI) قدرتمند است که داده‌های پراکنده در انبارهای مختلف را در یک نمای واحد و قابل مقایسه گردآوری می‌کند.


۲.مسیر دسترسی و آغاز عملیات

برای ورود به این مرکز فرماندهی تحلیل انبار، از صفحه اصلی نرم‌افزار (میز کار)، مسیر زیر را با دقت طی کنید:

به منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" در نوار بالای صفحه مراجعه کنید.
روی گزینه "گزارش خرید، فروش و موجودی کالا (تحلیل شعب و انبارها)" کلیک نمایید.

رویداد سیستمی

با کلیک بر روی این گزینه، فرم بارگذاری شده و در رویداد "نمایش فرم"، تاریخ روز جاری به صورت خودکار از سرور دریافت شده و در فیلدهای تاریخ قرار می‌گیرد. همچنین لیست تمام انبارهای فعال سیستم در پنل سمت راست بارگذاری می‌شود.


۳.کالبدشکافی دقیق و میکروسکوپی اجزای فرم

این فرم از چندین ناحیه استراتژیک تشکیل شده است که با هماهنگی کامل، داده‌های خام را به اطلاعات ارزشمند مدیریتی تبدیل می‌کنند.

ناحیه اول: نوار ابزار فرماندهی (بالای فرم - نوار آبی رنگ)

این بخش، اتاق فرمان گزارش است و استراتژی محاسبه را تعیین می‌کند.

  • لیست کشویی "روش محاسبه بهای تمام شده":
    • وظیفه: تعیین الگوریتم قیمت‌گذاری کالای خارج شده یا موجودی انبار.
    • گزینه‌ها:
      • Fifo: (اولین صادره از اولین وارده) مناسب برای کالاهای دارای تاریخ انقضا.
      • Lifo: (اولین صادره از آخرین وارده).
      • Average: (میانگین موزون) سیستم میانگین نرخ خرید کالاها را محاسبه کرده و مبنا قرار می‌دهد.
      • دستی: با انتخاب این گزینه، دو لیست کشویی مخفی در زیر نوار ظاهر می‌شوند که به شما اجازه می‌دهند مبنای قیمت خرید و قیمت فروش را به صورت دستی از بین ۱۲ نرخ تعریف شده در سیستم انتخاب کنید.
  • دکمه‌های رادیویی "نوع عملیات" (سمت راست نوار آبی):

    این چهار گزینه، ستون‌بندی و ماهیت گزارش را به کلی تغییر می‌دهند:

    • گزینه "خروج از انبار": تمرکز گزارش بر روی کالاهایی است که از انبار خارج شده‌اند (فروش، مصرف، ضایعات و...).
    • گزینه "ورود به انبار": تمرکز بر روی کالاهای وارده است (خرید، تولید، رسید انبار).
    • گزینه "موجودی انبار": وضعیت فعلی (Stock) کالاها را در هر انبار محاسبه می‌کند. (در این حالت فیلتر تاریخ غیرفعال می‌شود).
    • گزینه "آمار خالص فروش": (گزینه پیش‌فرض). این گزینه یک عملیات ریاضی انجام می‌دهد: (فروش ناخالص - برگشت از فروش). نتیجه، فروش واقعی و خالص هر کالا در هر انبار است.
  • دکمه "استتار منو / نمایش منو":

    یک دکمه در گوشه سمت راست بالا که پنل فیلترها (سایدبار سمت راست) را جمع می‌کند تا فضای بیشتری برای دیدن جدول اطلاعات داشته باشید.

  • دکمه "راهنما" (آیکون علامت سوال):

    با کلیک روی این دکمه، مرورگر باز شده و ویدئوی آموزشی مربوط به این فرم در سایت آپارات نمایش داده می‌شود.

ناحیه دوم: پنل فیلترهای هوشمند (سایدبار سمت راست)

این بخش مانند یک برج مراقبت عمل می‌کند و داده‌های انبوه را بر اساس نیاز شما غربال می‌کند.

  • بخش "انبار" (حیاتی‌ترین بخش):
    • گزینه "همه": گزارش از تمام انبارها و شعب به صورت یکپارچه گرفته می‌شود.
    • گزینه "انبار خاص": با انتخاب این گزینه، پنلی ظاهر می‌شود که باید با زدن دکمه ذره‌بین، یک انبار مشخص را انتخاب کنید.
    • گزینه "انتخابی": (پیش‌فرض). لیستی از تمام انبارها نمایش داده می‌شود که می‌توانید با تیک زدن چک‌باکس کنار هر انبار، گزارش را محدود به چند انبار خاص کنید. دکمه‌های "انتخاب همه" و "لغو انتخاب همه" در پایین این لیست وجود دارد.
  • بخش "نوع سند":

    این لیست پویا است. اگر در بالا "خروج" را انتخاب کرده باشید، گزینه‌هایی مثل "فروش"، "حواله"، "مصرف" را می‌بینید. اگر "ورود" را انتخاب کرده باشید، گزینه‌های "خرید"، "تولید"، "رسید" فعال می‌شوند. گزینه "کلی" تمام اسناد مرتبط را شامل می‌شود.

  • فیلترهای زمانی و سریالی:
    • "از تاریخ" و "تا تاریخ": تقویم‌های شمسی برای تعیین محدوده زمانی گزارش.
    • "از زمان" و "تا زمان": فیلتر دقیق بر اساس ساعت ثبت سند.
    • "از سند" و "تا سند": فیلتر بر اساس شماره سریال سیستمی اسناد.
  • فیلترهای اختصاصی کالا:
    • کادر "کد کالا": جستجو بر اساس کد داخلی کالا.
    • کادر "بارکد کالا": جستجو بر اساس بارکد اسکن شده.
    • کادر "نام کالا": جستجو در نام کالا.
    • سایر فیلترها: کلاس کالا، برند، رنگ، سایز، جنس، فصل مصرف، مصرف‌کننده، کد فنی و مدل. (تمامی این فیلترها دارای دکمه جستجو برای انتخاب از لیست هستند).
  • فیلترهای اشخاص:
    • کادر "کد طرف مبادله": گزارش را محدود به خرید/فروش با یک شخص خاص می‌کند.
    • کادر "کد ویزیتور": عملکرد فروش کالاها توسط یک ویزیتور خاص را نشان می‌دهد.
  • دکمه "محاسبه" (کلید میانبر F5):

    دکمه‌ای بزرگ در پایین پنل. با فشردن آن، سیستم شروع به شخم زدن دیتابیس کرده و نتایج را استخراج می‌کند.

  • دکمه "حذف کلیه شروط":

    تمام فیلترهای اعمال شده را پاک کرده و فرم را ریست می‌کند.

ناحیه سوم: جدول نمایش داده‌ها (Grid)

این جدول، خروجی نهایی را نمایش می‌دهد. ستون‌ها بسته به نوع گزارش تغییر می‌کنند:

  • ردیف: شماره سطر.
  • کد کالا: کد منحصر به فرد کالا.
  • نام کالا: عنوان کالا.
  • نام انبار: (ستون کلیدی). نام انباری که این کالا در آن موجود است یا تراکنش داشته است.
  • تعداد: تعداد کالا در آن انبار.
  • مقدار: وزن یا واحد دوم.
  • ارزش ریالی: مبلغ کل ناخالص.
  • تخفیف کالا / تخفیف فاکتور: مبالغ تخفیف تسهیم شده.
  • درصد تخفیف: نسبت تخفیف به فروش.
  • مانده: مبلغ خالص (فروش - تخفیفات).
  • بهای تمام شده: (در گزارش سود و زیان) ارزش خرید کالاهای فروش رفته.
  • سود فروش: (مانده خالص - بهای تمام شده).
  • % سود: حاشیه سود کالا در آن انبار.
  • ستون‌های ارزی: (خرید ارزی، فروش ارزی، سود ارزی) در صورت استفاده از سیستم چند ارزی.

امکانات بالای گرید:

  • دکمه "چاپگر": ارسال گزارش به چاپگر با قابلیت پیش‌نمایش.
  • دکمه "خروجی به اکسل": ذخیره دقیق اطلاعات گرید در فایل Excel.
  • دکمه "نمودار": نمایش گرافیکی داده‌ها.
  • دکمه "مقایسه نموداری": ابزاری قدرتمند برای مقایسه بصری انبارها.
  • دکمه "نمایش مقادیر در جدول واحد": (بسیار مهم) این دکمه یک جدول ماتریسی (Cross-Tab) می‌سازد که در آن نام کالاها در سطرها و نام انبارها در ستون‌ها قرار می‌گیرند و موجودی هر کالا در هر انبار در سلول مربوطه نمایش داده می‌شود.

ناحیه چهارم: نوار وضعیت (پایین فرم)

در پایین‌ترین قسمت، جمع ستون‌های حیاتی نمایش داده می‌شود:

  • جمع تعداد، جمع ارزش ریالی، جمع تخفیفات، جمع سود و میانگین درصد سود.

۵.چهار مثال عملی و کاربردی

💡 مثال اول: مقایسه موجودی "یخچال ساید" در تمام شعب

سناریو: مدیر فروش می‌خواهد بداند از کالای "یخچال ساید بای ساید" در هر کدام از شعب چقدر موجودی دارد تا بتواند برای انتقال کالا تصمیم بگیرد.

مراحل:

  1. گزینه "موجودی انبار" را از نوار بالا انتخاب کنید.
  2. در پنل راست، در بخش انبار، دکمه "انتخاب همه موارد" (آیکون تیک سبز) را بزنید.
  3. در فیلد "نام کالا"، عبارت "یخچال ساید" را تایپ کنید.
  4. دکمه "محاسبه" (F5) را بزنید.
  5. پس از نمایش لیست، روی دکمه "نمایش مقادیر در جدول واحد" کلیک کنید.
  6. پنجره‌ای باز می‌شود که نام انبارها در ستون‌ها و نام کالا در سطر است و موجودی هر انبار به تفکیک مشخص شده است.
💡 مثال دوم: بررسی عملکرد فروش شعبه "شمال" در ماه گذشته

سناریو: مدیر منطقه می‌خواهد بداند شعبه "شمال" در ماه گذشته چه کالاهایی فروخته و چقدر سود کرده است.

مراحل:

  1. گزینه "آمار خالص فروش" را انتخاب کنید.
  2. روش محاسبه را مشخص نمائید.
  3. در بخش انبار، گزینه "انبار خاص" را انتخاب کرده و شعبه "شمال" را برگزینید.
  4. بازه تاریخی ماه گذشته را وارد کنید.
  5. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  6. لیست کالاهای فروخته شده در این شعبه به همراه سود ریالی هر کالا نمایش داده می‌شود.
💡 مثال سوم: ردیابی کالاهای فاسد شده (ضایعات) در انبار "مرکزی"

سناریو: انباردار می‌خواهد گزارشی از کالاهایی که در انبار "مرکزی" به عنوان ضایعات (سند مصرف) ثبت شده‌اند تهیه کند.

مراحل:

  1. گزینه "خروج از انبار" را انتخاب کنید.
  2. از لیست "نوع سند"، گزینه "مصرف" را انتخاب کنید.
  3. در بخش انبار، تیک انبار "مرکزی" را بزنید و بقیه را بردارید.
  4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  5. لیست کالاهای ضایعاتی به همراه ارزش ریالی آن‌ها نمایش داده می‌شود.
💡 مثال چهارم: تحلیل فروش برند "سامسونگ" در کل کشور

سناریو: مدیر بازرگانی می‌خواهد بداند محصولات برند "سامسونگ" در مجموع تمام شعب چقدر فروش داشته‌اند.

مراحل:

  1. گزینه "آمار خالص فروش" را انتخاب کنید.
  2. در بخش انبار، همه انبارها را انتخاب کنید.
  3. در فیلد "برند"، برند "سامسونگ" را انتخاب کنید.
  4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  5. خروجی لیستی از تمام کالاهای سامسونگ به تفکیک انبارهاست. با نگاه به نوار پایین فرم، جمع کل فروش ریالی این برند در کل کشور را مشاهده می‌کنید.

۶.نکات طلایی برای کاربران

  • جدول ماتریسی: قابلیت "نمایش مقادیر در جدول واحد" (Cross-Tab) یکی از قدرتمندترین ویژگی‌های این فرم است که برای مقایسه موجودی شعب عالی است.
  • کاردکس کالا: با دابل کلیک روی هر ردیف، می‌توانید وارد کاردکس آن کالا در آن انبار خاص شوید و ریز گردش آن را ببینید.
  • سرعت: اگر تعداد انبارها و کالاها زیاد است، محاسبه ممکن است کمی زمان‌بر باشد. نوار پیشرفت (Progress Bar) وضعیت را نشان می‌دهد.

7 . تحلیل ماتریسی و مقایسه‌ای موجودی کالا در سطح شبکه انبارها (تمرکز بر عملکرد دکمه "نمایش مقادیر در جدول واحد" و فرم جدول تجمیعی)

۱.مقدمه و اهمیت استراتژیک گزارش ماتریسی

در فرم تحلیل شعب و انبارها، داده‌ها به صورت استاندارد و خطی نمایش داده می‌شوند؛ به این معنی که اگر یک کالا در ۵ انبار موجود باشد، ۵ ردیف مجزا در جدول ظاهر می‌شود. این شیوه نمایش برای بررسی جزئیات عالی است، اما برای مقایسه آنی و تصمیم‌گیری سریع مدیریتی (مثلاً تصمیم برای انتقال کالا از شعبه‌ای که مازاد دارد به شعبه‌ای که کسری دارد) چالش‌برانگیز است.

قابلیت "نمایش مقادیر در جدول واحد" (که در ادبیات فنی به آن گزارش Cross-Tab یا ماتریسی گفته می‌شود)، یک شاهکار مهندسی در این نرم‌افزار است. این ابزار، ساختار داده‌ها را دگرگون کرده و نام انبارها را از "ردیف" به "ستون" تبدیل می‌کند. نتیجه، یک جدول یکپارچه است که در آن کالاها در سطرها قرار دارند و هر انبار یک ستون اختصاصی دارد.

۲.کالبدشکافی دکمه فرماندهی (در فرم اصلی تحلیل شعب)

در پایین‌ترین قسمت فرم اصلی تحلیل شعب (پنل ابزار تحتانی)، دکمه‌ای حیاتی تعبیه شده است که دروازه ورود به این گزارش پیشرفته است.

دکمه "نمایش مقادیر در جدول واحد"

  • موقعیت: در نوار ابزار پایین فرم اصلی، سمت چپ دکمه "محاسبه".
  • آیکون: نمادی شبیه به یک جدول که ستون‌های آن برجسته شده‌اند.
  • کپشن (عنوان): نمایش مقادیر در جدول واحد

۳.کالبدشکافی فرم جدول تجمیعی (فرم مقصد)

پس از اتمام پردازش، پنجره‌ای جدید و تمام‌صفحه باز می‌شود که نتیجه عملیات را نمایش می‌دهد. این فرم برای ارائه حداکثر اطلاعات در یک نگاه طراحی شده است.

الف) نوار ابزار فوقانی (نوار آبی رنگ)

این نوار در بالاترین قسمت فرم قرار دارد و ابزارهای خروجی را در خود جای داده است.

  • دکمه "Export to Excel" (خروجی به اکسل):
    • موقعیت: سمت چپ نوار آبی.
    • آیکون: نماد نرم‌افزار اکسل.
    • عملکرد: با کلیک روی این دکمه، دقیقاً همان ساختار ماتریسی (کالاها در سطر، انبارها در ستون) به یک فایل اکسل منتقل می‌شود. این ویژگی برای مدیرانی که می‌خواهند روی موجودی شعب در اکسل فرمول‌نویسی کنند، حیاتی است.

ب) نوار ابزار مرتب‌سازی (سمت راست نوار آبی)

در سمت راست نوار آبی، ابزارهایی برای مدیریت نحوه نمایش داده‌ها قرار دارد.

  • دکمه "به ترتیب صعودی":
    • آیکون: فلش رو به بالا (A-Z).
    • عملکرد: با کلیک روی تیتر هر ستون (مثلاً ستون انبار مرکزی) و سپس فشردن این دکمه، کالاها بر اساس موجودی آن انبار از کمترین به بیشترین مرتب می‌شوند.
  • دکمه "به ترتیب نزولی":
    • آیکون: فلش رو به پایین (Z-A).
    • عملکرد: مشابه دکمه قبل، اما مرتب‌سازی را از بیشترین به کمترین انجام می‌دهد. (بسیار کاربردی برای یافتن کالاهای پرموجودی در یک شعبه خاص).
  • دکمه تنظیمات SP - :
    • عملکرد: این دکمه امکان افزودن ستون‌های اطلاعاتی اضافی (Extra Fields) به گزارش را فراهم می‌کند. اگر کالاها دارای ویژگی‌های خاصی مانند "لینک تصویر" یا مشخصات فنی باشند، از این طریق می‌توان آن‌ها را به جدول اضافه کرد.

ج) شبکه نمایش داده‌ها (Grid مرکزی)

این بخش، قلب تپنده فرم است. ساختار ستون‌های این جدول ثابت نیست و بسته به تعداد انبارهای شما تغییر می‌کند.

  • ستون‌های ثابت (سمت راست جدول):
    • کد کالا: کد یکتای شناسایی کالا در سیستم.
    • سرفصل: کد سرفصل مادر کالا (جهت گروه‌بندی).
    • نام کالا: شرح کامل کالا.
    • جمع تعداد: مجموع کل موجودی (یا فروش) کالا در تمام انبارها. این ستون به شما می‌گوید فارغ از اینکه کالا کجاست، در کل سازمان چقدر از آن دارید.
  • ستون‌های پویا (سمت چپ ستون‌های ثابت):
    • به تعداد انبارها یا شعبی که در گزارش اصلی انتخاب کرده بودید، در اینجا ستون ایجاد می‌شود.
    • عنوان ستون: نام انبار (مثلاً "انبار مرکزی"، "شعبه بازار"، "انبار ضایعات").
    • محتوای سلول: موجودی (یا مقدار تراکنش) آن کالا در آن انبار خاص.

ویژگی‌های تعاملی جدول:

  • دابل کلیک: اگر ستونی حاوی لینک تصویر باشد، با دابل کلیک روی آن، تصویر کالا در مرورگر یا فرم نمایش تصویر باز می‌شود.
  • کلیک روی تیترها: با کلیک روی نام هر انبار در تیتر جدول، کل جدول بر اساس موجودی آن انبار مرتب می‌شود.

د) منوی کلیک راست (Context Menu)

با کلیک راست روی هر ردیف از جدول، گزینه‌های زیر در دسترس است:

  • گزینه "نمایش تصویر": (کلید میانبر F13). پنجره نمایش تصویر کالا را باز می‌کند تا مدیر بتواند ظاهر کالای مورد نظر را ببیند.
  • گزینه "خروج": (کلید میانبر Esc). فرم را می‌بندد.

۴.مثال عملی کامل: بالانس موجودی بین شعب (Stock Balancing)

💡 سناریو:

فرض کنید شما مدیر بازرگانی یک فروشگاه زنجیره‌ای پوشاک هستید. سه شعبه دارید: "شعبه ونک"، "شعبه تجریش" و "انبار مرکزی". مشکل اینجاست که مشتریان در شعبه ونک به دنبال "شلوار جین سایز 42" هستند و موجودی تمام شده، اما حدس می‌زنید که این کالا در شعبه تجریش خاک می‌خورد. می‌خواهید سریعاً وضعیت را بررسی کنید.

گام اول: تنظیمات در فرم مادر

  1. وارد فرم "گزارش خرید، فروش و موجودی کالا (تحلیل شعب)" شوید.
  2. از نوار ابزار بالا، گزینه "موجودی انبار" را انتخاب کنید.
  3. در پنل سمت راست، بخش انبار، گزینه "انتخابی" را بزنید و تیک هر سه انبار (ونک، تجریش، مرکزی) را فعال کنید.
  4. در فیلد "نام کالا"، عبارت "شلوار جین" را تایپ کنید.
  5. دکمه "محاسبه" (F5) را بزنید.
  6. نتیجه اولیه: لیستی طولانی می‌بینید که شلوار جین در ردیف‌های مختلف تکرار شده است (یکبار برای ونک، یکبار برای تجریش و...). مقایسه چشمی دشوار است.

گام دوم: تبدیل به نمای ماتریسی

  1. حالا روی دکمه "نمایش مقادیر در جدول واحد" (پایین فرم) کلیک کنید.
  2. سیستم چند لحظه پردازش کرده و فرم جدید را باز می‌کند.

گام سوم: تحلیل در فرم ماتریسی

  1. در جدول ظاهر شده، ستون‌های زیر را می‌بینید:
    • کد کالا | نام کالا | جمع تعداد | انبار مرکزی | شعبه ونک | شعبه تجریش
  2. ردیف مربوط به "شلوار جین سایز 42" را پیدا کنید.
  3. اعداد را بخوانید:
    • ستون شعبه ونک: 0 (اتمام موجودی).
    • ستون شعبه تجریش: 50 (موجودی مازاد).
    • ستون انبار مرکزی: 10.

گام چهارم: اقدام و خروجی

  1. شما بلافاصله متوجه عدم تعادل می‌شوید.
  2. روی دکمه "Export to Excel" در نوار آبی بالا کلیک کنید.
  3. فایل اکسل را ذخیره کرده و برای مدیر تدارکات ارسال می‌کنید تا دستور انتقال 20 عدد شلوار از تجریش به ونک را صادر کند.

نتیجه: با استفاده از این فرم، فرآیندی که با گزارشات عادی ممکن بود ساعت‌ها زمان ببرد (جستجو در انبارهای مختلف)، در کمتر از یک دقیقه انجام شد و منجر به تصمیم‌گیری صحیح مدیریتی گردید.

مقایسه نموداری (شعب و انبارها)

گزارش مقایسه نموداری خرید، فروش و موجودی (تحلیل شعب و انبارها)

۱.مقدمه و فلسفه وجودی این فرم

در مدیریت زنجیره تأمین و فروشگاه‌های زنجیره‌ای، مقایسه بصری عملکرد شعب و انبارها یکی از سریع‌ترین راه‌ها برای کشف الگوها و ناهنجاری‌هاست. فرم "گزارش مقایسه نموداری خرید، فروش و موجودی" یک داشبورد مدیریتی قدرتمند است که داده‌های خشک و عددی را به نمودارهای گرافیکی پویا تبدیل می‌کند.

[Image of comparative analysis dashboard]

این فرم به مدیران اجازه می‌دهد در یک نگاه بفهمند کدام شعبه بیشترین فروش را داشته، کدام انبار بیشترین موجودی را در خود جای داده و روند سودآوری در شعب مختلف چگونه است. برخلاف گزارشات متنی، این فرم بر روی "مقایسه بصری" تمرکز دارد و ابزارهای تعاملی برای تغییر آنی پارامترهای نمودار را فراهم می‌کند.


۲.مسیر دسترسی و آغاز عملیات

برای ورود به این مرکز تحلیل گرافیکی، از صفحه اصلی نرم‌افزار (میز کار)، مسیر زیر را دنبال کنید:

به منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" در نوار بالای صفحه مراجعه کنید. -> زیرمنوی "گزارش خرید، فروش و موجودی المانهای کالا" را باز کنید. -> روی گزینه "گزارش مقایسه نموداری خرید، فروش، موجودی (شعب و انبارها)" کلیک نمایید.

رویداد سیستمی

با کلیک بر روی این گزینه، فرم ساخته و نمایش داده می‌شود. در لحظه باز شدن، تاریخ روز جاری به صورت پیش‌فرض در فیلدهای تاریخ قرار می‌گیرد و تنظیمات اولیه نمودار بارگذاری می‌شود.


۳.کالبدشکافی دقیق و میکروسکوپی اجزای فرم

این فرم از چندین ناحیه عملیاتی تشکیل شده است که با هماهنگی کامل، داده‌ها را پردازش و به صورت گرافیکی نمایش می‌دهند.

ناحیه اول: نوار ابزار فرماندهی (Top Toolbar - نوار آبی رنگ)

این بخش، اتاق فرمان گزارش است و استراتژی محاسبه را تعیین می‌کند.

  • لیست کشویی "روش محاسبه بهای تمام شده":
    • وظیفه: تعیین الگوریتم ارزش‌گذاری کالای خارج شده یا موجودی.
    • گزینه‌ها:
      • Fifo: (اولین صادره از اولین وارده).
      • Lifo: (اولین صادره از آخرین وارده).
      • Average: (میانگین موزون) سیستم میانگین نرخ خرید کالاها را محاسبه می‌کند.
      • دستی: با انتخاب این گزینه، دو لیست کشویی ظاهر می‌شوند که امکان انتخاب یکی از ۱۲ نرخ تعریف شده (قیمت ۱ تا ۱۲، آخرین نرخ خرید و...) را به عنوان مبنای محاسبات فراهم می‌کنند.
  • پنل انتخاب نوع عملیات (سمت راست نوار آبی):

    چهار دکمه رادیویی که ماهیت گزارش را تعیین می‌کنند:

    • گزینه "خروج از انبار": تمرکز بر فروش، مصرف و خروجی‌ها.
    • گزینه "ورود به انبار": تمرکز بر خرید، تولید و ورودی‌ها.
    • گزینه "موجودی انبار": محاسبه موجودی فعلی کالاها در هر انبار.
    • گزینه "آمار خالص فروش": (پیش‌فرض) محاسبه (فروش - برگشت از فروش) برای هر انبار.
  • دکمه "استتار منو / نمایش منو":

    دکمه‌ای در گوشه راست بالا که پنل فیلترهای جانبی را باز و بسته می‌کند تا فضای بیشتری برای دیدن نمودار داشته باشید.

  • دکمه "راهنما" (آیکون علامت سوال):

    نمایش ویدئوی آموزشی مرتبط.

ناحیه دوم: پنل فیلترهای پیشرفته (سایدبار سمت راست)

این بخش ابزارهای دقیقی برای محدود کردن دامنه گزارش در اختیار کاربر قرار می‌دهد.

  • بخش "انبار":
    • گزینه "همه": گزارش از تمام انبارها.
    • گزینه "انبار خاص": انتخاب یک انبار خاص با دکمه ذره‌بین.
    • گزینه "انتخابی": انتخاب چند انبار از لیست چک‌باکس‌دار.
  • بخش "نوع سند":

    لیستی پویا که بسته به انتخاب "ورود" یا "خروج"، گزینه‌هایی مثل "فروش"، "خرید"، "حواله"، "رسید" و... را نمایش می‌دهد.

  • فیلترهای زمانی و سریالی:
    • "از تاریخ" / "تا تاریخ": تقویم شمسی.
    • "از زمان" / "تا زمان": فیلتر ساعت ثبت.
    • "از سند" / "تا سند": فیلتر شماره سریال.
  • فیلترهای ویژگی کالا:

    شما می‌توانید گزارش مقایسه انبارها را محدود به یک گروه کالایی خاص کنید. مثلاً فقط عملکرد شعب در فروش "لوازم خانگی" را مقایسه کنید.

    • "کد گروه"، "کد کالا"، "بارکد کالا"، "برند"، "رنگ"، "سایز" و... همگی قابل فیلتر هستند.
  • فیلترهای اشخاص:
    • "کد طرف مبادله": گزارش را محدود به خرید/فروش با یک شخص خاص می‌کند.
    • "کد ویزیتور": عملکرد فروش شعب توسط یک ویزیتور خاص.
  • بخش "محاسبه خودکار در دقیقه":

    یک ویژگی منحصر به فرد برای مانیتورینگ زنده (Live Monitoring).

    • چک‌باکس "فعال": اگر تیک بخورد، سیستم به صورت خودکار هر چند دقیقه یکبار گزارش را به‌روزرسانی می‌کند.
    • کادر عددی: تعیین فاصله زمانی به‌روزرسانی (مثلاً هر 10 دقیقه).
  • بخش "نمایش":

    سه دکمه برای تغییر حالت نمایش خروجی:

    • "جدول": فقط جدول داده‌ها را نشان می‌دهد.
    • "نمودار": فقط نمودار گرافیکی را نشان می‌دهد.
    • "جدول و نمودار": (پیش‌فرض) صفحه را تقسیم کرده و هر دو را نمایش می‌دهد.
  • دکمه "محاسبه" (کلید میانبر F5):

    دکمه‌ای بزرگ برای اجرای گزارش.

  • دکمه "حذف کلیه شروط":

    پاک کردن تمام فیلترها.

ناحیه سوم: نمودار گرافیکی (Chart)

این بخش، جذاب‌ترین قسمت فرم است که داده‌ها را به تصویر می‌کشد.

  • محور افقی (X): نام انبارها یا شعب.
  • محور عمودی (Y): مقدار (تعداد، مبلغ، سود و...).
  • میله‌ها (Bars): هر میله نشان‌دهنده عملکرد یک انبار است. با حرکت موس روی هر میله، مقدار دقیق آن در یک کادر کوچک (Hint) نمایش داده می‌شود.
  • نوار ابزار بالای نمودار:
    • دکمه‌های "تعداد کالا"، "ارزش ریالی فروش"، "سود فروش"، "% سود"، "تخفیف"، "مانده کل" و...: با کلیک روی هر کدام از این دکمه‌ها، نمودار بلافاصله تغییر کرده و آن پارامتر را نمایش می‌دهد. مثلاً اگر روی "سود فروش" کلیک کنید، نمودار سودآوری شعب را نشان می‌دهد.
    • دکمه "کد انبار" / "نام انبار": تعیین می‌کند که در محور افقی، کد انبار نمایش داده شود یا نام فارسی آن.
    • دکمه "عدم نمایش جدول نمودار": راهنمای رنگ‌ها (Legend) را مخفی/آشکار می‌کند.

ناحیه چهارم: شبکه نمایش داده‌ها (Grid)

در زیر یا کنار نمودار، داده‌های خام به صورت جدولی نمایش داده می‌شوند.

  • ستون‌ها: ردیف، کد انبار، نام انبار، تعداد کالا، تعداد سند، ارزش ریالی، تخفیف، درصد تخفیف، مانده، بهای تمام شده، سود فروش، درصد سود و...
  • امکانات: قابلیت مرتب‌سازی با کلیک روی تیتر ستون‌ها، تغییر رنگ پس‌زمینه (W/B) و خروجی به اکسل.

۵.مثال عملی کامل: مقایسه سودآوری شعب در جشنواره نوروزی

💡 سناریو:

مدیر عامل یک فروشگاه زنجیره‌ای می‌خواهد بداند در طول جشنواره نوروزی (مثلاً ۱۵ اسفند تا ۱۵ فروردین)، کدام یک از ۵ شعبه فروشگاه بیشترین سود خالص را داشته‌اند و کدام شعبه بیشترین تخفیف را داده است. او می‌خواهد این اطلاعات را به صورت نموداری در جلسه هیئت مدیره نمایش دهد.

مراحل اجرا:

  • ورود به فرم:

    از منوی گزارشات، گزینه "گزارش مقایسه نموداری خرید، فروش، موجودی (شعب و انبارها)" را انتخاب کنید.

  • تنظیمات اولیه:
    • گزینه "آمار خالص فروش" (RB4) را از نوار ابزار بالا انتخاب کنید (تا برگشت از فروش‌ها کسر شود).
    • روش محاسبه بهای تمام شده را روی حالت مناسب قرار دهید.
  • فیلتر زمانی:
    • در پنل سمت راست، فیلد "از تاریخ" را روی 1402/12/15 تنظیم کنید.
    • فیلد "تا تاریخ" را روی 1403/01/15 تنظیم کنید.
  • انتخاب شعب:
    • در بخش انبار، گزینه "انتخابی" را بزنید.
    • در لیست انبارها، تیک ۵ شعبه فروشگاه را بزنید و تیک انبار مرکزی و انبار ضایعات را بردارید (تا آمار آن‌ها در نمودار نیاید).
  • اجرای گزارش:
    • دکمه "محاسبه" (F5) را بزنید.
    • سیستم پردازش کرده و نمودار میله‌ای پیش‌فرض (معمولاً بر اساس تعداد فروش) را نمایش می‌دهد.
  • تحلیل سودآوری:
    • در نوار ابزار بالای نمودار، روی دکمه "سود فروش" کلیک کنید.
    • نمودار تغییر می‌کند و میله‌ها نشان‌دهنده سود ریالی هر شعبه می‌شوند. بلندترین میله، پرسودترین شعبه است.
  • تحلیل تخفیفات:
    • روی دکمه "% تخفیف"کلیک کنید.
    • نمودار نشان می‌دهد که هر شعبه به طور متوسط چند درصد تخفیف داده است. این به مدیر کمک می‌کند بفهمد آیا شعبه‌ای بیش از حد مجاز تخفیف داده است یا خیر.
  • مانیتورینگ زنده (اختیاری):
    • اگر جلسه در حال برگزاری است و فروش همچنان ادامه دارد، در پنل سمت راست تیک "فعال" در بخش "محاسبه خودکار" را بزنید و زمان را روی 5 دقیقه تنظیم کنید.
    • حالا نمودار هر 5 دقیقه یکبار رفرش شده و آخرین وضعیت فروش شعب را نشان می‌دهد.
  • خروجی:
    • برای ارائه گزارش مکتوب، روی دکمه "چاپگر" کلیک کنید تا نسخه چاپی نمودار و جدول آماده شود.

۶.نکات کلیدی

  • تعامل با نمودار: با کلیک و درگ روی نمودار می‌توانید روی بخش خاصی زوم کنید. با کلیک راست و انتخاب "Unzoom" به حالت اول برمی‌گردید.
  • مرتب‌سازی: با دکمه‌های "صعودی" و "نزولی" در بالای نمودار، می‌توانید میله‌ها را از کمترین به بیشترین یا برعکس مرتب کنید تا رتبه‌بندی شعب واضح‌تر شود.
  • دقت محاسبات: سود فروش در این فرم با فرمول (فروش خالص - بهای تمام شده کالای فروش رفته) محاسبه می‌شود و دقیق‌ترین معیار برای سنجش عملکرد مالی شعب است.

گزارش فروش (فاکتور کالا)

گزارش فروش (فاکتور کالا) - جزئیات ریز تراکنش‌ها

۱.مقدمه و اهمیت استراتژیک فرم

در سیستم‌های مدیریت فروش و انبارداری پیشرفته، دسترسی به "ریزترین سطح اطلاعات" یک ضرورت حیاتی است. در حالی که گزارشات مدیریتی (مانند گزارش گروه‌ها) دیدی کلان ارائه می‌دهند، گاهی نیاز است بدانیم دقیقاً کدام کالا، در کدام فاکتور، در چه تاریخی، توسط کدام کاربر و به چه قیمتی فروخته شده است.

فرم "گزارش جزئیات فروش فاکتور کالا" دقیقاً همان جایی است که ذره‌بین را روی تک‌تک خطوط فاکتورهای فروش می‌گذاریم. این فرم قدرتمندترین ابزار برای ردیابی دقیق کالا، کنترل مغایرت‌ها، بررسی عملکرد فروشندگان و تحلیل رفتار خرید مشتریان در سطح "تراکنش" است. برخلاف گزارشات تجمیعی، در اینجا هر ردیف جدول معادل یک ردیف در یک فاکتور فروش است.


۲.مسیر دسترسی و نقطه شروع

برای ورود به این مرکز کنترل دقیق، از صفحه اصلی نرم‌افزار (میز کار اصلی) مسیر زیر را طی کنید:

به منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" بروید. -> زیرمنوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" را باز کنید. -> روی گزینه "گزارش فروش (فاکتور کالا)" کلیک کنید.


۳.کالبدشکافی رابط کاربری (UI Breakdown)

این فرم از چندین ناحیه عملیاتی تشکیل شده است که با مکانیزم‌های پیشرفته مدیریت می‌شوند.

الف) نوار ابزار فوقانی (Top Toolbar)

این نوار آبی‌رنگ در بالاترین قسمت فرم قرار دارد و تنظیمات بنیادین گزارش را در خود جای داده است.

  • لیست کشویی "روش محاسبه بهای تمام شده":
    • کارکرد: تعیین می‌کند که سیستم چگونه سود فروش هر قلم کالا را محاسبه کند.
    • گزینه‌ها:
      • Fifo: (اولین صادره از اولین وارده) سود بر اساس قیمت خرید قدیمی‌ترین کالای موجود محاسبه می‌شود.
      • Lifo: (اولین صادره از آخرین وارده) سود بر اساس قیمت خرید جدیدترین کالای موجود محاسبه می‌شود.
      • Average: (میانگین) سود بر اساس میانگین نرخ خرید کالاها محاسبه می‌شود.
      • دستی: با انتخاب این گزینه، دو لیست کشویی دیگر ظاهر می‌شوند که به شما اجازه می‌دهند یکی از ۱۲ نرخ تعریف شده برای کالا (مثلاً قیمت مصرف‌کننده، قیمت همکار و...) را به عنوان مبنای "بهای تمام شده" و "قیمت فروش" انتخاب کنید. این حالت برای تحلیل‌های "چه می‌شود اگر" (What-If Analysis) بسیار کاربردی است.
  • پنل انتخاب نوع عملیات:

    در سمت راست نوار ابزار، چهار دکمه رادیویی حیاتی وجود دارد که ماهیت گزارش را دگرگون می‌کنند:

    • گزینه "فروش": (پیش‌فرض) گزارش را روی فاکتورهای فروش متمرکز می‌کند.
    • گزینه "برگشت از فروش": گزارش را روی اسناد مرجوعی فروش متمرکز می‌کند.
    • گزینه "موجودی انبار": (در این فرم معمولاً غیرفعال یا کم‌کاربرد است، زیرا تمرکز بر ریز فروش است).
    • گزینه "خالص فروش": هوشمندترین حالت گزارش است. سیستم به صورت خودکار "فروش" را محاسبه کرده و اگر کالایی مرجوع شده باشد، آن را با علامت منفی یا کسر شده نمایش می‌دهد تا خالص فروش واقعی هر قلم کالا در هر فاکتور مشخص شود.
  • دکمه "استتار منو / نمایش منو":

    یک دکمه کشویی در گوشه راست که پنل فیلترهای سمت راست را باز و بسته می‌کند تا فضای بیشتری برای دیدن جدول داده‌ها داشته باشید.

ب) پنل فیلترهای پیشرفته (Side Panel)

این پنل در سمت راست فرم قرار دارد و ابزارهای دقیق برای محدود کردن دامنه گزارش را فراهم می‌کند.

  • بخش "انبار":
    • همه: گزارش از تمامی انبارها و شعب گرفته می‌شود.
    • انبار خاص: با انتخاب این گزینه، پنلی باز می‌شود که می‌توانید با دکمه ذره‌بین، یک انبار خاص را انتخاب کنید.
    • انتخابی: لیستی از تمام انبارها نمایش داده می‌شود تا بتوانید چند انبار خاص را تیک بزنید.
  • بخش "نوع سند":

    این بخش به شما اجازه می‌دهد نوع دقیق سند را مشخص کنید (مثلاً فقط فاکتورهای فروش، یا حواله‌های بین انبار که ماهیت فروش دارند).

  • فیلترهای زمانی و سندی:
    • "از تاریخ" / "تا تاریخ": تقویم شمسی برای تعیین بازه زمانی.
    • "از زمان" / "تا زمان": فیلتر بر اساس ساعت ثبت فاکتور (مثلاً فروش‌های شیفت صبح).
    • "از سند" / "تا سند": فیلتر بر اساس شماره سریال فاکتورها.
  • فیلترهای ویژگی کالا:
    • "کد کالا": برای جستجوی یک کالای خاص.
    • "بارکد کالا": جستجو با بارکدخوان.
    • "کد گروه"، "کلاس"، "مصرف کننده"، "فصل مصرف"، "سایز"، "رنگ"، "برند"، "نوع جنس"، "نوع کالا"، "کد فنی"، "مدل"، "کد تامین کننده": تمامی این فیلدها دارای دکمه جستجو هستند. با انتخاب هر کدام، گزارش فقط اقلامی را نشان می‌دهد که دارای این ویژگی‌ها باشند.
  • فیلترهای اشخاص و مالی:
    • "کد طرف مبادله": گزارش را محدود به فاکتورهای یک مشتری خاص می‌کند.
    • "کد ویزیتور": عملکرد فروش یک بازاریاب خاص را نشان می‌دهد.
    • "نام مشتری" / "تلفن مشتری" / "آدرس مشتری": این فیلترها برای جستجو در اطلاعات مشتریان خرده‌فروشی (که کد تفصیلی ندارند) استفاده می‌شود.
    • "همه فاکتورها / فاکتورهای معمولی / فاکتورهای خاص": فیلتر بر اساس نوع فاکتور (رسمی/غیررسمی).
    • "بانضمام اسناد امانی / فقط اسناد امانی": برای کنترل کالاهای امانی.
    • "بانضمام پیش فاکتورها / فقط پیش فاکتورها": برای گزارش‌گیری از اسناد پیش‌فروش.
  • دکمه "محاسبه" (کلید میانبر F5):

    این دکمه فرمان اجرای گزارش را صادر می‌کند. با زدن این دکمه، موتور پردازشگر فعال شده و داده‌ها را استخراج می‌کند.

  • دکمه "حذف کلیه شروط":

    تمام فیلترهای اعمال شده را پاک کرده و فرم را به حالت پیش‌فرض برمی‌گرداند.

ج) جدول نمایش داده‌ها (Main Grid)

این جدول، خروجی نهایی گزارش را با جزئیات کامل نمایش می‌دهد. هر سطر معادل یک ردیف کالا در یک فاکتور است.

  • ردیف: شماره ردیف.
  • انبار: نام انباری که کالا از آن خارج شده است.
  • شماره فاکتور: شماره سریال فاکتور فروش.
  • تاریخ فاکتور: تاریخ صدور فاکتور.
  • زمان فاکتور: ساعت دقیق صدور فاکتور.
  • تاریخ میلادی: معادل میلادی تاریخ فاکتور (برای گزارشات بین‌المللی).
  • کد/نام لاتین: نام دوم کالا.
  • بارکد: بارکد کالا.
  • نام: نام کالا.
  • واحد: واحد شمارش کالا.
  • تعداد: تعداد فروخته شده در آن خط فاکتور.
  • مقدار: وزن یا مقدار فرعی.
  • میانگین قیمت فروش: (در این فرم معمولاً برابر با قیمت واحد فروش است).
  • قیمت واحد فروش: نرخ فروش کالا در آن فاکتور.
  • قیمت واحد خرید: نرخ خرید کالا (برای محاسبه سود).
  • ارزش ریالی: مبلغ کل ردیف (تعداد * قیمت واحد).
  • تخفیف کالا: مبلغ تخفیف خطی که مستقیماً روی کالا اعمال شده است.
  • تخفیف فاکتور: سهم این کالا از تخفیف کلی پای فاکتور (تسهیم شده).
  • % تخفیف: درصد تخفیف اعمال شده.
  • مانده: مبلغ خالص فروش این ردیف.
  • بهای تمام شده: ارزش خرید این تعداد کالا.
  • سود فروش: سود حاصل از فروش این ردیف کالا.
  • % سود: حاشیه سود این ردیف.
  • ستون‌های ارزی: (خرید ارزی، فروش ارزی، سود ارزی) در صورت استفاده از سیستم چند ارزی.
  • ستون‌های تکمیلی: برند، جنس، فصل، سایز، رنگ، کلاس، کد گروه، نام گروه.
  • اطلاعات مشتری: کد VIP، تلفن، نام و آدرس مشتری (برای فاکتورهای خرده‌فروشی).

د) نوار وضعیت پایین (Bottom Panel)

در پایین‌ترین قسمت فرم، مجموع مقادیر ستون‌های مالی و تعدادی نمایش داده می‌شود:

  • تعداد: جمع کل تعداد کالاهای لیست شده.
  • ارزش ریالی: جمع کل مبلغ فروش ناخالص.
  • تخفیف کالا و تخفیف فاکتور: جمع کل تخفیفات.
  • درصد: میانگین درصد تخفیف.
  • مانده کل: جمع کل مبلغ فروش خالص.
  • بهای تمام شده: جمع کل هزینه خرید کالاهای فروخته شده.
  • سود فروش: جمع کل سود حاصل از اقلام لیست شده.
  • % سود: میانگین حاشیه سود کل.

۵.چهار مثال عملی کامل

💡 مثال ۱: بررسی فروش "مانیتورهای سامسونگ" در جشنواره تابستانی
  • هدف: مدیر فروش می‌خواهد بداند در طول جشنواره تابستانی (تیر ماه)، دقیقاً کدام مدل‌های مانیتور سامسونگ و به چه قیمتی فروخته شده‌اند.
  • مراحل:
    1. گزینه "فروش" را انتخاب کنید.
    2. در پنل سمت راست، "از تاریخ" را 1402/04/01 و "تا تاریخ" را 1402/04/31 تنظیم کنید.
    3. در فیلد "کد گروه"، گروه "مانیتور" را انتخاب کنید.
    4. در فیلد "برند"، برند "سامسونگ" را انتخاب کنید.
    5. دکمه "محاسبه" (F5) را بزنید.
    6. لیست تمام فاکتورهایی که شامل مانیتور سامسونگ بوده‌اند نمایش داده می‌شود. می‌توانید ببینید هر مانیتور در چه تاریخی و با چه تخفیفی فروخته شده است.
💡 مثال ۲: ردیابی خریدهای یک مشتری خاص (آقای رضایی)
  • هدف: آقای رضایی تماس گرفته و مدعی است ماه پیش یک "یخچال" خریده اما فاکتور را گم کرده است. شما باید فاکتور او را پیدا کنید.
  • مراحل:
    1. گزینه "فروش" را انتخاب کنید.
    2. بازه تاریخی را روی ماه گذشته تنظیم کنید.
    3. در فیلد "نام مشتری" (در قسمت پایین پنل فیلترها)، کلمه "رضایی" را تایپ کنید.
    4. در فیلد "نام کالا"، کلمه "یخچال" را تایپ کنید.
    5. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    6. سیستم تمام ردیف‌هایی که نام کالا شامل "یخچال" و نام مشتری شامل "رضایی" باشد را نمایش می‌دهد. از روی ستون "شماره فاکتور" و "تاریخ"، فاکتور مورد نظر پیدا می‌شود.
💡 مثال ۳: تحلیل سودآوری فروش‌های ویزیتور "خانم کمالی"
  • هدف: محاسبه پورسانت و سودآوری فروش‌های خانم کمالی در هفته گذشته.
  • مراحل:
    1. گزینه "خالص فروش" را انتخاب کنید (تا مرجوعی‌ها کسر شوند).
    2. روش محاسبه را در حالت مورد نظر بگذارید.
    3. بازه تاریخی هفته گذشته را وارد کنید.
    4. در فیلد "کد ویزیتور"، کد خانم کمالی را وارد کنید.
    5. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    6. در نوار پایین فرم، عدد مقابل "سود فروش" نشان‌دهنده سود خالص ایجاد شده توسط ایشان است و عدد "مانده کل" مبنای محاسبه پورسانت فروش خواهد بود.
💡 مثال ۴: کنترل تخفیفات غیرمجاز در شعبه "بازار"
  • هدف: مدیر داخلی مشکوک است که در شعبه بازار، روی کالاهای گروه "اکسسوری" تخفیفات بیش از حد داده شده است.
  • مراحل:
    1. گزینه "فروش" را انتخاب کنید.
    2. در بخش انبار، گزینه "انبار خاص" را انتخاب و شعبه "بازار" را تعیین کنید.
    3. در فیلد "کد گروه"، گروه "اکسسوری" را انتخاب کنید.
    4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    5. روی تیتر ستون "% تخفیف" در جدول کلیک کنید تا اطلاعات به صورت نزولی مرتب شوند.
    6. اکنون ردیف‌هایی که بالاترین درصد تخفیف را دارند در صدر جدول قرار می‌گیرند و می‌توانید موارد مشکوک (مثلاً تخفیف‌های بالای ۲۰٪) را شناسایی و شماره فاکتور آن‌ها را یادداشت کنید.

۶.امکانات جانبی و پیشرفته

  • چاپ: امکان چاپ لیست فروش با فرمت‌های مختلف.
  • خروجی اکسل: برای انتقال داده‌ها به اکسل جهت تحلیل‌های آماری بیشتر.
  • کاردکس: با دابل کلیک روی هر ردیف یا انتخاب گزینه "کاردکس" از منوی راست‌کلیک، می‌توانید گردش کامل آن کالا را در انبار مشاهده کنید.
  • نمایش تصویر کالا: امکان مشاهده تصویر کالای فروخته شده با راست‌کلیک روی ردیف مربوطه.

گزارش مجموع موجودی انبارها

گزارش موجودی کالا در انبارها و فروشگاه‌ها (Warehouse Inventory Report)

۱.مقدمه و اهمیت استراتژیک فرم

در سیستم‌های مدیریت زنجیره تأمین و انبارداری پیشرفته، داشتن یک دید کلی و مقایسه‌ای از وضعیت موجودی کالاها در تمامی انبارها و شعب فروش، برای مدیران حیاتی است. فرم "موجودی کالا در انبارها - فروشگاه‌ها" دقیقاً به همین منظور طراحی شده است. این فرم به جای تمرکز بر ریز گردش کالاها، یک نمای "کلان" و "تجمیعی" از وضعیت هر انبار ارائه می‌دهد.

این گزارش به مدیران ارشد می‌گوید که در هر انبار، در مجموع چند قلم کالا وجود دارد و ارزش ریالی این موجودی (چه بر اساس قیمت خرید و چه بر اساس قیمت فروش) چقدر است. این اطلاعات برای ترازنامه، برنامه‌ریزی خرید و کنترل نقدینگی شرکت بسیار ارزشمند است.


۲.مسیر دسترسی و نقطه شروع

برای ورود به این مرکز کنترل موجودی، از صفحه اصلی نرم‌افزار (میز کار اصلی)، مسیر زیر را طی کنید:

به منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" بروید. -> زیرمنوی "گزارش خرید، فروش و موجودی المانهای کالا" را باز کنید. -> روی گزینه "گزارش مجموع موجودی انبارها | فروشگاه ها" کلیک کنید.


۳.کالبدشکافی رابط کاربری (UI Breakdown)

این فرم از چندین ناحیه عملیاتی تشکیل شده است که هر کدام وظیفه خاصی در فیلتر کردن، پردازش و نمایش اطلاعات دارند. در ادامه، جزء به جزء این فرم را با تمرکز بر "کپشن" و "هینت" (Hint) اجزا بررسی می‌کنیم.

الف) نوار ابزار فوقانی (Top Toolbar)

این نوار در بالاترین قسمت فرم قرار دارد و تنظیمات مربوط به نحوه ارزش‌گذاری موجودی انبار را در خود جای داده است.

  • پنل "روش محاسبه ارزش انبار":

    این بخش تعیین می‌کند که ارزش ریالی کالاهای موجود در انبار بر چه اساسی محاسبه شود. این موضوع برای گزارشات مالی و سود و زیان بسیار مهم است.

    • گزینه "AVERAGE" (میانگین): با انتخاب این گزینه، سیستم ارزش موجودی را بر اساس "میانگین موزون نرخ خرید" کالاها محاسبه می‌کند. این روش معمولاً دقیق‌ترین روش برای ارزش‌گذاری موجودی در سیستم‌های دائمی است.
    • گزینه "MANUAL" (دستی): (پیش‌فرض). با انتخاب این گزینه، دو لیست کشویی در سمت چپ فعال می‌شوند که به کاربر اجازه می‌دهند نرخ مبنا را به صورت دستی انتخاب کند.
  • لیست کشویی "نرخ خرید":

    این لیست زمانی فعال می‌شود که روش محاسبه روی "MANUAL" باشد. کاربر می‌تواند تعیین کند که ارزش خرید موجودی انبار بر اساس کدام یک از ۱۲ قیمت خرید تعریف شده در سیستم، یا "آخرین نرخ خرید" محاسبه شود.

  • لیست کشویی "نرخ فروش":

    این لیست نیز در حالت "MANUAL" فعال است. کاربر می‌تواند تعیین کند که ارزش فروش (یا ارزش بازاری) موجودی انبار بر اساس کدام یک از ۱۲ قیمت فروش تعریف شده در سیستم محاسبه شود. این عدد برای پیش‌بینی درآمد حاصل از فروش موجودی فعلی کاربرد دارد.

  • دکمه "محاسبه" (با آیکون بارکد):

    این دکمه، فرمان اجرای گزارش را صادر می‌کند. با زدن این دکمه، سیستم بر اساس انبارهای انتخاب شده و تاریخ تعیین شده، محاسبات سنگین موجودی را انجام داده و نتایج را در جدول نمایش می‌دهد.

  • دکمه "چاپ" (با آیکون پرینتر):

    این دکمه امکان چاپ گزارش نمایش داده شده در جدول را فراهم می‌کند. گزارش چاپی معمولاً شامل نام انبار، تعداد موجودی، ارزش خرید و ارزش فروش است.

  • دکمه "نمایش نمودار" (با آیکون نمودار):

    با زدن این دکمه، اطلاعات جدول به صورت گرافیکی و در قالب نمودار میله‌ای نمایش داده می‌شود که برای مقایسه بصری حجم موجودی انبارها بسیار مفید است.

ب) پنل انتخاب انبارها (Right Panel)

این پنل در سمت راست فرم قرار دارد و به کاربر اجازه می‌دهد تا دقیقاً مشخص کند گزارش برای کدام انبارها تهیه شود.

  • گروه "محدوده موجودی":
    • فیلد "تا تاریخ": یک تقویم شمسی هوشمند که به کاربر اجازه می‌دهد تاریخ پایان گزارش را تعیین کند. سیستم موجودی کالاها را از ابتدای دوره مالی تا این تاریخ محاسبه می‌کند. اگر این فیلد خالی بماند یا تاریخ نامعتبر باشد، سیستم به صورت خودکار تا پایان سال مالی جاری (1499/12/30) را در نظر می‌گیرد.
  • لیست انتخاب انبارها:

    در این لیست، نام تمامی انبارها و فروشگاه‌های تعریف شده در سیستم نمایش داده می‌شود. کنار هر نام یک چک‌باکس وجود دارد. کاربر می‌تواند با تیک زدن یا برداشتن تیک هر انبار، آن را در گزارش لحاظ یا از آن حذف کند.

  • دکمه "همه موارد" (آیکون تیک سبز):

    با زدن این دکمه، تمام انبارهای موجود در لیست به صورت یکجا انتخاب می‌شوند.

  • دکمه "هیچکدام" (آیکون ضربدر قرمز):

    با زدن این دکمه، تیک تمام انبارها برداشته می‌شود.

  • دکمه "خروجی به اکسل" (در پایین پنل):

    این دکمه که در پایین‌ترین قسمت پنل راست قرار دارد، اطلاعات نمایش داده شده در جدول اصلی را عیناً به یک فایل اکسل منتقل می‌کند.

ج) شبکه نمایش داده‌ها (Main Grid)

این جدول در مرکز فرم قرار دارد و نتایج محاسبات را نمایش می‌دهد.

  • ستون "ردیف": شماره ردیف رکورد.
  • ستون "کد انبار": کد منحصر به فرد انبار یا فروشگاه.
  • ستون "نام انبار": نام تشریحی انبار.
  • ستون "تعداد موجودی": جمع کل تعداد کالاهای موجود در آن انبار (فارغ از نوع کالا). این عدد نشان‌دهنده حجم فیزیکی کالای موجود است.
  • ستون "ارزش موجودی (خرید)": ارزش ریالی کل موجودی انبار بر اساس نرخ خرید انتخابی (یا میانگین). این عدد نشان‌دهنده سرمایه خوابیده در انبار است.
  • ستون "ارزش موجودی (فروش)": ارزش ریالی کل موجودی انبار بر اساس نرخ فروش انتخابی. این عدد نشان‌دهنده پتانسیل درآمدی انبار است.
  • ستون "پیش‌بینی درآمد": اختلاف بین ارزش فروش و ارزش خرید. این عدد نشان‌دهنده سود ناخالص بالقوه موجود در انبار است (اگر تمام کالاها با قیمت تعیین شده فروخته شوند).

د) نوار وضعیت پایین (Bottom Panel)

در پایین‌ترین قسمت فرم، جمع ستون‌های اصلی نمایش داده می‌شود تا کاربر در یک نگاه وضعیت کلی تمام انبارهای انتخاب شده را ببیند:

  • جمع "تعداد موجودی"
  • جمع "ارزش موجودی (خرید)"
  • جمع "ارزش موجودی (فروش)"
  • جمع "پیش‌بینی درآمد"

۵.چهار مثال عملی کامل

💡 مثال ۱: محاسبه ارزش سرمایه در گردش انبار مرکزی

هدف: مدیر مالی می‌خواهد بداند دقیقاً چقدر سرمایه (به قیمت خرید) در انبار "مرکزی" خوابیده است.

  1. در پنل سمت راست، دکمه "هیچکدام" را بزنید تا تیک همه انبارها برداشته شود.
  2. فقط تیک انبار "مرکزی" را بزنید.
  3. در نوار بالا، روش محاسبه را روی "AVERAGE" (میانگین) قرار دهید تا دقیق‌ترین ارزش خرید محاسبه شود.
  4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  5. عدد نمایش داده شده در ستون "ارزش موجودی (خرید)"، سرمایه دقیق موجود در انبار مرکزی است.
💡 مثال ۲: پیش‌بینی درآمد فروشگاه‌های شعبه شمال

هدف: مدیر فروش می‌خواهد بداند اگر تمام اجناس موجود در فروشگاه‌های منطقه شمال (مثلاً شعبه ۱ و شعبه ۲) را بفروشد، چقدر درآمد کسب خواهد کرد.

  1. در پنل سمت راست، تیک انبارهای "شعبه ۱" و "شعبه ۲" را بزنید.
  2. روش محاسبه را روی "MANUAL" بگذارید.
  3. از لیست "نرخ فروش"، گزینه "قیمت مصرف‌کننده" (مثلاً قیمت یک) را انتخاب کنید.
  4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  5. جمع ستون "ارزش موجودی (فروش)" در پایین صفحه، کل درآمد پیش‌بینی شده را نشان می‌دهد.
💡 مثال ۳: مقایسه حجم موجودی انبارها برای انبارگردانی

هدف: مدیر انبار می‌خواهد بداند کدام انبارها بیشترین تعداد کالا را دارند تا برای انبارگردانی پایان سال برنامه‌ریزی کند.

  1. دکمه "همه موارد" را بزنید تا تمام انبارها انتخاب شوند.
  2. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  3. پس از نمایش لیست، روی تیتر ستون "تعداد موجودی" کلیک کنید تا جدول بر اساس تعداد مرتب شود.
  4. اکنون انبارها از بیشترین موجودی به کمترین (یا برعکس) مرتب شده‌اند و می‌توانید پرحجم‌ترین انبارها را شناسایی کنید.
  5. برای دیدن بهتر، روی دکمه "نمایش نمودار" کلیک کنید تا نمودار میله‌ای موجودی انبارها را ببینید.
💡 مثال ۴: بررسی موجودی کالاها تا تاریخ خاص (پایان فصل)

هدف: می‌خواهیم بدانیم در پایان فصل تابستان (۳۱ شهریور)، وضعیت موجودی انبار "پخش" چگونه بوده است.

  1. در فیلد "تا تاریخ"، تاریخ 1402/06/31 را وارد کنید.
  2. در لیست انبارها، فقط انبار "پخش" را انتخاب کنید.
  3. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  4. سیستم تمام اسناد بعد از این تاریخ را نادیده گرفته و موجودی را دقیقاً تا لحظه پایان روز ۳۱ شهریور محاسبه و نمایش می‌دهد.

۶.امکانات جانبی و پیشرفته

  • دابل کلیک روی ردیف‌ها: با دابل کلیک روی نام هر انبار در جدول، فرم پیشرفته‌تری باز می‌شود که موجودی آن انبار خاص را به تفکیک "کالا" نشان می‌دهد. این قابلیت برای ریشه‌یابی و تحلیل دقیق‌تر بسیار کاربردی است.
  • خروجی اکسل: دکمه خروجی اکسل در این فرم بسیار قدرتمند است و دقیقاً همان چیزی را که در گرید می‌بینید (با همان ترتیب ستون‌ها و فیلترها) به اکسل می‌فرستد.
  • آموزش آنلاین: دکمه‌ای با آیکون علامت سوال در بالای فرم وجود دارد که با کلیک روی آن، فیلم آموزشی مربوط به این بخش در سایت آپارات باز می‌شود.

گزارش موجودی آنلاین شعب

گزارش آنلاین موجودی کالا در سایر شعب و انبارها (Online Inter-Branch Inventory)

۱.مقدمه و اهمیت استراتژیک فرم

در اکوسیستم فروشگاه‌های زنجیره‌ای و سازمان‌های چند‌شعبه‌ای، یکی از حیاتی‌ترین چالش‌ها، عدم اطلاع لحظه‌ای از موجودی کالای سایر شعب است. تصور کنید مشتری در شعبه "الف" درخواست کالایی را دارد که در آن شعبه تمام شده است. در سیستم‌های سنتی، فروش از دست می‌رود. اما در سیستم یکپارچه مهسان، با استفاده از فرم "گزارش موجودی سایر شعب و انبارها ONLINE"، مدیر یا صندوق‌دار می‌تواند در کسری از ثانیه به سرور مرکزی (Central Server) متصل شده و ببیند که آیا این کالا در شعبه "ب" یا "انبار مرکزی" موجود است یا خیر.

این فرم، پنجره‌ای به سوی پایگاه داده مرکزی است و بدون اینکه نیاز باشد داده‌های سنگین همه شعب در سیستم محلی بارگذاری شود، تنها وضعیت کالای مورد نظر را استعلام می‌کند.


2.کالبدشکافی رابط کاربری (UI Breakdown)

این فرم با رویکرد "سادگی در عین کارآمدی" طراحی شده است. تمام اجزا در یک نگاه قابل دسترسی هستند. در ادامه، تک‌تک اجزای بصری فرم با جزئیات دقیق شرح داده می‌شوند.

ناحیه ۱: نوار ابزار عملیاتی (بالای فرم)

این ناحیه شامل ابزارهای ورودی و کنترلی است که کاربر از طریق آن‌ها با سیستم تعامل می‌کند.

  • کادر متنی "کد کالا / بارکد":
    • موقعیت: در گوشه سمت راست بالای فرم.
    • کارکرد: این فیلد محل ورود اطلاعات است. کاربر می‌تواند بارکد کالا را توسط دستگاه بارکدخوان در اینجا اسکن کند و یا کد کالا را به صورت دستی تایپ نماید.
    • رفتار هوشمند: این کادر به رویداد فشردن کلیدها حساس است. اگر کاربر پس از وارد کردن کد، کلید Enter را فشار دهد، سیستم به صورت خودکار دکمه جستجو را فعال می‌کند.
  • دکمه تصویری "ذره‌بین":
    • موقعیت: در سمت چپ کادر متنی کد کالا.
    • هینت (راهنمای شناور): "جستجو".
    • کارکرد: این دکمه فرمان اصلی ارسال درخواست به سرور را صادر می‌کند. با کلیک روی آن:
      • ابتدا بررسی می‌شود که کادر کد کالا خالی نباشد.
      • سپس ارتباط با سرور مرکزی برقرار می‌شود.
      • نتایج جستجو در جدول پایین صفحه نمایش داده می‌شود.
  • دکمه "جستجوی کالا" (Search Button):
    • موقعیت: در سمت چپ دکمه ذره‌بین.
    • کپشن (عنوان): "جستجوی کالا".
    • کارکرد: اگر کاربر کد کالا را نداند و بارکدخوان نیز در دسترس نباشد، با کلیک روی این دکمه، فرم استاندارد جستجوی کالا باز می‌شود. کاربر می‌تواند نام کالا را جستجو کرده و پس از یافتن، با تایید آن، کد کالا به صورت خودکار به کادر متنی این فرم منتقل شده و عملیات استعلام موجودی از سرور اجرا می‌شود.

ناحیه ۲: شبکه نمایش اطلاعات (Grid Area)

این بخش اصلی‌ترین قسمت فرم است که نتایج دریافتی از سرور را نمایش می‌دهد.

  • جدول داده‌ها (Data Grid):
    • موقعیت: فضای مرکزی فرم را اشغال می‌کند.
    • ساختار ستون‌ها:
      • ستون اول (نام شعبه/انبار): نام انبار یا شعبه‌ای که کالا در آن موجود است را نمایش می‌دهد (مثلاً "شعبه مرکزی"، "شعبه بازار"، "انبار شماره ۲").
      • ستون دوم (موجودی): تعداد دقیق موجودی قابل فروش آن کالا در آن شعبه خاص را نشان می‌دهد.
    • ویژگی‌های ظاهری: ردیف‌ها به صورت یکی در میان با رنگی متفاوت (معمولاً کرم یا آبی روشن) نمایش داده می‌شوند تا خوانایی بالا رود. فونت استفاده شده درشت و خوانا (معمولاً Tahoma) است.
    • رفتار: این جدول فقط خواندنی (Read-Only) است و کاربر نمی‌تواند اعداد آن را تغییر دهد، زیرا این اطلاعات مستقیماً از سرور مرکزی خوانده شده‌اند.

ناحیه ۳: نوار فرمان پایینی (Bottom Panel)

این ناحیه در پایین‌ترین قسمت فرم قرار دارد و دکمه خروج را در خود جای داده است.

  • دکمه "خروج" (Exit Button):
    • موقعیت: در سمت چپ پایین فرم.
    • کپشن (عنوان): "خروج".
    • کارکرد: با کلیک روی این دکمه، اتصال به سرور قطع شده، حافظه اشغال شده آزاد می‌گردد و فرم بسته می‌شود.

۴.راهنمای گام‌به‌گام عملیات (User Manual)

  1. ورود به فرم: از منوی گزارشات، گزینه مربوط به موجودی آنلاین شعب را انتخاب کنید.
  2. تعیین کالا:
    • روش الف (سریع): اگر بارکد کالا را دارید، دستگاه بارکدخوان را روی بارکد کالا بگیرید. کد به صورت خودکار در کادر "کد کالا" درج شده و جستجو انجام می‌شود.
    • روش ب (دستی): کد کالا را تایپ کرده و کلید اینتر را بزنید.
    • روش ج (جستجو): اگر کد را نمی‌دانید، دکمه "جستجوی کالا" را بزنید، نام کالا را تایپ کنید، آن را از لیست انتخاب کرده و تایید کنید.
  3. مشاهده نتایج: چند لحظه صبر کنید (بسته به سرعت اینترنت). لیست شعبی که این کالا را دارند به همراه تعداد موجودی در جدول وسط صفحه ظاهر می‌شود.
  4. تصمیم‌گیری: بر اساس نتایج، می‌توانید مشتری را به نزدیک‌ترین شعبه‌ای که کالا را دارد راهنمایی کنید یا درخواست انتقال کالا از آن شعبه را ثبت نمایید.

۵.چهار مثال عملی و کاربردی

💡 مثال ۱: نجات فروش در لحظه آخر (Customer Retention)

سناریو: مشتری در شعبه "ونک" یک جفت کفش سایز ۴۲ مدل "نایک ایر" را پسندیده است، اما انباردار می‌گوید که آخرین جفت همین الان فروخته شد. مشتری ناامید شده و قصد ترک فروشگاه را دارد.

اقدام کاربر: فروشنده بلافاصله فرم "گزارش موجودی آنلاین" را باز می‌کند. بارکد کفش (از روی لنگه دمو یا جعبه) را اسکن می‌کند.

نتیجه: سیستم نشان می‌دهد که "شعبه تجریش" ۳ جفت و "انبار مرکزی" ۵۰ جفت از این کالا موجودی دارند.

پایان خوش: فروشنده به مشتری می‌گوید: "نگران نباشید، شعبه تجریش ما این مدل را دارد. می‌توانیم برایتان رزرو کنیم یا با پیک ارسال کنیم." مشتری راضی شده و خرید انجام می‌شود.

💡 مثال ۲: تامین کالا برای سفارش عمده (Bulk Order Fulfillment)

سناریو: یک مشتری سازمانی به شعبه "بازار" مراجعه کرده و درخواست ۱۰۰ عدد "زونکن اداری" دارد. موجودی شعبه بازار فقط ۴۰ عدد است.

اقدام کاربر: مدیر شعبه وارد فرم گزارش آنلاین می‌شود و کد زونکن را جستجو می‌کند.

نتیجه: جدول نشان می‌دهد: شعبه بازار: ۴۰ عدد، شعبه انقلاب: ۳۰ عدد، شعبه جمهوری: ۴۰ عدد.

پایان خوش: مدیر متوجه می‌شود که با تجمیع موجودی دو شعبه دیگر، می‌تواند سفارش مشتری را تکمیل کند. او هماهنگی‌های لازم را برای ارسال کالا از دو شعبه دیگر انجام می‌دهد.

💡 مثال ۳: بررسی صحت بارکد و کدینگ کالا (Data Verification)

سناریو: انباردار یک کالای جدید دریافت کرده که بارکد آن مخدوش است، اما کد دستی روی آن نوشته شده. او شک دارد که آیا این کد در سیستم مرکزی تعریف شده است یا خیر.

اقدام کاربر: کد دستی را در کادر "کد کالا" وارد کرده و دکمه ذره‌بین را می‌زند.

نتیجه: اگر جدول خالی بماند یا پیامی مبنی بر عدم یافتن کالا نمایش داده شود، یعنی این کد در سرور مرکزی معتبر نیست. اگر لیست شعب نمایش داده شود، یعنی کالا معتبر است و حتی می‌توان دید کدام شعب دیگر اخیراً این کالا را موجود کرده‌اند.

💡 مثال ۴: مدیریت توزیع کالا توسط مدیر بازرگانی (Distribution Management)

سناریو: مدیر بازرگانی در دفتر مرکزی نشسته و می‌خواهد بداند کالای استراتژیک "روغن مایع" در کدام شعب تمام شده و در کدام شعب انباشته شده است تا دستور جابجایی (Transfer) صادر کند.

اقدام کاربر: او نام کالا را از طریق دکمه "جستجوی کالا" پیدا کرده و وضعیت را بررسی می‌کند.

نتیجه: سیستم نشان می‌دهد: شعبه شرق: ۰ عدد، شعبه غرب: ۵۰۰ عدد.

پایان خوش: مدیر متوجه عدم توازن موجودی می‌شود و دستور می‌دهد ۲۰۰ عدد از شعبه غرب به شعبه شرق منتقل شود تا از "خواب سرمایه" در غرب و "از دست رفتن فروش" در شرق جلوگیری شود.

تحلیل موجودی کالاها در انبار

گزارش تحلیلی موجودی کالاها در انبار (Inventory Analysis Report)

۱.مقدمه و فلسفه وجودی فرم

در مدیریت زنجیره تأمین و انبارداری پیشرفته، دانستن صرفِ "موجودی فعلی" کافی نیست. مدیران انبار و حسابداران صنعتی نیاز دارند بدانند این موجودی حاصل چه فرآیندهایی است. آیا کالا خریداری شده؟ تولید شده؟ یا از انبار دیگری منتقل شده است؟

فرم "گزارش تحلیلی موجودی کالاها"، قدرتمندترین ابزار تحلیلی در سیستم انبار مهسان است. تفاوت بنیادین این فرم با سایر گزارشات کاردکس یا موجودی در این است که این فرم، گردش کالا را به تفکیک ماهیت عملیات (خرید، فروش، تولید، مصرف، امانی، ضایعات و...) در ستون‌های مجزا نمایش می‌دهد. همچنین قابلیت منحصر‌به‌فرد "موجودی منطقی" (Logical Inventory) در این فرم، به کاربر اجازه می‌دهد تا سناریوهای مختلفی را برای محاسبه موجودی تعریف کند (مثلاً: موجودی کالا بدون در نظر گرفتن کالاهای امانی چقدر است؟).


۲.مسیر دسترسی و آغاز عملیات

برای ورود به این مرکز کنترل عملیاتی، از صفحه اصلی نرم‌افزار (میز کار)، مسیر زیر را طی کنید:

به منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" مراجعه کنید. -> زیرمنوی "گزارش خرید، فروش و موجودی کالا" را باز کنید. -> گزینه "گزارش تحلیل موجودی کالاها در انبار" را انتخاب نمایید.

توجه

با کلیک بر روی این گزینه، رویداد فراخوانی فرم اجرا شده و پنجره‌ای تمام‌صفحه با عنوان "گزارش تحلیلی موجودی کالا ..." نمایش داده می‌شود. سیستم به صورت هوشمند، تاریخ روز جاری را در فیلدهای تاریخ قرار می‌دهد تا گزارش به‌روز باشد.


۳.کالبدشکافی رابط کاربری (UI Anatomy)

این فرم از چندین ناحیه عملیاتی مجزا تشکیل شده است که با چیدمانی ارگونومیک، امکان فیلتر کردن دقیق و مشاهده نتایج را فراهم می‌آورد. در ادامه، تمام اجزا با استفاده از عنوان فارسی (Caption) یا توضیحات راهنما (Hint) آن‌ها شرح داده می‌شوند.

الف) نوار ابزار فوقانی (پنل تنظیمات پایه)

این نوار در بالاترین قسمت فرم قرار دارد و تنظیمات کلی گزارش را مدیریت می‌کند.

  • دکمه "استتار منو / نمایش منو":

    در گوشه سمت راست بالا، دکمه‌ای برای مدیریت فضای دید وجود دارد. با کلیک روی آن، پنل فیلترهای سمت راست جمع شده و فضای بیشتری به جدول داده‌ها اختصاص می‌یابد.

  • دکمه "جستجو و مشاهده جزئیات کاردکس" (آیکون ذره‌بین):

    در سمت چپ نوار ابزار قرار دارد. اگر روی ردیفی در جدول کلیک کرده باشید، با زدن این دکمه، مستقیماً به کاردکس ریز آن کالا هدایت می‌شوید.

  • دکمه "آموزش" (آیکون راهنما):

    با کلیک بر روی این دکمه، ویدئوی آموزشی مربوط به نحوه تحلیل موجودی کالاها برای کاربر پخش می‌شود.

ب) پنل فیلترهای پیشرفته (ستون سمت راست)

این پنل، قلب تپنده فیلترینگ گزارش است. کاربر می‌تواند با ترکیب شروط مختلف، دقیقاً به داده مورد نظر برسد.

  • گروه "مشخصات انبار":
    • دکمه جستجوی انبار (آیکون ذره‌بین): با کلیک روی این دکمه، لیست انبارها باز می‌شود. پس از انتخاب، نام و کد انبار در برچسب‌های روبروی آن نمایش داده می‌شود. این فیلتر حیاتی است، زیرا تحلیل موجودی معمولاً برای یک انبار خاص انجام می‌شود.
    • دکمه حذف انبار (آیکون ضربدر): انتخاب انبار را لغو کرده و گزارش را برای "همه انبارها" تنظیم می‌کند.
  • فیلترهای زمانی و سندی:
    • "از تاریخ" و "تا تاریخ": دو فیلتر تقویمی برای تعیین بازه زمانی گزارش. (مثلاً گزارش سه ماهه اول سال).
    • "از زمان" و "تا زمان": برای فیلتر دقیق‌تر بر اساس ساعت ثبت سند.
    • "از سند" و "تا سند": اگر بخواهید گزارش را محدود به یک بازه از شماره سریال اسناد انبار کنید.
  • فیلترهای ویژگی کالا:

    این بخش شامل مجموعه‌ای از فیلدهاست که هر کدام دکمه‌ای برای انتخاب از لیست دارند:

    • "بارکد کالا": جستجوی مستقیم یک کالا.
    • "نام کالا": جستجو بر اساس بخشی از نام.
    • "کد گروه": محدود کردن گزارش به یک گروه کالایی خاص (مثلاً فقط لبنیات).
    • "کلاس"، "برند"، "رنگ"، "سایز"، "جنس"، "نوع کالا"، "کد فنی"، "مدل": تمام ویژگی‌های تعریف شده در شناسنامه کالا در اینجا قابل فیلتر هستند.
    • "مصرف کننده" و "فصل مصرف": فیلترهای تکمیلی برای کالاهای خاص.
  • دکمه "حذف کلیه شروط":

    در پایین‌ترین قسمت پنل راست، دکمه‌ای عریض وجود دارد که با یک کلیک، تمام فیلترهای اعمال شده (تاریخ، کالا، انبار و...) را پاک کرده و فرم را به حالت اولیه باز می‌گرداند.

  • دکمه "محاسبه" (کلید میانبر F5):

    مهم‌ترین دکمه فرم. پس از تنظیم فیلترها، با فشردن این دکمه، موتور پردازشگر SQL فعال شده، داده‌ها را از جداول مختلف جمع‌آوری، تجمیع و در جدول نمایش می‌دهد.

  • دکمه "خروجی به اکسل":

    در کنار دکمه محاسبه، دکمه‌ای برای استخراج دقیق داده‌های جدول به فایل Excel تعبیه شده است.

ج) پنل تنظیمات محاسباتی (پایین پنل راست)

این بخش شامل چک‌باکس‌هایی است که منطق گزارش را تغییر می‌دهند.

  • گروه "نمایش اسناد":

    این چک‌باکس‌ها تعیین می‌کنند کدام ستون‌ها در جدول نمایش داده شوند:

    • "اول و پایان دوره": ستون‌های موجودی ابتدای دوره و پایان دوره را نمایش/مخفی می‌کند.
    • "تولید و مصرف": ستون‌های مربوط به اسناد تولید و حواله مصرف را مدیریت می‌کند.
    • "حواله و رسید بین انبار": ستون‌های نقل و انتقالات داخلی را کنترل می‌کند.
  • گروه "محاسبه موجودی و اختلاف موجودی منطقی":

    این بخش هوشمندی این فرم است. شما تعیین می‌کنید که "موجودی منطقی" شامل چه پارامترهایی باشد:

    • "خرید و فروش": (همیشه فعال است).
    • "اول دوره و پایان دوره": اگر تیک داشته باشد، موجودی اول دوره در محاسبه موجودی منطقی لحاظ می‌شود.
    • "تولید و مصرف": اگر تیک داشته باشد، تولید به عنوان ورودی و مصرف به عنوان خروجی در نظر گرفته می‌شود.
    • "حواله و رسید": اگر تیک داشته باشد، انتقالات بین انبار در محاسبات دخیل می‌شوند.
    • لیست کشویی "فی موجودی": تعیین می‌کند ارزش ریالی موجودی بر اساس کدام نرخ (قیمت خرید، قیمت فروش ۱ تا ۱۲) محاسبه شود.

د) جدول اصلی نمایش داده‌ها (Main Grid)

این جدول نتایج تحلیل را در ستون‌های تفکیک شده نمایش می‌دهد:

  • ردیف: شماره سطر.
  • بارکد و نام کالا: مشخصات شناسنامه‌ای کالا.
  • اول دوره: تعداد کالای موجود در سند افتتاحیه.
  • خرید: تعداد وارده از طریق فاکتور خرید.
  • رسید بین انبار: تعداد وارده از سایر انبارها.
  • برگشت از فروش: تعداد مرجوعی مشتریان (ورودی).
  • تولید: تعداد تولید شده (ورودی).
  • فروش: تعداد فروخته شده (خروجی).
  • حواله بین انبار: تعداد ارسال شده به سایر انبارها (خروجی).
  • برگشت از خرید: تعداد مرجوعی به تامین‌کننده (خروجی).
  • پایان دوره: تعداد در سند اختتامیه (خروجی).
  • مصرف: تعداد مصرف شده در خط تولید یا مصارف داخلی (خروجی).
  • موجودی | تعداد: موجودی واقعی سیستم (جمع جبری تمام ورودی‌ها منهای تمام خروجی‌ها).
  • موجودی | منطقی تعداد: موجودی محاسبه شده بر اساس تیک‌های انتخابی کاربر در پنل "محاسبه موجودی منطقی".
  • اختلاف موجودی | منطقی تعداد: تفاوت بین موجودی واقعی و موجودی منطقی. (این ستون برای کشف مغایرت‌ها بسیار حیاتی است).
  • ارزش واحد | موجودی: نرخ ریالی هر واحد کالا (بر اساس انتخاب کاربر).
  • ارزش موجودی: ارزش ریالی کل موجودی واقعی.
  • ارزش موجودی | منطقی: ارزش ریالی موجودی منطقی.
  • اختلاف ارزش | موجودی منطقی: تفاوت ریالی بین واقعیت و منطق انتخابی.

۵.چهار مثال عملی کامل

💡 مثال ۱: گزارش گردش و مانده موجودی "لوازم تحریر" در انبار "مرکزی"
  • هدف: مدیر انبار می‌خواهد بداند از هر قلم کالای لوازم تحریر، چقدر خریده، چقدر فروخته و الان چقدر در انبار مرکزی موجود است.
  • مراحل:
    1. روی دکمه جستجوی انبار کلیک کنید و "انبار مرکزی" را انتخاب نمایید.
    2. در فیلد "کد گروه"، گروه "لوازم تحریر" را انتخاب کنید.
    3. در پنل "نمایش اسناد"، تیک همه گزینه‌ها را بزنید تا تمام ستون‌ها دیده شوند.
    4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    5. در جدول، ستون‌های "خرید"، "فروش" و "موجودی | تعداد" را بررسی کنید.
💡 مثال ۲: تحلیل ضایعات و مصرف در خط تولید
  • هدف: مدیر تولید می‌خواهد بداند در ماه گذشته، چه مقدار "مواد اولیه" مصرف شده و چه مقدار محصول "تولید" شده است.
  • مراحل:
    1. تاریخ "از" و "تا" را برای ماه گذشته تنظیم کنید.
    2. در پنل "نمایش اسناد"، تیک "تولید و مصرف" را بزنید.
    3. در پنل "محاسبه موجودی منطقی"، تیک "تولید و مصرف" را فعال کنید.
    4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    5. جدول را بر اساس ستون "مصرف" مرتب کنید (با کلیک روی تیتر ستون) تا پرمصرف‌ترین مواد را شناسایی کنید.
💡 مثال ۳: کشف مغایرت بین "فروش" و "خروجی واقعی"
  • هدف: حسابرس می‌خواهد بداند آیا کالایی وجود دارد که بدون فاکتور فروش از انبار خارج شده باشد (مثلاً با حواله دستی)؟
  • مراحل:
    1. در پنل "محاسبه موجودی منطقی"، تیک "خرید و فروش" را نگه دارید اما تیک "حواله و رسید" و "تولید و مصرف" را بردارید.
    2. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    3. به ستون "اختلاف موجودی | منطقی تعداد" دقت کنید. اگر برای کالایی این عدد غیر صفر باشد، یعنی تغییری در موجودی آن کالا رخ داده که ناشی از خرید و فروش نیست (مثلاً حواله بین انبار یا مصرف بوده است).
💡 مثال ۴: ارزش‌گذاری ریالی موجودی انبار جهت ترازنامه
  • هدف: حسابدار می‌خواهد ارزش ریالی کل موجودی انبار را بر اساس "آخرین نرخ خرید" محاسبه کند.
  • مراحل:
    1. دکمه "حذف کلیه شروط" را بزنید تا فیلترها پاک شوند.
    2. از لیست کشویی "فی موجودی" (در پایین پنل راست)، گزینه "آخرین نرخ خرید" را انتخاب کنید.
    3. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    4. به پایین‌ترین ردیف جدول (Footer) بروید و عدد ستون "ارزش موجودی" را یادداشت کنید. این عدد ارزش کل موجودی انبار بر اساس آخرین نرخ خرید است.
    5. برای مستندسازی، دکمه "خروجی به اکسل" را بزنید و فایل را ذخیره کنید.

۶.نکات کلیدی و ترفندها

  • دابل کلیک: با دابل کلیک روی هر ردیف کالا در جدول، فرم کاردکس آن کالا باز می‌شود و ریز گردش (تاریخ به تاریخ) آن را نشان می‌دهد.
  • مرتب‌سازی: با کلیک روی تیتر هر ستون (مثلاً "فروش")، جدول بر اساس آن ستون مرتب (Sort) می‌شود. این کار برای پیدا کردن کالاهای پرفروش یا کم‌گردش عالی است.
  • رنگ‌بندی: اگر در تنظیمات برنامه رنگ‌بندی خاصی برای گرید تعریف شده باشد، ردیف‌ها به صورت یکی در میان رنگی نمایش داده می‌شوند تا خوانایی بالا رود.

مقایسه موجودی انبارها/فروشگاه ها

گزارش مقایسه موجودی کالاها در انبارها / فروشگاه‌ها (Comparative Inventory Report)


۱. مقدمه و فلسفه وجودی فرم

در سازمان‌های بزرگ، فروشگاه‌های زنجیره‌ای و شرکت‌های پخش که دارای چندین انبار یا شعبه فروش هستند، یکی از چالش‌های اصلی، مدیریت توزیع کالا و بالانس موجودی است. مدیران نیاز دارند بدانند که مثلاً کالای "الف" در انبار مرکزی چقدر موجود است و در شعبه ۱ و شعبه ۲ چه وضعیتی دارد. آیا در یک شعبه مازاد موجودی داریم در حالی که شعبه دیگر با کمبود مواجه است؟

فرم "گزارش مقایسه موجودی کالاها در انبارها" دقیقاً برای پاسخ به این نیاز حیاتی طراحی شده است. این فرم با یک رویکرد دو لایه (Master-Detail)، به شما اجازه می‌دهد تا وضعیت موجودی یک کالا را در تمام انبارها به صورت همزمان و مقایسه‌ای مشاهده کنید .بصورتیکه موجودی کالا در انبار مبنا (انبار مورد مقایسه) در جدول بالا و موجودی سایر انبارها یا فروشگاه ها در جدول پائین قابل مشاهده خواهد بود.


۲. مسیر دسترسی و نقطه آغازین

برای ورود به این مرکز کنترل استراتژیک موجودی، از صفحه اصلی نرم‌افزار (میز کار اصلی)، مسیر زیر را طی کنید:

1. به منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" بروید.
2. زیرمنوی "گزارش خرید، فروش و موجودی المانهای کالا" را باز کنید.
3. روی گزینه "گزارش مقایسه موجودی کالاها در انبارها | فروشگاه ها" کلیک کنید.


۳. کالبدشکافی رابط کاربری (UI Breakdown)

این فرم از چندین ناحیه هوشمند تشکیل شده است که با استفاده از پنل‌های بازشو و جداکننده‌ها (Splitter) مدیریت می‌شوند. در ادامه، جزء به جزء این فرم را با تمرکز بر "کپشن" و "هینت" (Hint) اجزا بررسی می‌کنیم.

الف) نوار ابزار فوقانی (Top Toolbar)

این نوار در بالاترین قسمت فرم قرار دارد و تنظیمات اولیه گزارش را در خود جای داده است.

  1. لیست کشویی "قیمت فروش":
    • کارکرد: تعیین می‌کند که ارزش ریالی موجودی کالاها بر اساس کدام نرخ محاسبه و نمایش داده شود.
    • گزینه‌ها: شامل ۱۲ قیمت فروش تعریف شده برای کالا (مانند قیمت مصرف‌کننده، قیمت عمده، قیمت همکار و...)، میانگین نرخ خرید و آخرین نرخ خرید. انتخاب صحیح این گزینه برای برآورد ارزش دارایی‌های انبار بسیار مهم است.
  2. دکمه‌های مرتب‌سازی:
    • دکمه "به ترتیب صعودی": با فعال کردن این دکمه و کلیک روی تیتر ستون‌های جدول، داده‌ها از کم به زیاد (A-Z یا 0-9) مرتب می‌شوند.
    • دکمه "به ترتیب نزولی": با فعال کردن این دکمه، داده‌ها از زیاد به کم (Z-A یا 9-0) مرتب می‌شوند.

ب) پنل فیلترهای پیشرفته (Side Panel - Right)

این پنل کشویی در سمت راست فرم قرار دارد و قلب تپنده فیلترینگ گزارش است.

  1. بخش "گروه‌بندی انبار":
    • دکمه "جستجو" (---): با کلیک روی این دکمه، فرم انتخاب گروه‌های انبار باز می‌شود. این ویژگی برای سازمان‌هایی که انبارهای خود را منطقه‌بندی کرده‌اند (مثلاً انبارهای شمال، جنوب، مرکز) بسیار کاربردی است.
    • دکمه "حذف" (آیکون ضربدر): فیلتر گروه انبار را پاک کرده و لیست انبارها را به حالت پیش‌فرض (نمایش همه) برمی‌گرداند.
  2. لیست انتخاب انبارها:
    • این لیست تمام انبارها و فروشگاه‌های تعریف شده در سیستم را نمایش می‌دهد.
    • شما می‌توانید با تیک زدن کنار نام هر انبار، آن را در گزارش مقایسه‌ای شرکت دهید.
    • دکمه‌های پایین لیست: دو دکمه کوچک در پایین لیست وجود دارد که برای "انتخاب همه" (تیک زدن تمام انبارها) و "لغو انتخاب همه" (برداشتن تیک تمام انبارها) استفاده می‌شوند.
  3. کادر جستجو در لیست انبارها:
    • در پایین لیست انبارها، یک کادر متنی وجود دارد که می‌توانید نام انبار مورد نظر را تایپ کنید تا سریعاً در لیست پیدا شود.

ج) پنل شروط مقداری (Side Panel - Left of Right Panel)

این پنل در کنار لیست انبارها قرار دارد و به شما اجازه می‌دهد تا گزارش را بر اساس "مقدار موجودی" فیلتر کنید.

  1. بخش "تعیین مقادیر":
    • دکمه "انتخاب انبار مورد مقایسه" (---): با کلیک روی این دکمه، لیست انبارها باز می‌شود تا یک "انبار مبنا" (Reference Warehouse) انتخاب کنید. این انبار، محوری است که موجودی سایر انبارها با آن سنجیده می‌شود.
    • کادر "موجودی فعلی بیش از": اگر عددی در این کادر وارد کنید، سیستم فقط کالاهایی را نشان می‌دهد که موجودی آن‌ها در "انبار مبنا" بیشتر از این عدد باشد.
    • کادر "موجودی فعلی کمتر از": اگر عددی در این کادر وارد کنید، سیستم فقط کالاهایی را نشان می‌دهد که موجودی آن‌ها در "انبار مبنا" کمتر از این عدد باشد.
  2. بخش "مقایسه با سایر انبارها":
    • کادر "موجودی دیگر انبارها کمتر از": با وارد کردن عدد در اینجا، سیستم کالاهایی را پیدا می‌کند که موجودی آن‌ها در انبار مبنا نرمال است، اما در سایر انبارها کمتر از این مقدار است (شناسایی کمبود در شعب).
    • کادر "موجودی دیگر انبارها بیش از": برعکس حالت قبل، برای شناسایی مازاد موجودی (Overstock) در سایر شعب استفاده می‌شود.
  3. چک‌باکس "سایر سرورها":
    • اگر سازمان شما از معماری توزیع‌شده استفاده می‌کند و برخی انبارها روی سرورهای جداگانه هستند، با تیک زدن این گزینه و وارد کردن نام سرور و دیتابیس، سیستم می‌تواند موجودی آن انبارها را نیز بخواند و مقایسه کند.
  4. دکمه "انتخاب انبارها >>":
    • این دکمه پنل لیست انبارها را باز و بسته می‌کند تا فضای بیشتری در اختیار داشته باشید.

د) پنل فیلترهای ویژگی کالا (Bottom Right)

در پایین‌ترین قسمت پنل سمت راست، فیلترهای مربوط به مشخصات کالا قرار دارند:

  • "کد کالا"، "بارکد کالا"، "نام کالا": جستجوی مستقیم یک کالای خاص.
  • "کد گروه"، "کلاس"، "برند"، "رنگ"، "سایز"، "جنس"، "فصل مصرف"، "مصرف‌کننده"، "کد فنی"، "مدل"، "کد تامین‌کننده": تمام این فیلدها دارای دکمه جستجو هستند و به شما امکان می‌دهند گزارش را روی یک دسته خاص از محصولات متمرکز کنید.
  • دکمه "حذف کلیه شروط": تمام فیلترهای اعمال شده را پاک می‌کند.

هـ) دکمه‌های عملیاتی اصلی (Bottom Center)

در پایین فرم، دکمه‌های اصلی اجرا قرار دارند:

  • دکمه "محاسبه": با زدن این دکمه، سیستم بر اساس تمام شروط و انبارهای انتخاب شده، شروع به پردازش و جمع‌آوری اطلاعات می‌کند.
  • دکمه "چاپ": ارسال خروجی گزارش به چاپگر با امکان پیش‌نمایش.
  • دکمه "نمایش مقادیر در جدول واحد": این دکمه یک قابلیت فوق‌العاده است که تمام اطلاعات را در یک جدول ماتریسی (Cross-Tab) تجمیع می‌کند، به طوری که نام کالاها در سطرها و نام انبارها در ستون‌ها قرار می‌گیرند.

و) جداول نمایش داده‌ها (Grids)

این فرم دارای دو جدول اصلی است که به صورت Master-Detail عمل می‌کنند:

  1. جدول بالایی (Master Grid - CRDBGrid1):
    • این جدول لیست کالاهای موجود در "انبار مبنا" (یا انباری که در شرط اول انتخاب شده) را نشان می‌دهد.
    • ستون‌ها: ردیف، سرفصل، کد کالا، نام کالا، تعداد موجودی (در انبار مبنا)، مکان کالا، قیمت واحد، تعداد ورودی، تعداد خروجی، تاریخ آخرین ورود، تاریخ آخرین خروج.
  2. جدول پایینی (Detail Grid - CRDBGrid2):
    • این جدول، جزئیات موجودی کالای انتخاب شده در جدول بالا را در "سایر انبارها" نشان می‌دهد.
    • وقتی روی یک کالا در جدول بالا کلیک می‌کنید، بلافاصله در این جدول می‌بینید که همان کالا در انبار ۱، انبار ۲ و... چه وضعیتی دارد.
    • ستون‌ها: ردیف، کد انبار، نام انبار، کد کالا، نام کالا، قیمت واحد، تعداد موجودی، تعداد ورودی، تعداد خروجی، تاریخ آخرین ورود، تاریخ آخرین خروج.
    • نکته بصری: اگر موجودی کالا در یک انبار صفر یا منفی باشد، ردیف مربوطه در این جدول با رنگ زرد متمایز می‌شود تا توجه کاربر را جلب کند.

۴. تحلیل روند عملیات (زیر پوست نرم‌افزار)

وقتی کاربر دکمه "محاسبه" را می‌زند، مراحل زیر در کد (BitBtn1Click) اجرا می‌شود:

  1. اعتبارسنجی: سیستم ابتدا چک می‌کند که آیا "انبار مبنا" انتخاب شده است یا خیر. اگر انتخاب نشده باشد، پیام خطا می‌دهد.
  2. آماده‌سازی محیط: جداول موقت قبلی (اگر وجود داشته باشند) حذف می‌شوند تا داده‌های جدید جایگزین شوند.
  3. ساخت کوئری انبار مبنا:
    • سیستم یک دستور SQL پیچیده می‌سازد که موجودی کالاهای "انبار مبنا" را محاسبه می‌کند.
    • این محاسبه شامل جمع ورودی‌ها منهای جمع خروجی‌هاست.
    • شروط فیلتر (مانند گروه کالا، برند و...) در این مرحله اعمال می‌شوند.
    • نتیجه در یک جدول موقت در دیتابیس ذخیره می‌شود.
  4. حلقه روی سایر انبارها:
    • سیستم تک‌تک انبارهای تیک‌خورده در لیست را بررسی می‌کند.
    • برای هر انبار، موجودی کالاهایی که در مرحله قبل (انبار مبنا) شناسایی شده‌اند را محاسبه می‌کند.
    • نتایج به جدول موقت اضافه می‌شوند.
  5. نمایش داده‌ها:
    • جدول بالایی به داده‌های انبار مبنا متصل می‌شود.
    • جدول پایینی به داده‌های سایر انبارها متصل می‌شود و با تغییر رکورد در جدول بالا، فیلتر می‌شود.

۵. چهار مثال عملی کامل

💡 مثال ۱: شناسایی کالاهای ناموجود در شعبه ۱ که در انبار مرکزی موجودند
  • هدف: مدیر می‌خواهد بداند چه کالاهایی در انبار مرکزی موجود است اما در شعبه ۱ تمام شده است تا دستور ارسال بار صادر کند.
  • مراحل:
    1. در پنل سمت راست، دکمه "انتخاب انبار مورد مقایسه" را بزنید و "انبار مرکزی" را انتخاب کنید.
    2. در کادر "موجودی فعلی بیش از"، عدد 0 را وارد کنید (یعنی کالاهایی که در مرکز موجودند).
    3. در لیست انبارها، تیک "شعبه ۱" را بزنید (و بقیه را بردارید).
    4. در کادر "موجودی دیگر انبارها کمتر از"، عدد 1 را وارد کنید (یعنی در شعبه ۱ موجودی صفر یا کمتر باشد).
    5. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    6. جدول بالا لیست کالاهایی را نشان می‌دهد که باید به شعبه ۱ ارسال شوند.
💡 مثال ۲: مقایسه موجودی گروه "لوازم تحریر" در تمام شعب
  • هدف: بررسی پراکندگی موجودی لوازم تحریر در سطح کل فروشگاه‌ها.
  • مراحل:
    1. در پنل سمت راست، دکمه "انتخاب انبار مورد مقایسه" را بزنید و یکی از انبارها (مثلاً مرکزی) را انتخاب کنید.
    2. در لیست انبارها، دکمه "انتخاب همه" را بزنید.
    3. در فیلد "کد گروه"، دکمه جستجو را بزنید و گروه "لوازم تحریر" را انتخاب کنید.
    4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    5. سپس دکمه "نمایش مقادیر در جدول واحد" را بزنید.
    6. یک جدول ماتریسی باز می‌شود که نام کالاها در سطر و نام تمام شعب در ستون‌ها قرار دارد و موجودی هر کدام را نشان می‌دهد. این بهترین نما برای مقایسه کلی است.
💡 مثال ۳: ارزش‌گذاری ریالی موجودی برند "سامسونگ" در انبار "مرکزی"
  • هدف: محاسبه ارزش ریالی کالاهای سامسونگ موجود در انبار مرکزی بر اساس آخرین قیمت خرید.
  • مراحل:
    1. از نوار ابزار بالا، لیست کشویی "قیمت فروش" را باز کرده و گزینه "آخرین نرخ خرید" را انتخاب کنید.
    2. انبار "مرکزی" را به عنوان انبار مبنا انتخاب کنید.
    3. در فیلد "برند"، دکمه جستجو را بزنید و "سامسونگ" را انتخاب کنید.
    4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    5. در جدول بالا، ستون "قیمت واحد" نشان‌دهنده آخرین نرخ خرید و ستون "تعداد موجودی" نشان‌دهنده تعداد است. (برای دیدن جمع کل ریالی، می‌توانید از دکمه "نمایش مقادیر در جدول واحد" و سپس خروجی اکسل استفاده کنید).
💡 مثال ۴: ردیابی کالای خاص با بارکد ۱۲۳۴۵۶
  • هدف: مشتری تماس گرفته و کالایی با بارکد خاص می‌خواهد. می‌خواهیم ببینیم در کدام شعبه موجود است.
  • مراحل:
    1. انبار "مرکزی" را به عنوان مبنا انتخاب کنید.
    2. در لیست انبارها، "انتخاب همه" را بزنید.
    3. در فیلد "بارکد کالا"، عدد 123456 را وارد کنید (یا با بارکدخوان اسکن کنید).
    4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
    5. اگر کالا در انبار مرکزی باشد، در جدول بالا نمایش داده می‌شود. با کلیک روی آن، در جدول پایین موجودی آن در تمام شعب دیگر لیست می‌شود. اگر در مرکز نباشد اما در شعب باشد، باید انبار مبنا را تغییر دهید یا از گزارش "موجودی کالا" استفاده کنید (این فرم خاصیت مقایسه‌ای دارد و محوریت با انبار مبناست).

۶. امکانات جانبی و پیشرفته

  • کاردکس کالا: با دابل کلیک روی هر ردیف در جدول بالا یا پایین، فرم کاردکس آن کالا در آن انبار خاص باز می‌شود و ریز گردش (ورود و خروج) را نشان می‌دهد.
  • نمایش تصویر کالا: با فشردن کلید F2 روی هر کالا، تصویر آن نمایش داده می‌شود.
  • خروجی اکسل: در حالت "نمایش مقادیر در جدول واحد"، دکمه‌ای برای ارسال کل جدول ماتریسی به اکسل وجود دارد که برای تحلیل‌های آماری بسیار مفید است.
  • لینک به وب‌سایت: اگر کالا دارای تصویر باشد، امکان مشاهده تصویر در وب‌سایت شرکت نیز وجود دارد (برای کالاهایی که در فروشگاه اینترنتی فعال هستند).

7 . مستندات جامع و راهنمای کاربری فوق‌تخصصی نرم‌افزار جامع مالی مهسان

بخش: گزارش مقایسه موجودی کالاها در انبارها | فروشگاه‌ها - نمایش تجمیعی در یک جدول


۱. مقدمه و هدف استراتژیک

در سیستم‌های انبارداری چندشعبه‌ای یا چندانباره، یکی از چالش‌های اصلی مدیران، مقایسه سریع موجودی یک کالا در تمام انبارهاست. فرم اصلی گزارش مقایسه موجودی این اطلاعات را در دو جدول جداگانه (یکی برای انبار منتخب و دیگری برای سایر انبارها) نمایش می‌دهد. اما گاهی نیاز است که این اطلاعات به صورت "ماتریسی" و در یک جدول واحد دیده شوند؛ به طوری که نام کالاها در سطرها و نام انبارها در ستون‌ها قرار گیرند.

کلید عملیاتی "نمایش مقادیر در جدول واحد"دقیقاً برای همین منظور طراحی شده است. این کلید، یک گزارش ماتریسی پویا (Dynamic Matrix Report) تولید می‌کند که در آن هر انبار تبدیل به یک ستون می‌شود و موجودی کالا در آن انبار، در سلول مربوطه نمایش داده می‌شود.


۲. مسیر دسترسی و نقطه شروع

برای رسیدن به این قابلیت پیشرفته، مسیر زیر را طی کنید:

1. از صفحه اصلی نرم‌افزار، وارد منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" شوید.
2. گزینه "گزارش مقایسه موجودی کالاها در انبارها | فروشگاه ها" را انتخاب کنید.
3. پس از باز شدن فرم اصلی گزارش مقایسه موجودی، در پایین صفحه (پنل پایینی)، روی دکمه‌ای با عنوان "نمایش مقادیر در جدول واحد" کلیک کنید.


۴. کالبدشکافی فرم "نمایش در یک جدول"

این فرم که نتیجه نهایی عملیات فوق است، از اجزای زیر تشکیل شده است:

الف) نوار ابزار فوقانی (Top Toolbar)

این نوار آبی‌رنگ در بالای فرم قرار دارد و ابزارهای خروجی و تنظیمات را در خود جای داده است.

  1. دکمه "Export to Excel" (خروجی به اکسل):
    • عملکرد: با کلیک روی این دکمه، کل جدول ماتریسی (شامل تمام ستون‌های انبارها) دقیقاً به همان شکلی که می‌بینید، به یک فایل اکسل منتقل می‌شود. این قابلیت برای تحلیل‌های بعدی یا اشتراک‌گذاری گزارش حیاتی است.
  2. دکمه‌های مرتب‌سازی (Sort Buttons):
    • "به ترتیب صعودی": جدول را بر اساس ستونی که روی تیتر آن کلیک کرده‌اید، از کم به زیاد مرتب می‌کند.
    • "به ترتیب نزولی": جدول را از زیاد به کم مرتب می‌کند.
    • نکته: با کلیک روی تیتر هر ستون (مثلاً ستون "انبار مرکزی")، رنگ تیتر تغییر کرده (آبی یا قرمز) و داده‌ها بر اساس موجودی آن انبار مرتب می‌شوند.
  3. دکمه "ویژگی‌های پیشرفته" (آیکون چرخ‌دنده/تنظیمات):
    • این دکمه امکان افزودن ستون‌های اطلاعاتی بیشتر (مانند تصویر کالا، مشخصات فنی و...) را به گزارش فراهم می‌کند.

ب) جدول اصلی داده‌ها (Main Grid)

این جدول قلب تپنده فرم است و اطلاعات را به صورت ماتریسی نمایش می‌دهد.

  • ستون‌های ثابت (سمت راست): شامل مشخصات کالا (کد، نام، سرفصل، قیمت).
  • ستون‌های متغیر (سمت چپ): هر ستون نماینده یک انبار است.
  • سلول‌ها: عدد داخل هر سلول، نشان‌دهنده "موجودی تعدادی" آن کالا در آن انبار خاص است.
  • قابلیت‌های تعاملی:
    • رنگ‌بندی: ردیف‌ها به صورت یکی در میان رنگی (کرم/سفید) هستند تا خوانایی بالا رود.
    • دابل کلیک: با دابل کلیک روی هر ردیف، اگر کالا دارای تصویر باشد، تصویر آن نمایش داده می‌شود (یا لینک تصویر باز می‌شود).

ج) منوی کلیک راست (Context Menu)

با کلیک راست روی جدول، گزینه‌های زیر در دسترس هستند:

  • "نمایش تصویر": پنجره نمایش تصویر کالا را باز می‌کند.
  • "خروج": فرم را می‌بندد.

۵. مثال عملی کامل: مقایسه موجودی "لپ‌تاپ" در انبار مرکزی با ۵ شعبه

💡 سناریو

مدیر فروشگاه زنجیره‌ای می‌خواهد بداند از مدل "لپ‌تاپ ایسوس "، در انبار مرکزی و هر یک از 4 شعبه فروشگاه (مرکزی و شمال، جنوب، شرق، غرب) دقیقاً چند عدد موجود است تا بتواند برای تقسیم کالا از انبار مرکزی به شعب تصمیم‌گیری کند.

مراحل اجرا:

  1. ورود به گزارش اصلی:
    • از منوی "گزارشات"، وارد "گزارش مقایسه موجودی کالاها در انبارها" شوید.
  2. تنظیم فیلترها (در فرم مادر):
    • ابتدا انبار مرکزی را بعنوان انبار مبنا (انبار مورد مقایسه) را انتخاب نمائید.
    • در پنل سمت راست، روی دکمه "انتخاب انبارها" کلیک کنید.
    • از لیست باز شده، تیک سایر مورد نظر (شمال، جنوب، شرق، غرب) را بزنید.
    • در فیلد "نام کالا"، عبارت "لپ‌تاپ ایسوس" را تایپ کنید).یا گروه لپ تاپ و برند ایسوس را انتخاب نمائید)
    • دکمه "محاسبه" را بزنید.
  3. مشاهده اولیه:
    • سیستم لیست کالاها را می‌آورد، اما موجودی هر انبار در ردیف‌های جداگانه است که مقایسه را سخت می‌کند.
  4. استفاده از کلید جادویی:
    • در پایین فرم، روی دکمه "نمایش مقادیر در جدول واحد" کلیک کنید.
  5. تحلیل در فرم ماتریسی:
    • فرم جدید باز می‌شود.
    • حالا یک جدول دارید که نام کالاها در سطرهاست.
    • ۵ ستون با نام‌های "مرکزی"، "شمال"، "جنوب"، "شرق" و "غرب" ایجاد شده است.
    • به راحتی می‌بینید که مثلاً:
      • لپ‌تاپ X515 رنگ مشکی: در "مرکزی" ۱۰ عدد، در "شمال" ۰ عدد، در "غرب" ۵ عدد موجود است.
    • تصمیم‌گیری: مدیر فوراً دستور می‌دهد ۵ عدد از انبار "مرکزی" به انبار "شمال" منتقل شود.
  6. خروجی:
    • مدیر روی دکمه "Export to Excel" کلیک می‌کند تا این جدول را برای واحد لجستیک ارسال کند.

۶. نکات آموزشی و ترفندها

  • مرتب‌سازی هوشمند: اگر می‌خواهید بدانید کدام کالا بیشترین موجودی را در "انبار شرق" دارد، کافیست روی تیتر ستون "انبار شرق" کلیک کنید. کل جدول بر اساس موجودی آن انبار مرتب می‌شود.
  • لینک تصاویر: اگر ستون "لینک تصویر" را اضافه کرده باشید، با دابل کلیک روی آن، مرورگر باز شده و عکس کالا را از وب‌سایت نشان می‌دهد.
  • سرعت: تولید این گزارش ممکن است چند ثانیه طول بکشد، زیرا سیستم باید موجودی تک‌تک کالاها را در تک‌تک انبارها محاسبه و در کنار هم قرار دهد. صبور باشید!

کالاهای پر/کم/بی فروش (ورود)

گزارش تحلیلی کالاهای پرفروش، کم‌فروش، بی‌فروش و ورودی انبار

۱.مقدمه و اهمیت استراتژیک فرم

در مدیریت موجودی و فروش، شناسایی کالاهایی که "ستاره" فروش هستند و کالاهایی که "سربار" انبار شده‌اند، کلید موفقیت است. فرم "گزارش کالاهای پرفروش | کم‌فروش | بی‌فروش | بر مبنای ورود" یک ابزار تحلیلی قدرتمند است که به مدیران انبار و فروش اجازه می‌دهد تا با دقت میکروسکوپی، رفتار کالاها را در بازه‌های زمانی مختلف رصد کنند.

این فرم نه تنها به شما می‌گوید چه کالایی بیشترین فروش را داشته، بلکه نشان می‌دهد چه کالایی با وجود ورود به انبار، هیچ فروشی نداشته (خواب سرمایه) و یا موجودی آن بیش از حد نیاز است. همچنین امکان تحلیل بر مبنای "ورود کالا" (خرید، تولید و...) نیز فراهم شده است تا بتوانید گردش کالا را از لحظه ورود تا خروج ردیابی کنید.


۲.مسیر دسترسی و نقطه شروع

برای ورود به این مرکز فرماندهی تحلیل کالا، از صفحه اصلی نرم‌افزار (میز کار اصلی)، مسیر زیر را طی کنید:

به منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" بروید. -> روی گزینه "گزارش کالاهای پر فروش | کم فروش | بی فروش | برمبنای ورود" کلیک کنید.

با این کلیک، فرم تحلیل کالا باز می‌شود. در لحظه باز شدن، سیستم به صورت خودکار لیست تمام انبارها را در پنل سمت راست بارگذاری می‌کند تا کاربر بتواند انبار یا انبارهای هدف را انتخاب کند.


۳.کالبدشکافی رابط کاربری (UI Breakdown)

این فرم از چندین ناحیه عملیاتی هوشمند تشکیل شده است که با مکانیزم‌های پیشرفته مدیریت می‌شوند. در ادامه، جزء به جزء این فرم را با تمرکز بر "کپشن" و "هینت" (Hint) اجزا بررسی می‌کنیم.

الف) نوار ابزار فوقانی (Top Toolbar)

این نوار آبی‌رنگ در بالاترین قسمت فرم قرار دارد و تنظیمات بنیادین گزارش را در خود جای داده است.

  • لیست کشویی "روش محاسبه بهای تمام شده":
    • کارکرد: تعیین می‌کند که سیستم چگونه ارزش ریالی کالاهای گزارش شده را محاسبه کند.
    • گزینه‌ها:
      • Fifo: (اولین صادره از اولین وارده) مناسب برای کالاهای دارای تاریخ انقضا.
      • Lifo: (اولین صادره از آخرین وارده).
      • Average: (میانگین موزون) سیستم میانگین نرخ خرید کالاها را محاسبه کرده و مبنای قیمت‌گذاری قرار می‌دهد.
      • دستی: با انتخاب این گزینه، دو لیست کشویی دیگر ظاهر می‌شوند که به شما اجازه می‌دهند یکی از ۱۲ نرخ تعریف شده برای کالا (مثلاً قیمت مصرف‌کننده، قیمت همکار و...) را به عنوان مبنای محاسبات "فی خرید" و "فی فروش" انتخاب کنید.
  • دکمه "استتار منو / نمایش منو":

    یک دکمه در گوشه راست که پنل فیلترهای سمت راست را باز و بسته می‌کند تا فضای بیشتری برای دیدن جدول داده‌ها داشته باشید.

  • دکمه "راهنما":

    با کلیک بر روی این دکمه، یک ویدئوی آموزشی آنلاین مربوط به نحوه کار با این فرم برای کاربر پخش می‌شود.

ب) پنل فیلترهای پیشرفته (Side Panel)

این پنل در سمت راست فرم قرار دارد و ابزارهای دقیق برای محدود کردن دامنه گزارش را فراهم می‌کند.

  • بخش "انتخاب انبارها":

    یک لیست چک‌باکس‌دار که تمام انبارهای تعریف شده در سیستم را نمایش می‌دهد. شما باید حداقل یک انبار را تیک بزنید. دکمه‌های "انتخاب همه موارد" و "لغو انتخاب همه" در پایین این لیست برای سهولت کار تعبیه شده‌اند.

  • بخش "تعیین مقادیر" (فیلترهای کمی):

    این بخش قلب تپنده تحلیل است و به شما اجازه می‌دهد معیارهای "پرفروش" یا "کم‌فروش" بودن را تعریف کنید:

    • "مقدار موجودی بیش از": فقط کالاهایی را نشان می‌دهد که موجودی فعلی آن‌ها از عدد وارد شده بیشتر باشد.
    • "مقدار موجودی کمتر از": فقط کالاهایی را نشان می‌دهد که موجودی فعلی آن‌ها از عدد وارد شده کمتر باشد.
    • "مقدار ورودی بیش از": فقط کالاهایی را نشان می‌دهد که در بازه زمانی انتخابی، بیش از این مقدار وارد انبار شده‌اند.
    • "مقدار فروش بیش از": (معیار پرفروش بودن) کالاهایی که فروششان از این عدد بیشتر است.
    • "مقدار فروش کمتر از": (معیار کم‌فروش بودن) کالاهایی که فروششان از این عدد کمتر است.
    • "درصد فروش رفته از ... تا ...": این فیلتر بسیار هوشمند است. نسبت "فروش" به "موجودی قابل فروش" (موجودی اول دوره + ورودی طی دوره) را محاسبه می‌کند. مثلاً اگر بخواهید کالاهایی را ببینید که بیش از ۸۰ درصد موجودی‌شان فروش رفته، در فیلد اول عدد ۸۰ و در فیلد دوم عدد ۱۰۰ را وارد کنید.
  • بخش "محدوده تاریخ ورود به انبار یا فروشگاه":
    • "از تاریخ" / "تا تاریخ": اگر می‌خواهید گزارش را بر مبنای "ورود کالا" بگیرید، این بازه زمانی مشخص می‌کند که کالاهایی که در این تاریخ‌ها وارد شده‌اند بررسی شوند.
  • بخش "محدوده تاریخ فروش از انبار یا فروشگاه":
    • "از تاریخ" / "تا تاریخ": این بازه زمانی مشخص می‌کند که فروش کالا در چه دوره‌ای محاسبه شود.
  • فیلترهای ویژگی کالا:
    • "کد کالا"، "بارکد کالا"، "نام کالا": جستجو بر اساس مشخصات اصلی کالا.
    • "کد گروه": محدود کردن گزارش به یک گروه کالایی خاص (از درخت کالا).
    • "کلاس"، "برند"، "رنگ"، "سایز"، "جنس"، "فصل مصرف"، "مصرف‌کننده"، "کد فنی"، "مدل": فیلترهای تکمیلی برای تحلیل دقیق‌تر.
    • "کد تامین کننده": برای مشاهده عملکرد کالاهای یک تامین‌کننده خاص.
  • دکمه "محاسبه":

    فرمان اجرای گزارش. با زدن این دکمه، سیستم تمام شروط را بررسی کرده و لیست کالاها را استخراج می‌کند.

  • دکمه "حذف کلیه شروط":

    تمام فیلترهای اعمال شده را پاک کرده و فرم را به حالت اولیه برمی‌گرداند.

ج) شبکه نمایش داده‌ها (Main Grid)

این جدول، خروجی نهایی گزارش را نمایش می‌دهد.

  • ردیف: شماره سطر.
  • سرفصل: کد سرفصل کالا.
  • کد کالا: بارکد یا کد منحصر به فرد کالا.
  • نام کالا: شرح کامل کالا.
  • قیمت خرید: نرخ خرید کالا (بر اساس روش محاسبه انتخابی).
  • قیمت فروش: نرخ فروش کالا.
  • % فروش رفته: درصدی از موجودی کالا که در بازه زمانی انتخابی به فروش رسیده است.
  • تعداد ورودی: جمع کل وارده به انبار در بازه زمانی.
  • تعداد فروش: جمع کل فروخته شده.
  • تعداد خروجی: جمع کل خارج شده (شامل فروش، مصرف، ضایعات و...).
  • موجودی فعلی: مانده موجودی کالا در انبار.
  • تاریخ آخرین ورودی: آخرین باری که این کالا وارد انبار شده است.
  • تاریخ آخرین فروش: آخرین باری که این کالا فاکتور شده است.

د) پنل جزئیات (Detail Panel)

در پایین فرم، یک جدول کوچکتر وجود دارد که با کلیک روی دکمه "نمایش جزئیات" ظاهر می‌شود. این جدول ریز گردش کالای انتخاب شده در گرید اصلی را در انبارهای مختلف نشان می‌دهد. این ویژگی برای فروشگاه‌های زنجیره‌ای بسیار حیاتی است تا بدانند عملکرد فروش کالا در شعب مختلف چگونه بوده است است.


۵.چهار مثال عملی کامل

💡 مثال ۱: شناسایی کالاهای "خواب رفته" (Dead Stock)

هدف: مدیر انبار می‌خواهد لیست کالاهایی را ببیند که موجودی دارند اما در ۳ ماه گذشته هیچ فروشی نداشته‌اند.

مراحل:

  1. در لیست انبارها، انبار "مرکزی" را تیک بزنید.
  2. در بخش "محدوده تاریخ فروش"، بازه ۳ ماه گذشته را وارد کنید.
  3. در فیلد "مقدار موجودی بیش از"، عدد 0 را وارد کنید (یعنی کالاهایی که موجودی دارند).
  4. در فیلد "مقدار فروش کمتر از"، عدد 1 را وارد کنید (یعنی فروش صفر).
  5. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  6. لیست نمایش داده شده، کالاهای خواب رفته هستند. می‌توانید با دکمه "چاپ"، این لیست را برای تصمیم‌گیری در مورد حراج یا مرجوعی پرینت بگیرید.
💡 مثال ۲: شناسایی کالاهای "پرفروش" (Best Sellers) برای سفارش‌گذاری مجدد

هدف: مسئول خرید می‌خواهد بداند کدام کالاها در ماه جاری بیش از ۱۰۰ عدد فروش داشته‌اند تا سفارش خرید جدید بگذارد.

مراحل:

  1. تمام انبارها را انتخاب کنید (دکمه "انتخاب همه موارد").
  2. در بخش "محدوده تاریخ فروش"، تاریخ ماه جاری را وارد کنید.
  3. در فیلد "مقدار فروش بیش از"، عدد 100 را وارد کنید.
  4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  5. خروجی، لیست ستاره‌های فروش شماست.
💡 مثال ۳: تحلیل عملکرد کالاهای جدیدالورود

هدف: مدیر بازرگانی می‌خواهد بداند کالاهایی که در هفته گذشته وارد انبار شده‌اند، چه عملکردی داشته‌اند.

مراحل:

  1. انبار "فروشگاه" را انتخاب کنید.
  2. در بخش "محدوده تاریخ ورود به انبار"، بازه هفته گذشته را وارد کنید.
  3. در فیلد "مقدار ورودی بیش از"، عدد 0 را وارد کنید.
  4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  5. در گرید، به ستون "% فروش رفته" دقت کنید. کالاهایی که درصد بالایی دارند، یعنی استقبال خوبی از آن‌ها شده است.
💡 مثال ۴: بررسی موجودی کالاهای یک برند خاص در سایر شعب

هدف: مشتری در شعبه ۱ به دنبال یک کفش خاص از برند "آدیداس" است که تمام شده. فروشنده می‌خواهد ببیند این کالا در کدام شعبه دیگر موجود است.

مراحل:

  1. در لیست انبارها، فقط "شعبه ۱" را انتخاب کنید.
  2. در فیلد "برند"، "آدیداس" را انتخاب کنید.
  3. در فیلد "مقدار موجودی کمتر از"، عدد 1 را وارد کنید (کالاهای ناموجود).
  4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  5. کالای مورد نظر را در لیست پیدا کنید و روی آن کلیک کنید.
  6. دکمه "نمایش جزئیات" (پایین فرم) را بزنید.
  7. در جدول پایینی، موجودی آن کالا در سایر انبارها نمایش داده می‌شود و فروشنده می‌تواند مشتری را راهنمایی کند.

۶.امکانات جانبی و پیشرفته

  • نمایش تصویر کالا: با راست‌کلیک روی هر ردیف و انتخاب گزینه مربوطه، تصویر کالا نمایش داده می‌شود.
  • خروجی اکسل: دکمه‌ای در نوار ابزار وجود دارد که عین اطلاعات جدول را به اکسل منتقل می‌کند.
  • مرتب‌سازی: با کلیک روی تیتر هر ستون (مثلاً "تعداد فروش")، لیست بر اساس آن ستون مرتب (Sort) می‌شود.
  • نمايش مقادير در جدول واحد : با استفاده از این گزینه اطلاعات در یک جدول نمایش داده خواهد شد به گونه ای که نام انبارها بعنوان ستون جدول قرار خواهند گرفت و قابلیت انتقال به اکسل را خواهند داشت.

7 . آیتم ویژه - نمایش مقادیر در جدول واحد

۱.مقدمه و اهمیت استراتژیک فرم

در مدیریت زنجیره تأمین و انبارداری، یکی از چالش‌های اصلی مدیران، داشتن دیدی جامع و مقایسه‌ای از وضعیت کالاها در انبارهای مختلف است. اینکه بدانیم یک کالای خاص در انبار مرکزی چقدر موجودی دارد، در شعبه ۱ چقدر فروخته شده و در شعبه ۲ چه وضعیتی دارد، به صورت یکجا و در یک نگاه، قدرتی بی‌نظیر برای تصمیم‌گیری فراهم می‌کند.

فرم "گزارش کالاهای پرفروش | کم‌فروش | بی‌فروش" دقیقاً برای همین منظور طراحی شده است. اما ویژگی منحصر‌به‌فردی که در این مستند به کالبدشکافی آن می‌پردازیم، قابلیت "نمایش مقادیر در جدول واحد" است. این قابلیت، اطلاعات پراکنده در انبارهای مختلف را جمع‌آوری کرده و در یک جدول ماتریسی (Matrix Grid) پویا به کاربر نمایش می‌دهد.

۲.مسیر دسترسی و نقطه شروع

برای رسیدن به این قابلیت پیشرفته، ابتدا باید وارد فرم اصلی گزارش شوید:

از صفحه اصلی نرم‌افزار (میز کار)، به منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" بروید. -> روی گزینه "گزارش کالاهای پرفروش | کم‌فروش | بی‌فروش | برمبنای ورود" کلیک کنید.

بدر این فرم، پس از تنظیم فیلترها و مشاهده گزارش اولیه، دکمه‌ای در پایین صفحه با عنوان "نمایش مقادیر در جدول واحد" وجود دارد که دروازه ورود به تحلیل‌های پیشرفته است.

۳.کالبدشکافی عملکرد دکمه "نمایش مقادیر در جدول واحد"

این دکمه، یک فرآیند پیچیده و چندمرحله‌ای را آغاز می‌کند تا داده‌های خام را به یک گزارش مدیریتی تبدیل کند. بیایید ببینیم با کلیک روی این دکمه چه اتفاقی در پشت صحنه می‌افتد:

مرحله اول: اعتبارسنجی اولیه

سیستم ابتدا بررسی می‌کند که آیا گزارش اولیه‌ای تهیه شده است یا خیر. اگر جدول داده‌های اصلی خالی باشد یا هنوز محاسبه‌ای انجام نشده باشد، با پیامی به کاربر اطلاع می‌دهد که "اطلاعاتی جهت نمایش وجود ندارد" و عملیات متوقف می‌شود. این کار برای جلوگیری از خطاهای سیستمی و اتلاف وقت کاربر انجام می‌شود.

مرحله دوم: انتخاب انبارهای هدف برای مقایسه

یکی از هوشمندانه‌ترین بخش‌های این سیستم، امکان انتخاب پویای انبارهاست. سیستم به صورت خودکار لیست تمام انبارهایی که در گزارش اولیه انتخاب شده‌اند را شناسایی می‌کند. سپس یک پنجره محاوره‌ای باز می‌شود و از کاربر می‌پرسد: "آیا مایلید موجودی سایر انبارها نمایش داده شود؟"

  • اگر پاسخ "بله" باشد: یک فرم انتخاب لیست باز می‌شود که تمام انبارهای فعال سیستم (به جز آن‌هایی که قبلاً انتخاب شده‌اند) را نمایش می‌دهد. کاربر می‌تواند هر تعداد انبار دیگری را که می‌خواهد وضعیت کالاهای گزارش شده را در آن‌ها ببیند، انتخاب کند.
  • اگر پاسخ "خیر" باشد: سیستم فقط به همان انبارهای اولیه اکتفا می‌کند.

مرحله سوم: ساختاردهی دینامیک جدول (Dynamic Grid Construction)

اینجا جایی است که جادوی اصلی اتفاق می‌افتد. سیستم یک فرم جدید را در حافظه ایجاد می‌کند و شروع به ساختن ستون‌های جدول آن می‌کند. برخلاف گزارش‌های معمولی که ستون‌های ثابتی دارند، این گزارش ستون‌هایش را بر اساس داده‌ها می‌سازد:

  • ستون‌های ثابت: ابتدا ستون‌های پایه مثل "سرفصل"، "کد کالا"، "نام کالا" و "قیمت فروش" ایجاد می‌شوند.
  • ستون‌های پویا (بر اساس انبارها): سیستم شروع به پیمایش لیست انبارهای انتخاب شده می‌کند. به ازای هر انبار، دو ستون جدید به جدول اضافه می‌کند:
    • ستون "فروش [نام انبار]": این ستون میزان فروش کالای مربوطه را در آن انبار خاص نشان می‌دهد.
    • ستون "موجودی [نام انبار]": این ستون موجودی فعلی کالا را در آن انبار نشان می‌دهد.
    • ستون "موجودی [نام انبار جدید]": اگر کاربر انبارهای جدیدی را در مرحله قبل اضافه کرده باشد، برای آن‌ها نیز ستون موجودی ایجاد می‌شود.

این یعنی اگر شما ۳ انبار داشته باشید، جدول شما علاوه بر ستون‌های ثابت، ۶ ستون متغیر خواهد داشت. اگر ۱۰ انبار داشته باشید، ۲۰ ستون متغیر خواهید داشت!

مرحله چهارم: اجرای و نمایش

در نهایت، سیستم یک نوار پیشرفت نمایش می‌دهد تا کاربر بداند عملیات سنگین محاسباتی در حال انجام است. داده‌ها در یک جدول موقت ذخیره می‌شوند و سپس فرم با جدول پر شده به کاربر نمایش داده می‌شود.

۴.راهنمای کاربری فرم "نمایش در یک جدول"

این فرم نتیجه نهایی عملیات فوق است. یک پنجره تمام صفحه که اطلاعات را به صورت ماتریسی و مقایسه‌ای نمایش می‌دهد.

اجزای فرم:

  • نوار عنوان (Title Bar):

    عنوان فرم "گزارش خرید، فروش و موجودی - تحلیل شعب و انبارها - نمایش در یک جدول" است که ماهیت گزارش را به وضوح بیان می‌کند.

  • نوار ابزار آبی رنگ (Top Panel):

    در بالای فرم قرار دارد و دکمه‌های عملیاتی را در خود جای داده است.

  • دکمه "Export to Excel" (خروجی به اکسل):

    این دکمه حیاتی‌ترین ابزار برای تحلیل‌های بعدی است. با کلیک روی آن، دقیقاً همان جدولی که می‌بینید (با تمام ستون‌های پویا و داده‌ها) به یک فایل اکسل تبدیل می‌شود. این فایل برای مدیران که می‌خواهند روی داده‌ها نمودار بکشند یا تحلیل‌های آماری انجام دهند، بسیار ارزشمند است.

  • جدول داده‌ها (Main Grid):

    بخش اصلی فرم که تمام صفحه را اشغال کرده است.

    • ردیف‌ها: هر ردیف نشان‌دهنده یک "کالا" است.
    • ستون‌های ثابت: (سمت راست جدول) شامل مشخصات کالا مثل کد، نام، قیمت و...
    • ستون‌های متغیر: (سمت چپ جدول) شامل آمار انبارها. مثلاً "فروش شعبه مرکزی"، "موجودی شعبه مرکزی"، "فروش شعبه شمال"، "موجودی شعبه شمال" و...
    • قابلیت‌های جدول:
      • مرتب‌سازی: با کلیک روی تیتر هر ستون (مثلاً "موجودی شعبه مرکزی")، کل جدول بر اساس آن ستون مرتب (Sort) می‌شود. این کار برای پیدا کردن بیشترین موجودی یا بیشترین فروش در یک شعبه خاص عالی است.
      • رنگ‌بندی: ردیف‌ها به صورت یکی در میان رنگی هستند تا خوانایی بالا برود.
      • لینک تصویر: اگر کالا دارای تصویر باشد، با دابل کلیک روی ردیف آن، تصویر کالا نمایش داده می‌شود (یا لینک تصویر در مرورگر باز می‌شود).
  • نوار وضعیت پایین (Bottom Panel):
    • دکمه‌های مرتب‌سازی: دو دکمه کوچک برای مرتب‌سازی صعودی و نزولی تعبیه شده‌اند که همان کار کلیک روی تیتر ستون‌ها را انجام می‌دهند.
    • دکمه "نمایش تصویر": (آیکون دوربین) با انتخاب یک کالا و زدن این دکمه، تصویر آن نمایش داده می‌شود.

۵.مثال عملی کامل: تحلیل توزیع موجودی و فروش "کفش‌های ورزشی" در شعب

💡 سناریو:

مدیر بازرگانی شرکت می‌خواهد بداند وضعیت فروش و موجودی "کفش‌های ورزشی" در سه شعبه "مرکز"، "شمال" و "جنوب" چگونه است. او می‌خواهد ببیند آیا کالایی هست که در شعبه "شمال" فروش خوبی داشته باشد اما موجودی آن تمام شده باشد، در حالی که همان کالا در شعبه "جنوب" فروش نرفته و دپو شده باشد؟ (هدف: انتقال کالا از جنوب به شمال).

مراحل اجرا:

  • ورود به گزارش:

    به مسیر گزارشات -> گزارش کالاهای پرفروش... بروید.

  • تنظیم فیلترهای اولیه
    • در لیست انبارها، تیک انبارهای "مرکز"، "شمال" و "جنوب" را بزنید.
    • در فیلد "کد گروه"، گروه "کفش ورزشی" را انتخاب کنید.
    • دکمه "محاسبه" را بزنید.
    • لیست اولیه‌ای از کالاها نمایش داده می‌شود.
  • فعال‌سازی تحلیل پیشرفته:
    • روی دکمه "نمایش مقادیر در جدول واحد" (پایین صفحه) کلیک کنید.
    • سیستم پیامی می‌دهد: "آیا مایلید موجودی سایر انبارها نمایش داده شود؟". چون ما همه انبارهای مدنظر را اول انتخاب کردیم، گزینه "خیر" را انتخاب کنید. (اگر انبار دیگری مثل "انبار ضایعات" داشتید که می‌خواستید فقط موجودی‌اش را چک کنید، می‌توانید "بله" بزنید و آن را اضافه کنید).
  • تحلیل در فرم جدید:
    • فرم جدید باز می‌شود. حالا شما یک جدول بزرگ دارید.
    • ستون‌ها را بررسی کنید: "نام کالا"، "فروش مرکز"، "موجودی مرکز"، "فروش شمال"، "موجودی شمال"، "فروش جنوب"، "موجودی جنوب".
    • روی تیتر ستون "فروش شمال" کلیک کنید تا نزولی مرتب شود (پرفروش‌ترین‌ها بالا بیایند).
    • به ردیف اول نگاه کنید (مثلاً "کفش نایک مدل X").
    • می‌بینید: فروش شمال = ۵۰ جفت، موجودی شمال = ۲ جفت (بحرانی!).
    • در همان ردیف جلوتر بروید: فروش جنوب = ۵ جفت، موجودی جنوب = ۴۰ جفت (راکت!).
  • نتیجه‌گیری و اقدام:
    • شما به راحتی کشف کردید که "کفش نایک مدل X" در شمال خواهان دارد اما موجودی ندارد، و در جنوب خاک می‌خورد.
    • روی دکمه "Export to Excel" کلیک کنید.
    • فایل اکسل را باز کنید، ردیف مربوطه را هایلایت کرده و برای مدیر انبار ارسال کنید تا دستور انتقال کالا (حواله بین انبار) از جنوب به شمال صادر شود.

این مثال قدرت واقعی این فرم را در "توزیع هوشمند موجودی" (Inventory Balancing) نشان می‌دهد.

کالاهای پر/کم/بی فروش (خرید)

گزارش کالاهای پرفروش | کم‌فروش | بی‌فروش (بر مبنای خرید)

۱.مقدمه و اهمیت استراتژیک فرم

در مدیریت موجودی و برنامه‌ریزی خرید، یکی از کلیدی‌ترین شاخص‌ها، نسبت "فروش" به "خرید" است. این نسبت نشان می‌دهد که چه مقدار از کالای خریداری شده، واقعاً به فروش رفته است. فرم "گزارش کالاهای پرفروش | کم‌فروش | بی‌فروش | برمبنای خرید" ابزاری قدرتمند برای تحلیل گردش کالا و شناسایی کالاهای خوابیده (Dead Stock) یا کالاهای با گردش بالا (Fast Moving) است.

برخلاف گزارش‌ مشابه "برمبنای ورود" که همه اسناد ورودی را بررسی می‌کنند، این گزارش "خرید " را به عنوان مبنا قرار می‌دهد(سایر انواع اسناد ورودی در نظر گرفته نمی شود). یعنی به شما می‌گوید: "از ۱۰۰ عدد کالایی که خریده‌اید، چند درصد آن فروش رفته است؟". این دیدگاه برای مدیریت نقدینگی و جلوگیری از انباشت سرمایه در انبار حیاتی است.


۲.مسیر دسترسی و نقطه شروع

برای دسترسی به این ابزار تحلیلی، از صفحه اصلی نرم‌افزار (میز کار)، مسیر زیر را طی کنید:

به منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" بروید. -> زیرمنوی "گزارش خرید، فروش و موجودی المانهای کالا" را باز کنید. -> روی گزینه "گزارش کالاهای پرفروش | کم‌فروش | بی‌فروش | برمبنای خرید" کلیک کنید.


۳.کالبدشکافی رابط کاربری (UI Breakdown)

این فرم از چندین بخش هوشمند تشکیل شده است که به کاربر اجازه می‌دهد با دقت بالا، کالاها را فیلتر و تحلیل کند.

الف) نوار ابزار فوقانی (Top Toolbar - Panel88)

این نوار آبی‌رنگ در بالای فرم قرار دارد و تنظیمات پایه گزارش را در خود جای داده است.

  • لیست کشویی "روش محاسبه بهای تمام شده":
    • Average (میانگین): (پیش‌فرض) سیستم میانگین نرخ خرید کالاها را محاسبه کرده و در گزارش نمایش می‌دهد.
    • Manual (دستی): با انتخاب این گزینه، دو لیست کشویی دیگر فعال می‌شوند که به شما اجازه می‌دهند یکی از ۱۲ نرخ تعریف شده برای کالا (مثلاً قیمت خرید آخر، قیمت مصرف‌کننده و...) را به عنوان مبنای نمایش قیمت خرید و فروش انتخاب کنید.
  • دکمه "استتار منو / نمایش منو":

    در گوشه سمت راست بالا، دکمه‌ای برای باز و بسته کردن پنل فیلترهای سمت راست وجود دارد تا فضای بیشتری برای دیدن جدول نتایج فراهم شود.

  • دکمه "آموزش":

    یک دکمه کوچک با آیکون علامت سوال که با کلیک روی آن، ویدئوی آموزشی مربوط به این فرم پخش می‌شود.

ب) پنل فیلترهای پیشرفته (Side Panel)

این پنل در سمت راست فرم قرار دارد و قلب تپنده تنظیمات گزارش است.

  • بخش "محدوده تاریخ خرید کالا":
    • "از تاریخ" و "تا تاریخ": دو فیلد تقویم شمسی که به شما امکان می‌دهد بازه زمانی خریدها را مشخص کنید. مثلاً فقط کالاهایی که در سال ۱۴۰۲ خریداری شده‌اند را بررسی کنید.
  • بخش "محدوده تاریخ فروش کالا":
    • "از تاریخ" و "تا تاریخ": این دو فیلد برای فیلتر کردن فروش‌ها استفاده می‌شوند. مثلاً می‌خواهید ببینید از کالاهای خریداری شده در سال ۱۴۰۲، چه مقدار در "فصل پاییز" فروخته شده است.
  • بخش "تعیین مقادیر":

    این بخش مهم‌ترین قسمت برای تعریف "پرفروش" یا "کم‌فروش" بودن کالا است.

    • "مقدار موجودی بیش از": فقط کالاهایی را نشان می‌دهد که موجودی فعلی آن‌ها بیشتر از عدد وارد شده باشد.
    • "مقدار خرید بیش از": فقط کالاهایی را نشان می‌دهد که در بازه زمانی انتخابی، بیشتر از این تعداد خریداری شده‌اند.
    • "مقدار فروش بیش از": (برای گزارش پرفروش‌ها) کالاهایی که فروششان از این عدد بیشتر است.
    • "مقدار فروش کمتر از": (برای گزارش کم‌فروش‌ها) کالاهایی که فروششان از این عدد کمتر است.
    • "درصد فروش رفته از ... تا ...": این فیلتر بسیار کاربردی است. مثلاً اگر بخواهید کالاهایی را ببینید که بین ۸۰ تا ۱۰۰ درصد موجودی‌شان فروش رفته (کالاهای داغ)، اعداد ۸۰ و ۱۰۰ را وارد می‌کنید. یا برای کالاهای رسوب کرده، اعداد ۰ تا ۲۰ را وارد می‌کنید.
  • بخش "انتخاب انبارها":

    لیستی از تمام انبارها نمایش داده می‌شود. شما باید تیک انبارهایی که می‌خواهید گزارش از آن‌ها گرفته شود را بزنید. دکمه‌های "انتخاب همه" و "لغو انتخاب همه" در پایین این لیست قرار دارند.

  • فیلترهای ویژگی کالا:
    • "کد گروه"، "کد کالا"، "بارکد کالا": برای محدود کردن گزارش به یک گروه یا کالای خاص.
    • "کلاس"، "برند"، "رنگ"، "سایز"، "جنس"، "فصل مصرف"، "مصرف‌کننده"، "کد فنی"، "مدل"، "کد تامین کننده": تمام این فیلدها دارای دکمه جستجو هستند و به شما اجازه می‌دهند گزارش را روی ویژگی‌های خاص کالا متمرکز کنید.
  • دکمه "محاسبه":

    با زدن این دکمه، سیستم تمام شروط بالا را اعمال کرده و گزارش را تولید می‌کند.

  • دکمه "حذف کلیه شروط":

    برای پاک کردن تمام فیلترها و بازگشت به تنظیمات اولیه.

ج) شبکه نمایش داده‌ها (Main Grid)

نتایج گزارش در این جدول نمایش داده می‌شود.

  • ردیف: شماره ردیف.
  • سرفصل: کد سرفصل کالا.
  • کد کالا / بارکد: شناسه کالا.
  • نام کالا: شرح کامل کالا.
  • قیمت خرید: نرخ خرید کالا (میانگین یا دستی).
  • قیمت فروش: نرخ فروش کالا.
  • % فروش رفته: (مهم‌ترین ستون) نشان می‌دهد چند درصد از مقدار خریداری شده، به فروش رسیده است.
  • تعداد خرید: جمع کل خرید در بازه زمانی.
  • تعداد فروش: جمع کل فروش در بازه زمانی.
  • خرید - فروش: مانده تعدادی (بدون در نظر گرفتن موجودی اول دوره).
  • موجودی فعلی: موجودی واقعی کالا در انبار (شامل اول دوره).
  • اختلاف: تفاوت بین (خرید-فروش) و موجودی فعلی.
  • تاریخ اولین/آخرین خرید: بازه زمانی که کالا خریداری شده.
  • تاریخ اولین/آخرین فروش: بازه زمانی که کالا فروخته شده.

د) پنل جزئیات پایین (Bottom Grid)

با کلیک روی هر ردیف در جدول اصلی، اگر دکمه "نمایش جزئیات" (پایین سمت چپ) زده شده باشد، جدولی در پایین باز می‌شود که وضعیت آن کالا را به تفکیک "انبارها" نشان می‌دهد. یعنی می‌بینید که این کالا در کدام انبار چقدر خرید و فروش داشته است.


۵.چهار مثال عملی کامل

💡 مثال ۱: شناسایی کالاهای "خوابیده" (Dead Stock) در سال ۱۴۰۲

هدف: پیدا کردن کالاهایی که در سال ۱۴۰۲ خریداری شده‌اند اما کمتر از ۱۰ درصد آن‌ها فروش رفته است.

مراحل:

  1. در بخش "محدوده تاریخ خرید"، بازه 1402/01/01 تا 1402/12/29 را وارد کنید.
  2. در بخش "تعیین مقادیر"، فیلد "مقدار خرید بیش از" را روی 0 بگذارید (تا کالاهایی که اصلا خریده نشده‌اند حذف شوند).
  3. در فیلد "درصد فروش رفته از" عدد 0 و در "تا" عدد 10 را وارد کنید.
  4. انبارهای مورد نظر را تیک بزنید.
  5. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  6. لیست نمایش داده شده، سرمایه‌های راکد شما هستند که باید برای فروش آن‌ها (مثلاً حراج) فکری بکنید.
💡 مثال ۲: تحلیل کالاهای "پرفروش" (Fast Moving) برند "سامسونگ"

هدف: مدیر بازرگانی می‌خواهد بداند کدام محصولات سامسونگ که در ۶ ماه گذشته خریده شده‌اند، بیش از ۸۰ درصدشان فروش رفته است تا مجدداً سفارش‌گذاری کند.

مراحل:

  1. تاریخ خرید را برای ۶ ماه گذشته تنظیم کنید.
  2. در فیلد "برند"، با زدن دکمه جستجو، "سامسونگ" را انتخاب کنید.
  3. در فیلد "درصد فروش رفته از" عدد 80 و در "تا" عدد 100 را وارد کنید.
  4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  5. خروجی این گزارش، لیست سفارش خرید بعدی شماست.
💡 مثال ۳: بررسی عملکرد فروش "کفش" در فصل "زمستان"

هدف: بررسی اینکه خریدهای زمستانی گروه "کفش" چقدر موفق بوده‌اند.

مراحل:

  1. در فیلد "کد گروه"، گروه "کفش" را انتخاب کنید.
  2. در فیلد "فصل مصرف"، گزینه "زمستان" را انتخاب کنید.
  3. تاریخ خرید را روی ماه‌های زمستان تنظیم کنید.
  4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  5. به ستون "% فروش رفته" دقت کنید. اگر این عدد پایین است، یعنی خرید زمستانی شما متناسب با تقاضا نبوده است.
💡 مثال ۴: مقایسه موجودی و فروش در انبار "مرکزی" و "شعبه ۱"

هدف: می‌خواهیم ببینیم کالایی هست که در انبار مرکزی خرید شده ولی فروش نرفته، اما در شعبه ۱ فروش خوبی داشته است؟

مراحل:

  1. در لیست انبارها، فقط "انبار مرکزی" را انتخاب کنید.
  2. گزارش را بگیرید و کالاهای با درصد فروش پایین را شناسایی کنید.
  3. سپس دکمه "نمایش مقادیر در جدول واحد" (پایین صفحه) را بزنید.
  4. در پنجره باز شده، "شعبه ۱" را اضافه کنید.
  5. حالا در جدول ماتریسی جدید، می‌توانید ببینید که همان کالا در شعبه ۱ چه وضعیتی دارد. اگر فروش شعبه ۱ بالا بود، باید کالا را از مرکز به شعبه ۱ منتقل کنید.

۶.امکانات جانبی و پیشرفته

  • نمایش تصویر کالا: با راست‌کلیک روی هر ردیف و انتخاب گزینه مربوطه، تصویر کالا نمایش داده می‌شود.
  • خروجی اکسل: دکمه‌ای در نوار ابزار وجود دارد که عین اطلاعات جدول را به اکسل منتقل می‌کند.
  • مرتب‌سازی: با کلیک روی تیتر هر ستون (مثلاً "تعداد فروش")، لیست بر اساس آن ستون مرتب (Sort) می‌شود.
  • نمايش مقادير در جدول واحد : با استفاده از این گزینه اطلاعات در یک جدول نمایش داده خواهد شد به گونه ای که نام انبارها بعنوان ستون جدول قرار خواهند گرفت و قابلیت انتقال به اکسل را خواهند داشت.

7 . آیتم ویژه - نمایش مقادیر در جدول واحد

۱.مقدمه و اهمیت استراتژیک فرم

در مدیریت زنجیره تأمین و انبارداری، یکی از چالش‌های اصلی مدیران، داشتن دیدی جامع و مقایسه‌ای از وضعیت کالاها در انبارهای مختلف است. اینکه بدانیم یک کالای خاص در انبار مرکزی چقدر موجودی دارد، در شعبه ۱ چقدر فروخته شده و در شعبه ۲ چه وضعیتی دارد، به صورت یکجا و در یک نگاه، قدرتی بی‌نظیر برای تصمیم‌گیری فراهم می‌کند.

فرم "گزارش کالاهای پرفروش | کم‌فروش | بی‌فروش" دقیقاً برای همین منظور طراحی شده است. اما ویژگی منحصر‌به‌فردی که در این مستند به کالبدشکافی آن می‌پردازیم، قابلیت "نمایش مقادیر در جدول واحد" است. این قابلیت، اطلاعات پراکنده در انبارهای مختلف را جمع‌آوری کرده و در یک جدول ماتریسی (Matrix Grid) پویا به کاربر نمایش می‌دهد.

۲.مسیر دسترسی و نقطه شروع

برای رسیدن به این قابلیت پیشرفته، ابتدا باید وارد فرم اصلی گزارش شوید:

از صفحه اصلی نرم‌افزار (میز کار)، به منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" بروید. -> روی گزینه "گزارش کالاهای پرفروش | کم‌فروش | بی‌فروش | برمبنای خرید" کلیک کنید.

بدر این فرم، پس از تنظیم فیلترها و مشاهده گزارش اولیه، دکمه‌ای در پایین صفحه با عنوان "نمایش مقادیر در جدول واحد" وجود دارد که دروازه ورود به تحلیل‌های پیشرفته است.

۳.کالبدشکافی عملکرد دکمه "نمایش مقادیر در جدول واحد"

این دکمه، یک فرآیند پیچیده و چندمرحله‌ای را آغاز می‌کند تا داده‌های خام را به یک گزارش مدیریتی تبدیل کند. بیایید ببینیم با کلیک روی این دکمه چه اتفاقی در پشت صحنه می‌افتد:

مرحله اول: اعتبارسنجی اولیه

سیستم ابتدا بررسی می‌کند که آیا گزارش اولیه‌ای تهیه شده است یا خیر. اگر جدول داده‌های اصلی خالی باشد یا هنوز محاسبه‌ای انجام نشده باشد، با پیامی به کاربر اطلاع می‌دهد که "اطلاعاتی جهت نمایش وجود ندارد" و عملیات متوقف می‌شود. این کار برای جلوگیری از خطاهای سیستمی و اتلاف وقت کاربر انجام می‌شود.

مرحله دوم: انتخاب انبارهای هدف برای مقایسه

یکی از هوشمندانه‌ترین بخش‌های این سیستم، امکان انتخاب پویای انبارهاست. سیستم به صورت خودکار لیست تمام انبارهایی که در گزارش اولیه انتخاب شده‌اند را شناسایی می‌کند. سپس یک پنجره محاوره‌ای باز می‌شود و از کاربر می‌پرسد: "آیا مایلید موجودی سایر انبارها نمایش داده شود؟"

  • اگر پاسخ "بله" باشد: یک فرم انتخاب لیست باز می‌شود که تمام انبارهای فعال سیستم (به جز آن‌هایی که قبلاً انتخاب شده‌اند) را نمایش می‌دهد. کاربر می‌تواند هر تعداد انبار دیگری را که می‌خواهد وضعیت کالاهای گزارش شده را در آن‌ها ببیند، انتخاب کند.
  • اگر پاسخ "خیر" باشد: سیستم فقط به همان انبارهای اولیه اکتفا می‌کند.

مرحله سوم: ساختاردهی دینامیک جدول (Dynamic Grid Construction)

اینجا جایی است که جادوی اصلی اتفاق می‌افتد. سیستم یک فرم جدید را در حافظه ایجاد می‌کند و شروع به ساختن ستون‌های جدول آن می‌کند. برخلاف گزارش‌های معمولی که ستون‌های ثابتی دارند، این گزارش ستون‌هایش را بر اساس داده‌ها می‌سازد:

  • ستون‌های ثابت: ابتدا ستون‌های پایه مثل "سرفصل"، "کد کالا"، "نام کالا" و "قیمت فروش" ایجاد می‌شوند.
  • ستون‌های پویا (بر اساس انبارها): سیستم شروع به پیمایش لیست انبارهای انتخاب شده می‌کند. به ازای هر انبار، دو ستون جدید به جدول اضافه می‌کند:
    • ستون "فروش [نام انبار]": این ستون میزان فروش کالای مربوطه را در آن انبار خاص نشان می‌دهد.
    • ستون "موجودی [نام انبار]": این ستون موجودی فعلی کالا را در آن انبار نشان می‌دهد.
    • ستون "موجودی [نام انبار جدید]": اگر کاربر انبارهای جدیدی را در مرحله قبل اضافه کرده باشد، برای آن‌ها نیز ستون موجودی ایجاد می‌شود.

این یعنی اگر شما ۳ انبار داشته باشید، جدول شما علاوه بر ستون‌های ثابت، ۶ ستون متغیر خواهد داشت. اگر ۱۰ انبار داشته باشید، ۲۰ ستون متغیر خواهید داشت!

مرحله چهارم: اجرای و نمایش

در نهایت، سیستم یک نوار پیشرفت نمایش می‌دهد تا کاربر بداند عملیات سنگین محاسباتی در حال انجام است. داده‌ها در یک جدول موقت ذخیره می‌شوند و سپس فرم با جدول پر شده به کاربر نمایش داده می‌شود.

۴.راهنمای کاربری فرم "نمایش در یک جدول"

این فرم نتیجه نهایی عملیات فوق است. یک پنجره تمام صفحه که اطلاعات را به صورت ماتریسی و مقایسه‌ای نمایش می‌دهد.

اجزای فرم:

  • نوار عنوان (Title Bar):

    عنوان فرم "گزارش خرید، فروش و موجودی - تحلیل شعب و انبارها - نمایش در یک جدول" است که ماهیت گزارش را به وضوح بیان می‌کند.

  • نوار ابزار آبی رنگ (Top Panel):

    در بالای فرم قرار دارد و دکمه‌های عملیاتی را در خود جای داده است.

  • دکمه "Export to Excel" (خروجی به اکسل):

    این دکمه حیاتی‌ترین ابزار برای تحلیل‌های بعدی است. با کلیک روی آن، دقیقاً همان جدولی که می‌بینید (با تمام ستون‌های پویا و داده‌ها) به یک فایل اکسل تبدیل می‌شود. این فایل برای مدیران که می‌خواهند روی داده‌ها نمودار بکشند یا تحلیل‌های آماری انجام دهند، بسیار ارزشمند است.

  • جدول داده‌ها (Main Grid):

    بخش اصلی فرم که تمام صفحه را اشغال کرده است.

    • ردیف‌ها: هر ردیف نشان‌دهنده یک "کالا" است.
    • ستون‌های ثابت: (سمت راست جدول) شامل مشخصات کالا مثل کد، نام، قیمت و...
    • ستون‌های متغیر: (سمت چپ جدول) شامل آمار انبارها. مثلاً "فروش شعبه مرکزی"، "موجودی شعبه مرکزی"، "فروش شعبه شمال"، "موجودی شعبه شمال" و...
    • قابلیت‌های جدول:
      • مرتب‌سازی: با کلیک روی تیتر هر ستون (مثلاً "موجودی شعبه مرکزی")، کل جدول بر اساس آن ستون مرتب (Sort) می‌شود. این کار برای پیدا کردن بیشترین موجودی یا بیشترین فروش در یک شعبه خاص عالی است.
      • رنگ‌بندی: ردیف‌ها به صورت یکی در میان رنگی هستند تا خوانایی بالا برود.
      • لینک تصویر: اگر کالا دارای تصویر باشد، با دابل کلیک روی ردیف آن، تصویر کالا نمایش داده می‌شود (یا لینک تصویر در مرورگر باز می‌شود).
  • نوار وضعیت پایین (Bottom Panel):
    • دکمه‌های مرتب‌سازی: دو دکمه کوچک برای مرتب‌سازی صعودی و نزولی تعبیه شده‌اند که همان کار کلیک روی تیتر ستون‌ها را انجام می‌دهند.
    • دکمه "نمایش تصویر": (آیکون دوربین) با انتخاب یک کالا و زدن این دکمه، تصویر آن نمایش داده می‌شود.

۵.مثال عملی کامل: تحلیل توزیع موجودی و فروش "کفش‌های ورزشی" در شعب

💡 مثال عملی کامل: تحلیل توزیع موجودی و فروش "کفش‌های ورزشی" در شعب

سناریو: مدیر بازرگانی شرکت می‌خواهد بداند وضعیت فروش و موجودی "کفش‌های ورزشی" در سه شعبه "مرکز"، "شمال" و "جنوب" چگونه است. او می‌خواهد ببیند آیا کالایی هست که در شعبه "شمال" فروش خوبی داشته باشد اما موجودی آن تمام شده باشد، در حالی که همان کالا در شعبه "جنوب" فروش نرفته و دپو شده باشد؟ (هدف: انتقال کالا از جنوب به شمال).

مراحل اجرا:

  • ورود به گزارش:

    به مسیر گزارشات -> گزارش کالاهای پرفروش... بروید.

  • تنظیم فیلترهای اولیه
    • در لیست انبارها، تیک انبارهای "مرکز"، "شمال" و "جنوب" را بزنید.
    • در فیلد "کد گروه"، گروه "کفش ورزشی" را انتخاب کنید.
    • دکمه "محاسبه" را بزنید.
    • لیست اولیه‌ای از کالاها نمایش داده می‌شود.
  • فعال‌سازی تحلیل پیشرفته:
    • روی دکمه "نمایش مقادیر در جدول واحد" (پایین صفحه) کلیک کنید.
    • سیستم پیامی می‌دهد: "آیا مایلید موجودی سایر انبارها نمایش داده شود؟". چون ما همه انبارهای مدنظر را اول انتخاب کردیم، گزینه "خیر" را انتخاب کنید. (اگر انبار دیگری مثل "انبار ضایعات" داشتید که می‌خواستید فقط موجودی‌اش را چک کنید، می‌توانید "بله" بزنید و آن را اضافه کنید).
  • تحلیل در فرم جدید:
    • فرم جدید باز می‌شود. حالا شما یک جدول بزرگ دارید.
    • ستون‌ها را بررسی کنید: "نام کالا"، "فروش مرکز"، "موجودی مرکز"، "فروش شمال"، "موجودی شمال"، "فروش جنوب"، "موجودی جنوب".
    • روی تیتر ستون "فروش شمال" کلیک کنید تا نزولی مرتب شود (پرفروش‌ترین‌ها بالا بیایند).
    • به ردیف اول نگاه کنید (مثلاً "کفش نایک مدل X").
    • می‌بینید: فروش شمال = ۵۰ جفت، موجودی شمال = ۲ جفت (بحرانی!).
    • در همان ردیف جلوتر بروید: فروش جنوب = ۵ جفت، موجودی جنوب = ۴۰ جفت (راکت!).
  • نتیجه‌گیری و اقدام:
    • شما به راحتی کشف کردید که "کفش نایک مدل X" در شمال خواهان دارد اما موجودی ندارد، و در جنوب خاک می‌خورد.
    • روی دکمه "Export to Excel" کلیک کنید.
    • فایل اکسل را باز کنید، ردیف مربوطه را هایلایت کرده و برای مدیر انبار ارسال کنید تا دستور انتقال کالا (حواله بین انبار) از جنوب به شمال صادر شود.

این مثال قدرت واقعی این فرم را در "توزیع هوشمند موجودی" (Inventory Balancing) نشان می‌دهد.

سرفصلهای پر/کم/بی فروش

گزارش تحلیلی سرفصل‌های پرفروش، کم‌فروش و بی‌فروش (SQ Analysis)

۱.مقدمه و فلسفه وجودی فرم (The Concept)

در سیستم‌های پیشرفته مدیریت کالا، به‌ویژه در اصناف پوشاک، کیف و کفش، و لوازم خانگی، کالاها اغلب دارای تنوع (Variant) هستند. برای مثال، یک مدل کفش خاص (مثلاً "کفش نایک مدل ایرفورس") در ۱۰ سایز و ۳ رنگ مختلف وجود دارد. در انبار، هر ترکیب رنگ و سایز یک "بارکد" منحصر‌به‌فرد دارد.

اگر مدیر بخواهد بداند "کفش مدل ایرفورس" چقدر فروش داشته است، گزارش‌گیری از تک‌تک بارکدها (۳۰ بارکد مختلف) گیج‌کننده خواهد بود. اینجاست که مفهوم SQ (سرفصل کالا) وارد می‌شود. در نرم‌افزار مهسان، تمام این ۳۰ بارکد به یک کد مشترک به نام سرفصل متصل می‌شوند.

فرم "گزارش سرفصل‌های پرفروش | کم‌فروش | بی‌فروش"طراحی شده است تا آمار را به جای سطح "بارکد"، در سطح "سرفصل" تجمیع کند. این گزارش به مدیران نشان می‌دهد که کدام "مدل‌ها" (فارغ از سایز و رنگ) موفق بوده‌اند و کدام مدل‌ها در انبار رسوب کرده‌اند.


۲.مسیر دسترسی و آغاز عملیات

برای ورود به این مرکز تحلیل استراتژیک، از صفحه اصلی نرم‌افزار (میز کار)، مسیر زیر را با دقت طی کنید:

به منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" بروید. -> روی گزینه "گزارش سرفصلهای پر فروش | کم فروش | بي فروش" کلیک کنید.


۳.کالبدشکافی دقیق رابط کاربری (UI Anatomy)

این فرم از چندین ناحیه عملیاتی هوشمند تشکیل شده است که به کاربر اجازه می‌دهد با ظرافت جراحی، داده‌ها را کالبدشکافی کند.

الف) نوار ابزار فوقانی (Top Toolbar)

این نوار آبی‌رنگ در بالاترین بخش فرم قرار دارد و تنظیمات بنیادین ارزش‌گذاری را کنترل می‌کند.

  • لیست کشویی "روش محاسبه بهای تمام شده":
    • Average (میانگین): (پیش‌فرض) سیستم میانگین نرخ خرید تمام کالاهای زیرمجموعه یک سرفصل را محاسبه کرده و به عنوان ارزش ریالی آن سرفصل نمایش می‌دهد.
    • Manual (دستی): با انتخاب این گزینه، دو لیست کشویی فعال می‌شوند که به شما اجازه می‌دهند یکی از ۱۲ نرخ تعریف شده در شناسنامه کالا (مثلاً قیمت مصرف‌کننده، قیمت عمده و...) را به عنوان مبنای نمایش قیمت خرید و فروش انتخاب کنید.
  • دکمه "استتار منو / نمایش منو":

    در گوشه سمت راست بالا، دکمه‌ای برای مدیریت فضای صفحه تعبیه شده است. با کلیک روی آن، پنل فیلترهای سمت راست جمع می‌شود تا جدول نتایج با عرض تمام‌صفحه نمایش داده شود.

  • دکمه "آموزش":

    یک دکمه کوچک با آیکون علامت سوال که با کلیک روی آن، ویدئوی آموزشی اختصاصی این فرم پخش می‌شود.

ب) پنل تنظیمات و فیلترها (Right Side Panel)

این پنل، اتاق فرمان گزارش است. تمام شروط و محدودیت‌ها در اینجا تعریف می‌شوند.

  • بخش "محدوده تاریخ فروش کالا":
    • "از تاریخ" و "تا تاریخ": دو فیلد تقویم شمسی هوشمند. اگر می‌خواهید عملکرد سرفصل‌ها را در یک کمپین فروش خاص یا یک فصل خاص (مثلاً فروش تابستانه) بررسی کنید، بازه زمانی را اینجا وارد کنید.
  • بخش "تعیین مقادیر":

    این بخش حیاتی‌ترین قسمت برای تفکیک کالاهای "پرفروش" از "بی‌فروش" است. سیستم بر اساس اعداد وارد شده در این بخش، سرفصل‌ها را غربال می‌کند:

    • "مقدار موجودی بیش از":فیلتر سرفصل‌هایی را نشان می‌دهد که مجموع موجودی تمام سایز/رنگ‌هایشان از این عدد بیشتر باشد. (مثلاً برای حذف کالاهایی که موجودی‌شان صفر شده است).
    • "مقدار فروش بیش از": فیلتر برای پیدا کردن "پرفروش‌ها". مثلاً سرفصل‌هایی که بیش از ۱۰۰ عدد فروخته‌اند.
    • "مقدار فروش کمتر از": برای پیدا کردن "کم‌فروش‌ها". مثلاً سرفصل‌هایی که کمتر از ۱۰ عدد فروخته‌اند.
    • "درصد فروش رفته از ... تا ": …این هوشمندترین فیلتر است. نسبت "تعداد فروش" به "تعداد کل تامین شده" را می‌سنجد.
      • برای کالاهای داغ (Hot): از ۸۰ تا ۱۰۰ درصد.
      • برای کالاهای خوابیده (Dead): از ۰ تا ۲۰ درصد.
  • بخش "انتخاب انبارها":

    لیستی از تمام انبارها و فروشگاه‌ها. شما باید تیک مراکزی را که می‌خواهید در گزارش لحاظ شوند، فعال کنید. دکمه‌های کمکی "انتخاب همه" و "لغو انتخاب همه" در پایین لیست قرار دارند.

  • فیلترهای ویژگی کالا:

    این بخش شامل دکمه‌های جستجو برای فیلتر کردن بر اساس ویژگی‌های شناسنامه‌ای کالا است:

    • "کد گروه": محدود کردن گزارش به یک گروه کالایی خاص (مثلاً فقط کفش).
    • "کد سرفصل": جستجوی یک مدل خاص.
    • "کد کالا / بارکد": جستجو بر اساس یکی از زیرمجموعه‌ها.
    • سایر فیلترها: کلاس، برند، رنگ، سایز، جنس، فصل مصرف، مصرف‌کننده، کد فنی، مدل، و کد تامین‌کننده.
    • نکته: هر فیلد دارای یک دکمه "حذف" (ضربدر قرمز) است که مقدار انتخاب شده را پاک می‌کند.
  • دکمه "محاسبه":

    شروع‌کننده عملیات. با فشردن این دکمه، موتور پردازشگر فعال شده و گزارش را می‌سازد.

  • دکمه "حذف کلیه شروط":

    تمام تنظیمات اعمال شده را ریست کرده و فرم را به حالت اولیه باز می‌گرداند.

ج) شبکه نمایش داده‌های تجمیعی (Main Grid)

این جدول، نتیجه نهایی تحلیل سرفصل‌هاست. هر ردیف، یک "سرفصل" (مدل) را نشان می‌دهد.

  • ردیف: شماره ردیف.
  • سرفصل: کد یکتای سرفصل (مدل).
  • نام کالا: نام سرفصل (مثلاً "پیراهن مردانه یقه دیپلمات").
  • قیمت خرید: میانگین نرخ خرید اقلام زیرمجموعه.
  • قیمت فروش: میانگین نرخ فروش اقلام زیرمجموعه.
  • % فروش رفته: (Sell-Through Rate) نشان می‌دهد چند درصد از موجودی در دسترس این مدل، به فروش رفته است.
  • تعداد فروش: مجموع فروش تمام سایزها و رنگ‌های این مدل.
  • موجودی فعلی: مجموع موجودی فیزیکی تمام سایزها و رنگ‌های این مدل در انبارهای انتخابی.
  • تاریخ اولین/آخرین فروش: بازه زمانی فعالیت این مدل.

د) شبکه نمایش جزئیات (Detail Grid)

در پایین صفحه، یک جدول مخفی وجود دارد که با دکمه "نمایش جزئیات" آشکار می‌شود. وقتی روی یک سرفصل در جدول بالا کلیک می‌کنید، این جدول پایین، "ریز عملکرد" انبارهای مختلف را روی آن سرفصل را نشان می‌دهد.


۵.چهار مثال عملی کامل

💡 مثال ۱: شناسایی مدل‌های "شکست‌خورده" (Dead Models) برای حراج

هدف: مدیر فروشگاه می‌خواهد بداند کدام مدل‌های لباس که در سال گذشته وارد شده‌اند، کمتر از ۲۰ درصد موجودی‌شان فروش رفته است تا آن‌ها را به حراج بگذارد.

مراحل:

  1. در بخش "محدوده تاریخ فروش"، بازه یک سال گذشته را وارد کنید.
  2. در بخش "تعیین مقادیر"، فیلد "مقدار موجودی بیش از" را روی 0 بگذارید (تا مدل‌هایی که تمام شده‌اند نمایش داده نشوند).
  3. در فیلد "درصد فروش رفته از" عدد 0 و در "تا" عدد 20 را وارد کنید.
  4. انبارهای فروشگاه را تیک بزنید.
  5. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  6. لیست نمایش داده شده، کاندیداهای اصلی حراج هستند.
💡 مثال ۲: تحلیل محبوبیت برند "آدیداس"

هدف: بررسی اینکه کدام مدل‌های برند آدیداس بیشترین فروش تعدادی را داشته‌اند.

مراحل:

  1. در پنل سمت راست، روی دکمه جستجوی مقابل "برند" کلیک کرده و "آدیداس" را انتخاب کنید.
  2. در بخش "تعیین مقادیر"، فیلد "مقدار فروش بیش از" را روی 1 بگذارید (تا همه مدل‌های فروخته شده بیایند).
  3. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  4. در جدول نتایج، روی تیتر ستون "تعداد فروش" کلیک کنید تا جدول به صورت نزولی مرتب شود.
  5. مدل‌های صدر جدول، محبوب‌ترین‌های آدیداس هستند.
💡 مثال ۴: گزارش‌گیری برای سفارش‌گذاری مجدد (Re-order)

هدف: شناسایی مدل‌هایی که بیش از ۸۰ درصد موجودی‌شان فروش رفته و نیاز به شارژ مجدد دارند.

مراحل:

  1. در بخش "تعیین مقادیر"، فیلد "درصد فروش رفته از" را روی 80 و "تا" را روی 100 تنظیم کنید.
  2. فیلد "مقدار موجودی بیش از" را روی -1 بگذارید (حتی اگر موجودی صفر شده باشد هم نشان دهد).
  3. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  4. خروجی این گزارش، لیست طلایی برای واحد بازرگانی جهت سفارش‌گذاری مجدد است.

۶.امکانات جانبی

  • نمایش مقادیر در جدول واحد: این دکمه (که در پایین فرم قرار دارد) امکان مقایسه ماتریسی سرفصل‌ها در انبارهای مختلف را فراهم می‌کند.
  • چاپ : امکان چاپ گزارش با فرمت‌های استاندارد مدیریتی.
  • خروجی اکسل: امکان انتقال داده‌ها به اکسل برای تحلیل‌های نموداری پیشرفته‌تر.

گزارش عملکرد در دوره های فروش

گزارش عملکرد در دوره‌های فروش (Sales Performance Analysis Report)

۱.مقدمه و اهمیت استراتژیک فرم

در مدیریت فروش و بازاریابی، صرفاً دانستن میزان فروش کافی نیست. مدیران موفق نیاز دارند بدانند که آیا فروش کالاها مطابق با برنامه‌ریزی و اهداف تعیین شده (Targets) پیش می‌رود یا خیر. فرم "گزارش عملکرد در دوره‌های فروش" ابزاری پیشرفته برای پایش (Monitoring) تحقق اهداف فروش است.

این فرم با استفاده از اطلاعات تعریف شده در بخش تعریف کالای پیشرفته (که شامل بازه‌های زمانی و درصدهای هدف‌گذاری شده برای هر کالا است)، عملکرد واقعی فروش را با اهداف مقایسه کرده و انحرافات را به صورت بصری و رنگ‌بندی شده نمایش می‌دهد. این گزارش به مدیران کمک می‌کند تا کالاهایی که از برنامه عقب هستند را شناسایی کرده و استراتژی‌های فروش خود را اصلاح کنند.


۲.مسیر دسترسی و نقطه شروع

برای دسترسی به این ابزار تحلیلی، از صفحه اصلی نرم‌افزار (میز کار)، مسیر زیر را طی کنید:

به منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" بروید. -> روی گزینه "گزارش عملکرد ، در دوره های فروش" کلیک کنید.


۳.کالبدشکافی رابط کاربری (UI Breakdown)

این فرم از چندین بخش هوشمند تشکیل شده است که به کاربر اجازه می‌دهد با دقت بالا، کالاها را فیلتر و تحلیل کند.

الف) نوار ابزار فوقانی (Top Toolbar)

این نوار آبی‌رنگ در بالای فرم قرار دارد و تنظیمات پایه گزارش را در خود جای داده است.

  • دکمه "استتار منو / نمایش منو":

    در گوشه سمت راست بالا، دکمه‌ای برای باز و بسته کردن پنل فیلترهای سمت راست وجود دارد تا فضای بیشتری برای دیدن جدول نتایج فراهم شود.

  • دکمه "آموزش":

    یک دکمه کوچک با آیکون علامت سوال که با کلیک روی آن، ویدئوی آموزشی مربوط به این فرم پخش می‌شود.

ب) پنل فیلترهای پیشرفته (Side Panel)

این پنل در سمت راست فرم قرار دارد و ابزارهای دقیقی برای محدود کردن دامنه گزارش فراهم می‌کند.

  • بخش "فیلترهای ویژگی کالا":
    • "کد کالا": برای جستجوی یک کالای خاص بر اساس کد.
    • "نام کالا": جستجو بر اساس بخشی از نام کالا.
    • "کد گروه": محدود کردن گزارش به یک گروه کالایی خاص (مثلاً فقط "لوازم خانگی").
    • "کلاس کالا": فیلتر بر اساس کلاس‌بندی کالاها.

    تمامی این فیلدها دارای دکمه جستجو (ذخیره‌بین) و دکمه پاک‌کردن هستند.

  • بخش "فیلتر انبار":
    • "انبار خاص": با تیک زدن این گزینه، فیلد انتخاب انبار فعال می‌شود و می‌توانید گزارش را فقط برای یک انبار خاص (مثلاً "شعبه مرکزی") بگیرید. در غیر این صورت، گزارش به صورت تجمیعی از تمام انبارها تهیه می‌شود.
  • بخش "فیلتر دوره‌ها":
    • "فقط کالاهای دوره دار": با تیک زدن این گزینه، سیستم فقط کالاهایی را نشان می‌دهد که برای آن‌ها در کارت کالا برنامه‌ریزی فروش تعریف شده باشد. اگر تیک نداشته باشد، تمام کالاها نمایش داده می‌شوند (حتی اگر برنامه‌ای نداشته باشند).
  • بخش "فیلتر وضعیت تحقق اهداف":

    این بخش یکی از جذاب‌ترین قابلیت‌های این فرم است که به شما اجازه می‌دهد کالاها را بر اساس میزان موفقیت در فروش فیلتر کنید:

    • "کلی": نمایش تمام کالاها بدون فیلتر.
    • "وضعیت سبز": نمایش کالاهایی که بیش از ۱۰۰٪ هدف فروش را محقق کرده‌اند (عملکرد عالی).
    • "وضعیت زرد": نمایش کالاهایی که بین ۷۰٪ تا ۱۰۰٪ هدف را محقق کرده‌اند (عملکرد خوب).
    • "وضعیت نارنجی": نمایش کالاهایی که بین ۵۰٪ تا ۷۰٪ هدف را محقق کرده‌اند (عملکرد متوسط/هشدار).
    • "وضعیت قرمز": نمایش کالاهایی که کمتر از ۵۰٪ هدف را محقق کرده‌اند (عملکرد ضعیف/بحرانی).
  • دکمه "محاسبه":

    با زدن این دکمه، سیستم تمام شروط بالا را اعمال کرده و گزارش را مجدداً محاسبه و به‌روزرسانی می‌کند.

  • دکمه "حذف کلیه شروط":

    برای پاک کردن تمام فیلترها و بازگشت به تنظیمات اولیه.

ج) شبکه نمایش داده‌ها (Main Grid)

نتایج گزارش در این جدول نمایش داده می‌شود. این جدول دارای ستون‌های رنگی هوشمند است.

  • ردیف: شماره ردیف.
  • بارکد: کد منحصر به فرد کالا.
  • نام کالا: شرح کامل کالا.
  • کلاس: طبقه‌بندی کالا.
  • موجودی اولیه: موجودی کالا در ابتدای دوره برنامه‌ریزی.
  • دوره اول: مقدار فروش واقعی در دوره اول.
  • هدف دوره اول: مقدار فروش هدف‌گذاری شده برای دوره اول.
  • دوره دوم: مقدار فروش واقعی در دوره دوم.
  • هدف دوره دوم: مقدار فروش هدف‌گذاری شده برای دوره دوم.
  • دوره سوم: مقدار فروش واقعی در دوره سوم.
  • هدف دوره سوم: مقدار فروش هدف‌گذاری شده برای دوره سوم.
  • دوره چهارم: مقدار فروش واقعی در دوره چهارم.
  • هدف دوره چهارم: مقدار فروش هدف‌گذاری شده برای دوره چهارم.
  • موجودی فعلی: موجودی کالا در لحظه گزارش‌گیری.

رنگ‌بندی هوشمند سلول‌ها:

ستون‌های "فروش واقعی"بر اساس درصد تحقق هدف، رنگ‌آمیزی می‌شوند:

  • سبز: تحقق >= ۱۰۰٪
  • زرد: ۷۰٪ <= تحقق < ۱۰۰٪
  • آبی روشن: ۵۰٪ <= تحقق < ۷۰٪
  • قرمز: تحقق < ۵۰٪

د) راهنمای رنگ‌ها (Bottom Panel)

در پایین فرم، یک راهنمای تصویری وجود دارد که معنای رنگ‌های استفاده شده در جدول را توضیح می‌دهد تا کاربر در یک نگاه متوجه وضعیت شود.


4.جزئیات بیشتر (Drill Down)

با دابل کلیک روی هر ردیف در جدول (یا زدن کلید Enter)، فرم نمایش اطلاعات و عملکرد دوره، باز می‌شود. این فرم یک کارتکس خلاصه مدیریتی برای آن کالای خاص است که اطلاعات زیر را با جزئیات دقیق‌تر نشان می‌دهد:

  • تاریخ شروع و پایان هر دوره.
  • درصد هدف‌گذاری شده برای هر دوره.
  • تعداد هدف (ریالی/تعدادی).
  • تعداد محقق شده.
  • درصد تحقق نسبت به هدف دوره.
  • درصد تحقق نسبت به کل موجودی.
  • فرمول محاسبه موجودی فعلی (موجودی اول دوره - فروش کل + رسیدهای جدید).

۶.چهار مثال عملی کامل

💡 مثال ۱: شناسایی کالاهای بحرانی (عملکرد ضعیف) در دوره اول فروش

هدف: مدیر فروش می‌خواهد بداند کدام کالاها در اولین بازه زمانی کمپین فروش، کمتر از ۵۰ درصد هدف را فروخته‌اند تا برای آن‌ها تبلیغات ویژه در نظر بگیرد.

مراحل:

  1. در پنل سمت راست، در بخش "فیلتر وضعیت تحقق اهداف"، گزینه "وضعیت قرمز" را انتخاب کنید.
  2. تیک گزینه "فقط کالاهای دوره دار" را بزنید (تا کالاهای بدون برنامه حذف شوند).
  3. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  4. لیست نمایش داده شده، کالاهایی هستند که در دوره اول (یا سایر دوره‌ها) عملکرد ضعیفی داشته‌اند. به ستون (دوره اول) نگاه کنید؛ سلول‌های قرمز رنگ نشان‌دهنده کالاهای مورد نظر شما هستند.
💡 مثال ۲: بررسی عملکرد فروش "یخچال" در "شعبه شمال"

هدف: بررسی اینکه آیا شعبه شمال توانسته است تارگت فروش یخچال‌ها را بزند یا خیر.

مراحل:

  1. تیک گزینه "انبار خاص" را بزنید.
  2. با زدن دکمه جستجو، انبار "شعبه شمال" را انتخاب کنید.
  3. در فیلد "نام کالا"، کلمه "یخچال" را تایپ کنید.
  4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  5. در جدول نتایج، ستون‌ها را بررسی کنید. اگر سبز هستند، یعنی شعبه شمال عملکرد عالی داشته است.
💡 مثال ۳: تحلیل جامع یک کالای خاص (تلویزیون سونی ۵۵ اینچ)

هدف: مدیر محصول می‌خواهد بداند چرا موجودی تلویزیون سونی با وجود فروش خوب، هنوز زیاد است.

مراحل:

  1. در فیلد "کد کالا" یا "نام کالا"، "تلویزیون سونی ۵۵" را جستجو کنید.
  2. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  3. روی ردیف کالا دابل کلیک کنید تا فرم جزئیات باز شود.
  4. در این فرم، به بخش "رسید بعد از شروع دوره اول" نگاه کنید. ممکن است ببینید که در حین کمپین فروش، خرید جدیدی انجام شده که باعث افزایش موجودی فعلی شده است، حتی اگر فروش طبق برنامه پیش رفته باشد.
💡 مثال ۴: ارزیابی واقع‌بینانه بودن اهداف فروش

هدف: مدیر برنامه‌ریزی می‌خواهد بداند آیا اهدافی که برای گروه "مبلمان" تعیین کرده، واقع‌بینانه بوده است یا خیر.

مراحل:

  1. در فیلد "کد گروه"، گروه "مبلمان" را انتخاب کنید.
  2. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  3. به رنگ‌بندی ستون‌ها نگاه کلی بیندازید.
  4. اگر اکثر کالاها "قرمز" یا "آبی" هستند، نشان می‌دهد که اهداف تعیین شده احتمالاً بلندپروازانه و غیرواقعی بوده‌اند.
  5. اگر اکثر کالاها "سبز" هستند، شاید اهداف خیلی پایین در نظر گرفته شده‌اند و پتانسیل فروش بیشتری وجود داشته است.

کاردکس کالا در انبار

راهنمای جامع و تحلیل عملیاتی فرم کاردکس کالا در انبار

مقدمه و مسیر دسترسی

این فرم قلب تپنده کنترل موجودی و ردیابی گردش کالا در سیستم انبارداری است. هدف از این فرم، نمایش ریزتراکنش‌های یک کالای خاص (شامل تمام ورودی‌ها و خروجی‌ها) به ترتیب تاریخ وقوع است تا کاربر بتواند روند تغییرات موجودی و ارزش ریالی کالا را لحظه‌به‌لحظه رصد کند.

مسیر دسترسی:

۱. در فرم اصلی برنامه، به منوی "گزارشات خرید و فروش و انبار" بروید.
۲. گزینه "کاردکس کالا در انبار" را انتخاب کنید (معادل کلید میانبر تعریف شده در سیستم).
۳. با کلیک روی این گزینه، فرم "کاردکس کالا در انبار" باز می‌شود.


بخش اول: تشریح اجزاء و رابط کاربری (UI)

۱.نوار ابزار بالای صفحه (Top Panel)

این نوار آبی‌رنگ در بالاترین قسمت فرم قرار دارد و عنوان فرم "کاردکس کالا در انبار" در آن درج شده است.

  • دکمه "استتار منو" (سمت راست): این دکمه که آیکون سه خط افقی (منو) دارد، پنل تنظیمات سمت راست را مخفی یا آشکار می‌کند. اگر کاربر بخواهد فضای بیشتری برای دیدن جدول گزارش داشته باشد، می‌تواند منوی سمت راست را با این دکمه ببندد.
  • دکمه "آموزش" (سمت راست، کنار دکمه منو): آیکون علامت سوال یا کتاب دارد و احتمالاً لینک به ویدیو یا متن آموزشی مرتبط با این فرم است.
  • دکمه "جستجو و مشاهده سند" (سمت چپ): آیکون ذره‌بین دارد. با کلیک روی این دکمه (یا دابل کلیک روی ردیف‌های جدول)، فرم اصلی سند انبار مربوط به آن ردیف باز می‌شود تا کاربر جزئیات کامل فاکتور یا حواله را ببیند.

۲.پنل تنظیمات و فیلترها (Right Panel)

این بخش مهم‌ترین قسمت برای تعامل کاربر است و در سمت راست فرم قرار دارد. تمام شروط گزارش‌گیری در اینجا تعیین می‌شود.

الف) گروه انتخاب "ورود/خروج"

یک کادر گروه‌بندی شده که سه گزینه رادیویی دارد:

  • ورود و خروج: تمام تراکنش‌ها (هم افزاینده موجودی و هم کاهنده) را نمایش می‌دهد.
  • ورود: فقط اسنادی که باعث افزایش موجودی شده‌اند (مانند خرید، رسید انبار، برگشت از فروش، تولید) را نمایش می‌دهد.
  • خروج: فقط اسنادی که باعث کاهش موجودی شده‌اند (مانند فروش، حواله، مصرف، برگشت از خرید) را نمایش می‌دهد.

نکته هوشمند

با تغییر انتخاب در این بخش، گزینه‌های فیلتر "نوع سند" در پایین تغییر می‌کند.

ب) گروه انتخاب "نوع سند" (پویا)

این بخش بسته به انتخابِ بالا فعال می‌شود. اگر "ورود" انتخاب شود، گزینه‌هایی مثل "خرید"، "رسید انبار" و... ظاهر می‌شوند. اگر "خروج" انتخاب شود، گزینه‌هایی مثل "فروش"، "حواله" و... نمایش داده می‌شوند. این امکان به کاربر اجازه می‌دهد کاردکس را فقط برای یک نوع عملیات خاص (مثلاً فقط فروش‌ها) فیلتر کند.

ج) لیست کشویی "روش محاسبه"

این لیست حیاتی‌ترین بخش برای تعیین ارزش ریالی کالاهای خارج شده است. گزینه‌ها عبارتند از:

  • FIFO (اولین صادره از اولین وارده): قیمت خروجی بر اساس قیمت قدیمی‌ترین کالای موجود محاسبه می‌شود.
  • LIFO (اولین صادره از آخرین وارده): قیمت خروجی بر اساس قیمت جدیدترین کالای موجود محاسبه می‌شود.
  • AVERAGE (میانگین): قیمت بر اساس میانگین موزون محاسبه می‌شود.
  • دستی (Manual): قیمت‌ها بر اساس نرخ‌های تعریف شده ثابت برای کالا (نرخ ۱ تا ۱۲) محاسبه می‌شوند.
  • لیست فرعی "نرخ خرید آخر": اگر حالت "دستی" انتخاب شود، یک لیست دیگر ظاهر می‌شود که کاربر می‌تواند انتخاب کند کدام نرخ فروش (قیمت یک، قیمت دو ... قیمت دوازده یا آخرین نرخ خرید) مبنای محاسبات ریالی ستون‌های بدهکار/بستانکار باشد.

د) گروه "مشخصات انبار"

در این کادر، کاربر تعیین می‌کند که گزارش برای کدام انبار گرفته شود.

  • دکمه ذره‌بین (جستجو): لیست انبارها را باز می‌کند تا کاربر یک انبار خاص را انتخاب کند.
  • دکمه ضربدر (حذف): انتخاب انبار را لغو می‌کند (یعنی گزارش برای همه انبارها به صورت تجمیعی گرفته شود).
  • برچسب‌های متنی: کد و نام انبار انتخاب شده را نمایش می‌دهند. اگر انباری انتخاب نشود، علامت "--" نمایش داده می‌شود.

هـ) گروه "کد یا بارکد کالا"

اینجا محل تعیین کالای هدف است.

  • کادر متنی "کد گروه و کالا را وارد نمایید": کاربر می‌تواند بارکد کالا را دستی وارد کند یا با بارکدخوان اسکن کند. دکمه‌های داخلی این کادر شامل "پاک کردن" (ضربدر کوچک) و "جستجو" (ذره‌بین کوچک) است.
  • دکمه ذره‌بین بزرگ: فرم جستجوی پیشرفته کالا را باز می‌کند.

و) گروه "سایر مشخصات" (مخفی/شرطی)

این بخش معمولاً مخفی است و زمانی ظاهر می‌شود که کاربر فیلترهای خاصی مثل "حواله بین انبار" را انتخاب کند. شامل فیلترهایی برای:

  • تحویل دهنده / تحویل گیرنده (پرسنل).
  • کد انبار مبدأ/مقصد.

ز) دکمه‌های عملیاتی پایین پنل

  • دکمه "محاسبه": (با تصویر چرخ‌دنده یا تیک) پس از تنظیم تمام فیلترها، این دکمه گزارش را می‌سازد.
  • دکمه "حذف شروط": تمام فیلترها (کالا، انبار، تاریخ و...) را پاک می‌کند تا فرم آماده جستجوی جدید شود.
  • دکمه "چاپ": پیش‌نمایش چاپی گزارش کاردکس را نمایش می‌دهد.
  • دکمه "خروجی به اکسل": اطلاعات جدول را مستقیماً به فایل Excel صادر می‌کند.

۳.جدول نمایش اطلاعات (Center Grid)

این جدول نتایج را نمایش می‌دهد. ستون‌های آن عبارتند از:

  • ردیف: شماره ردیف.
  • تاریخ: تاریخ وقوع سند (شمسی).
  • شماره: شماره سند (فاکتور، حواله و...).
  • ورود/خروج: مشخص می‌کند تراکنش ورودی است یا خروجی.
  • نوع سند: نام فارسی عملیات (خرید، فروش، اول دوره و...).
  • ورودی: تعداد وارده.
  • خروجی: تعداد صادره.
  • موجود: موجودی لحظه‌ای کالا پس از انجام این تراکنش (Running Total).
  • بدهکار: ارزش ریالی ورودی.
  • بستانکار: ارزش ریالی خروجی.
  • مانده: ارزش ریالی باقیمانده.
  • تحویل دهنده / گیرنده: نام شخص یا طرف حساب مرتبط.
  • انبار مبدأ/مقصد: در حواله‌ها کاربرد دارد.

بخش دوم: ۴ مثال عملی کامل

💡 مثال ۱: مشاهده گردش موجودی یک کالای خاص در همه انبارها

سناریو: مدیر فروش می‌خواهد بداند از کالای "مانیتور LG" در کل شرکت چه تعداد وارد و چه تعداد خارج شده است.

  1. وارد فرم "کاردکس کالا در انبار" شوید.
  2. در بخش "کد یا بارکد کالا"، روی ذره‌بین کلیک کنید.
  3. کالای "مانیتور LG" را جستجو و انتخاب کنید.
  4. در بخش "مشخصات انبار"، اگر نام انباری نوشته شده، دکمه ضربدر را بزنید تا "--" شود (یعنی همه انبارها).
  5. در بخش "ورود/خروج"، گزینه "ورود و خروج" را انتخاب کنید.
  6. روی دکمه "محاسبه" کلیک کنید.
  7. نتیجه: لیستی از تمام خریدها، فروش‌ها و جابجایی‌های این مانیتور در تمام انبارها به ترتیب تاریخ نمایش داده می‌شود. ستون "موجود" در آخرین ردیف، موجودی کل شرکت را نشان می‌دهد.
💡 مثال ۲: بررسی فروش ریالی یک کالا با نرخ فروش اول

سناریو: حسابدار می‌خواهد بداند کالای "خودکار آبی" چقدر فروش داشته و ارزش آن بر اساس "قیمت مصرف کننده (نرخ ۱)" چقدر است.

  1. کالای "خودکار آبی" را انتخاب کنید.
  2. در بخش "ورود/خروج"، گزینه "خروج" را انتخاب کنید.
  3. یک لیست جدید به نام "نوع سند" ظاهر می‌شود. گزینه "فروش" را انتخاب کنید.
  4. در لیست "روش محاسبه"، گزینه "دستی" را انتخاب کنید.
  5. در لیست زیرین آن (نرخ خرید آخر)، گزینه "قیمت یک" را انتخاب کنید.
  6. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  7. نتیجه: فقط فاکتورهای فروش نمایش داده می‌شوند. ستون "بستانکار" مبلغ فروش را بر اساس "قیمت یک" محاسبه کرده و نمایش می‌دهد.
💡 مثال ۳: پیگیری یک حواله بین انباری گم شده

سناریو: انباردار انبار مرکزی مدعی است ۱۰ عدد "لپ‌تاپ" به شعبه ۱ فرستاده، اما شعبه ۱ می‌گوید دریافت نکرده.

  1. کالای "لپ‌تاپ" را انتخاب کنید.
  2. در بخش "مشخصات انبار"، انبار "مرکزی" را انتخاب کنید.
  3. در بخش "ورود/خروج"، گزینه "خروج" را انتخاب کنید.
  4. در نوع سند، "حواله بین انبار" را انتخاب کنید.
  5. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  6. در لیست نتایج، به دنبال ردیفی بگردید که تاریخ و تعداد آن با ادعای انباردار مطابقت دارد.
  7. روی آن ردیف دابل کلیک کنید تا سند اصلی باز شود و ببینید آیا سند تایید نهایی شده است یا خیر.
💡 مثال ۴: تهیه گزارش اکسل برای انبارگردانی پایان سال

سناریو: نیاز است لیست تمام تراکنش‌های "یخچال فریزر" در انبار "محصولات" به اکسل منتقل شود تا با شمارش فیزیکی مقایسه شود.

  1. کالای "یخچال فریزر" را انتخاب کنید.
  2. انبار "محصولات" را انتخاب کنید.
  3. گزینه "ورود و خروج" را انتخاب کنید.
  4. دکمه "محاسبه" را بزنید.
  5. پس از نمایش اطلاعات در جدول، روی دکمه "خروجی به اکسل" (پایین سمت راست) کلیک کنید.
  6. فایل اکسل تولید شده را ذخیره کنید. این فایل شامل تمام ستون‌های جدول با همان ترتیب است.

نکات فنی و هشدارهای سیستمی (برای کاربر پیشرفته)

  • رنگ‌بندی: ردیف‌های جدول به صورت یکی در میان رنگی هستند تا خوانایی بالا رود.
  • سرعت: اگر تعداد تراکنش‌های کالا بسیار زیاد باشد (مثلاً ۵۰۰۰ رکورد)، ممکن است محاسبه چند ثانیه طول بکشد. نوار پیشرفت (Progress Bar) وضعیت را نشان می‌دهد.
  • امنیت: کاربر فقط می‌تواند کاردکس انبارهایی را ببیند که در فرم "حق دسترسی" به او مجوز داده شده است. اگر دسترسی نداشته باشد، لیست انبارها محدود می‌شود.
  • دقت محاسبات: اگر روش محاسبه FIFO یا Average انتخاب شود، سیستم به جداول محاسباتی دقیق مراجعه می‌کند که قبلاً توسط سیستم محاسبه و ذخیره شده‌اند. اگر این فیلدها صفر باشند، ممکن است نیاز به اجرای "محاسبه ارزش کالا" از منوی تنظیمات سیستم باشد.

کارت حسابداری کالا در انبار

کاردکس حسابداری کالا در انبار

مقدمه و مسیر دسترسی

این فرم یکی از حیاتی‌ترین بخش‌های سیستم انبار و حسابداری انبار است که به کاربر اجازه می‌دهد ریز گردش (ورود و خروج) یک کالای خاص را مشاهده کرده و ارزش ریالی موجودی را بر اساس متدهای مختلف حسابداری (مانند میانگین یا آخرین نرخ خرید) محاسبه نماید. برخلاف کاردکس تعدادی که فقط بر روی تعداد تمرکز دارد، این فرم "ارزش ریالی" کالاها را در هر گردش محاسبه می‌کند.

مسیر دسترسی:

1. در فرم اصلی برنامه (منوی اصلی).
2. وارد منوی گزارشات خرید و فروش و انبار شوید.
3. گزینه کارت حسابداری کالا در انبار را انتخاب کنید.


بخش اول: تشریح کامل اجزای رابط کاربری (UI)

این فرم از چندین پنل و ابزار کنترلی تشکیل شده است که در سمت راست برای تنظیمات و فیلترها، و در سمت چپ (بخش اصلی) برای نمایش داده‌ها قرار دارند.

۱. نوار ابزار و عنوان (بالای صفحه)

در بالاترین قسمت فرم، نواری با عنوان "کاردکس حسابداری کالا در انبار ..." قرار دارد.

  • دکمه استتار منو / نمایش منو: در سمت راست این نوار، دکمه‌ای با آیکون "منو" قرار دارد. با کلیک روی این دکمه، پنل تنظیمات سمت راست مخفی می‌شود تا فضای بیشتری برای نمایش جدول داده‌ها فراهم شود. با کلیک مجدد، پنل تنظیمات ظاهر می‌شود.
  • دکمه آموزش: دکمه‌ای با آیکون "علامت سوال" یا "کتاب" که معمولاً لینک به ویدیو یا متن آموزشی دارد.
  • دکمه جستجو و مشاهده جزئیات: در سمت چپ نوار عنوان، دکمه‌ای با آیکون ذره‌بین وجود دارد. عملکرد این دکمه مشابه دوبار کلیک کردن روی ردیف‌های جدول است و سند مرتبط با ردیف انتخاب شده را باز می‌کند.

۲. پنل تنظیمات و فیلترها (سمت راست)

این بخش قلب کنترلی گزارش است و به گروه‌های زیر تقسیم می‌شود:

الف) گروه فیلتر نوع گردش (ورود/خروج)

یک کادر انتخاب رادیویی در بالاترین بخش پنل راست قرار دارد:

  • ورود و خروج: با انتخاب این گزینه، تمام تراکنش‌های کالا (هم وارده و هم صادره) نمایش داده می‌شوند.
  • ورود: فقط اسنادی که باعث افزایش موجودی شده‌اند (مانند خرید، تولید، رسید انبار) نمایش داده می‌شوند.
  • خروج: فقط اسنادی که باعث کاهش موجودی شده‌اند (مانند فروش، مصرف، حواله انبار) نمایش داده می‌شوند.

ب) گروه فیلتر نوع سند (وابسته به انتخاب بالا)

این کادر تنها زمانی فعال/قابل مشاهده می‌شود که شما در قسمت قبل، گزینه "ورود" یا "خروج" را انتخاب کرده باشید.

  • اگر ورود انتخاب شده باشد، گزینه‌هایی مانند: کلی، خرید، رسید انبار، برگشت از فروش، اول دوره، تولید ظاهر می‌شوند.
  • اگر خروج انتخاب شده باشد، گزینه‌هایی مانند: کلی، فروش، حواله بین انبار، برگشت از خرید، پایان دوره، مصرف ظاهر می‌شوند.
  • کاربرد: به شما اجازه می‌دهد گزارش را روی یک نوع سند خاص (مثلاً فقط فاکتورهای فروش) محدود کنید. با انتخاب گزینه‌های خاص (مانند حواله بین انبار)، فیلترهای پیشرفته‌تری در پایین فرم (بخش "سایر مشخصات") فعال می‌شوند.

ج) گروه روش محاسبه قیمت

این بخش بسیار مهم است و تعیین می‌کند که سیستم چگونه ارزش ریالی کالا را در ستون‌های بدهکار/بستانکار محاسبه کند:

  • AVERAGE (میانگین): سیستم نرخ "میانگین خرید" کالا را مبنای محاسبات قرار می‌دهد.
  • نرخ خرید آخر: سیستم "آخرین نرخ خرید" ثبت شده را مبنا قرار می‌دهد.

نکته فنی

این فرم برخلاف کاردکس تعدادی، قیمت‌های لحظه‌ای سند را نشان نمی‌دهد، بلکه تمام گردش کالا را با "یک نرخ واحد" (میانگین یا آخر) بازنویسی می‌کند تا ارزش فعلی موجودی بر اساس آن نرخ سنجیده شود.

د) گروه مشخصات انبار

این بخش برای فیلتر کردن گزارش بر اساس یک انبار خاص استفاده می‌شود:

  • دکمه جستجوی انبار (آیکون ذره‌بین): با کلیک روی این دکمه، لیست انبارها باز می‌شود. پس از انتخاب، کد و نام انبار در برچسب‌های زیرین نمایش داده می‌شود.
  • دکمه حذف انبار (آیکون ضربدر): انتخاب انبار را لغو کرده و گزارش را برای "همه انبارها" تنظیم می‌کند (برچسب‌ها به "--" تغییر می‌کنند).
  • برچسب‌های نمایشگر: کد و نام انبار انتخاب شده را نشان می‌دهند.

هـ) گروه کد یا بارکد کالا (حیاتی‌ترین بخش)

  • کادر متنی: محل وارد کردن کد یا بارکد کالا.
  • دکمه داخل کادر (چپ - ضربدر): پاک کردن متن داخل کادر.
  • دکمه جستجوی کالا (ذره‌بین کنار کادر): با کلیک روی این دکمه، فرم جستجوی پیشرفته کالا باز می‌شود. پس از انتخاب کالا، بارکد آن در کادر قرار می‌گیرد و گزارش به‌صورت خودکار اجرا می‌شود.

و) گروه سایر مشخصات (فیلترهای پیشرفته)

این بخش معمولاً مخفی است و تنها زمانی نمایش داده می‌شود که در فیلتر "نوع سند"، گزینه‌ای مانند "حواله بین انبار" انتخاب شده باشد. شامل:

  • تحویل دهنده / تحویل گیرنده: امکان فیلتر بر اساس کد پرسنل یا طرف حساب.
  • کد انبار مبدأ: امکان فیلتر بر اساس انبار فرستنده (در حواله‌ها).
  • دکمه‌های جستجو: برای انتخاب پرسنل یا انبار از لیست.

ز) دکمه‌های عملیاتی (پایین پنل راست)

  1. دکمه "محاسبه" (با آیکون بارکد): پس از اعمال تنظیمات و وارد کردن کد کالا، این دکمه را بزنید تا گزارش ساخته شود. (کلید میانبر: F5).
  2. دکمه "حذف شروط": تمام فیلترها (کد کالا، انبار، پرسنل و...) را پاک کرده و فرم را به حالت اولیه باز می‌گرداند.
  3. دکمه "چاپ": گزارش فعلی را به محیط چاپ (FastReport) ارسال می‌کند.
  4. دکمه "خروجی به اکسل": اطلاعات موجود در جدول را دقیقاً همانطور که می‌بینید به فایل Excel صادر می‌کند.

۳. پنل اطلاعات کالا (بالای جدول)

پس از زدن دکمه محاسبه، مشخصات کالای یافت شده در این نوار افقی نمایش داده می‌شود:

  • کد: کد سیستم کالا.
  • کالا: نام فارسی کالا.
  • کد/نام لاتین: نام دوم کالا.
  • گروه: نام گروه اصلی کالا.
  • انبار: نام انبار انتخاب شده (یا خالی اگر همه انبارها باشد).

۴. جدول نمایش داده‌ها (Grid اصلی)

این جدول نتایج پردازش را نمایش می‌دهد. ستون‌ها عبارتند از:

  1. ردیف: شماره ردیف.
  2. تاریخ: تاریخ صدور سند (شمسی).
  3. شماره: شماره سند (فاکتور، حواله و...).
  4. نوع سند: نوع عملیات (خرید، فروش، اول دوره و...).
  5. وارده (تعداد): تعداد کالای وارد شده به انبار.
  6. نرخ (وارده): نرخ واحد محاسبه شده (بر اساس تنظیمات AVERAGE یا نرخ آخر).
  7. جمع وارده (بدهکار): حاصلضرب تعداد وارده در نرخ.
  8. صادره (تعداد): تعداد کالای خارج شده از انبار.
  9. نرخ (صادره): نرخ واحد.
  10. جمع صادره (بستانکار): حاصلضرب تعداد صادره در نرخ.
  11. موجودی: مانده تعدادی کالا پس از هر تراکنش (Running Total).
  12. نرخ موجودی: نرخ مبنا.
  13. جمع موجودی (مانده): ارزش ریالی مانده کالا در آن لحظه.
  14. نام انبار مبدأ-مقصد: در حواله‌ها کاربرد دارد.
  15. تحویل دهنده / تحویل گیرنده: نام شخص یا طرف حساب مرتبط با سند.

بخش دوم: مثال‌های عملی

💡 مثال ۱: مشاهده گردش کلی و ارزش ریالی یک کالا (روش میانگین)

سناریو: می‌خواهید بدانید کالای "مانیتور LG" در کل شرکت چه گردشی داشته و ارزش ریالی موجودی فعلی آن بر اساس میانگین خرید چقدر است.

  1. فرم را باز کنید.
  2. در کادر "کد یا بارکد کالا"، بارکد مانیتور را وارد کنید (یا با دکمه ذره‌بین آن را جستجو و انتخاب کنید).
  3. در بخش "روش محاسبه"، گزینه AVERAGE را انتخاب کنید.
  4. در بخش "مشخصات انبار"، مطمئن شوید که هیچ انباری انتخاب نشده است (برچسب‌ها "--" باشند). اگر انباری انتخاب شده، دکمه ضربدر (حذف) را بزنید.
  5. دکمه محاسبه را بزنید.
  6. نتیجه: جدول پر می‌شود. به آخرین ردیف بروید. ستون "موجودی" تعداد فعلی و ستون "جمع موجودی"، ارزش کل ریالی آن کالا را بر اساس نرخ میانگین نشان می‌دهد.
💡 مثال ۲: بررسی فروش یک کالا در انبار مرکزی

سناریو: می‌خواهید فقط "فروش"های کالای "کیبورد فراسو" را که از "انبار مرکزی" خارج شده‌اند ببینید.

  1. کد کالای کیبورد را وارد کنید.
  2. در بخش "مشخصات انبار"، روی ذره‌بین کلیک کرده و "انبار مرکزی" را انتخاب کنید.
  3. در بخش "ورود/خروج"، گزینه خروج را انتخاب کنید.
  4. بلافاصله کادر "نوع سند" ظاهر می‌شود. گزینه فروش را انتخاب کنید.
  5. دکمه محاسبه را بزنید.
  6. نتیجه: لیست فاکتورهای فروشی که این کالا در آن‌ها بوده و از انبار مرکزی صادر شده‌اند، نمایش داده می‌شود.
💡 مثال ۳: پیگیری حواله‌های بین انبار

سناریو: می‌خواهید ببینید چه تعداد از کالای "موس بی‌سیم" از انبار شماره ۱ به سایر انبارها منتقل شده است.

  1. کد کالا را انتخاب کنید.
  2. در بخش "ورود/خروج"، گزینه خروج را انتخاب کنید.
  3. در بخش "نوع سند"، گزینه حواله بین انبار را انتخاب کنید.
  4. پنل "سایر مشخصات" ظاهر می‌شود. در قسمت "کد انبار مبدأ" (که با لیبل مشخص می‌شود)، انبار شماره ۱ را انتخاب کنید (با استفاده از دکمه جستجوی مربوطه).
  5. دکمه محاسبه را بزنید.
  6. نتیجه: لیست حواله‌هایی که کالا را از انبار ۱ خارج کرده‌اند نمایش داده می‌شود. ستون "نام انبار مبدأ-مقصد" نشان می‌دهد کالا به کجا رفته است.
💡 مثال ۴: چاپ کاردکس ریالی برای انبارگردانی

سناریو: انباردار نیاز به یک لیست از گردش کالای "کابل شبکه" دارد تا مغایرت را بررسی کند.

  1. کد کالا را وارد کنید.
  2. انبار مورد نظر را انتخاب کنید.
  3. گزینه "ورود و خروج" (حالت پیش‌فرض) را انتخاب کنید.
  4. دکمه محاسبه را بزنید.
  5. پس از نمایش اطلاعات در جدول، روی دکمه چاپ کلیک کنید.
  6. پیش‌نمایش چاپ ظاهر می‌شود که شامل سرستون‌ها، ردیف‌ها و جمع نهایی است. می‌توانید این گزارش را چاپ کرده یا به PDF تبدیل کنید.

نکات مهم و هشدارها

  • دسترسی: اگر کاربر دسترسی مشاهده مبالغ ریالی را نداشته باشد، ممکن است ستون‌های ریالی نمایش داده نشوند یا صفر باشند.
  • اصلاح سند: با دوبار کلیک روی هر ردیف از جدول، فرم اصلی آن سند (مثلاً فاکتور فروش یا سند انبار) باز می‌شود و می‌توانید جزئیات آن را دیده یا اصلاح کنید (در صورت داشتن مجوز).
  • به‌روزرسانی: اگر تغییری در اسناد دادید، باید مجدداً دکمه "محاسبه" را بزنید تا کاردکس با اطلاعات جدید بازسازی شود.

کارت حسابداری انبار

فرم کارت حسابداری انبار (گزارش تجمیعی ریالی)

۱.مقدمه و کاربرد

این فرم یکی از استراتژیک‌ترین گزارش‌های سیستم انبار و حسابداری است. برخلاف «کاردکس کالا» که ریز گردش یک کالا را به صورت تراکنش‌به‌تراکنش نمایش می‌دهد، کارت حسابداری انبار (که در اینجا بررسی می‌کنیم) یک گزارش تجمیعی است. این فرم لیستی از کالاها را نمایش می‌دهد و برای هر کالا، مجموع مقادیر وارده، صادره و مانده را به همراه ارزش ریالی آن‌ها محاسبه می‌کند.

این گزارش برای قیمت‌گذاری موجودی پایان دوره، بستن حساب‌ها و برآورد ارزش دارایی‌های انبار حیاتی است.

مسیر دسترسی:

* در صفحه اصلی نرم‌افزار (منوی اصلی).
* وارد منوی گزارشات خرید و فروش و انبار شوید.
* گزینه کارت حسابداری انبار را انتخاب کنید.


۲.تشریح کامل اجزای رابط کاربری (UI)

این فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

  • نوار عنوان و ابزار (بالا): برای مدیریت نمایش و دسترسی سریع.
  • پنل تنظیمات و فیلترها (سمت راست): برای تعیین شروط گزارش‌گیری.
  • جدول داده‌ها و خلاصه وضعیت (سمت چپ و پایین): برای نمایش نتایج و جمع‌بندی‌ها.

الف) نوار عنوان و ابزار (بالای صفحه)

در بالاترین قسمت فرم، نواری با عنوان "کارت حسابداری کالا در انبار..." قرار دارد.

  • دکمه استتار منو / نمایش منو (سمت راست): دکمه‌ای با آیکون منو که با کلیک بر روی آن، پنل تنظیمات سمت راست جمع شده و فضای بیشتری به جدول داده‌ها اختصاص می‌یابد. با کلیک مجدد، پنل باز می‌شود.
  • دکمه آموزش (سمت راست): دکمه‌ای با آیکون علامت سوال یا کتاب که راهنمای آموزشی مربوط به این بخش را نمایش می‌دهد.
  • دکمه جستجو و مشاهده جزئیات (سمت چپ): دکمه‌ای با آیکون ذره‌بین. اگر روی یک ردیف در جدول کلیک کنید و سپس این دکمه را بزنید، فرم کاردکس تفصیلی (ریز گردش) همان کالا باز می‌شود. (این عمل با دوبار کلیک روی ردیف نیز انجام می‌شود).

ب) پنل تنظیمات و فیلترها (سمت راست)

این پنل ستون فقرات گزارش‌گیری است و شامل بخش‌های زیر می‌باشد:

۱.گروه انتخاب نوع گردش (ورود/خروج)

در بالاترین قسمت، یک کادر انتخاب وجود دارد:

  • ورود و خروج: (پیش‌فرض) هم مقادیر وارده و هم صادره را محاسبه می‌کند و مانده نهایی را نشان می‌دهد.
  • ورود: تمرکز گزارش فقط بر روی اسناد ورودی (افزاینده موجودی) خواهد بود.
  • خروج: تمرکز گزارش فقط بر روی اسناد خروجی (کاهنده موجودی) خواهد بود.

۲.گروه انتخاب نوع سند (وابسته)

این بخش معمولاً مخفی است و تنها زمانی ظاهر می‌شود که در بخش بالا، گزینه "ورود" یا "خروج" را انتخاب کرده باشید. به شما امکان می‌دهد گزارش را به نوع خاصی از اسناد محدود کنید (مثلاً فقط "فروش" یا فقط "خرید").

۳.گروه روش محاسبه (بسیار مهم)

این بخش تعیین می‌کند که سیستم چگونه ارزش ریالی کالاهای خارج شده و مانده را محاسبه کند:

  • AVERAGE (میانگین): سیستم از نرخ میانگین موزون (که در کارت حسابداری کالا محاسبه ذخیره شده است) برای ارزش‌گذاری استفاده می‌کند. این روش استانداردترین روش برای حسابداری انبار است.
  • نرخ خرید آخر: سیستم آخرین نرخ خریدی که برای کالا ثبت شده است را مبنای محاسبات قرار می‌دهد.

۴.پنل تاریخ (بازه زمانی)

شامل دو فیلد تاریخ شمسی است:

  • از تاریخ: تاریخ شروع گزارش‌گیری.
  • تا تاریخ: تاریخ پایان گزارش‌گیری.
  • نکته: این فیلدها مجهز به تقویم بازشو هستند.

۵.گروه مشخصات انبار

برای محدود کردن گزارش به یک انبار خاص:

  • دکمه جستجو (ذره‌بین): لیست انبارها را باز می‌کند. پس از انتخاب، نام انبار در زیر دکمه‌ها نمایش داده می‌شود.
  • دکمه حذف (ضربدر): فیلتر انبار را پاک کرده و گزارش را برای "کل انبارها" تنظیم می‌کند (نمایش "--").

۶.گروه کد یا بارکد کالا

  • کادر متنی: محل وارد کردن کد کالا یا بارکد.
  • دکمه داخل کادر (چپ): پاک کردن متن.
  • دکمه جستجو (ذره‌بین کنار کادر): لیست کالاها را برای جستجو باز می‌کند.

۷.گروه تامین کننده

برای فیلتر کردن کالاها بر اساس تامین‌کننده خاص:

  • دکمه جستجو (ذره‌بین): لیست حساب‌های تفصیلی (تامین‌کنندگان) را باز می‌کند.
  • دکمه حذف (ضربدر): فیلتر تامین‌کننده را حذف می‌کند.

۸.دکمه‌های عملیاتی (پایین پنل)

  • دکمه حذف شروط: تمام فیلترهای اعمال شده (تاریخ، کالا، انبار و...) را پاک می‌کند.
  • دکمه محاسبه (آیکون بارکد): پس از تنظیم فیلترها، این دکمه را بزنید تا پردازش انجام شود و جدول پر شود.
  • دکمه خروجی به اکسل: اطلاعات محاسبه شده در جدول را به فایل Excel صادر می‌کند.
  • دکمه چاپ: گزارش چاپی استاندارد (FastReport) را تولید می‌کند.

ج) جدول نمایش داده‌ها (Grid اصلی)

این جدول نتایج محاسبات را به تفکیک هر کالا نمایش می‌دهد. ستون‌ها عبارتند از:

  • ردیف: شماره ردیف.
  • کد کالا: بارکد یا کد سیستم کالا.
  • نام کالا: شرح کامل کالا.
  • وارده (تعداد): مجموع تعداد کالای وارد شده در بازه انتخابی.
  • نرخ (وارده): نرخ واحد ورودی (معمولاً میانگین نرخ خرید).
  • جمع وارده: ارزش ریالی کل ورودی‌ها.
  • صادره (تعداد): مجموع تعداد کالای خارج شده.
  • نرخ (صادره): نرخ واحد خروجی (بر اساس روش محاسبه انتخابی).
  • جمع صادره: ارزش ریالی کل خروجی‌ها.
  • موجودی (تعداد): مانده تعدادی کالا (وارده منهای صادره).
  • نرخ موجودی: نرخ ارزشیابی موجودی پایان دوره.
  • جمع موجودی: ارزش ریالی کل موجودی کالا نزد انبار.

د) نوار وضعیت پایین (Totals)

در پایین‌ترین بخش فرم، پنلی وجود دارد که جمع ستون‌های اصلی را نمایش می‌دهد:

  • تعداد ردیف: تعداد کالاهای لیست شده.
  • جمع تعداد وارده / جمع ریال وارده.
  • جمع تعداد صادره / جمع ریال صادره.
  • جمع تعداد موجودی / جمع ریال موجودی.

نکته

این بخش برای کنترل تراز انبار بسیار مفید است.

۳.تحلیل عملکرد و منطق محاسباتی

هنگامی که دکمه محاسبه زده می‌شود، سیستم مراحل زیر را طی می‌کند:

  1. ساخت کوئری پویا: بر اساس فیلترهای انتخابی (انبار، تاریخ، کالا، تامین‌کننده)، یک دستور SQL پیچیده ساخته می‌شود.
  2. محاسبه میانگین موزون (در صورت انتخاب AVERAGE):
    • سیستم به صورت هوشمند، ارزش ریالی ورودی‌ها را با کسر تخفیفات خطی و سرشکن کردن تخفیفات کلی فاکتور محاسبه می‌کند.
    • برای خروجی‌ها، از نرخ میانگین ذخیره شده در کارت کالا استفاده می‌کند.
    • اگر فیلتر خاصی اعمال نشده باشد، سیستم یک جدول موقت در حافظه ایجاد کرده و نرخ میانگین واقعی را بر اساس گردش کل محاسبه می‌کند تا دقیق‌ترین عدد حاصل شود.
  3. نمایش: نتایج در جدول نمایش داده می‌شوند و جمع‌های پایین صفحه به‌روزرسانی می‌گردند.

۴.مثال‌های عملی

💡 مثال ۱: ارزش‌گذاری موجودی پایان سال (انبارگردانی ریالی)

هدف: می‌خواهید بدانید در پایان سال مالی، ارزش ریالی کل موجودی انبار چقدر است.

  1. وارد فرم شوید.
  2. در بخش "روش محاسبه"، گزینه AVERAGE را انتخاب کنید (روش استاندارد).
  3. در بخش تاریخ، بازه ابتدای سال تا پایان سال را وارد کنید.
  4. مطمئن شوید فیلتر انبار و کالا خالی است (برای گزارش کلی).
  5. دکمه محاسبه را بزنید.
  6. به نوار پایین صفحه نگاه کنید: عدد "جمع ریال موجودی" ارزش کل انبار شماست.
  7. برای مستندسازی، دکمه چاپ را بزنید.
💡 مثال ۲: بررسی گردش کالاهای یک تامین‌کننده خاص

هدف: می‌خواهید ببینید از کالاهایی که "شرکت کاله" تامین کرده، چقدر فروش رفته و چقدر مانده است.

  1. در بخش "تامین کننده"، روی ذره‌بین کلیک کنید.
  2. نام "شرکت کاله" را جستجو و انتخاب کنید.
  3. دکمه محاسبه را بزنید.
  4. جدول فقط کالاهای مرتبط با این تامین‌کننده را نشان می‌دهد. ستون "صادره" نشان‌دهنده فروش (و سایر خروجی‌ها) و ستون "موجودی" نشان‌دهنده کالای فروش نرفته است.
💡 مثال ۳: کنترل موجودی تعدادی و ریالی یک انبار خاص

هدف: مدیر شعبه ۱ می‌خواهید لیست موجودی انبار خود را با ارزش ریالی داشته باشد.

  1. در بخش "مشخصات انبار"، روی ذره‌بین کلیک کنید.
  2. "انبار شعبه ۱" را انتخاب کنید.
  3. دکمه محاسبه را بزنید.
  4. نتیجه نشان‌دهنده موجودی‌های فیزیکی و ریالی موجود در همان انبار خاص است.
💡 مثال ۴: ردیابی دقیق (Drill-Down) یک کالا

هدف: در گزارش کلی متوجه می‌شوید که موجودی کالای "مانیتور" منفی شده یا مبلغ آن غیرعادی است و می‌خواهید دلیل آن را بیابید.

  1. ابتدا گزارش کلی را با دکمه محاسبه بگیرید.
  2. در جدول، ردیف مربوط به "مانیتور" را پیدا کنید.
  3. روی آن ردیف دوبار کلیک کنید (یا دکمه ذره‌بین در نوار بالا سمت چپ را بزنید).
  4. سیستم به صورت خودکار فرم کاردکس تفصیلی را باز می‌کند و تمام اسناد وارده و صادره آن کالا را به ترتیب تاریخ نمایش می‌دهد تا بتوانید سند خطاکار را پیدا کنید.

نکات کلیدی

  • تفاوت با کاردکس تعدادی: این فرم بر "ارزش ریالی" تمرکز دارد. اگر فقط تعداد برایتان مهم است، گزارش‌های ساده‌تر انبار سریع‌تر عمل می‌کنند، اما برای حسابداری، این فرم مرجع اصلی است.
  • دسترسی‌ها: مشاهده ستون‌های ریالی (قیمت و جمع) منوط به داشتن مجوز دسترسی به "ریال" در تنظیمات کاربر است.
  • بروزرسانی: اگر اسناد قدیمی را اصلاح کردید، حتماً در این فرم مجدداً دکمه محاسبه را بزنید تا اعداد به‌روز شوند.

پیگیری ورود و خروج کالا در اسناد

گزارش پیگیری ورود و خروج کالا در اسناد

۱. مقدمه و جایگاه سیستمی

این فرم یکی از ابزارهای قدرتمند ردیابی (Traceability) در سیستم است که به کاربر اجازه می‌دهد تاریخچه کامل یک کالا را در تمام اسناد انبار (ورودی و خروجی) مشاهده کند. برخلاف کاردکس کالا که موجودی لحظه‌ای را نشان می‌دهد، این گزارش بر روی تراکنش‌ها و اسناد تمرکز دارد و جزئیات مالی و طرف حساب‌ها را با دقت بالا نمایش می‌دهد.

مسیر دسترسی:

برای باز کردن این فرم، در پنجره اصلی برنامه، از نوار منوی بالا، وارد منوی «گزارشات خرید و فروش و انبار» شوید و گزینه «گزارش پیگیری ورود و خروج کالا در اسناد» را انتخاب کنید.


۲. آناتومی و تشریح اجزای فرم

این فرم از چهار ناحیه اصلی تشکیل شده است که با جزئیات میکروسکوپی به شرح زیر است:

ناحیه اول: پنل تنظیمات و فیلترینگ (سمت راست)

این پنل، مرکز فرماندهی گزارش است و کاربر با تنظیم پارامترهای این بخش، دامنه جستجو را تعیین می‌کند.

  • 1. بخش انتخاب نوع سند (بالای پنل راست):
    • دکمه‌های رادیویی (Radio Buttons):
      • اسناد خروجی: اگر انتخاب شود، لیست کشویی زیر آن شامل گزینه‌های: فروش، حواله بین انبار، برگشت از خرید، پایان دوره و مصرف خواهد بود.
      • اسناد ورودی: اگر انتخاب شود، لیست کشویی شامل: خرید، رسید بین انبار، برگشت از فروش، اول دوره و تولید خواهد بود.
    • لیست کشویی نوع سند: کاربر می‌تواند گزارش را به یک نوع سند خاص (مثلاً فقط "فروش") محدود کند یا "همه موارد" را انتخاب کند.
  • 2. بخش انتخاب انبار (زیر نوع سند):
    • عنوان: «مشخصات انبار».
    • دکمه جستجو (آیکون ذره‌بین): با کلیک روی این دکمه، فرم انتخاب انبار باز می‌شود. پس از انتخاب، کد و نام انبار در برچسب‌های مربوطه نمایش داده می‌شود.
    • دکمه حذف (آیکون ضربدر قرمز): فیلتر انبار را پاک می‌کند تا گزارش برای تمام انبارها گرفته شود.
  • 3. بخش انتخاب کالا (فیلتر حیاتی):
    • عنوان: «کد یا بارکد کالا».
    • کادر متنی: کاربر می‌تواند مستقیماً بارکد کالا را وارد کند.
    • دکمه جستجو (آیکون ذره‌بین): فرم جستجوی کالا را باز می‌کند.
    • دکمه پاک‌کن (داخل کادر): متن وارد شده را پاک می‌کند.
  • 4. بخش بازه زمانی:
    • از تاریخ / تا تاریخ: دو کادر برای ورود تاریخ شمسی تعبیه شده است. این فیلتر بر روی تاریخ اسناد اعمال می‌شود.
  • 5. بخش طرف حساب (شخص/شرکت):
    • عنوان: «طرف مبادله».
    • دکمه جستجو: فرم جستجوی حساب‌های تفصیلی را باز می‌کند. سیستم به‌صورت هوشمند فیلتری اعمال می‌کند تا فقط حساب‌های تفصیلی مربوط به اشخاص و شرکت‌ها (کدینگ 01 تا 04) نمایش داده شوند.
    • دکمه حذف: فیلتر طرف حساب را پاک می‌کند.
  • 6. بخش فروشنده (ویزیتور):
    • عنوان: «فروشنده».
    • دکمه جستجو: فرم جستجوی پرسنل را باز می‌کند.
    • دکمه حذف: فیلتر فروشنده را پاک می‌کند.

ناحیه دوم: نوار ابزار عملیاتی (پایین پنل راست)

  • 1. دکمه «محاسبه» (آیکون تیک سبز): موتور پردازش گزارش را روشن می‌کند. با کلیک بر روی آن، سیستم وارد فاز محاسباتی شده و نتایج را در جدول نمایش می‌دهد.
  • 2. دکمه «چاپ» (آیکون پرینتر): گزارش چاپی استاندارد را آماده می‌کند. عنوان گزارش به‌صورت پویا بر اساس تاریخ‌های انتخابی تنظیم می‌شود.
  • 3. دکمه «خروجی اکسل» (آیکون Excel): داده‌های جدول را به فایل اکسل صادر می‌کند.

ناحیه سوم: جدول نمایش داده‌ها (Grid مرکزی)

این جدول نتایج پردازش را نمایش می‌دهد. ستون‌های آن عبارتند از:

  1. ردیف: شماره ردیف.
  2. کد (بارکد کالا): کد یکتای کالا.
  3. نام کالا: شرح کامل کالا.
  4. کد و نام انبار: مشخص می‌کند این تراکنش در کدام انبار انجام شده است.
  5. شماره: شماره سند (فاکتور، حواله و...).
  6. تاریخ: تاریخ صدور سند.
  7. طرف مبادله (تحویل گیرنده): نام مشتری یا تحویل گیرنده کالا. (عنوان این ستون بسته به نوع سند تغییر می‌کند).
  8. مقدار: تعداد یا وزن کالای جابجا شده.
  9. قیمت واحد: نرخ واحد کالا در سند.
  10. جمع مبلغ: مبلغ کل ردیف (تعداد × نرخ).
  11. % تخفیف: درصد تخفیف اعمال شده روی سند.
  12. خالص: مبلغ خالص پس از کسر تخفیف.
  13. ویزیتور (تحویل دهنده): نام فروشنده یا تحویل دهنده کالا. (عنوان این ستون نیز پویا است).

ویژگی ظاهری

سطرهای جدول به‌صورت یکی در میان با رنگ‌های سفید و کرم نمایش داده می‌شوند تا خوانایی افزایش یابد.

ناحیه چهارم: نوار وضعیت و جمع کل (پایین فرم)

در پایین‌ترین قسمت فرم، یک نوار ابزار وجود دارد که جمع کل ستون‌های تعدادی و ریالی را نمایش می‌دهد.

  • کادرهای نمایشگر (آبی رنگ): شامل جمع مقدار، جمع مبلغ ناخالص، میانگین درصد تخفیف و جمع مبلغ خالص. این اعداد به‌محض انجام محاسبه به‌روزرسانی می‌شوند.

۴. چهار مثال عملی برای تسلط بر فرم

💡 مثال ۱: پیگیری فروش یک کالای خاص در ماه جاری

سناریو: می‌خواهید بدانید در این ماه، کالای "مانیتور 24 اینچ" به چه کسانی و با چه قیمتی فروخته شده است.

  1. گزینه «اسناد خروجی» را انتخاب کنید و نوع سند را روی «فروش» بگذارید.
  2. در قسمت "کالا"، دکمه جستجو را زده و "مانیتور 24 اینچ" را انتخاب کنید.
  3. در کادرهای تاریخ، تاریخ اول و آخر ماه جاری را وارد کنید.
  4. دکمه محاسبه را بزنید.
  5. لیست تمام فاکتورهای فروش این کالا نمایش داده می‌شود. می‌توانید ببینید کدام مشتریان این کالا را خریده‌اند.
💡 مثال ۲: بررسی ورودی‌های انبار از یک تامین‌کننده خاص

سناریو: می‌خواهید لیست تمام کالاهایی که از شرکت "تامین قطعه سازان" در سال گذشته خریداری کرده‌اید را ببینید.

  1. گزینه «اسناد ورودی» را انتخاب کنید و نوع سند را روی «خرید» بگذارید.
  2. در قسمت "طرف مبادله"، دکمه جستجو را زده و "تامین قطعه سازان" را انتخاب کنید.
  3. بازه تاریخ سال گذشته را وارد کنید.
  4. دکمه محاسبه را بزنید.
  5. لیست کامل خریدهای شما از این شرکت به همراه قیمت و تاریخ نمایش داده می‌شود.
💡 مثال ۳: کنترل حواله‌های خروجی از انبار مرکزی

سناریو: انباردار می‌خواهد بداند امروز چه کالاهایی از "انبار مرکزی" به سایر انبارها یا واحدها حواله شده است.

  1. گزینه «اسناد خروجی» را انتخاب کنید و نوع سند را روی «حواله بین انبار» بگذارید.
  2. در قسمت "انبار"، دکمه جستجو را زده و "انبار مرکزی" را انتخاب کنید.
  3. تاریخ امروز را در هر دو کادر تاریخ وارد کنید.
  4. دکمه محاسبه را بزنید.
  5. لیست حواله‌های صادر شده امروز نمایش داده می‌شود.
💡 مثال ۴: ردیابی کالاهای مرجوعی توسط یک ویزیتور

سناریو: می‌خواهید بدانید ویزیتور "آقای حسینی" چه کالاهایی را از مشتریان پس گرفته (مرجوعی) است.

  1. گزینه «اسناد ورودی» را انتخاب کنید و نوع سند را روی «برگشت از فروش» بگذارید.
  2. در قسمت "فروشنده"، دکمه جستجو را زده و "آقای حسینی" را انتخاب کنید.
  3. دکمه محاسبه را بزنید.
  4. لیست کالاهای مرجوعی که توسط ایشان ثبت شده نمایش داده می‌شود. با دوبار کلیک روی هر ردیف، می‌توانید اصل سند مرجوعی را ببینید و علت مرجوعی را بررسی کنید.

گزارش پیگیری ورود و خروج کالا در اسناد

۱. مقدمه و جایگاه سیستمی

این فرم یکی از ابزارهای قدرتمند ردیابی (Traceability) در سیستم است که به کاربر اجازه می‌دهد تاریخچه کامل یک کالا را در تمام اسناد انبار (ورودی و خروجی) مشاهده کند. برخلاف کاردکس کالا که موجودی لحظه‌ای را نشان می‌دهد، این گزارش بر روی تراکنش‌ها و اسناد تمرکز دارد و جزئیات مالی و طرف حساب‌ها را با دقت بالا نمایش می‌دهد.

مسیر دسترسی:

برای باز کردن این فرم، در پنجره اصلی برنامه، از نوار منوی بالا، وارد منوی «گزارشات خرید و فروش و انبار» شوید و گزینه «گزارش پیگیری ورود و خروج کالا در اسناد» را انتخاب کنید.


۲. آناتومی و تشریح اجزای فرم

این فرم از چهار ناحیه اصلی تشکیل شده است که با جزئیات میکروسکوپی به شرح زیر است:

ناحیه اول: پنل تنظیمات و فیلترینگ (سمت راست)

این پنل، مرکز فرماندهی گزارش است و کاربر با تنظیم پارامترهای این بخش، دامنه جستجو را تعیین می‌کند.

  • 1. بخش انتخاب نوع سند (بالای پنل راست):
    • دکمه‌های رادیویی (Radio Buttons):
      • اسناد خروجی: اگر انتخاب شود، لیست کشویی زیر آن شامل گزینه‌های: فروش، حواله بین انبار، برگشت از خرید، پایان دوره و مصرف خواهد بود.
      • اسناد ورودی: اگر انتخاب شود، لیست کشویی شامل: خرید، رسید بین انبار، برگشت از فروش، اول دوره و تولید خواهد بود.
    • لیست کشویی نوع سند: کاربر می‌تواند گزارش را به یک نوع سند خاص (مثلاً فقط "فروش") محدود کند یا "همه موارد" را انتخاب کند.
  • 2. بخش انتخاب انبار (زیر نوع سند):
    • عنوان: «مشخصات انبار».
    • دکمه جستجو (آیکون ذره‌بین): با کلیک روی این دکمه، فرم انتخاب انبار باز می‌شود. پس از انتخاب، کد و نام انبار در برچسب‌های مربوطه نمایش داده می‌شود.
    • دکمه حذف (آیکون ضربدر قرمز): فیلتر انبار را پاک می‌کند تا گزارش برای تمام انبارها گرفته شود.
  • 3. بخش انتخاب کالا (فیلتر حیاتی):
    • عنوان: «کد یا بارکد کالا».
    • کادر متنی: کاربر می‌تواند مستقیماً بارکد کالا را وارد کند.
    • دکمه جستجو (آیکون ذره‌بین): فرم جستجوی کالا را باز می‌کند.
    • دکمه پاک‌کن (داخل کادر): متن وارد شده را پاک می‌کند.
  • 4. بخش بازه زمانی:
    • از تاریخ / تا تاریخ: دو کادر برای ورود تاریخ شمسی تعبیه شده است. این فیلتر بر روی تاریخ اسناد اعمال می‌شود.
  • 5. بخش طرف حساب (شخص/شرکت):
    • عنوان: «طرف مبادله».
    • دکمه جستجو: فرم جستجوی حساب‌های تفصیلی را باز می‌کند. سیستم به‌صورت هوشمند فیلتری اعمال می‌کند تا فقط حساب‌های تفصیلی مربوط به اشخاص و شرکت‌ها (کدینگ 01 تا 04) نمایش داده شوند.
    • دکمه حذف: فیلتر طرف حساب را پاک می‌کند.
  • 6. بخش فروشنده (ویزیتور):
    • عنوان: «فروشنده».
    • دکمه جستجو: فرم جستجوی پرسنل را باز می‌کند.
    • دکمه حذف: فیلتر فروشنده را پاک می‌کند.

ناحیه دوم: نوار ابزار عملیاتی (پایین پنل راست)

  • 1. دکمه «محاسبه» (آیکون تیک سبز): موتور پردازش گزارش را روشن می‌کند. با کلیک بر روی آن، سیستم وارد فاز محاسباتی شده و نتایج را در جدول نمایش می‌دهد.
  • 2. دکمه «چاپ» (آیکون پرینتر): گزارش چاپی استاندارد را آماده می‌کند. عنوان گزارش به‌صورت پویا بر اساس تاریخ‌های انتخابی تنظیم می‌شود.
  • 3. دکمه «خروجی اکسل» (آیکون Excel): داده‌های جدول را به فایل اکسل صادر می‌کند.

ناحیه سوم: جدول نمایش داده‌ها (Grid مرکزی)

این جدول نتایج پردازش را نمایش می‌دهد. ستون‌های آن عبارتند از:

  1. ردیف: شماره ردیف.
  2. کد (بارکد کالا): کد یکتای کالا.
  3. نام کالا: شرح کامل کالا.
  4. کد و نام انبار: مشخص می‌کند این تراکنش در کدام انبار انجام شده است.
  5. شماره: شماره سند (فاکتور، حواله و...).
  6. تاریخ: تاریخ صدور سند.
  7. طرف مبادله (تحویل گیرنده): نام مشتری یا تحویل گیرنده کالا. (عنوان این ستون بسته به نوع سند تغییر می‌کند).
  8. مقدار: تعداد یا وزن کالای جابجا شده.
  9. قیمت واحد: نرخ واحد کالا در سند.
  10. جمع مبلغ: مبلغ کل ردیف (تعداد × نرخ).
  11. % تخفیف: درصد تخفیف اعمال شده روی سند.
  12. خالص: مبلغ خالص پس از کسر تخفیف.
  13. ویزیتور (تحویل دهنده): نام فروشنده یا تحویل دهنده کالا. (عنوان این ستون نیز پویا است).

ویژگی ظاهری

سطرهای جدول به‌صورت یکی در میان با رنگ‌های سفید و کرم نمایش داده می‌شوند تا خوانایی افزایش یابد.

ناحیه چهارم: نوار وضعیت و جمع کل (پایین فرم)

در پایین‌ترین قسمت فرم، یک نوار ابزار وجود دارد که جمع کل ستون‌های تعدادی و ریالی را نمایش می‌دهد.

  • کادرهای نمایشگر (آبی رنگ): شامل جمع مقدار، جمع مبلغ ناخالص، میانگین درصد تخفیف و جمع مبلغ خالص. این اعداد به‌محض انجام محاسبه به‌روزرسانی می‌شوند.

۴. چهار مثال عملی برای تسلط بر فرم

💡 مثال ۱: پیگیری فروش یک کالای خاص در ماه جاری

سناریو: می‌خواهید بدانید در این ماه، کالای "مانیتور 24 اینچ" به چه کسانی و با چه قیمتی فروخته شده است.

  1. گزینه «اسناد خروجی» را انتخاب کنید و نوع سند را روی «فروش» بگذارید.
  2. در قسمت "کالا"، دکمه جستجو را زده و "مانیتور 24 اینچ" را انتخاب کنید.
  3. در کادرهای تاریخ، تاریخ اول و آخر ماه جاری را وارد کنید.
  4. دکمه محاسبه را بزنید.
  5. لیست تمام فاکتورهای فروش این کالا نمایش داده می‌شود. می‌توانید ببینید کدام مشتریان این کالا را خریده‌اند.
💡 مثال ۲: بررسی ورودی‌های انبار از یک تامین‌کننده خاص

سناریو: می‌خواهید لیست تمام کالاهایی که از شرکت "تامین قطعه سازان" در سال گذشته خریداری کرده‌اید را ببینید.

  1. گزینه «اسناد ورودی» را انتخاب کنید و نوع سند را روی «خرید» بگذارید.
  2. در قسمت "طرف مبادله"، دکمه جستجو را زده و "تامین قطعه سازان" را انتخاب کنید.
  3. بازه تاریخ سال گذشته را وارد کنید.
  4. دکمه محاسبه را بزنید.
  5. لیست کامل خریدهای شما از این شرکت به همراه قیمت و تاریخ نمایش داده می‌شود.
💡 مثال ۳: کنترل حواله‌های خروجی از انبار مرکزی

سناریو: انباردار می‌خواهد بداند امروز چه کالاهایی از "انبار مرکزی" به سایر انبارها یا واحدها حواله شده است.

  1. گزینه «اسناد خروجی» را انتخاب کنید و نوع سند را روی «حواله بین انبار» بگذارید.
  2. در قسمت "انبار"، دکمه جستجو را زده و "انبار مرکزی" را انتخاب کنید.
  3. تاریخ امروز را در هر دو کادر تاریخ وارد کنید.
  4. دکمه محاسبه را بزنید.
  5. لیست حواله‌های صادر شده امروز نمایش داده می‌شود.
💡 مثال ۴: ردیابی کالاهای مرجوعی توسط یک ویزیتور

سناریو: می‌خواهید بدانید ویزیتور "آقای حسینی" چه کالاهایی را از مشتریان پس گرفته (مرجوعی) است.

  1. گزینه «اسناد ورودی» را انتخاب کنید و نوع سند را روی «برگشت از فروش» بگذارید.
  2. در قسمت "فروشنده"، دکمه جستجو را زده و "آقای حسینی" را انتخاب کنید.
  3. دکمه محاسبه را بزنید.
  4. لیست کالاهای مرجوعی که توسط ایشان ثبت شده نمایش داده می‌شود. با دوبار کلیک روی هر ردیف، می‌توانید اصل سند مرجوعی را ببینید و علت مرجوعی را بررسی کنید.

مکان یاب کالا در انبار

فرم مکان‌یاب کالاها (مدیریت قفسه‌بندی و چیدمان)

۱.مقدمه و اهمیت سیستمی

در مدیریت انبارداری مدرن، تنها دانستن "تعداد" کالا کافی نیست؛ دانستن "مکان دقیق فیزیکی" کالا (مانند شماره راهرو، قفسه و طبقه) برای تسریع در فرآیندهای انبارگردانی، چیدمان (Put-away) و جمع‌آوری (Picking) حیاتی است.

فرم مکان‌یاب کالاها در نرم‌افزار مهسان، رابطی است بین اطلاعات پایه کالا و اطلاعات لجستیکی انبار، این فرم به انباردار اجازه می‌دهد بدون درگیر شدن با مسائل مالی، مکان فیزیکی کالا، توضیحات خاص انبارداری و تصویر کالا را مدیریت کند.

مسیر دسترسی:

* در صفحه اصلی نرم‌افزار (منوی اصلی).
* وارد منوی گزارشات خرید و فروش و انبار شوید.
* گزینه مکان‌یاب کالاها را انتخاب کنید.


۲.تشریح میکروسکوپی رابط کاربری (UI)

این فرم از سه بخش افقی اصلی تشکیل شده است:

  • پنل جستجو و تنظیمات (بالا): برای یافتن کالا.
  • جدول نتایج (وسط): نمایش لیست کالاها.
  • پنل ویرایش و اطلاعات تکمیلی (پایین): برای ثبت مکان، توضیحات و مشاهده تصویر.

بخش اول: پنل جستجو و تنظیمات (بالای فرم)

این بخش ابزارهای لازم برای فیلتر کردن و یافتن کالای مورد نظر را در اختیار کاربر قرار می‌دهد.

  • کادر متنی جستجو (با دکمه‌های داخلی):
    • عملکرد: این کادر هوشمند برای وارد کردن متن جستجو (بخشی از نام کالا، کد کالا یا بارکد) استفاده می‌شود.
    • دکمه داخلی "پاک‌کن" (سمت چپ کادر): یک آیکون کوچک ضربدر درون کادر وجود دارد که با کلیک روی آن، متن تایپ شده بلافاصله پاک می‌شود تا آماده جستجوی جدید شوید.
    • دکمه داخلی "جستجو" (سمت راست کادر): یک آیکون ذره‌بین کوچک درون کادر وجود دارد. کلیک بر روی این آیکون (یا کلیک راست روی کادر)، فرم جستجوی پیشرفته کالا را باز می‌کند. این ویژگی زمانی مفید است که کد دقیق کالا را نمی‌دانید و نیاز به فیلترهای پیشرفته‌تری دارید. پس از انتخاب کالا در فرم پیشرفته، کد آن به صورت خودکار به این کادر منتقل می‌شود.
    • رویداد صفحه‌کلید: فشردن کلید Enter در این کادر، معادل کلیک روی دکمه اصلی "جستجو" عمل می‌کند.
  • دکمه اصلی "جستجو" (با آیکون بارکد):
    • عملکرد: با کلیک روی این دکمه، عملیات جستجو در پایگاه داده آغاز می‌شود. سیستم بر اساس متن وارد شده، در فیلدهای "بارکد"، "نام کالا" و "نام لاتین کالا" جستجو می‌کند.
    • منطق فنی: اگر کادر خالی باشد، سیستم هشدار می‌دهد. در غیر این صورت، کوئری SQL ساخته شده و اجرا می‌شود.
  • چک‌باکس "محاسبه موجودی":
    • عملکرد: این گزینه بسیار مهم است. اگر تیک آن برداشته شده باشد (حالت پیش‌فرض)، سیستم فقط لیست کالاها را می‌آورد و ستون موجودی صفر نمایش داده می‌شود (سرعت بالا).
    • اگر تیک زده شود: سیستم یک عملیات سنگین محاسباتی (Sub-Query) انجام می‌دهد تا با مراجعه به اسناد انبار و ریز کالاها، موجودی لحظه‌ای کالا را در انبار جاری محاسبه کرده و در ستون موجودی نمایش دهد.
  • برچسب راهنما: متنی با عنوان "جستجو در کد و نام کالا" که راهنمای کاربر است.

بخش دوم: جدول نتایج (وسط فرم)

این جدول (Grid) لیستی از کالاهای یافت شده را نمایش می‌دهد. ویژگی‌های آن عبارتند از:

  • حالت فقط خواندنی: کاربر نمی‌تواند مستقیماً داخل سلول‌های جدول تایپ کند. ویرایش فقط از طریق پنل پایین انجام می‌شود.
  • انتخاب سطر: با کلیک روی هر ردیف، اطلاعات تکمیلی آن کالا در پنل پایین بارگذاری می‌شود.
  • ستون‌های اطلاعاتی:
    • کد (بارکد) کالا: شناسه یکتای کالا.
    • نام کالا: شرح اصلی کالا.
    • کد/نام لاتین: نام دوم کالا.
    • تعداد در بسته: وزن واحد یا تعداد در کارتن.
    • قیمت: قیمت فروش پیش‌فرض.
    • موجودی: مقدار موجودی کالا در انبار جاری (تنها در صورتی که چک‌باکس محاسبه موجودی فعال باشد، عدد واقعی نشان می‌دهد).
    • کد گروه / نام گروه: طبقه‌بندی کالا.
    • رنگ / سایز / جنس / برند / کلاس / فصل مصرف: مشخصات ویژگی‌های کالا.

بخش سوم: پنل ویرایش و اطلاعات تکمیلی (پایین فرم)

این بخش برای مشاهده تصویر و ویرایش اطلاعات لجستیکی کالای انتخاب شده در جدول است.

  • کادر تصویر (سمت چپ):
    • عملکرد: به محض انتخاب یک کالا در جدول، سیستم به صورت خودکار در مسیر تصاویر تعریف شده در تنظیمات برنامه به دنبال فایلی با نام [Barcode].JPG می‌گردد. اگر فایل پیدا شود، تصویر کالا نمایش داده می‌شود. اگر نباشد، تصویر پیش‌فرض (0.JPG) نمایش داده می‌شود.
  • پنل ورود اطلاعات (سمت راست):
    • کادر "مکان کالا": این فیلد مستقیماً به جدول لجستیک متصل است. انباردار می‌تواند آدرس دقیق (مثلاً: "راهرو 2، قفسه B، طبقه 4") را در اینجا وارد کند.
    • کادر "تعداد در بسته": این فیلد به جدول اصلی کالا متصل است و امکان اصلاح ضریب بسته‌بندی یا وزن واحد را فراهم می‌کند.
    • کادر "توضیحات": یک ناحیه متنی بزرگ برای وارد کردن یادداشت‌های خاص انبارداری (مثلاً: "شکستنی"، "نیاز به حمل با لیفتراک" و ...). این فیلد نیز در جدول لجستیک ذخیره می‌شود.
  • دکمه‌های کنترلی:
    • دکمه "ثبت": تغییرات اعمال شده در کادرهای مکان، توضیحات و تعداد در بسته را در دیتابیس ذخیره می‌کند. پس از ثبت، پیام تایید نمایش داده می‌شود و تمرکز به کادر جستجو باز می‌گردد.
    • دکمه "انصراف": اگر تغییری داده‌اید اما پشیمان شده‌اید، با زدن این دکمه تغییرات ذخیره نشده لغو می‌شوند.

۴.مثال‌های عملی

💡 مثال ۱: تعیین مکان فیزیکی برای یک کالای جدید

سناریو: کالای جدیدی با نام "مانیتور 24 اینچ" تعریف شده و انباردار می‌خواهد محل قرارگیری آن را در سیستم ثبت کند.

  1. وارد فرم مکان‌یاب کالاها شوید.
  2. در کادر جستجو، کلمه "مانیتور" را تایپ کرده و Enter بزنید.
  3. در جدول نتایج، روی ردیف مربوط به "مانیتور 24 اینچ" کلیک کنید.
  4. در پنل پایین، در کادر "مکان کالا" عبارت "R1-S05-F2" (راهرو 1، قفسه 5، طبقه 2) را تایپ کنید.
  5. روی دکمه "ثبت" کلیک کنید. پیام "اطلاعات ثبت شدند" نمایش داده می‌شود.
💡 مثال ۲: بررسی موجودی و تصویر کالا قبل از چیدمان

سناریو: انباردار یک کارتن کالا پیدا کرده که برچسب آن مخدوش است اما بارکد آن خواناست. می‌خواهد مطمئن شود تصویر کالا چیست و چه تعداد باید در انبار باشد.

  1. تیک گزینه "محاسبه موجودی" را فعال کنید.
  2. بارکد کالا را در کادر جستجو وارد کرده و دکمه "جستجو" را بزنید.
  3. سیستم کالا را پیدا کرده و تصویر آن را در پایین سمت چپ نمایش می‌دهد. انباردار تصویر را با کالای فیزیکی تطبیق می‌دهد.
  4. در ستون "موجودی" جدول، عدد موجودی سیستمی را مشاهده می‌کند (مثلاً 50 عدد) و با شمارش فیزیکی مقایسه می‌کند.
💡 مثال ۳: افزودن توضیحات هشدار دهنده برای انبارداران

سناریو: کالای "لیوان کریستال" بسیار شکننده است و انباردار می‌خواهد پیامی بگذارد که سایر همکاران هنگام جابجایی دقت کنند.

  1. نام "لیوان کریستال" را جستجو کنید.
  2. کالا را از لیست انتخاب کنید.
  3. در کادر "توضیحات" (پایین صفحه)، متن: "بسیار شکننده! حمل فقط با احتیاط و به صورت دستی انجام شود." را تایپ کنید.
  4. دکمه "ثبت" را بزنید. از این پس هر کس این کالا را در این فرم ببیند، این توضیح را مشاهده خواهد کرد.
💡 مثال ۴: استفاده از جستجوی پیشرفته برای کالاهای بدون بارکد

سناریو: انباردار نام دقیق کالا را نمی‌داند اما می‌داند که جزو گروه "لوازم خانگی" و برند "سامسونگ" است.

  1. روی آیکون ذره‌بین کوچک داخل کادر جستجو کلیک کنید (یا کلیک راست کنید).
  2. فرم جستجوی پیشرفته باز می‌شود.
  3. در آن فرم، گروه "لوازم خانگی" و برند "سامسونگ" را فیلتر کنید.
  4. لیست کالاهای منطبق نمایش داده می‌شود. کالای مورد نظر را پیدا کرده و دکمه تایید را بزنید.
  5. کد کالا به صورت خودکار به فرم مکان‌یاب منتقل می‌شود.
  6. دکمه "جستجو" (آیکون بارکد بزرگ) را بزنید تا اطلاعات آن کالا بارگذاری شود و بتوانید مکان آن را ویرایش کنید.

نکات کلیدی

  • تفاوت با کاردکس تعدادی: این فرم بر "ارزش ریالی" تمرکز دارد. اگر فقط تعداد برایتان مهم است، گزارش‌های ساده‌تر انبار سریع‌تر عمل می‌کنند، اما برای حسابداری، این فرم مرجع اصلی است.
  • دسترسی‌ها: مشاهده ستون‌های ریالی (قیمت و جمع) منوط به داشتن مجوز دسترسی به "ریال" در تنظیمات کاربر است.
  • بروزرسانی: اگر اسناد قدیمی را اصلاح کردید، حتماً در این فرم مجدداً دکمه محاسبه را بزنید تا اعداد به‌روز شوند.

گزارش سود کالای تامین کننده ها

گزارش درآمد و سود کالای تامین‌کننده‌ها

مقدمه و مسیر دسترسی

این فرم یکی از ابزارهای تحلیلی قدرتمند در سیستم است که به مدیران اجازه می‌دهد تا میزان سودآوری کالاها را بر اساس تامین‌کنندگان (تولیدکنندگان یا فروشندگان عمده)، گروه‌های کالایی و یا تک‌کالاها رصد کنند.

مسیر دسترسی:

1. در پنجره اصلی برنامه.
2. به منوی «گزارشات خرید و فروش و انبار» بروید.
3. گزینه «گزارش سود کالای تامین کننده ها» را انتخاب کنید.
4. با کلیک روی این گزینه، فرم گزارش‌گیری باز می‌شود.


بخش اول: تشریح آناتومی فرم و اجزای تشکیل‌دهنده

این فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است: پنل فیلترینگ (بالا)، جدول داده‌ها (وسط) و پنل خلاصه وضعیت (پایین). در ادامه تک‌تک اجزا با جزئیات میکروسکوپی تشریح می‌شوند.

۱. ناحیه فیلترینگ و انتخاب شروط (پنل بالایی)

این بخش به کاربر اجازه می‌دهد دامنه گزارش را محدود کند. اگر هیچ شرطی انتخاب نشود، گزارش برای کل کالاها محاسبه خواهد شد.

الف) بخش انتخاب تامین‌کننده

این قسمت برای فیلتر کردن کالاها بر اساس شخصی است که کالا را از او خریده‌اید.

  • برچسب "کد و نام تامین کننده": عنوان این بخش است.
  • نمایشگر کد (آبی رنگ): این برچسب متنی که در حالت پیش‌فرض خالی است، کد حسابداری تفصیلی تامین‌کننده انتخاب شده را نمایش می‌دهد.
  • نمایشگر نام (آبی رنگ): این برچسب، نام کامل تامین‌کننده را پس از انتخاب نمایش می‌دهد.
  • دکمه "جستجو" (ذره‌بین):
    • عملکرد: با کلیک روی این دکمه، فرم جستجوی حساب‌های تفصیلی باز می‌شود.
    • منطق سیستمی: سیستم به‌صورت خودکار فیلتری اعمال می‌کند تا فقط حساب‌هایی که کد آن‌ها با "01" شروع می‌شود (طبق استاندارد سیستم شما، کد 01 مربوط به تامین‌کنندگان/بستانکاران تجاری است) نمایش داده شوند.
    • نتیجه: پس از انتخاب شخص و تایید، کد و نام او در نمایشگرهای آبی رنگ قرار می‌گیرد.
  • دکمه "حذف" (ضربدر قرمز):
    • عملکرد: اگر تامین‌کننده‌ای انتخاب شده باشد، با زدن این دکمه، انتخاب لغو شده و نمایشگرهای کد و نام پاک می‌شوند. این یعنی فیلتر تامین‌کننده از گزارش حذف می‌شود.

ب) بخش انتخاب کالای خاص

این قسمت زمانی استفاده می‌شود که بخواهید سود و درآمد را فقط برای یک کالای بخصوص بررسی کنید.

  • برچسب "کالای خاص": عنوان بخش.
  • نمایشگر بارکد (آبی رنگ): بارکد یا کد کالای انتخاب شده را نشان می‌دهد.
  • نمایشگر نام کالا (آبی رنگ): نام کالای انتخاب شده را نشان می‌دهد.
  • دکمه "جستجو" (ذره‌بین):
    • عملکرد: فرم جستجوی کالا را باز می‌کند.
    • نتیجه: پس از جستجو و انتخاب کالا، بارکد و نام آن به این فرم منتقل می‌شود.
  • دکمه "حذف" (ضربدر قرمز): انتخاب کالا را لغو کرده و فیلتر کالا را غیرفعال می‌کند.

ج) بخش انتخاب گروه کالا

برای زمانی که می‌خواهید گزارش را برای یک گروه خاص (مثلاً "لوازم خانگی" یا "مواد غذایی") محدود کنید.

  • برچسب "گروه خاص": عنوان بخش.
  • نمایشگر کد گروه (آبی رنگ): کد گروه انتخاب شده.
  • نمایشگر نام گروه (آبی رنگ): نام گروه انتخاب شده.
  • دکمه "جستجو" (ذره‌بین):
    • عملکرد: فرم درختواره‌ای انتخاب گروه کالا را باز می‌کند.
    • منطق: کاربر می‌تواند از ساختار درختی، گروه مورد نظر را انتخاب کند.
  • دکمه "حذف" (ضربدر قرمز): فیلتر گروه را پاک می‌کند.

۲. دکمه‌های عملیاتی (سمت چپ پنل بالا)

  • دکمه "محاسبه" (با آیکون تیک سبز):
    • اهمیت: حیاتی‌ترین دکمه فرم. تا زمانی که این دکمه فشرده نشود، هیچ اطلاعاتی نمایش داده نمی‌شود.
    • روند داخلی: با کلیک روی این دکمه، سیستم یک "نخ پردازشی" (Thread) جداگانه ایجاد می‌کند. این کار باعث می‌شود تا در زمان محاسبه گزارش‌های سنگین، نرم‌افزار "هنگ" نکند و پنجره "پیمایش لطفا صبر کنید" نمایش داده شود.
    • فرمول محاسباتی: سیستم برای هر کالا، "فی فروش" را منهای "فی خرید" می‌کند تا "سود ناخالص" به دست آید. همچنین درصد سود را نیز محاسبه می‌کند.
  • دکمه "خروج" (با آیکون ضربدر): فرم را می‌بندد و حافظه اشغال شده را آزاد می‌کند.

۳. نوار ابزار فوقانی (بالاترین بخش)

  • دکمه "خروجی به اکسل" (آیکون اکسل):
    • عملکرد: تمام اطلاعاتی که در جدول نمایش داده شده است را دقیقاً با همان چیدمان به یک فایل Excel منتقل می‌کند تا کاربر بتواند تحلیل‌های بیشتری انجام دهد.

۴. جدول نمایش اطلاعات (Grid مرکزی)

این جدول نتایج پردازش را نمایش می‌دهد. ستون‌های آن عبارتند از:

  1. ردیف: شماره ردیف.
  2. کد کالا: بارکد یا کد یکتای کالا.
  3. نام کالا: شرح کامل کالا.
  4. فی خرید: آخرین قیمت خرید ثبت شده برای کالا.
  5. فی فروش: قیمت فروش جاری کالا.
  6. سود: مبلغ ریالی سود هر واحد کالا (حاصل تفریق فی خرید از فی فروش).
  7. %سود: درصد سود نسبت به قیمت فروش.
  8. گروه: نام گروهی که کالا در آن قرار دارد.
  9. تامین کننده: نام تامین‌کننده‌ای که در تعریف کالا به آن اختصاص داده شده است.

۵. پنل وضعیت پایین (Bottom Panel)

  • برچسب "میانگین درصد سود":
  • نمایشگر عدد (آبی پررنگ): میانگین حسابی درصد سود تمام کالاهای لیست شده در جدول را نمایش می‌دهد. این عدد به مدیر کمک می‌کند تا بفهمد به‌طور متوسط روی کالاهای انتخاب شده چند درصد سود می‌برد.

۴ مثال عملی کامل برای کاربر

💡 مثال ۱: گزارش جامع سودآوری تمام کالاها

سناریو: مدیر فروشگاه می‌خواهد بداند به‌طور کلی وضعیت سوددهی تمام اجناس موجود در سیستم چگونه است.

  1. فرم گزارش را باز کنید.
  2. اطمینان حاصل کنید که تمام فیلدها (تامین‌کننده، کالا، گروه) خالی هستند (جلوی آن‌ها خط تیره -- نمایش داده شده است). اگر پر هستند، دکمه‌های ضربدر قرمز کنار هر کدام را بزنید.
  3. روی دکمه محاسبه کلیک کنید.
  4. سیستم لیست تمام کالاها را نمایش می‌دهد.
  5. به عدد پایین صفحه (میانگین درصد سود) نگاه کنید تا سود متوسط فروشگاه را ببینید.
  6. روی دکمه خروجی به اکسل کلیک کنید تا فایل را برای جلسه هیئت مدیره ذخیره کنید.
💡 مثال ۲: بررسی عملکرد شرکت "کاله" (تامین‌کننده خاص)

سناریو: می‌خواهید بدانید کالاهایی که از شرکت "کاله" تامین می‌کنید چقدر برای شما سود دارند.

  1. در بخش "کد و نام تامین کننده"، روی دکمه جستجو (ذره‌بین) کلیک کنید.
  2. در لیست باز شده، نام "کاله" را جستجو کرده و آن را انتخاب کنید و کلید Enter یا تایید را بزنید.
  3. اکنون نام "کاله" با رنگ آبی در فرم نمایش داده می‌شود.
  4. روی دکمه محاسبه کلیک کنید.
  5. جدول فقط کالاهای مربوط به شرکت کاله را نشان می‌دهد. ستون "سود" نشان می‌دهد روی هر محصول چقدر سود می‌کنید.
💡 مثال ۳: آنالیز گروه "پوشاک مردانه"

سناریو: مدیر بخش پوشاک می‌خواهد حاشیه سود لباس‌های مردانه را بررسی کند.

  1. اگر فیلتری از قبل وجود دارد، با دکمه‌های ضربدر قرمز آن‌ها را پاک کنید.
  2. در بخش "گروه خاص"، روی دکمه جستجو کلیک کنید.
  3. در درختواره گروه‌ها، شاخه "پوشاک" و سپس "مردانه" را پیدا کرده و انتخاب کنید.
  4. روی دکمه محاسبه کلیک کنید.
  5. لیست تمام پوشاک مردانه به همراه قیمت خرید، فروش و سود آن‌ها نمایش داده می‌شود.
💡 مثال ۴: جستجوی ترکیبی (کالاهای لبنیاتیِ شرکت پگاه)

سناریو: می‌خواهید فقط سود حاصل از گروه "لبنیات" را که توسط شرکت "پگاه" تامین می‌شود، ببینید (سایر محصولات پگاه یا لبنیات سایر شرکت‌ها نمایش داده نشود).

  1. در بخش تامین‌کننده، دکمه جستجو را زده و "شرکت پگاه" را انتخاب کنید.
  2. در بخش گروه خاص، دکمه جستجو را زده و گروه "لبنیات" را انتخاب کنید.
  3. اکنون دو شرط همزمان برقرار است.
  4. روی دکمه محاسبه کلیک کنید.
  5. سیستم فقط کالاهایی را نشان می‌دهد که هم در گروه لبنیات هستند و هم تامین‌کننده آن‌ها پگاه است.

نکات مهم و ظریف

یادداشت‌های فنی

  • رنگ‌بندی: در جدول، ردیف‌ها به‌صورت یکی در میان با رنگ کرم روشن نمایش داده می‌شوند تا خوانایی بالا برود.
  • فرمت اعداد: اعداد ریالی به‌صورت سه رقم سه رقم جدا شده نمایش داده می‌شوند.
  • کالاهای بدون بارکد: این گزارش به‌طور هوشمند کالاهایی که بارکد ندارند را از لیست حذف می‌کند تا گزارش تمیز و واقعی باشد.
  • گرد کردن: درصدهای سود تا دو رقم اعشار گرد می‌شوند تا اعداد خوانا باشند.

گزارش موجودی تامین کننده ها

گزارش تحلیل عملکرد و موجودی تامین‌کننده‌ها

مقدمه و مسیر دسترسی

این فرم یکی از ابزارهای استراتژیک در سیستم است که به مدیران انبار و تدارکات اجازه می‌دهد تا وضعیت موجودی کالاها را به تفکیک تامین‌کنندگان (تولیدکنندگان یا فروشندگان عمده) رصد کنند. این گزارش به شما می‌گوید که از هر تامین‌کننده چه کالاهایی دارید، چقدر خرید کرده‌اید، چقدر فروخته‌اید و اکنون چه مقدار موجودی دارید.

مسیر دسترسی:

* در پنجره اصلی برنامه.
* به منوی «گزارشات خرید و فروش و انبار»بروید.
* گزینه «گزارش موجودی تامین کننده ها»را انتخاب کنید.
* با کلیک روی این گزینه، فرم گزارش‌گیری باز می‌شود.


بخش اول: تشریح آناتومی فرم و اجزای تشکیل‌دهنده

این فرم از چهار بخش اصلی تشکیل شده است:پنل فیلترینگ (راست)، جدول خلاصه تامین‌کنندگان (بالا-چپ)، جدول جزئیات کالاها (وسط-چپ) و جدول تفکیک انبار (پایین-چپ). در ادامه تک‌تک اجزا با جزئیات میکروسکوپی تشریح می‌شوند.

۱.ناحیه فیلترینگ و انتخاب شروط (پنل سمت راست)

این بخش که در سمت راست فرم قرار دارد، قلب تپنده گزارش‌گیری است و به کاربر اجازه می‌دهد دامنه گزارش را محدود کند.

الف) گروه "تامین کننده"

این قسمت برای فیلتر کردن کالاها بر اساس شخصی است که کالا را از او خریده‌اید.

  • برچسب "کد": عنوان فیلد کد تامین‌کننده.
  • برچسب "نام": عنوان فیلد نام تامین‌کننده.
  • فیلد ورودی کد (با دکمه‌های داخلی):
    • عملکرد: کاربر می‌تواند کد حسابداری تفصیلی تامین‌کننده را در اینجا وارد کند.
    • دکمه ذره‌بین (راست): با کلیک روی این دکمه، فرم جستجوی حساب‌های تفصیلی باز می‌شود. سیستم به‌صورت خودکار فیلتری اعمال می‌کند تا فقط حساب‌هایی که کد آن‌ها با "01" شروع می‌شود (کد استاندارد تامین‌کنندگان/بستانکاران تجاری) نمایش داده شوند.
    • دکمه ضربدر (چپ): محتویات فیلد را پاک می‌کند.
    • رویداد Enter: اگر کاربر کد را دستی وارد کند و Enter بزند، دکمه "محاسبه" فعال می‌شود.
  • فیلد ورودی نام (با دکمه‌های داخلی):
    • عملکرد: کاربر می‌تواند بخشی از نام تامین‌کننده را وارد کند تا جستجو بر اساس نام انجام شود.

ب) گروه "کالا"

این قسمت زمانی استفاده می‌شود که بخواهید گزارش را فقط برای یک کالای بخصوص بررسی کنید.

  • برچسب "کد (بارکد)": عنوان فیلد بارکد کالا.
  • برچسب "نام": عنوان فیلد نام کالا.
  • فیلد ورودی بارکد (با دکمه‌های داخلی):
    • دکمه ذره‌بین (راست): فرم جستجوی کالا را باز می‌کند. پس از انتخاب کالا، بارکد آن در اینجا قرار می‌گیرد.
    • دکمه ضربدر (چپ): فیلد را پاک می‌کند.
  • فیلد ورودی نام کالا: برای جستجو بر اساس نام کالا.

ج) دکمه‌های عملیاتی (پایین پنل راست)

  • دکمه "محاسبه" (F5):
    • اهمیت: حیاتی‌ترین دکمه فرم. تا زمانی که این دکمه فشرده نشود، هیچ اطلاعاتی نمایش داده نمی‌شود.
    • روند داخلی: با کلیک روی این دکمه، سیستم یک "نخ پردازشی" (Thread) جداگانه ایجاد می‌کند. این کار باعث می‌شود تا در زمان محاسبه گزارش‌های سنگین، نرم‌افزار "هنگ" نکند و پنجره "پردازش لطفا صبر کنید"نمایش داده شود.
  • دکمه "حذف کلیه شروط" (F6): تمام فیلدهای فیلتر (تامین‌کننده، کالا، تاریخ، سند و...) را پاک می‌کند و تنظیمات را به حالت پیش‌فرض برمی‌گرداند.
  • دکمه "چاپ" (F3): گزارش خلاصه تامین‌کنندگان (جدول بالایی) را چاپ می‌کند.
  • دکمه "چاپ" (F4): گزارش تفصیلی کالاها (جدول میانی) را چاپ می‌کند.

د) پنل "سایر مشخصات"

این بخش شامل فیلترهای پیشرفته‌تر است که در حالت عادی ممکن است کمتر استفاده شوند اما برای گزارش‌های دقیق بسیار حیاتی هستند.

  • فیلترهای زمانی:
    • از تاریخ / تا تاریخ: محدود کردن گزارش به یک بازه زمانی خاص (مثلاً فروردین ماه).
    • زمان (ساعت): محدود کردن گزارش به ساعات خاصی از روز.
  • فیلترهای اسنادی:
    • از سند / تا سند: محدود کردن گزارش به شماره اسناد خاص.
  • فیلترهای ویژگی کالا:
    • کد گروه: انتخاب یک گروه کالایی خاص.
    • کلاس: انتخاب کلاس کالا.
    • مصرف کننده / فصل مصرف / سایز / رنگ / برند / جنس / نوع کالا / کد فنی: تمام ویژگی‌های تعریف شده برای کالا قابل فیلتر کردن هستند. هر کدام دارای دکمه ذره‌بین برای انتخاب از لیست هستند.
  • فیلترهای طرف حساب:
    • کد مشتری: اگر پر شود، فقط کالاهایی که به این مشتری فروخته شده‌اند در محاسبات فروش لحاظ می‌شوند.
    • کد فروشنده (ویزیتور): فقط کالاهایی که توسط این ویزیتور فروخته شده‌اند.

هـ) پنل "وضعیت موجودی" (بالای پنل راست)

  • چک‌باکس "فقط کالاهای دارای موجودی":
    • عملکرد: اگر تیک داشته باشد (پیش‌فرض)، کالاهایی که موجودی آن‌ها صفر شده است در گزارش نمایش داده نمی‌شوند.
  • رادیو باتن‌های "کلی / مثبت / منفی":
    • کلی: همه کالاها (با هر نوع موجودی) نمایش داده می‌شوند.
    • مثبت: فقط کالاهایی که موجودی مثبت دارند (در انبار هستند).
    • منفی: فقط کالاهایی که موجودی منفی دارند (خطای سیستم یا فروش بیش از موجودی).

۲.جدول خلاصه تامین‌کنندگان (بالا-چپ)

این جدول نمایی کلی از عملکرد هر تامین‌کننده را نشان می‌دهد. هر ردیف مربوط به یک تامین‌کننده است.

  • ردیف: شماره ردیف.
  • کد: کد تفصیلی تامین‌کننده.
  • نام تولیدی: نام تامین‌کننده.
  • اول دوره: تعداد کالای موجود از این تامین‌کننده در ابتدای دوره مالی.
  • خرید: تعداد کالای خریداری شده از این تامین‌کننده در بازه گزارش.
  • مرجوع خرید: تعداد کالای مرجوع شده به این تامین‌کننده.
  • فروش: تعداد کالای فروخته شده از محصولات این تامین‌کننده.
  • مرجوع فروش: تعداد کالای برگشتی از مشتریان (از محصولات این تامین‌کننده).
  • تعداد باقی مانده: موجودی فعلی کالاهای این تامین‌کننده در انبار.
  • ارزش باقی مانده: ارزش ریالی موجودی فعلی (بر اساس آخرین نرخ خرید).

۳.جدول جزئیات کالاها (وسط-چپ)

این جدول جزئیات کالاهای مربوط به تامین‌کننده انتخاب شده در جدول بالا را نمایش می‌دهد. با کلیک روی هر تامین‌کننده در جدول بالا، این جدول به‌روز می‌شود.

  • کد کالا: بارکد کالا.
  • نام کالا: شرح کالا.
  • فی خرید: میانگین یا آخرین نرخ خرید کالا.
  • فی فروش: قیمت فروش کالا.
  • سود: اختلاف فی فروش و فی خرید.
  • %سود: درصد سود کالا.
  • گروه: گروه کالایی.
  • تامین کننده: نام تامین‌کننده کالا.

۴.جدول تفکیک انبار (پایین-چپ)

این جدول نشان می‌دهد کالای انتخاب شده در جدول وسط، در کدام انبارها موجود است.

  • کد انبار: کد انبار.
  • نام انبار: نام انبار (مثلاً انبار مرکزی، فروشگاه شعبه ۱).
  • تعداد ورودی: کل ورودی کالا به این انبار.
  • تعداد خروجی: کل خروجی کالا از این انبار.
  • فروش: تعداد فروش از این انبار.
  • تعداد مانده: موجودی فعلی کالا در این انبار خاص.

۴مثال عملی کامل برای کاربر

💡 مثال ۱: گزارش موجودی محصولات شرکت "سامسونگ"

سناریو: می‌خواهید بدانید از محصولات شرکت سامسونگ چه تعداد در انبار دارید و چقدر فروش رفته است.

  1. فرم گزارش را باز کنید.
  2. در پنل سمت راست، در قسمت "تامین کننده"، روی دکمه ذره‌بین کلیک کنید.
  3. در فرم جستجو، "سامسونگ" را تایپ کرده و انتخاب کنید.
  4. روی دکمه محاسبه (F5) کلیک کنید.
  5. در جدول بالا، سطر مربوط به سامسونگ را می‌بینید که جمع کل خرید و فروش را نشان می‌دهد.
  6. در جدول وسط، لیست تک‌تک محصولات سامسونگ (یخچال، تلویزیون و...) با موجودی هرکدام نمایش داده می‌شود.
💡 مثال ۲: کالاهای راکد (بدون فروش) در سال جاری

سناریو: می‌خواهید کالاهایی را پیدا کنید که در سال ۱۴۰۲ خریده‌اید اما هیچ فروشی نداشته‌اند.

  1. دکمه حذف کلیه شروط (F6) را بزنید تا فرم پاک شود.
  2. در فیلدهای "از تاریخ" و "تا تاریخ"، بازه 1402/01/01 تا 1402/12/29 را وارد کنید.
  3. روی دکمه محاسبه کلیک کنید.
  4. در جدول وسط، روی ستون "فروش" کلیک کنید تا صعودی مرتب شود.
  5. کالاهایی که عدد فروش آن‌ها صفر است، کالاهای راکد هستند. با دابل‌کلیک روی آن‌ها می‌توانید کاردکس کالا را ببینید.
💡 مثال ۳: موجودی انبار "مرکزی" به تفکیک تامین‌کننده

سناریو: می‌خواهید بدانید در انبار شماره ۱ (مرکزی) چه کالاهایی از چه کسانی دارید.

  1. دکمه حذف کلیه شروط را بزنید.
  2. در پنل سمت راست، دکمه "جستجوی گروه بندی انبار" (ذره‌بین کنار فیلد انبار) را بزنید و "انبار مرکزی" را انتخاب کنید.
  3. دکمه محاسبه را بزنید.
  4. اکنون تمام اعداد و ارقام نمایش داده شده (خرید، فروش، موجودی) فقط مربوط به انبار مرکزی است.
💡 مثال ۴: پیگیری یک کالای خاص (مثلاً "روغن لادن")

سناریو: می‌خواهید بدانید "روغن لادن" را از چه کسی خریده‌اید و الان در کدام انبارها موجود است.

  1. در قسمت "کالا"، نام "روغن لادن" را جستجو و انتخاب کنید.
  2. دکمه محاسبه را بزنید.
  3. جدول بالا نام تامین‌کننده (مثلاً "شرکت پخش پگاه") را نشان می‌دهد.
  4. جدول وسط مشخصات کالا را نشان می‌دهد.
  5. جدول پایین (پایین-چپ) نشان می‌دهد که مثلاً ۲۰ عدد در انبار فروشگاه و ۵۰ عدد در انبار اصلی موجود است.

نکات مهم و ظریف

  • دکمه بروزرسانی تامین‌کننده: یک دکمه مخفی وجود دارد که با عنوان "بروز رسانی تامین کننده کالاها" مشخص شده است. این دکمه یک کوئری سنگین اجرا می‌کند که آخرین تامین‌کننده هر کالا را بر اساس آخرین فاکتور خرید پیدا کرده و در کارت کالا ثبت می‌کند. این برای زمانی مفید است که اطلاعات تامین‌کنندگان در سیستم ناقص باشد.
  • خروجی اکسل: یک دکمه کوچک اکسل در بالای فرم وجود دارد که جدول کالاها را به اکسل می‌فرستد.
  • کاردکس کالا: با دابل‌کلیک روی هر ردیف در جدول کالاها یا انبارها، فرم کاردکس تعدادی و ریالی آن کالا باز می‌شود که ریز گردش کالا را نشان می‌دهد.

گزارش موجودی کالا نزد کارگاهها

گزارش موجودی کالای ما نزد کارگاه‌ها (پیمانکاران)

۱. مقدمه و جایگاه سیستمی

این فرم یکی از حیاتی‌ترین ابزارهای کنترلی در سیستم‌های تولیدی و بازرگانی است که فرآیند برون‌سپاری (Outsourcing) یا امانی‌سپاری کالا را مدیریت می‌کند. هدف اصلی این گزارش، مقایسه دقیق بین «آنچه تحویل داده‌ایم» و «آنچه تحویل گرفته‌ایم» است تا «مانده نزد طرف حساب» مشخص گردد.

مسیر دسترسی:

برای باز کردن این فرم، در پنجره اصلی برنامه، از نوار منوی بالا، وارد منوی «گزارشات خرید و فروش و انبار» شوید و گزینه «گزارش موجودی کالای ما نزد کارگاه‌ها» را انتخاب کنید.


۲. آناتومی و تشریح اجزای فرم

این فرم از چهار ناحیه اصلی تشکیل شده است که با جزئیات میکروسکوپی به شرح زیر است:

ناحیه اول: پنل تنظیمات و فیلترینگ (سمت راست)

این پنل، مرکز فرماندهی گزارش است و کاربر با تنظیم پارامترهای این بخش، دامنه جستجو را تعیین می‌کند.

1. بخش انتخاب طرف مبادله (پیمانکار/کارگاه):

  • عنوان: «طرف مبادله».
  • دکمه جستجو (آیکون ذره‌بین): با کلیک روی این دکمه، فرم جستجوی حساب‌های تفصیلی باز می‌شود. سیستم به‌صورت هوشمند فیلتری اعمال می‌کند تا فقط حساب‌های تفصیلی مربوط به اشخاص و شرکت‌ها (کدینگ 01) نمایش داده شوند. پس از انتخاب، کد و نام شخص در برچسب‌های آبی‌رنگ زیرین نمایش داده می‌شود.
  • دکمه حذف (آیکون ضربدر قرمز): انتخاب فعلی را پاک می‌کند تا گزارش برای تمام اشخاص گرفته شود.

2. بخش انتخاب کالا (فیلتر خاص):

  • عنوان: «کالا».
  • دکمه جستجو: فرم جستجوی کالا را باز می‌کند. پس از انتخاب، بارکد و نام کالا در برچسب‌های مربوطه قرار می‌گیرد.
  • دکمه حذف: فیلتر کالا را حذف می‌کند.

3. بخش بازه زمانی:

  • از تاریخ / تا تاریخ: دو کادر برای ورود تاریخ شمسی تعبیه شده است. این فیلتر بر روی تاریخ اسناد انبار اعمال می‌شود. کاربر می‌تواند با کلید Enter بین این دو کادر حرکت کند.

4. بخش انتخاب انبارها (حیاتی‌ترین بخش):

  • انبار تحویل دهنده (مبدا): این بخش مشخص می‌کند کالا از کدام انبار شما خارج شده است. معمولاً انبار مواد اولیه یا انبار مرکزی انتخاب می‌شود.
    • دکمه جستجو: لیست انبارهای فعال سیستم را نمایش می‌دهد.
    • دکمه حذف: فیلتر انبار مبدا را پاک می‌کند.
  • انبار تحویل گیرنده (مقصد): این بخش مشخص می‌کند کالا به کدام انبار (یا کارگاه مجازی) وارد شده است.
    • دکمه جستجو: لیست انبارها را نمایش می‌دهد.
    • دکمه حذف: فیلتر انبار مقصد را پاک می‌کند.

نکته فنی

منطق گزارش بر اساس مقایسه تراکنش‌های این دو انبار است. سیستم کالاهای خروجی از "انبار تحویل دهنده" را با کالاهای ورودی به "انبار تحویل گیرنده" مقایسه می‌کند.

5. فیلترهای پیشرفته کالا:

  • کد فنی: امکان انتخاب گروهی از کالاها بر اساس کد فنی.
  • مدل کالا: امکان فیلتر بر اساس مدل کالا.
  • بارکد کالا: امکان جستجوی مستقیم بخشی از بارکد.

ناحیه دوم: نوار ابزار عملیاتی (بالای فرم)

این نوار شامل دکمه‌های کنترلی برای اجرای گزارش و اعمال شروط خاص است.

1. دکمه «محاسبه» (آیکون تیک سبز بزرگ):

  • این دکمه موتور پردازش گزارش را روشن می‌کند. با کلیک بر روی آن، سیستم وارد یک پردازش پس‌زمینه (Thread) می‌شود تا از قفل شدن برنامه جلوگیری کند. تمام کوئری‌های SQL در این لحظه ساخته و اجرا می‌شوند.

2. دکمه «حذف کلیه شروط» (آیکون ضربدر):

  • تمام فیلترهای اعمال شده (تاریخ، کالا، انبار، شخص و...) را پاک کرده و فرم را به حالت اولیه باز می‌گرداند.

3. فیلتر مانده (کادر عدد):

  • یک کادر متنی کوچک وجود دارد که کنار آن نوشته شده «مانده بیش از». اگر عددی در اینجا وارد کنید، سیستم فقط کالاهایی را نشان می‌دهد که اختلاف تحویل و دریافت آن‌ها بیشتر از این عدد باشد.

4. دکمه‌های فیلتر وضعیت (Toggle Buttons):

  • دکمه «تحویلی بیش از صفر»: اگر فشرده شود، فقط کالاهایی که تعداد تحویل داده شده (خروجی) آن‌ها مثبت است نمایش داده می‌شوند.
  • دکمه «دریافتی بیش از صفر»: اگر فشرده شود، فقط کالاهایی که تعداد دریافت شده (ورودی) آن‌ها مثبت است نمایش داده می‌شوند.

ناحیه سوم: جدول نمایش داده‌ها (Grid مرکزی)

این جدول قلب تپنده گزارش است و نتایج را به صورت سطری نمایش می‌دهد. ستون‌های آن عبارتند از:

  1. ردیف: شماره ردیف.
  2. کد کالا: بارکد یکتای کالا.
  3. نام کالا: شرح کامل کالا.
  4. تعداد تحویلی: مجموع تعداد کالایی که از انبار مبدا خارج شده است (تحویل به پیمانکار).
  5. تعداد دریافتی: مجموع تعداد کالایی که به انبار مقصد وارد شده است (دریافت از پیمانکار).
  6. مانده: اختلاف بین ستون تحویلی و دریافتی (نشان‌دهنده کالایی که هنوز نزد پیمانکار باقی مانده است).
  7. ارزش فروش: ارزش ریالی کالاهای تحویل داده شده.
  8. ارزش خرید: ارزش ریالی کالاهای دریافت شده.
  9. ارزش مانده: ارزش ریالی کالای باقی‌مانده.
  10. تاریخ اولین فروش/خرید: اولین تاریخی که تراکنش انجام شده است.

ویژگی ظاهری

سطرهای جدول به‌صورت یکی در میان با رنگ‌های سفید و کرم نمایش داده می‌شوند تا خوانایی افزایش یابد.

ناحیه چهارم: نوار وضعیت و خروجی (پایین فرم)

  1. دکمه خروجی اکسل (آیکون Excel): کل اطلاعات موجود در جدول را با حفظ فرمت به نرم‌افزار اکسل صادر می‌کند.
  2. پنل جمع کل: در صورت فعال بودن، جمع ستون‌های تعدادی و ریالی را در پایین فرم نمایش می‌دهد.

۴. چهار مثال عملی برای تسلط بر فرم

💡 مثال ۱: کنترل مواد اولیه ارسالی به کارگاه رنگ‌کاری

سناریو: شما پارچه خام را از "انبار مرکزی" به "کارگاه رنگ‌کاری" می‌فرستید و پارچه رنگ‌شده تحویل می‌گیرید. می‌خواهید بدانید چقدر پارچه خام هنوز نزد رنگ‌کاری است.

  1. در قسمت طرف مبادله، نام "کارگاه رنگ‌کاری برادران..." را جستجو و انتخاب کنید.
  2. در قسمت انبار تحویل دهنده، "انبار مرکزی" را انتخاب کنید.
  3. در قسمت انبار تحویل گیرنده، "انبار رنگ‌کاری" (یا انبار واسط مربوطه) را انتخاب کنید.
  4. دکمه محاسبه را بزنید.
  5. ستون مانده نشان می‌دهد چه مقدار پارچه هنوز رنگ نشده و برنگشته است.
💡 مثال ۲: بررسی حساب کالایی یک پیمانکار خاص در بازه زمانی خاص

سناریو: می‌خواهید بدانید در ماه گذشته چه مقدار کالا به پیمانکار "آقای رضایی" داده‌اید و چه مقدار پس گرفته‌اید.

  1. در قسمت طرف مبادله، "آقای رضایی" را انتخاب کنید.
  2. در کادرهای از تاریخ و تا تاریخ، تاریخ ابتدای و انتهای ماه قبل را وارد کنید (مثلاً 1402/01/01 تا 1402/01/31).
  3. دکمه محاسبه را بزنید.
  4. جدول فقط تراکنش‌های انجام شده در آن ماه را نشان می‌دهد.
  5. برای دیدن جزئیات یک کالا، روی ردیف آن دوبار کلیک کنید تا ببینید دقیقاً در چه روزهایی و با چه شماره سندهایی کالا رد و بدل شده است.
💡 مثال ۳: یافتن کالاهایی که پیمانکار پس نداده است (فیلتر مانده)

سناریو: لیست کالاهایی را می‌خواهید که به کارگاه‌ها ارسال شده اما هیچ مقداری از آن برنگشته یا کسری دارد.

  1. تمام فیلترهای انبار و شخص را پاک کنید (برای گزارش کلی).
  2. در کادر کوچک بالای فرم (کنار دکمه‌های فیلتر)، عدد 0 (صفر) را وارد کنید.
  3. دکمه محاسبه را بزنید.
  4. سیستم فقط کالاهایی را نشان می‌دهد که ستون مانده آن‌ها بزرگتر از صفر است (یعنی هنوز نزد پیمانکار مانده است).
  5. دکمه خروجی اکسل را بزنید و فایل را برای پیگیری به واحد بازرگانی بدهید.
💡 مثال ۴: بررسی مغایرت با استفاده از کد فنی

سناریو: شما قطعاتی با کد فنی خاص (مثلاً سری ENG-200) را برای مونتاژ فرستاده‌اید و می‌خواهید وضعیت آن‌ها را بررسی کنید.

  1. در پنل سمت راست، روی دکمه جستجوی کد فنی کلیک کنید.
  2. در لیست باز شده، کد ENG-200 را تیک بزنید و تایید کنید.
  3. دکمه محاسبه را بزنید.
  4. گزارش فقط محدود به قطعاتی می‌شود که این کد فنی را دارند، و سایر قطعات را فیلتر می‌کند. این کار تمرکز شما را برای رفع مغایرت بالا می‌برد.

مقایسه عملکرد روزانه فروشنده ها

گزارش مقایسه عملکرد روزانه فروشنده‌ها (ویزیتورها)

۱.مقدمه و جایگاه سیستمی

این فرم یکی از ابزارهای کلیدی در ماژول فروش و بازاریابی سیستم است که وظیفه آن تحلیل دقیق عملکرد پرسنل فروش در بازه‌های زمانی مشخص می‌باشد. برخلاف گزارشات عادی فروش که بر مبنای فاکتور هستند، این گزارش بر مبنای شخص فروشنده (که در سیستم به عنوان ویزیتور یا فروشنده تعریف شده) تمرکز دارد و ریزِ فروش، تخفیفات اهدایی، مرجوعی‌ها و خالص فروش هر فرد را به تفکیک روز محاسبه می‌کند.

مسیر دسترسی:

برای باز کردن این فرم، در پنجره اصلی برنامه، از نوار منوی بالا، وارد منوی«گزارشات خرید و فروش و انبار» شوید و گزینه «گزارش مقایسه عملکرد روزانه فروشنده ها» را انتخاب کنید.


۲.آناتومی و تشریح اجزای فرم

این فرم از چهار ناحیه اصلی تشکیل شده است که با جزئیات میکروسکوپی به شرح زیر است:

ناحیه اول: پنل تنظیمات و فیلترینگ (سمت راست)

این پنل، مرکز کنترل گزارش است و کاربر با تنظیم پارامترهای این بخش، دامنه جستجو را تعیین می‌کند.

  • گروه انتخاب تاریخ (بالای پنل راست):
    • عنوان: «تاریخ».
    • فیلد «از»: یک تقویم خورشیدی هوشمند است که تاریخ شروع گزارش‌گیری را تعیین می‌کند. به‌صورت پیش‌فرض، تاریخ روز جاری سیستم در آن قرار می‌گیرد.
    • فیلد «تا»: یک تقویم خورشیدی هوشمند برای تعیین تاریخ پایان گزارش.
    • عملکرد: سیستم تمام اسناد فروش و برگشت از فروش را که تاریخ صدور آن‌ها در این بازه قرار دارد، بررسی می‌کند.
  • گروه انتخاب فروشگاه (وسط پنل راست):
    • عنوان: «کد فروشگاه».
    • دکمه جستجو (آیکون ذره‌بین): با کلیک روی این دکمه، فرم انتخاب انبار/فروشگاه باز می‌شود. کاربر می‌تواند یک شعبه یا انبار خاص را انتخاب کند.
    • دکمه حذف (آیکون ضربدر قرمز): اگر فروشگاهی انتخاب شده باشد، با زدن این دکمه، انتخاب لغو شده و گزارش برای همه فروشگاه‌ها و انبارها محاسبه می‌شود.
    • نمایشگرها: دو برچسب متنی وجود دارد که کد و نام فروشگاه انتخاب شده را به رنگ آبی نمایش می‌دهند.
  • گروه انتخاب فروشنده/ویزیتور (پایین پنل راست):
    • عنوان: «کد فروشنده - ویزیتور در فاکتور».
    • دکمه جستجو (آیکون ذره‌بین): با کلیک روی این دکمه، فرم جستجوی پرسنل باز می‌شود.
    • نکته فنی مهم

      سیستم به‌صورت خودکار فیلتری اعمال می‌کند تا فقط پرسنلی که در حکم کارگزینی آن‌ها کلمه "فروشنده" یا "انباردار" قید شده باشد، نمایش داده شوند.
    • دکمه حذف (آیکون ضربدر قرمز): فیلتر فروشنده را پاک می‌کند تا گزارش برای همه فروشندگان محاسبه شود.
    • نمایشگرها: کد و نام فروشنده انتخاب شده را نمایش می‌دهند.
  • دکمه‌های عملیاتی اصلی (پایین‌ترین قسمت پنل راست):
    • دکمه «محاسبه» (آیکون تیک سبز): موتور پردازش گزارش را روشن می‌کند. با کلیک بر روی آن، سیستم وارد فاز محاسباتی شده و نتایج را در جدول نمایش می‌دهد.
    • دکمه «حذف شروط» (آیکون ضربدر): تمام فیلترهای اعمال شده (تاریخ، فروشگاه، فروشنده) را پاک کرده و فرم را به حالت اولیه (تاریخ روز جاری) باز می‌گرداند.
    • دکمه «چاپ» (آیکون پرینتر): گزارش چاپی استاندارد را آماده و نمایش می‌دهد.

ناحیه دوم: نوار ابزار فوقانی (بالای فرم)

  • دکمه «خروجی به اکسل» (آیکون Excel): در سمت چپ نوار بالا قرار دارد. با کلیک روی آن، دقیقاً همان چیزی که در جدول مشاهده می‌کنید، به یک فایل اکسل منتقل می‌شود. این ابزار برای مدیرانی که می‌خواهند تحلیل‌های آماری بیشتری انجام دهند، حیاتی است.

ناحیه سوم: جدول نمایش داده‌ها (Grid مرکزی)

این جدول نتایج پردازش را نمایش می‌دهد. ستون‌های آن عبارتند از:

  • ردیف: شماره ردیف.
  • تاریخ: تاریخ عملکرد (روزی که فروش انجام شده است).
  • کد ویزیتور: کد پرسنلی فروشنده.
  • نام ویزیتور: نام و نام خانوادگی فروشنده.
  • فروش: مجموع مبلغ ناخالص فاکتورهای صادر شده توسط این فروشنده در آن روز.
  • تخفیف: مجموع تخفیفات (اعم از تخفیف خطی کالا و تخفیف کلی فاکتور) که این فروشنده اعمال کرده است.
  • مرجوعی: مجموع مبلغ کالاهایی که از فروش‌های این فروشنده برگشت خورده است.
  • خالص: مبلغ خالص فروش (فروش - تخفیف - مرجوعی). این عدد نشان‌دهنده عملکرد واقعی و درآمدزایی خالص فروشنده است.
  • تعداد کالای فروش رفته: مجموع تعداد اقلام فروخته شده.
  • تعداد کالای مرجوع شده: مجموع تعداد اقلام برگشت خورده.

ویژگی ظاهری

سطرهای جدول به‌صورت یکی در میان با رنگ‌های سفید و کرم نمایش داده می‌شوند تا خوانایی افزایش یابد. همچنین با کلیک روی عنوان هر ستون، جدول بر اساس آن ستون مرتب (Sort) می‌شود.

ناحیه چهارم: نوار وضعیت و جمع کل (پایین فرم)

در پایین‌ترین قسمت فرم، یک نوار ابزار وجود دارد که جمع کل ستون‌های مالی و تعدادی را نمایش می‌دهد.

  • جمع کل: برچسبی که نشان می‌دهد مقادیر روبرو، مجموع کل لیست هستند.
  • کادرهای نمایشگر (آبی رنگ): شامل جمع فروش، جمع تخفیف، جمع مرجوعی، جمع خالص (موجودی صندوق)، جمع تعداد فروش و جمع تعداد مرجوعی. این اعداد به‌محض انجام محاسبه به‌روزرسانی می‌شوند.

۴.چهار مثال عملی برای تسلط بر فرم

💡 مثال ۱: گزارش عملکرد روزانه کل فروشگاه

سناریو: مدیر فروشگاه می‌خواهد در پایان روز بداند امروز کلاً چقدر فروش داشته، چقدر تخفیف داده شده و کدام فروشنده‌ها فعال بوده‌اند.

  1. فرم را باز کنید (تاریخ‌های "از" و "تا" به‌صورت پیش‌فرض روی امروز تنظیم هستند).
  2. مطمئن شوید فیلدهای "کد فروشگاه" و "کد فروشنده" خالی هستند (اگر پر هستند، دکمه ضربدر قرمز کنارشان را بزنید).
  3. روی دکمه محاسبه (تیک سبز) کلیک کنید.
  4. لیستی از تمام فروشندگانی که امروز فاکتور زده‌اند نمایش داده می‌شود.
  5. به نوار پایین فرم نگاه کنید تا جمع کل فروش خالص امروز را ببینید.
💡 مثال ۲: بررسی عملکرد یک فروشنده خاص در ماه گذشته

سناریو: می‌خواهید عملکرد آقای "محمدی" را در ماه گذشته بررسی کنید تا پورسانت او را محاسبه کنید.

  1. در قسمت تاریخ، تاریخ اول و آخر ماه گذشته را وارد کنید (مثلاً 1402/05/01 تا 1402/05/31).
  2. در قسمت "کد فروشنده"، روی دکمه جستجو کلیک کنید.
  3. در لیست باز شده، نام "محمدی" را پیدا کرده و انتخاب کنید.
  4. روی دکمه محاسبه کلیک کنید.
  5. جدول نشان می‌دهد آقای محمدی در هر روز از ماه گذشته چقدر فروش داشته است. ستون "خالص" مبنای محاسبه پورسانت خواهد بود.
💡 مثال ۳: مقایسه فروش شعبه مرکزی با شعبه بازار

سناریو: می‌خواهید بدانید در هفته جاری، فروشنده‌های شعبه "مرکزی" فعال‌تر بوده‌اند یا خیر.

  1. تاریخ "از" را روی شنبه هفته جاری تنظیم کنید.
  2. در قسمت "کد فروشگاه"، دکمه جستجو را زده و "شعبه مرکزی" را انتخاب کنید.
  3. دکمه محاسبه را بزنید و عدد جمع کل پایین صفحه را یادداشت کنید.
  4. حالا دکمه ضربدر قرمز کنار کد فروشگاه را بزنید تا پاک شود.
  5. مجدداً دکمه جستجو را زده و این بار "شعبه بازار" را انتخاب کنید.
  6. دکمه محاسبه را بزنید و عدد جدید را با عدد قبلی مقایسه کنید.
💡 مثال ۴: شناسایی فروشندگانی که بیشترین مرجوعی را دارند

سناریو: مدیر می‌خواهد بداند کدام فروشنده جنس نامناسب می‌فروشد یا بد پرزنت می‌کند که منجر به مرجوعی زیاد می‌شود.

  1. بازه زمانی طولانی (مثلاً یک سال) را انتخاب کنید.
  2. هیچ فیلتر دیگری (فروشگاه یا فروشنده) اعمال نکنید.
  3. دکمه محاسبه را بزنید.
  4. پس از نمایش لیست، روی عنوان ستون «مرجوعی» در جدول کلیک کنید.
  5. جدول بر اساس مبلغ مرجوعی مرتب می‌شود. اکنون می‌توانید ببینید کدام فروشنده‌ها در صدر لیست مرجوعی قرار دارند و نسبت مرجوعی به فروش آن‌ها را بررسی کنید.

گزارش فروش و پورسانت فروشنده

گزارش فروش و پورسانت فروشنده

۱.مقدمه و جایگاه سیستمی

این فرم یکی از ابزارهای حیاتی در ماژول فروش و بازاریابی سیستم است که وظیفه آن محاسبه دقیق عملکرد فروشندگان و ویزیتورها، و تعیین میزان پورسانت آن‌ها بر اساس قوانین پیچیده فروش است. این گزارش برخلاف گزارش‌های ساده فروش، قابلیت تحلیل چندبعدی (بر اساس کالا، مشتری، فاکتور و...) را دارد و می‌تواند مبنای محاسبات حقوق و دستمزد تیم فروش قرار گیرد.

مسیر دسترسی:

برای باز کردن این فرم، در پنجره اصلی برنامه، از نوار منوی بالا، وارد منوی«گزارشات خرید و فروش و انبار» شوید و گزینه «گزارش فروش و پورسانت فروشنده» را انتخاب کنید.


۲.آناتومی و تشریح اجزای فرم

این فرم از چهار ناحیه اصلی تشکیل شده است که با جزئیات میکروسکوپی به شرح زیر است:

ناحیه اول: پنل تنظیمات و فیلترینگ (سمت راست)

این پنل، مرکز فرماندهی گزارش است و کاربر با تنظیم پارامترهای این بخش، دامنه جستجو را تعیین می‌کند.

گروه انتخاب تاریخ (بالای پنل راست):

  • عنوان: «تاریخ».
  • فیلد «از»: یک تقویم خورشیدی هوشمند است که تاریخ شروع گزارش‌گیری را تعیین می‌کند.
  • فیلد «تا»: یک تقویم خورشیدی هوشمند برای تعیین تاریخ پایان گزارش.
  • عملکرد: سیستم تمام اسناد فروش و برگشت از فروش را که تاریخ صدور آن‌ها در این بازه قرار دارد، بررسی می‌کند.

گروه محدوده اسناد (زیر گروه تاریخ):

  • عنوان: «محدوده اسناد».
  • فیلد «از سند»: شماره اولین سند مورد نظر.
  • فیلد «تا سند»: شماره آخرین سند مورد نظر.
  • کاربرد: برای زمانی که می‌خواهید گزارش را برای یک سری فاکتور خاص (مثلاً فاکتورهای شماره 1000 تا 2000) تهیه کنید.

گروه انتخاب کالا (فیلتر خاص):

  • عنوان: «کالا».
  • دکمه جستجو (آیکون ذره‌بین): با کلیک روی این دکمه، فرم جستجوی کالا باز می‌شود. پس از انتخاب، بارکد و نام کالا در برچسب‌های مربوطه قرار می‌گیرد.
  • دکمه حذف (آیکون ضربدر قرمز): فیلتر کالا را حذف می‌کند.

گروه انتخاب فروشنده/ویزیتور (وسط پنل راست):

  • عنوان: «فروشنده».
  • دکمه جستجو (آیکون ذره‌بین): با کلیک روی این دکمه، فرم جستجوی پرسنل باز می‌شود. سیستم به‌صورت خودکار فیلتری اعمال می‌کند تا فقط پرسنلی که نقش "فروشنده" دارند نمایش داده شوند.
  • دکمه حذف (آیکون ضربدر قرمز): فیلتر فروشنده را پاک می‌کند.
  • چک‌باکس «کد فروشنده در خطوط فاکتور»: اگر این گزینه تیک بخورد، سیستم به جای فروشنده اصلی فاکتور، به فروشنده ثبت شده در هر سطر کالا نگاه می‌کند. این برای حالتی است که در یک فاکتور، کالاهای مختلف توسط فروشندگان مختلف فروخته شده‌اند.

گروه گزارش بر پایه (حیاتی‌ترین تنظیم):

  • عنوان: «گزارش بر پایه».
  • این یک لیست کشویی است که نحوه گروه‌بندی و نمایش اطلاعات را تعیین می‌کند:
    • کالا: ریز فروش هر کالا را نشان می‌دهد.
    • کالا و مشتری: فروش هر کالا را به تفکیک مشتری نشان می‌دهد.
    • کالا و مشتری و فاکتور: دقیق‌ترین حالت که شماره فاکتور را هم شامل می‌شود.
    • فاکتور و مشتری: خلاصه هر فاکتور را نشان می‌دهد.
    • مشتری: جمع فروش به هر مشتری را نشان می‌دهد.
    • فروشنده: جمع کل عملکرد هر فروشنده را نشان می‌دهد (خلاصه‌ترین حالت).

گروه انتخاب انبار (پایین پنل راست):

  • عنوان: «انبار».
  • گزینه «همه انبارها»: گزارش از تمام انبارها گرفته می‌شود.
  • گزینه «انتخابی»: با انتخاب این گزینه، پنلی باز می‌شود که لیست تمام انبارها را دارد و کاربر می‌تواند یک یا چند انبار را تیک بزند.

فیلترهای پیشرفته کالا (پنل مخفی شونده):

  • شامل فیلترهایی برای گروه کالا، نوع جنس، برند، رنگ، سایز، فصل مصرف، مصرف کننده، کد فنی و مدل. این فیلترها به کاربر اجازه می‌دهند گزارش را روی ویژگی‌های خاص کالا متمرکز کند.

ناحیه دوم: نوار ابزار عملیاتی (پایین پنل راست)

  • دکمه «محاسبه» (آیکون بارکد):
    • موتور پردازش گزارش را روشن می‌کند. با کلیک بر روی آن، سیستم وارد فاز محاسباتی شده و نتایج را در جدول نمایش می‌دهد.
  • دکمه «چاپ» (آیکون پرینتر):
    • گزارش چاپی استاندارد را آماده می‌کند. نوع گزارش چاپی (FR3) بسته به اینکه کدام گزینه در "گزارش بر پایه" انتخاب شده باشد، تغییر می‌کند.
  • دکمه «خروجی اکسل» (آیکون Excel):
    • داده‌های جدول را به فایل اکسل صادر می‌کند.
  • دکمه «حذف کلیه شروط»:
    • تمام فیلترها را پاک کرده و فرم را ریست می‌کند.

ناحیه سوم: جدول نمایش داده‌ها (Grid مرکزی)

این جدول نتایج پردازش را نمایش می‌دهد. ستون‌های آن بسته به انتخاب گزینه "گزارش بر پایه" تغییر می‌کنند، اما ستون‌های اصلی عبارتند از:

  • ردیف: شماره ردیف.
  • نام فروشنده: نام ویزیتور یا فروشنده.
  • کد کالا / نام کالا: مشخصات کالای فروخته شده.
  • نام مشتری: نام خریدار.
  • تعداد: تعداد کالای فروخته شده.
  • مقدار: مقدار وزنی یا حجمی کالا (در صورت وجود).
  • ارزش ریالی: مبلغ ناخالص فروش.
  • تخفیف: مبلغ تخفیف اعمال شده.
  • مالیات: مبلغ مالیات بر ارزش افزوده.
  • مانده: مبلغ خالص فروش (ارزش ریالی - تخفیف + مالیات).
  • درصد پورسانت: درصد پورسانت تعریف شده برای کالا.
  • ضریب مشتری: ضریب پورسانت تعریف شده برای مشتری.
  • پورسانت: مبلغ نهایی پورسانت محاسبه شده.

فرمول پورسانت

(مبلغ خالص فروش) * (درصد پورسانت کالا) * (ضریب پورسانت مشتری) / 100

ناحیه چهارم: نوار وضعیت و جمع کل (پایین فرم)

در پایین‌ترین قسمت فرم، یک نوار ابزار وجود دارد که جمع کل ستون‌های مالی و تعدادی را نمایش می‌دهد.

  • کادرهای نمایشگر (آبی رنگ): شامل جمع فروش، جمع تخفیف، جمع مرجوعی، جمع خالص (مانده)، جمع تعداد فروش و جمع تعداد مرجوعی.

۴.چهار مثال عملی برای تسلط بر فرم

💡 مثال ۱: محاسبه پورسانت ماهانه ویزیتورها

سناریو: پایان ماه است و می‌خواهید پورسانت تمام ویزیتورها را محاسبه کنید.

  1. در قسمت تاریخ، اول و آخر ماه را وارد کنید.
  2. در لیست "گزارش بر پایه"، گزینه "فروشنده" را انتخاب کنید.
  3. دکمه محاسبه را بزنید.
  4. سیستم یک لیست خلاصه می‌دهد که نام هر فروشنده و جمع کل پورسانت او را نشان می‌دهد. این لیست برای پرداخت حقوق عالی است.
💡 مثال ۲: بررسی فروش یک کالای خاص توسط فروشندگان

سناریو: می‌خواهید بدانید کدام فروشنده در فروش "یخچال ساید بای ساید" موفق‌تر بوده است.

  1. در قسمت "کالا"، دکمه جستجو را زده و "یخچال ساید" را انتخاب کنید.
  2. در لیست "گزارش بر پایه"، گزینه "فروشنده" یا "کالا و مشتری" را انتخاب کنید.
  3. دکمه محاسبه را بزنید.
  4. گزارش نشان می‌دهد هر فروشنده چند عدد از این یخچال فروخته و چقدر پورسانت گرفته است.
💡 مثال ۳: گزارش فروش با جزئیات فاکتور برای کنترل دقیق

سناریو: یک فروشنده به مبلغ پورسانت خود اعتراض دارد و می‌خواهد ریز فاکتورهایش را ببیند.

  1. در قسمت "فروشنده"، نام آن شخص را انتخاب کنید.
  2. در لیست "گزارش بر پایه"، گزینه "کالا و مشتری و فاکتور" را انتخاب کنید.
  3. دکمه محاسبه را بزنید.
  4. سیستم ریز تک‌تک اقلام فروخته شده در هر فاکتور را با مبلغ پورسانت آن سطر نمایش می‌دهد. می‌توانید این لیست را چاپ کنید یا به اکسل بفرستید.
💡 مثال ۴: تحلیل فروش بر اساس برند (مثلاً سامسونگ)

سناریو: می‌خواهید بدانید فروشندگان شما چقدر از محصولات برند "سامسونگ" فروخته‌اند.

  1. در پنل فیلترهای کالا (دکمه‌های کوچک سمت چپ پنل راست)، روی دکمه جستجوی برند کلیک کنید و "سامسونگ" را انتخاب کنید.
  2. دکمه محاسبه را بزنید.
  3. گزارش فقط شامل کالاهای سامسونگ خواهد بود و پورسانت‌های مربوط به آن را نشان می‌دهد.

مقایسه خرید مشتریان عمده

گزارش مقایسه خرید مشتریان عمده در دو دوره زمانی

۱. مقدمه و فلسفه وجودی فرم

در کسب‌وکارهای عمده‌فروشی (B2B) و پخش مویرگی، حفظ مشتریان و رصد رفتار خرید آن‌ها حیاتی‌تر از جذب مشتری جدید است. این فرم که به‌طور اختصاصی برای عمده‌فروشان طراحی شده است، یک ابزار هوش تجاری (BI) محسوب می‌شود. هدف این فرم پاسخ به این سوالات است:

  • کدام مشتریان نسبت به سال/ماه گذشته خرید خود را کاهش داده‌اند؟
  • کدام ویزیتور توانسته است حجم خرید مشتریان خود را افزایش دهد؟
  • کدام مشتریان بزرگ در حال ریزش هستند؟

مسیر دسترسی در سیستم:

نقطه شروع عملیات از پنجره اصلی نرم‌افزار (داشبورد اصلی) است. کاربر از نوار منوی بالا، وارد منوی «گزارشات خرید و فروش و انبار» شده و روی گزینه «مقایسه خرید مشتریان عمده | در دو دوره زمانی» کلیک می‌کند. با این کار، فرم گزارش‌گیری به صورت تمام‌صفحه (Maximized) باز می‌شود تا بیشترین فضای ممکن برای تحلیل داده‌ها در اختیار کاربر قرار گیرد.


۲. کالبدشکافی و آناتومی فرم (رابط کاربری)

این فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است: پنل فیلترینگ و تنظیمات (سمت راست)، جدول نمایش داده‌ها (مرکز) و نوار ابزار فوقانی. در ادامه تک‌تک اجزا با جزئیات میکروسکوپی شرح داده می‌شوند.

الف) پنل تنظیمات و فیلترینگ (ستون سمت راست)

این پنل مرکز فرماندهی گزارش است. کاربر با تنظیم این بخش، به موتور جستجوی سیستم دستور می‌دهد که چه داده‌هایی را واکشی کند.

۱. گروه «دوره اول» (بازه زمانی مبدأ)

این بخش شامل دو کادر تاریخ شمسی هوشمند است.

  • کادر «از تاریخ»: تاریخ شروع دوره اول (مثلاً ابتدای سال گذشته).
  • کادر «تا تاریخ»: تاریخ پایان دوره اول.
  • رفتار سیستمی: این کادرها مجهز به تقویم بازشو هستند. با فشردن کلید Enter روی کادر اول، نشانگر به‌صورت خودکار به کادر دوم منتقل می‌شود تا سرعت کاربر افزایش یابد.

۲. گروه «دوره دوم» (بازه زمانی مقصد)

مشابه گروه اول، شامل دو کادر «از تاریخ» و «تا تاریخ» است. سیستم حجم خرید مشتری را در این دوره محاسبه کرده و با دوره اول مقایسه می‌کند.

۳. گروه «میزان خرید» (فیلتر حجم ریالی)

این بخش برای تمرکز بر روی مشتریان با حجم خرید خاص (مثلاً مشتریان VIP) طراحی شده است.

  • کادر «از مبلغ»: حداقل مبلغ خرید.
  • کادر «تا مبلغ»: حداکثر مبلغ خرید.

نکته فنی پنهان

این فیلتر مبلغ، بر روی دوره اول اعمال می‌شود. یعنی سیستم مشتریانی را پیدا می‌کند که در دوره اول در این بازه مبلغی خرید کرده‌اند، سپس وضعیت آن‌ها را در دوره دوم بررسی می‌کند.
  • دکمه پاک‌کن (ضربدر داخل کادر): با کلیک روی آن، مبلغ وارد شده فوراً پاک می‌شود. با زدن کلید Enter، نشانگر به کادر بعدی می‌رود.

۴. گروه «فروشنده (ویزیتور)»

برای بررسی عملکرد یک بازاریاب خاص.

  • دکمه «جستجو» (آیکون ذره‌بین): با کلیک روی این دکمه، فرم جستجوی پرسنل باز می‌شود. سیستم به‌صورت هوشمند فقط پرسنلی را نشان می‌دهد که در تعریف آن‌ها کلمه «فروشنده» قید شده باشد.
  • دکمه «حذف شروط» (آیکون ضربدر قرمز): انتخاب ویزیتور را لغو می‌کند تا گزارش برای کل مجموعه گرفته شود.
  • نمایشگر نام: پس از انتخاب، نام و نام خانوادگی ویزیتور در این قسمت نمایش داده می‌شود.

۵. گروه «وضعیت خرید» (فیلتر تحلیلی)

این بخش شامل مجموعه‌ای از گزینه‌های رادیویی است که نتایج را پس از محاسبه، فیلتر می‌کند:

  • کلی: تمام مشتریان (پیش‌فرض).
  • گردش دار: مشتریانی که حداقل در یکی از دو دوره خریدی داشته‌اند.
  • کاهش: فقط مشتریانی که درصد رشد آن‌ها منفی است (خطر ریزش).
  • افزایش: فقط مشتریانی که درصد رشد آن‌ها مثبت است.
  • بدون تغییر: مشتریانی که حجم خریدشان ثابت مانده یا در هر دو دوره صفر بوده است.

۶. کادر «کلاس محصولات»

یک لیست کشویی شامل حروف الفبای انگلیسی (A تا Z) که در صورت تعریف کلاس‌بندی برای مشتریان یا کالاها، می‌توان گزارش را محدود به یک کلاس خاص کرد.

ب) دکمه‌های عملیاتی (پایین پنل راست)

این دکمه‌ها فرمان اجرای عملیات را صادر می‌کنند.

  1. دکمه «محاسبه» (با آیکون بارکد و کلید میانبر F5):
    • حیاتی‌ترین دکمه فرم. با فشردن این دکمه، موتور پردازشگر SQL فعال می‌شود.
  2. دکمه «خروجی به اکسل» (آیکون Excel):
    • تمام اطلاعات موجود در جدول را دقیقاً با همان چیدمان و فرمت به یک فایل اکسل منتقل می‌کند.
  3. دکمه «چاپ» (آیکون پرینتر یا کلید میانبر Ctrl+P):
    • پنجره تنظیمات چاپ را باز می‌کند. سیستم به‌صورت خودکار عنوان گزارش را با تاریخ‌های انتخابی (مثلاً "تاریخ دوره اول از ... تا ...") پر می‌کند و فایل چاپی استاندارد (GMKHARID.FR3) را برای چاپگر ارسال می‌کند.

ج) نوار ابزار فوقانی

  • دکمه «استتار منو / نمایش منو»: در گوشه بالا سمت راست قرار دارد. با کلیک روی آن، کل پنل تنظیمات سمت راست مخفی می‌شود تا جدول داده‌ها تمام صفحه را بپوشاند. با کلیک مجدد، پنل ظاهر می‌شود.
  • دکمه «آموزش» (آیکون علامت سوال): جهت دسترسی به راهنمای سیستم.

د) جدول نمایش اطلاعات (Grid مرکزی)

این جدول نتایج پردازش را نمایش می‌دهد. سطرهای جدول به‌صورت یکی در میان با رنگ‌های سفید و کرم روشن رنگ‌آمیزی شده‌اند تا چشم کاربر خسته نشود. ستون‌ها عبارتند از:

  1. ردیف: شماره ردیف.
  2. کد مشتری: کد حسابداری مشتری.
  3. نام مشتری: نام کامل شخص یا شرکت.
  4. ویزیتور: نام بازاریاب اختصاص یافته به این مشتری.
  5. حجم خرید اولیه: جمع کل مبلغ خرید مشتری در «دوره اول».
  6. حجم خرید فعلی: جمع کل مبلغ خرید مشتری در «دوره دوم».
  7. درصد: درصد رشد یا افت خرید. (مثلاً ۵۰٪ یعنی خرید نصف شده، ۱۰۰٪ یعنی دو برابر شده).

۴. چهار مثال عملی و کاربردی برای تسلط بر فرم

💡 مثال ۱: شناسایی مشتریان در حال ریزش (حیاتی برای مدیر فروش)

سناریو: می‌خواهید بدانید کدام مشتریان در بهار امسال نسبت به بهار سال گذشته خرید کمتری داشته‌اند تا با آن‌ها تماس بگیرید.

  1. دوره اول: از تاریخ 1401/01/01 تا 1401/03/31 را وارد کنید.
  2. دوره دوم: از تاریخ 1402/01/01 تا 1402/03/31 را وارد کنید.
  3. در بخش وضعیت خرید، گزینه «کاهش» را انتخاب کنید.
  4. دکمه محاسبه را بزنید.
  5. نتیجه: لیستی از مشتریانی که خریدشان کم شده ظاهر می‌شود. با کلیک روی عنوان ستون «درصد»، می‌توانید ببینید چه کسی بیشترین افت خرید را داشته است.
💡 مثال ۲: ارزیابی عملکرد یک ویزیتور خاص (آقای محمدی)

سناریو: می‌خواهید بدانید آقای محمدی در ماه جاری نسبت به ماه قبل چقدر در افزایش فروش به مشتریانش موفق بوده است.

  1. دوره اول: تاریخ اول تا آخر ماه قبل را وارد کنید.
  2. دوره دوم: تاریخ اول تا آخر ماه جاری را وارد کنید.
  3. در بخش فروشنده، روی ذره‌بین کلیک کرده و «محمدی» را انتخاب کنید.
  4. دکمه محاسبه را بزنید.
  5. نتیجه: لیست تمام مشتریان آقای محمدی با مقایسه خریدشان در دو ماه نمایش داده می‌شود.
💡 مثال ۳: تحلیل مشتریان VIP (خرید بالای ۱۰۰ میلیون تومان)

سناریو: می‌خواهید وضعیت مشتریان دانه‌درشت خود را بررسی کنید که سال گذشته بالای ۱۰۰ میلیون تومان خرید داشته‌اند.

  1. دوره اول: سال گذشته (مثلاً 1401/01/01 تا 1401/12/29).
  2. دوره دوم: سال جاری (مثلاً 1402/01/01 تا امروز).
  3. در بخش میزان خرید، در کادر «از مبلغ»، عدد 1000000000 (به ریال) را وارد کنید.
  4. دکمه محاسبه را بزنید.
  5. نتیجه: سیستم فقط مشتریانی را می‌آورد که سال گذشته بالای ۱۰۰ میلیون خرید کرده‌اند و نشان می‌دهد امسال چقدر خرید کرده‌اند.
💡 مثال ۴: استخراج لیست برای کمپین بازاریابی (خروجی اکسل)

سناریو: می‌خواهید به مشتریانی که خریدشان افزایش یافته پیامک تشکر بفرستید یا تخفیف بدهید.

  1. تاریخ‌های دو دوره دلخواه (مثلاً شش ماهه اول امسال نسبت به شش ماهه دوم سال قبل) را وارد کنید.
  2. در بخش وضعیت خرید، گزینه «افزایش» را انتخاب کنید.
  3. دکمه محاسبه را بزنید.
  4. پس از نمایش لیست، روی دکمه «خروجی به اکسل» کلیک کنید.
  5. نتیجه: فایل اکسل آماده است تا شماره تماس این مشتریان را استخراج کرده و برای واحد مارکتینگ ارسال کنید.

صدور سند

صدور سند مالی

(دوبل استاندارد)

مقدمه و کلیات

فرم «صدور سند مالی» قلب تپنده سیستم حسابداری شماست. این فرم واسط کاربری اصلی برای ثبت تمامی رویدادهای مالی است که مستقیماً بر روی ترازنامه و صورت سود و زیان تأثیر نمی‌گذارند (مانند فاکتورهای خرید و فروش که فرم‌های مجزا دارند) اما بار مالی دارند. این فرم به گونه‌ای طراحی شده است که امکان ثبت اسناد مرکب (شامل بی‌نهایت ردیف بدهکار و بستانکار) را فراهم می‌کند و همزمان با ثبت، تراز بودن سند را کنترل می‌نماید.

اطلاعات این فرم در دو سطح ذخیره می‌شوند:

  • سرصفحه سند (Header): شامل شماره سند، تاریخ و شرح کلی که در جدول مربوط به سرجمع اسناد ذخیره می‌شود.
  • ردیف‌های سند (Details): شامل جزئیات هر خط سند (کد حساب، مبلغ، نوع ارز، شرح ردیف و...) که در جدول جزئیات اسناد مالی ذخیره می‌گردند.

مسیر دسترسی

برای دسترسی به این فرم، از منوی اصلی نرم‌افزار، وارد بخش «عملیات مالی» شده و گزینه «صدور سند» را انتخاب کنید.


تشریح اجزای فرم

(رابط کاربری)

فرم از چندین بخش اصلی تشکیل شده است که هر کدام وظیفه خاصی را بر عهده دارند. در ادامه تک‌تک اجزا با جزئیات میکروسکوپی شرح داده می‌شوند.

۱.نوار ابزار عملیاتی (بالای فرم - نوار آبی رنگ)

این نوار شامل دکمه‌های میانبر برای دسترسی سریع به گزارش‌ها و ابزارهای مرتبط با سند جاری است. دکمه‌ها از چپ به راست عبارتند از:

  • دکمه با آیکون صورت‌حساب: با کلیک بر روی این دکمه، سیستم فرم گزارش صورت‌حساب تفصیلی را برای حسابی که در ردیف جاری انتخاب شده است، باز می‌کند. این ویژگی به شما اجازه می‌دهد، گردش حساب مشتری یا هزینه را چک کنید.
  • دکمه با آیکون ذره‌بین (: جستجو و گزارشات): این دکمه شما را به فرم جامع گزارشات دریافت و پرداخت هدایت می‌کند تا بتوانید اسناد قبلی را جستجو کنید.
  • دکمه با آیکون تصویر/اسکنر (: نمایش تصاویر مربوط به این سند): اگر اسناد ضمیمه (مانند تصویر چک، فیش واریزی یا فاکتور دستی) را اسکن کرده باشید، با این دکمه می‌توانید آن‌ها را مشاهده کنید.
  • دکمه با آیکون مداد (: اصلاح سند): هنگامی که یک سند قدیمی را باز می‌کنید، تمامی فیلدها قفل هستند (برای جلوگیری از تغییرات تصادفی). برای ویرایش، باید روی این دکمه کلیک کنید تا قفل سند باز شود و دکمه‌های افزودن و ویرایش فعال گردند.
  • برچسب وضعیت دسترسی: در صورتی که دسترسی شما محدود باشد، پیامی با متن قرمز رنگ مبنی بر «دسترسی ندارید» در این نوار نمایش داده می‌شود.

۲.بخش مشخصات اصلی سند (سرصفحه)

در زیر نوار ابزار، کادری قرار دارد که مشخصات کلی سند را نمایش می‌دهد:

  • کادر شرح عمومی سند: در این فیلد متنی، توضیحاتی که مربوط به کل سند است (نه یک ردیف خاص) وارد می‌شود. مثلاً "بابت حقوق و دستمزد دی ماه ۱۴۰۳".
  • کادر تاریخ سند: تاریخ وقوع رویداد مالی در این بخش درج می‌شود. سیستم به صورت پیش‌فرض تاریخ روز جاری را پیشنهاد می‌دهد، اما قابل تغییر است.
  • کادر شماره سند: این شماره یک شناسه یکتا است که توسط سیستم به صورت خودکار و افزایشی تولید می‌شود.

۳.ناحیه نمایش جدول

بخش اصلی فرم که شامل چندین سربرگ (Tab) است. مهم‌ترین سربرگ،«نمایش کلاسیک» است که استانداردترین روش ثبت سند حسابداری (دوبل) را ارائه می‌دهد. در این جدول ستون‌های زیر را مشاهده می‌کنید:

  • ردیف: شماره سطر سند.
  • تاریخ: تاریخ موثر آن ردیف (می‌تواند با تاریخ سند متفاوت باشد، مثلاً برای چک‌های مدت‌دار).
  • شماره: شماره سریال چک، فیش یا حواله.
  • کد حساب بدهکار / نام حساب بدهکار: حسابی که پول یا ارزش را دریافت کرده است.
  • کد حساب بستانکار / نام حساب بستانکار: حسابی که پول یا ارزش را پرداخت کرده است.
  • مبلغ: ارزش ریالی تراکنش.
  • شرح خط: توضیحات دقیق مربوط به همان ردیف سند.
  • نوع: مشخص می‌کند تراکنش از نوع "نقد"، "چک"، "حواله" و غیره است.
  • وضعیت: وضعیت پاس شدن یا در جریان وصول بودن چک را نشان می‌دهد.

۴.نوار عملیات ردیف‌ها (بالای جدول)

در بالای جدول، دکمه‌هایی برای مدیریت ردیف‌های سند وجود دارد:

  • دکمه «سند جدید»: با کلیک بر روی این دکمه، فرم پاک‌سازی شده و سیستم یک شماره سند جدید تولید می‌کند تا آماده ورود اطلاعات شود.
  • دکمه «اضافه» (: اضافه کلاسیک INS): مهم‌ترین دکمه فرم. با کلیک روی آن (یا فشردن کلید Insert)، پنجره‌ای پاپ‌آپ باز می‌شود که امکان ورود اطلاعات دقیق بدهکار، بستانکار و مبلغ را فراهم می‌کند.
  • دکمه «ویرایش»: برای تغییر اطلاعات ردیفی که در جدول انتخاب شده است (مثلاً تغییر مبلغ اشتباه).
  • دکمه «حذف خط»: ردیف انتخاب شده در جدول را حذف می‌کند.
  • دکمه «کپی»: از ردیف فعلی یک کپی می‌گیرد (برای سرعت بخشیدن به اسناد تکراری).
  • دکمه «دریافت گروهی چک» و «پرداخت گروهی چک»: این دکمه‌ها برای زمانی کاربرد دارند که می‌خواهید چندین چک را به صورت یکجا از یک مشتری دریافت یا به یک تأمین‌کننده پرداخت کنید. به جای وارد کردن تک‌تک، از این ابزار استفاده می‌شود.
  • دکمه «بیمه و دستمزد»: ابزاری کمکی برای ثبت سریع اسناد پیچیده حقوق و دستمزد با محاسبات خودکار.

۵.پنل جزئیات پایین (اطلاعات تکمیلی)

وقتی روی یک ردیف در جدول کلیک می‌کنید، در پایین فرم اطلاعات تکمیلی آن ردیف با جزئیات بیشتر نمایش داده می‌شود:

  • مشخصات ثبت‌کننده: نام کاربری که سند را ایجاد کرده است.
  • مشخصات حساب بدهکار/بستانکار: کد و نام کامل حساب‌ها به تفکیک نمایش داده می‌شود تا از صحت انتخاب حساب اطمینان حاصل کنید.
  • مشخصات مرکز هزینه: اگر تراکنش مربوط به یک پروژه یا مرکز هزینه خاص باشد، نام آن در اینجا دیده می‌شود.
  • جزئیات چک (در صورت وجود): اگر ردیف مربوط به چک باشد، پنلی در سمت راست ظاهر می‌شود که تاریخ سررسید، وضعیت (جاری/نقد شده/برگشتی) و اطلاعات صاحب چک را نمایش می‌دهد.

۶.نوار فرمان نهایی (پایین‌ترین بخش)

  • دکمه «ثبت سند»: پس از اتمام ورود تمامی ردیف‌ها و اطمینان از تراز بودن سند (جمع بدهکار مساوی جمع بستانکار)، این دکمه اطلاعات را در بانک اطلاعاتی ذخیره می‌کند.
  • دکمه «حذف سند»: کل سند (سرصفحه و تمام ردیف‌ها) را به طور کامل از سیستم پاک می‌کند.
  • دکمه «چاپ سند»: یک نسخه چاپی استاندارد از سند صادر می‌کند (معمولاً برای بایگانی و امضا).
  • دکمه «نمایش سند استاندارد»: نمای چاپی سند را قبل از چاپ روی صفحه نشان می‌دهد.
  • جمع کل: در گوشه پایین سمت راست، جمع ستون بدهکار و بستانکار نمایش داده می‌شود. اگر این دو عدد برابر نباشند، سند تراز نیست و از نظر حسابداری ناقص است.

آموزش گام‌به‌گام عملیات

نحوه افزودن یک ردیف به سند (پنجره جزئیات)

وقتی دکمه «اضافه» را می‌زنید، پنجره‌ای جدید باز می‌شود که باید فیلدهای آن را به دقت پر کنید:

  • کد حساب بدهکار: کدی که پول به آن وارد می‌شود. می‌توانید بخشی از نام را تایپ کرده و Enter بزنید تا جستجو باز شود.
  • کد حساب بستانکار: کدی که پول از آن خارج می‌شود.
  • نوع سند: از لیست کشویی انتخاب کنید (چک، نقد، حواله، فیش و...).

نکته:

اگر "چک" را انتخاب کنید، فیلدهای شماره سریال، تاریخ سررسید، نام بانک و شعبه فعال می‌شوند.
  • مبلغ: مبلغ را به ریال وارد کنید.
  • شرح: شرح دقیق تراکنش را بنویسید.
  • تایید: دکمه تایید را بزنید تا ردیف به جدول اصلی اضافه شود.

چهار مثال عملی و کاربردی

در اینجا ۴ سناریوی واقعی را شبیه‌سازی می‌کنیم تا نحوه کار با فرم را کاملاً درک کنید.

💡 مثال ۱: پرداخت نقدی هزینه اجاره (سند ساده)

سناریو: مبلغ ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال بابت اجاره دی ماه دفتر مرکزی به صورت نقد از صندوق پرداخت شده است.

  1. دکمه «سند جدید» را بزنید.
  2. در شرح عمومی بنویسید: "هزینه‌های جاری دی ماه".
  3. دکمه «اضافه» را بزنید.
  4. در فیلد حساب بدهکار، کد مربوط به "هزینه اجاره محل" را انتخاب کنید.
  5. در فیلد حساب بستانکار، کد مربوط به "صندوق دفتر مرکزی" را انتخاب کنید.
  6. نوع را روی "نقد" قرار دهید.
  7. مبلغ را ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ وارد کنید.
  8. در شرح بنویسید: "پرداخت اجاره دی ماه".
  9. دکمه تایید را در پنجره کوچک بزنید.
  10. در فرم اصلی، دکمه «ثبت سند» را بزنید.
💡 مثال ۲: دریافت چک از مشتری بابت تسویه فاکتور (سند با جزئیات چک)

سناریو: یک فقره چک به مبلغ ۱۲۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال به شماره سریال ۵۵۶۶۷۷ بانک ملی بابت تسویه حساب از "فروشگاه احمدی" دریافت شده است. سررسید چک ۱۰ روز آینده است.

  1. دکمه «سند جدید» را بزنید.
  2. دکمه «اضافه» را بزنید.
  3. حساب بدهکار: "اسناد دریافتنی نزد صندوق" (چون چک را گرفتیم).
  4. حساب بستانکار: "حساب دریافتنی - فروشگاه احمدی".
  5. نوع را روی "چک" قرار دهید. با این کار فیلدهای پایین پنجره فعال می‌شوند.
  6. مبلغ: ۱۲۰,۰۰۰,۰۰۰.
  7. شماره سریال: ۵۵۶۶۷۷ را وارد کنید.
  8. بانک: "ملی" را انتخاب یا تایپ کنید.
  9. تاریخ سررسید: تاریخ ۱۰ روز بعد را وارد کنید.
  10. شرح: "دریافت چک بابت تسویه فاکتور شماره ۱۰۰".
  11. تایید را بزنید و سپس در فرم اصلی «ثبت سند» کنید.
💡 مثال ۳: انتقال وجه بین بانکی (سند جابجایی)

سناریو: مبلغ ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال از حساب "بانک صادرات" برداشت و به حساب "بانک ملت" واریز شده است (حواله).

  1. دکمه «سند جدید» را بزنید.
  2. دکمه «اضافه» را کلیک کنید.
  3. حساب بدهکار: "بانک ملت" (پول وارد این حساب می‌شود).
  4. حساب بستانکار: "بانک صادرات" (پول از این حساب کم می‌شود).
  5. نوع را روی "حواله" تنظیم کنید.
  6. شماره: شماره پیگیری حواله بانکی را وارد کنید.
  7. مبلغ: ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰.
  8. شرح: "انتقال وجه جهت تامین موجودی".
  9. تایید و سپس ثبت نهایی.
💡 مثال ۴: سند حقوق و دستمزد (سند مرکب پیچیده)

سناریو: ثبت حقوق آقای "رضایی". حقوق پایه: ۳۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال. بیمه سهم کارگر (۷٪): ۲,۱۰۰,۰۰۰. مالیات: ۱,۰۰۰,۰۰۰. خالص پرداختی: ۲۶,۹۰۰,۰۰۰ ریال. توضیح: این سند چند خط دارد و باید تراز شود.

  1. دکمه «سند جدید» را بزنید.
  2. شرح عمومی: "شناسایی حقوق دی ماه آقای رضایی".
  3. قدم اول (هزینه حقوق): دکمه اضافه را بزنید. بدهکار: "هزینه حقوق و دستمزد". بستانکار: "جاری کارکنان - آقای رضایی". مبلغ: ۳۰,۰۰۰,۰۰۰ (کل حقوق ناخالص). تایید کنید.
  4. قدم دوم (کسر بیمه): دکمه اضافه را بزنید. بدهکار: "جاری کارکنان - آقای رضایی" (از طلب او کم می‌شود). بستانکار: "سازمان تأمین اجتماعی" (بدهی ما به بیمه ایجاد می‌شود). مبلغ: ۲,۱۰۰,۰۰۰. تایید کنید.
  5. قدم سوم (کسر مالیات): دکمه اضافه را بزنید. بدهکار: "جاری کارکنان - آقای رضایی". بستانکار: "اداره دارایی" (مالیات حقوق). مبلغ: ۱,۰۰۰,۰۰۰. تایید کنید.
  6. قدم چهارم (پرداخت خالص - اختیاری): اگر همان لحظه حقوق را پرداخت کردید: بدهکار: "جاری کارکنان - آقای رضایی". بستانکار: "بانک پرداخت کننده". مبلغ: ۲۶,۹۰۰,۰۰۰. تایید کنید.

اکنون در جدول اصلی ۴ ردیف دارید. جمع ستون بدهکار و بستانکار برابر است، دکمه «ثبت سند» را بزنید.


نکات کلیدی و هشدارها

  • اصلاح سند: اگر نیاز به تغییر سند ثبت شده دارید، ابتدا باید آن را جستجو کنید، سپس دکمه "قفل" (اصلاح سند) در نوار ابزار بالا را بزنید تا اجازه ویرایش داده شود.
  • تاریخ‌ها: دقت کنید که تاریخ سررسید چک با تاریخ صدور سند متفاوت است. تاریخ سند، روزی است که چک را گرفته‌اید، تاریخ سررسید روزی است که چک نقد می‌شود.
  • مرکز هزینه: اگر شرکت شما پروژه‌محور است، حتماً هنگام افزودن ردیف، در بخش مربوطه (که گاهی به صورت سوال پرسیده می‌شود یا دکمه جداگانه دارد)، مرکز هزینه یا پروژه مربوطه را انتخاب کنید تا سود و زیان هر پروژه قابل‌محاسبه باشد.
  • کنترل تراز: با توجه به اینکه سیستم در زمان ثبت هر خط سند کد حساب بدهکار و کد حساب بستانکار را سوال می کند همیشه سند شما تراز خواهد بود.

نگاه جامع و تخصصی: افزودن ردیف سند (فرم ثبت کلاسیک)

مقدمه و اهمیت

در فرآیند صدور سند حسابداری، دقیق‌ترین و منعطف‌ترین ابزار برای درج جزئیات مالی، استفاده از قابلیت «اضافه کلاسیک» است. این بخش به حسابدار اجازه می‌دهد تا هر ردیف سند را با تمامی جزئیات مورد نیاز (شامل طرف حساب‌های بدهکار/بستانکار، نوع تراکنش، جزئیات بانکی و شرح دقیق) تعریف کند. برخلاف روش‌های سریع که پیش‌فرض‌هایی را اعمال می‌کنند، این روش کنترل کامل را در اختیار کاربر قرار می‌دهد.

۱.نقطه شروع: دکمه «اضافه» در فرم صدور سند

در فرم اصلی صدور سند (که پس از زدن دکمه «سند جدید» یا «اصلاح سند» فعال می‌شود)، دکمه‌ای کلیدی در نوار ابزار عملیاتی وجود دارد:

  • نام دکمه: اضافه
  • موقعیت: در نوار ابزار بالای جدول ردیف‌های سند.
  • وظیفه: باز کردن پنجره‌ای اختصاصی برای درج یک ردیف جدید در سند جاری.
  • کلید میانبر: کلید Insert روی کیبورد.

تحلیل رویداد کلیک (Event Analysis):

هنگامی که شما روی این دکمه کلیک می‌کنید، سیستم عملیات زیر را به ترتیب و با دقت میلی‌ثانیه‌ای انجام می‌دهد:

  1. ثبت ردپا (Log): ابتدا در سیستم ثبت وقایع (Log)، سابقه‌ای درج می‌شود که نشان می‌دهد کاربر جاری در چه تاریخ و ساعتی قصد افزودن ردیف به سند شماره X را دارد.
  2. مقداردهی اولیه: یک رکورد موقت در حافظه ایجاد می‌شود. فیلدهای کلیدی مانند شماره سند پدر مقدار دهی می‌شوند.
  3. پیش‌تنظیم جهت: سیستم به‌صورت پیش‌فرض ماهیت ردیف را «بدهکار» در نظر می‌گیرد (هرچند بعداً قابل تغییر است).
  4. فراخوانی فرم: پنجره پاپ‌آپ «ثبت کلاسیک»به صورت مودال (Modal) باز می‌شود، یعنی تا زمانی که کار شما با این پنجره تمام نشود، نمی‌توانید به فرم اصلی سند بازگردید. فوکوس مکان‌نما مستقیماً روی اولین فیلد ورودی (کد حساب بدهکار) قرار می‌گیرد.

۲.تشریح کامل فرم «ثبت کلاسیک» (پنجره جزئیات)

این فرم هوشمند به گونه‌ای طراحی شده که بسته به اطلاعاتی که وارد می‌کنید، تغییر شکل می‌دهد. بیایید جزء به جزء آن را بررسی کنیم.

الف) بخش انتخاب حساب‌ها (بالای فرم)

این بخش حیاتی‌ترین قسمت است که طرفین تراکنش مالی را مشخص می‌کند.

  • کد حساب بدهکار:
    • کارکرد: در اینجا باید کد تفصیلی حسابی که گیرنده وجه یا ارزش است را وارد کنید.
    • رفتار هوشمند: اگر کد را می‌دانید، تایپ کنید و Enter بزنید. سیستم بلافاصله نام حساب را نمایش می‌دهد. اگر کد را نمی‌دانید، کادر را خالی گذاشته و Enter بزنید. سیستم فرم جستجوی پیشرفته حساب‌ها را باز می‌کند.
    • کنترل موجودیت: اگر کدی وارد کنید که وجود نداشته باشد، سیستم پیام خطا می‌دهد و اجازه عبور نمی‌دهد.
    • تشخیص مرکز هزینه/درآمد: اگر کد حساب وارد شده مربوط به "هزینه‌ها" (شروع با 1) یا "درآمدها" (شروع با 6) باشد، سیستم به صورت هوشمند متوجه می‌شود که نیاز به "مرکز هزینه/درآمد" است. بلافاصله پنجره‌ای باز می‌شود و از شما می‌خواهد مرکز هزینه مربوطه (مثلاً واحد اداری، واحد فروش و...) را انتخاب کنید.
  • نام حساب بدهکار (غیرقابل ویرایش): نام کامل حساب انتخاب شده را نمایش می‌دهد تا از صحت انتخاب خود مطمئن شوید.
  • کد حساب بستانکار:
    • کارکرد: در اینجا باید کد تفصیلی حسابی که دهنده وجه یا ارزش است را وارد کنید.
    • رفتار هوشمند: تمام رفتارهای هوشمند (جستجو، کنترل موجودیت و تشخیص مرکز هزینه) دقیقاً مشابه حساب بدهکار در اینجا نیز صادق است.
  • نام حساب بستانکار (غیرقابل ویرایش): نام حساب بستانکار را نمایش می‌دهد.

ب) بخش جزئیات تراکنش (میانی)

در این بخش ماهیت و مبلغ تراکنش تعیین می‌شود. بسته به انتخاب شما در فیلد "نوع تراکنش"، فیلدهای دیگر ظاهر یا مخفی می‌شوند.

  • نوع تراکنش (لیست کشویی): این لیست شامل گزینه‌هایی است که رفتار سیستم را تغییر می‌دهند: -- (پیش‌فرض)، نقدی، چک (پنل بانکی فعال می‌شود)، فیش، حواله، انتقال چک.
  • مبلغ (ریال): ارزش ریالی تراکنش را وارد کنید. سیستم به صورت خودکار ارقام را سه رقم سه رقم جدا می‌کند.
  • بتاریخ: تاریخ موثر تراکنش. اگر نوع تراکنش "چک" باشد، این تاریخ به عنوان تاریخ سررسید چک در نظر گرفته می‌شود.
  • شرح عملیات: توضیحات دقیق این ردیف سند. لیست کشویی این فیلد، شرح‌های تکراری و پرکاربرد قبلی را پیشنهاد می‌دهد.

ج) پنل مشخصات بانکی (پایین - متغیر)

این پنل فقط زمانی ظاهر می‌شود که در قسمت "نوع تراکنش"، گزینه‌هایی مثل "چک"، "فیش" یا "حواله" را انتخاب کرده باشید.

  • شماره سریال: شماره چک، شماره پیگیری فیش یا حواله.
  • دکمه "انتخاب چک": برای پرداخت چک‌های موجود در دسته‌چک.
  • نام بانک و شعبه: نام بانک صادرکننده و کد شعبه.
  • تاریخ واگذاری و وضعیت چک: تاریخ صدور و وضعیت فعلی (جاری/نقد شده/برگشتی).

د) دکمه‌های فرمان (پایین‌ترین بخش)

  • دکمه «ثبت»: اعتبارسنجی و اضافه کردن ردیف به سند اصلی.
  • دکمه «انصراف»: بستن پنجره بدون ذخیره.

آموزش عملی: ۸ مثال کاربردی و دقیق

💡 مثال ۱: پرداخت نقدی تنخواه (سند هزینه)

هدف: پرداخت ۲,۰۰۰,۰۰۰ ریال بابت هزینه ایاب و ذهاب از صندوق به تنخواه‌دار (آقای کریمی).

  1. در فرم سند، دکمه «اضافه» را بزنید.
  2. حساب بدهکار: کد "هزینه ایاب و ذهاب" را وارد کنید. مرکز هزینه را "واحد اداری" انتخاب کنید.
  3. حساب بستانکار: کد "صندوق ریالی" را وارد کنید.
  4. نوع تراکنش: "نقدی" را انتخاب کنید.
  5. مبلغ: ۲,۰۰۰,۰۰۰ را وارد کنید.
  6. شرح: "پرداخت هزینه ایاب و ذهاب آقای کریمی".
  7. دکمه «ثبت» را بزنید.
💡 مثال ۲: صدور چک مدت‌دار (خرید کالا)

هدف: صدور چک شماره ۱۲۳۴۵۶ بانک ملی به مبلغ ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال برای شرکت "تامین گستر" بابت فاکتور خرید، سررسید ۲ ماه آینده.

  1. دکمه «اضافه» را بزنید.
  2. حساب بدهکار: کد "حساب پرداختنی - شرکت تامین گستر".
  3. حساب بستانکار: کد "اسناد پرداختنی - بانک ملی".
  4. نوع تراکنش: "چک".
  5. مبلغ: ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰.
  6. بتاریخ (سررسید): تاریخ ۲ ماه آینده.
  7. شماره سریال: ۱۲۳۴۵۶.
  8. نام بانک: "ملی".
  9. تاریخ واگذاری: تاریخ امروز.
  10. شرح: "بابت تسویه فاکتور خرید شماره 88".
  11. ثبت کنید.
💡 مثال ۳: دریافت چک از مشتری (فروش)

هدف: دریافت چک شماره ۹۸۷۶۵ بانک ملت به مبلغ ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال از "فروشگاه پارس"، سررسید فردا.

  1. دکمه «اضافه» را بزنید.
  2. حساب بدهکار: کد "اسناد دریافتنی نزد صندوق".
  3. حساب بستانکار: کد "حساب دریافتنی - فروشگاه پارس".
  4. نوع تراکنش: "چک".
  5. مبلغ: ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰.
  6. بتاریخ (سررسید): تاریخ فردا.
  7. شماره سریال: ۹۸۷۶۵.
  8. نام بانک: "ملت".
  9. شرح: "دریافت چک بابت فاکتور ۱۰۱".
  10. ثبت کنید.
💡 مثال ۴: واریز حواله بانکی (تسویه بدهی)

هدف: واریز ۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال از طریق پایا به حساب آقای "رضوی" (بستانکار). پول از بانک صادرات ما کم شده.

  1. دکمه «اضافه» را بزنید.
  2. حساب بدهکار: کد "حساب پرداختنی - آقای رضوی".
  3. حساب بستانکار: کد "بانک صادرات".
  4. نوع تراکنش: "حواله".
  5. مبلغ: ۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰.
  6. شماره سریال: شماره پیگیری پایا.
  7. شرح: "حواله پایا بابت تسویه حساب".
  8. ثبت کنید.
💡 مثال ۵: خرج کردن چک مشتری (انتقال چک)

هدف: چک ۱۰ میلیونی که قبلاً از مشتری "الف" گرفته‌ایم را به فروشنده "ب" می‌دهیم (خرج می‌کنیم).

  1. دکمه «اضافه» را بزنید.
  2. حساب بدهکار: کد "حساب پرداختنی - فروشنده ب".
  3. حساب بستانکار: کد "اسناد دریافتنی نزد صندوق".
  4. نوع تراکنش: "انتقال چک".
  5. پنجره لیست چک‌ها باز می‌شود: چک ۱۰ میلیونی مشتری "الف" را انتخاب کنید.
  6. شرح را تکمیل و ثبت کنید.
💡 مثال ۶: اصلاح حساب (سند داخلی بدون گردش پول)

هدف: اصلاح مانده حساب آقای "محمدی" به مبلغ ۵,۰۰۰,۰۰۰ ریال (اشتباه در سند قبلی).

  1. دکمه «اضافه» را بزنید.
  2. حساب بدهکار: کد "حساب دریافتنی - آقای محمدی".
  3. حساب بستانکار: کد "سایر درآمدها".
  4. نوع تراکنش: "--".
  5. مبلغ: ۵,۰۰۰,۰۰۰.
  6. شرح: "اصلاح حساب بابت اشتباه در سند شماره ۲۰".
  7. ثبت کنید.
💡 مثال ۷: ثبت کارمزد بانکی (کسر از حساب)

هدف: بانک بابت صدور دسته چک مبلغ ۲,۰۰۰,۰۰۰ ریال از حساب جاری کسر کرده است.

  1. دکمه «اضافه» را بزنید.
  2. حساب بدهکار: کد "هزینه کارمزد بانکی". مرکز هزینه: "واحد امور مالی".
  3. حساب بستانکار: کد "بانک ملی جاری".
  4. نوع تراکنش: "فیش".
  5. مبلغ: ۲,۰۰۰,۰۰۰.
  6. شرح: "کارمزد صدور دسته چک".
  7. ثبت کنید.

نکات طلایی برای کاربر حرفه‌ای

  • کلید میانبر: همیشه از کلید Insert کیبورد استفاده کنید.
  • جستجوی سریع: در فیلد کد، نام را تایپ کرده و Enter بزنید.
  • دقت در تاریخ‌ها: تفاوت بین تاریخ سند (امروز) و تاریخ سررسید (آینده) را مدنظر داشته باشید.

راهنمای جامع مدیریت چرخه حیات چک در سند مالی

(تمرکز بر تغییر وضعیت و گردش مجدد چک)

مقدمه و جایگاه عملیاتی

در سیستم حسابداری مهسان، چک‌ها موجوداتی زنده هستند که چرخه حیاتی مشخصی دارند. فرم «صدور سند مالی» مرکز فرماندهی برای تغییر این حالات است. دو ابزار کلیدی در این فرم وجود دارد که مدیریت سرنوشت چک را بر عهده دارند.

بخش اول: دکمه «وضعیت چک» (تغییر سرنمشت چک)

عنوان روی دکمه: وضعیت چک F2

محل قرارگیری: در پنل پایینی سمت راست، داخل کادر مربوط به "مشخصات چک".

۱. فلسفه وجودی و پیش‌نیازها

این دکمه دروازه ورود به چرخه عمر چک است. مدیر سیستم می‌تواند دسترسی به این دکمه را برای کاربران محدود کند.

۲. تشریح پنجره "وضعیت چک"

  • جاری (Current): وضعیت پیش‌فرض.
  • نقد شده (Cashed): فیلد تاریخ نقد/وصول ظاهر می‌شود.
  • برگشتی (Bounced): فیلد تاریخ برگشت ظاهر می‌شود.
  • منتقل شد (Transferred): فیلد تاریخ انتقال ظاهر می‌شود.

بخش دوم: دکمه «مجدد به حساب» (احیای چک برگشتی)

عنوان روی دکمه: مجدد به حساب

شرط نمایش: فقط زمانی ظاهر می‌شود که وضعیت ردیف انتخابی "برگشتی" باشد.

۱. منطق حسابداری

تبدیل یک چک مرده (برگشتی) به یک چک زنده (جاری) با حفظ سوابق قبلی.

۲. رفتار دکمه

  1. بررسی سابقه برای جلوگیری از چرخه بی‌پایان.
  2. علامت‌گذاری رکورد قدیم به عنوان مرجع.
  3. تولید رکورد جدید با وضعیت "جاری" و شرح خودکار.

آموزش عملی: ۴ سناریوی واقعی

💡 مثال ۱: اعلام وصول (نقد شدن) چک مشتری

سناریو: چکی به مبلغ ۵۰ میلیون ریال از آقای "محمودی" پاس شده است.

  1. ردیف مربوط به چک را در سند انتخاب کنید.
  2. دکمه «وضعیت چک F2» را بزنید.
  3. گزینه «نقد شده» را انتخاب و تاریخ را وارد کنید.
  4. تایید و ثبت سند.
💡 مثال ۲: ثبت برگشت چک پرداختی

سناریو: چکی که به شرکت "تامین قطعه" داده بودیم، برگشت خورده است.

  1. ردیف چک را انتخاب کنید.
  2. دکمه «وضعیت چک F2» را بزنید.
  3. گزینه «برگشتی» را انتخاب، تاریخ را وارد و تایید کنید.
💡 مثال ۳: احیای چک برگشتی

سناریو: توافق با آقای محمودی برای خواباندن مجدد چک برگشتی.

  1. روی ردیف "برگشتی" کلیک کنید.
  2. دکمه «مجدد به حساب» را بزنید.
  3. تأیید کنید تا ردیف جدید "جاری" ایجاد شود.
  4. ثبت سند کنید.
💡 مثال ۴: خرج کردن چک (انتقال به غیر)
  1. روی ردیف چک کلیک کنید.
  2. دکمه «وضعیت چک F2» را بزنید.
  3. گزینه «منتقل شد» را انتخاب و تاریخ انتقال را وارد کنید.

هشدارهای مهم:

تاریخ‌ها در تغییر وضعیت حیاتی هستند. دکمه "مجدد به حساب" برای هر ردیف فقط یک‌بار قابل استفاده است.

راهنمای جامع ابزارهای پیشرفته ویرایش و تسریع در صدور سند مالی

مقدمه

فرم صدور سند مالی شامل ابزارهایی برای عملیات گروهی و کپی‌برداری هوشمند است تا زمان ثبت به حداقل برسد.

۱.دکمه «کپی» (تکثیر هوشمند ردیف)

اطلاعات ردیف انتخابی را در حافظه موقت کپی کرده و در پنجره «ثبت کلاسیک» جدید جای‌گذاری می‌کند تا کاربر با تغییرات جزئی (مثل مرکز هزینه یا مبلغ) ردیف جدید بسازد.

۲.دکمه «جستجو خط» (یافتن سوزن در انبار کاه)

کلید میانبر: F3

امکان جستجو بر اساس "شماره" (چک/فیش) یا "مبلغ" در اسناد طولانی و پرش مستقیم به ردیف مورد نظر.

۳.دکمه «دریافت گروهی چک» (ورود دسته‌جمعی اطلاعات)

باز کردن یک جدول واسط شبیه اکسل برای ورود سریع مشخصات چندین چک دریافتی و تبدیل خودکار آن‌ها به ردیف‌های سند بدهکار.

۴.دکمه «پرداخت گروهی چک» (صدور سریع چک)

امکان انتخاب چندین چک از صندوق (برای خرج کردن) یا انتخاب سریال‌های سفید دسته‌چک برای پرداخت به اشخاص مختلف به صورت یکجا.

۵.دکمه «بیمه و دستمزد» (محاسبه‌گر خودکار حقوق)

اتصال به ماژول پرسنلی و تولید خودکار تمام ردیف‌های بدهکار و بستانکار مربوط به هزینه حقوق، بیمه سهم کارگر و کارفرما، مالیات و خالص پرداختی بر اساس کارکرد ماه.

۶.دکمه «کپی از سند دیگر» (الگوبرداری کامل)

بازیابی تمام ردیف‌های یک سند قدیمی و شبیه‌سازی (Cloning) آن‌ها در سند جاری برای اسناد تکراری ماهانه مثل اجاره یا شارژ ساختمان.

خلاصه نکات فنی:

سیستم پس از هر عملیات گروهی، جمع کل بدهکار و بستانکار را به‌روزرسانی می‌کند. در صورت بروز خطا، کل عملیات لغو (Rollback) می‌شود.

ملاحظه | اصلاح سند

انتخاب و فراخوانی اسناد مالی

(دروازه ورود به اصلاحات مالی)

۱.مقدمه و جایگاه سیستمی

در سیستم‌های مالی استاندارد، دسترسی به اسناد ثبت‌شده پیشین جهت بازبینی (Audit) یا اصلاح اشتباهات (Correction)، نیازمند یک مکانیزم ایمن و دقیق فراخوانی است. فرم «انتخاب سند» ، نقش یک "دروازه فیلترینگ" را بازی می‌کند. پیش از آنکه کاربر وارد محیط پیچیده و پرجزئیات ویرایش سند شود، این فرم کوچک اما حیاتی ظاهر می‌شود تا دقیقاً مشخص کند کاربر قصد کار روی کدام سند را دارد. این فرم به گونه‌ای طراحی شده که جلوی بارگذاری سنگین تمام اسناد را می‌گیرد و تنها سند مورد نظر کاربر را از بانک اطلاعاتی فراخوانی می‌کند.


۲.مسیر دسترسی و شروع فرآیند

عملیات فراخوانی این فرم از پنجره اصلی برنامه آغاز می‌شود:

کاربر به منوی «عملیات مالی» مراجعه می‌کند. گزینه «ملاحظه | اصلاح سند» انتخاب می‌شود.

تحلیل رویداد آغازین:

به محض کلیک روی این گزینه، سیستم عملیات زیر را در کسری از ثانیه انجام می‌دهد:

  • به جدول اصلی اسناد مالی مراجعه می‌کند.
  • بزرگترین شماره سند ثبت شده توسط کاربر جاری در شبکه را پیدا می‌کند.
  • فرم «انتخاب سند» را نمایش می‌دهد.
  • هوشمندی سیستم: سیستم به طور پیش‌فرض، شماره آخرین سند ثبت شده را در کادر مربوطه قرار می‌دهد. این ویژگی برای زمانی که کاربر بلافاصله پس از ثبت سند متوجه اشتباهی شده و می‌خواهد آخرین سند را اصلاح کند، بسیار کارآمد است.

۳.تشریح اجزای فرم

این پنجره دارای طراحی مینیمال و متمرکز است تا کاربر دچار سردرگمی نشود. در ادامه تک‌تک اجزا تشریح می‌شوند:

الف) کادر ورود شماره سند

  • عنوان: "شماره سند :"
  • نوع کنترل: کادر متنی تک‌خطی.
  • وظیفه: دریافت شماره یکتای سندی که کاربر قصد بازبینی آن را دارد.

رفتار هوشمند:

  • فیلتر ورودی: این کادر در سطح سیستمی قفل شده است تا فقط اعداد را بپذیرد. کاربر نمی‌تواند حروف یا کاراکترهای خاص وارد کند.
  • مقدار پیش‌فرض: همانطور که ذکر شد، هنگام باز شدن فرم، آخرین شماره سند صادر شده در این کادر چشمک می‌زند. کاربر می‌تواند آن را پاک کرده و شماره سند قدیمی‌تری (مثلاً سند شماره ۱۰) را تایپ کند.

ب) انتخابگر تاریخ خورشیدی

  • عنوان: "تاریخ :"
  • نوع کنترل: کامپوننت پیشرفته تقویم خورشیدی.
  • وظیفه: نمایش یا تعیین تاریخ سند.

ویژگی‌های ظاهری و تعاملی:

  • دکمه تقویم: در سمت چپ کادر تاریخ، دکمه‌ای با آیکون تقویم وجود دارد. با کلیک روی آن، یک تقویم گرافیکی باز می‌شود که کاربر می‌تواند با ماوس روز، ماه و سال را انتخاب کند.
  • قالب‌بندی: تاریخ به صورت استاندارد ۱۰ رقمی (مثلاً 1402/10/01) نمایش داده می‌شود.
  • تایپ مستقیم: علاوه بر انتخاب از تقویم، کاربر می‌تواند تاریخ را مستقیماً تایپ کند. جداکننده‌ها (اسلش /) معمولاً به صورت خودکار مدیریت می‌شوند.

۴.مثال عملی و سناریوی کاربردی

💡 سناریوی اصلاح سند قدیمی

فرض کنید شما به عنوان حسابدار، امروز ۵ سند صادر کرده‌اید. شماره آخرین سند "۱۰۰۵" بوده است. ناگهان متوجه می‌شوید که در سند شماره "۱۰۰۲" که صبح صادر کردید، شرح یکی از ردیف‌های مربوط به "هزینه ایاب و ذهاب" را اشتباه تایپ کرده‌اید و باید اصلاح شود.

گام‌به‌گام عملیات:

  1. در پنجره اصلی نرم‌افزار، روی منوی «عملیات مالی» کلیک می‌کنید.
  2. گزینه «ملاحظه | اصلاح سند» را انتخاب می‌کنید.
  3. پنجره کوچک «انتخاب سند» ظاهر می‌شود.
  4. در کادر "شماره سند"، به صورت پیش‌فرض عدد "۱۰۰۵" (آخرین سند) نوشته شده است.
  5. شما عدد "۱۰۰۵" را پاک می‌کنید و عدد "۱۰۰۲" را تایپ می‌کنید (چون سند مورد نظر شما ۱۰۰۲ است).
  6. (نکته: نیازی به تغییر تاریخ نیست، زیرا سیستم سند را بر اساس شماره یکتای آن پیدا می‌کند).
  7. روی دکمه «تایید» کلیک می‌کنید.
  8. سیستم لحظه‌ای مکث کرده، اطلاعات سند ۱۰۰۲ را از بایگانی فراخوانی می‌کند.
  9. فرم بزرگ صدور سند باز می‌شود و شما محتویات سند ۱۰۰۲ را مشاهده می‌کنید (توجه کنید که در این حالت سند قفل است).
  10. اکنون برای انجام اصلاحات، باید در فرم باز شده روی دکمه "اصلاح" (که معمولاً آیکون قفل باز یا مداد دارد) کلیک کنید تا اجازه ویرایش شرح را پیدا کنید.
  11. پس از اصلاح شرح، دکمه ثبت را می‌زنید تا تغییرات در سند ۱۰۰۲ ذخیره شود.

صدور سند شعبه

ثبت رویدادهای مالی شعبه

(ویژه کاربران شعب - بدون نیاز به دانش تخصصی حسابداری)

۱. مقدمه و هدف سیستم

در ساختار فروشگاه‌های زنجیره‌ای یا شرکت‌های دارای شعب متعدد، یکی از چالش‌های اصلی، ثبت صحیح و به‌موقع هزینه‌های جاری شعبه (مانند تنخواه، پیک، نظافت و...) و همچنین ثبت واریزی‌های وجه نقد فروش روزانه به حساب مرکز است. فرم «ثبت سند شعبه» با حذف پیچیدگی‌های حسابداری (مانند بدهکار/بستانکار)، محیطی ساده و کاربرپسند را فراهم می‌کند تا کاربر شعبه تنها با ورود مبالغ و انتخاب عناوین، اسناد مالی استاندارد را در پشت صحنه تولید کند. این اطلاعات سپس از طریق مکانیزم همگام‌سازی (Replication) به‌صورت خودکار به سرور دفتر مرکزی منتقل می‌شود.

۲. مسیر دسترسی و شروع کار

عملیات از فرم اصلی برنامه آغاز می‌شود:

  1. کاربر شعبه به منوی «عملیات مالی» مراجعه می‌کند.
  2. گزینه «صدور سند شعبه» را انتخاب می‌کند.

تحلیل رویداد آغازین (Behind the Scenes):

با کلیک روی این گزینه، سیستم عملیات زیر را به ترتیب انجام می‌دهد:

  • شناسایی هویت شعبه: سیستم کد انبار/شعبه فعال را می‌خواند.
  • تنظیم حساب‌های رابط: سیستم به‌طور خودکار کدهای حسابداری مربوط به "صندوق شعبه" و "تنخواه شعبه" را از تنظیمات سیستم استخراج می‌کند. این یعنی کاربر نیازی به دانستن کد حسابداری ندارد؛ سیستم می‌داند که کاربر X مربوط به شعبه Y است و حساب‌هایش چیست.
  • مقداردهی تاریخ: تاریخ پیش‌فرض فرم برابر با تاریخ جاری سیستم تنظیم می‌شود.
  • بارگذاری اطلاعات: فرم باز شده و سیستم منتظر فرمان کاربر می‌ماند.

۳. تشریح اجزای فرم

این فرم به سه بخش اصلی تقسیم شده است: سرصفحه (مدیریت سند)، بخش هزینه‌های تنخواه، و بخش فیش‌های واریزی.

الف) بخش سرصفحه (مدیریت سند) - نوار بالایی

این بخش وظیفه ایجاد یا فراخوانی سند روزانه را بر عهده دارد. معمولاً برای هر روز، یک سند واحد ایجاد می‌شود که تمام هزینه‌ها و واریزی‌های آن روز در آن جمع می‌شوند.

  1. کادر تاریخ سند:
    • عنوان: تاریخ
    • وظیفه: تعیین تاریخ وقوع رویدادهای مالی.
    • عملکرد: به صورت پیش‌فرض تاریخ امروز را نشان می‌دهد. با زدن کلید Enter روی این فیلد، سیستم بررسی می‌کند که آیا برای این تاریخ قبلاً سندی صادر شده است یا خیر.
    • دکمه تقویم: در کنار کادر تاریخ، دکمه‌ای با آیکون تقویم وجود دارد که امکان انتخاب تاریخ از تقویم گرافیکی را فراهم می‌کند.
  2. دکمه «سند یاب»:
    • عنوان: سند یاب (یا Enter روی تاریخ)
    • وظیفه حیاتی: این دکمه مغز متفکر فرم است. وقتی تاریخ را وارد کردید و این دکمه را زدید (یا اینتر کردید):
      • سناریوی اول (سند موجود است): اگر قبلاً در این تاریخ سندی ثبت کرده باشید، سیستم آن را پیدا کرده و تمام اقلام (هزینه‌ها و فیش‌ها) را در جدول‌های پایین بارگذاری می‌کند تا بتوانید آنها را ببینید یا اصلاح کنید.
      • سناریوی دوم (سند جدید): اگر سندی نباشد، سیستم یک شماره سند جدید تولید کرده، شرح سند را به صورت "عملیات روزانه شعبه [نام شعبه]" تنظیم می‌کند و آماده دریافت اطلاعات جدید می‌شود.
  3. اطلاعات نمایشی سند:
    • شامل شماره سند، تاریخ و شرح سند که پس از یافتن یا ایجاد سند، پر می‌شوند و غیرقابل ویرایش هستند (صرفاً جهت اطلاع کاربر).

ب) بخش میانی: هزینه‌های تنخواه

این بخش مخصوص ثبت مبالغی است که از محل تنخواه شعبه برای هزینه‌های جاری پرداخت شده است.

  1. جدول لیست هزینه‌ها:
    • لیستی از هزینه‌های ثبت شده برای آن روز را نشان می‌دهد. ستون‌ها شامل ردیف، تاریخ، شرح هزینه و مبلغ هستند.
  2. نوار ابزار هزینه‌ها (سمت چپ جدول):
    • دکمه «اضافه» با کلیک روی این دکمه، پنل ورود اطلاعات فعال می‌شود.(کلید میانبر ins)
    • دکمه «حذف» هزینه انتخاب شده در جدول را حذف می‌کند. (کلید میانبر del)
    • دکمه «ثبت» پس از وارد کردن مبلغ و شرح، این دکمه را می‌زنید تا هزینه در لیست ثبت شود. (کلید میانبر Ctrl+Enter)
  3. فیلدهای ورود اطلاعات (پنل مخفی که با زدن دکمه اضافه ظاهر می‌شود):
    • کادر مبلغ: مبلغ هزینه را به ریال وارد می‌کنید. این کادر هوشمند است و ارقام را سه رقم سه رقم جدا می‌کند.
    • کادر شرح هزینه: علت پرداخت را می‌نویسید (مثلاً "خرید چای و قند").

    نکته سیستمی

    سیستم به‌صورت خودکار حساب بستانکار را "تنخواه گردان شعبه" و حساب بدهکار را "هزینه مربوطه" در نظر می‌گیرد. کاربر فقط باید "نوع هزینه" را انتخاب کند (که معمولاً به صورت یک لیست جستجو باز می‌شود).
  4. جمع پرداخت روزانه:
    • در بالای این بخش، جمع کل مبالغی که امروز از تنخواه خرج شده، به صورت لحظه‌ای نمایش داده می‌شود.

ج) بخش پایینی: فیش‌های واریزی

این بخش برای زمانی است که وجه نقد حاصل از فروش روزانه را به حساب بانکی دفتر مرکزی واریز می‌کنید و فیش آن را در دست دارید.

  1. جدول لیست فیش‌ها:
    • لیست فیش‌های واریزی ثبت شده در سند جاری را نشان می‌دهد.
  2. نوار ابزار فیش‌ها (مشابه بخش هزینه):
    • دکمه‌های اضافه، حذف و ثبت با همان کارکرد قبلی در اینجا نیز وجود دارند.
  3. فیلدهای ورود اطلاعات فیش:
    • مبلغ: مبلغ واریز شده به بانک.
    • شماره فیش: شماره سریال قرمز رنگ روی فیش بانکی یا شماره پیگیری تراکنش کارت‌خوان.
    • نام بانک و شعبه: نام بانکی که پول به آن واریز شده (حساب مقصد/مرکز).
    • شرح: توضیحات اختیاری.
  4. جمع فیش‌های پرداختی:
    • جمع کل مبالغ واریز شده به حساب مرکز در این روز را نشان می‌دهد.

د) دکمه محاسبه و تراز نهایی

در پایین‌ترین قسمت فرم، دکمه‌ای به نام «محاسبه» وجود دارد.

  • وظیفه: با زدن این دکمه، سیستم یک بار دیگر تمام ارقام سند را جمع زده و در سرصفحه سند ذخیره می‌کند تا مغایرتی بین جمع اقلام و جمع کل سند وجود نداشته باشد. این کار معمولاً به صورت خودکار نیز انجام می‌شود.

۴. آموزش گام‌به‌گام: یک مثال عملی کامل

💡 مثال عملی: ثبت فعالیت‌های روزانه شعبه بازار

سناریو: فرض کنید شما مسئول "شعبه بازار" هستید. امروز (۱۴۰۳/۱۰/۰۵) دو رویداد مالی داشته‌اید:

  1. مبلغ ۵۰۰,۰۰۰ ریال بابت "هزینه پیک" از تنخواه پرداخت کرده‌اید.
  2. فروش نقدی روز گذشته به مبلغ ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال را به حساب "بانک ملی مرکز" واریز کرده‌اید (شماره فیش: ۱۲۳۴۵).

گام‌های ثبت در سیستم:

مرحله اول: ایجاد/فراخوانی سند

  1. وارد فرم «صدور سند شعبه» شوید.
  2. تاریخ امروز (۱۴۰۳/۱۰/۰۵) در کادر تاریخ درج شده است.
  3. کلید Enter را بزنید (یا دکمه «سند یاب» را کلیک کنید).
  4. سیستم بررسی می‌کند؛ چون اولین بار است که امروز وارد می‌شوید، پیام می‌دهد که سند جدیدی به نام "عملیات روزانه شعبه بازار" ایجاد شد.

مرحله دوم: ثبت هزینه پیک

  1. در بخش وسط (هزینه‌های تنخواه)، روی دکمه «اضافه» (آیکون مثبت +) کلیک کنید.
  2. کادر مبلغ و شرح فعال می‌شود.
  3. در کادر مبلغ، عدد 500000 را تایپ کرده و اینتر بزنید.
  4. سیستم لیست هزینه‌ها را باز می‌کند. شما "هزینه پیک/حمل و نقل" را انتخاب کنید.
  5. در کادر شرح تکمیلی بنویسید: "ارسال کالا برای مشتری آقای حسینی".
  6. دکمه «ثبت» را بزنید.

مرحله سوم: ثبت فیش واریزی

  1. به بخش پایین (فیش‌های واریزی) بروید.
  2. روی دکمه «اضافه» (آیکون مثبت +) کلیک کنید.
  3. سیستم لیست بانک‌های مرکز را باز می‌کند. "بانک ملی جاری" را انتخاب کنید.
  4. در کادر مبلغ، عدد 20000000 را وارد کنید.
  5. در کادر شماره فیش، عدد 12345 را وارد کنید.
  6. دکمه «ثبت» را بزنید.

مرحله چهارم: پایان کار

  1. نگاهی به جمع‌ها بیندازید تا از صحت مبالغ مطمئن شوید.
  2. فرم را ببندید.

عملیات پشت صحنه

سیستم تمام این اطلاعات را در قالب یک سند حسابداری استاندارد ذخیره کرده و در اولین فرصت اتصال به اینترنت، آن را به سرور دفتر مرکزی ارسال می‌کند. حسابداران مرکز این سند را به صورت یک سند روزنامه دریافت خواهند کرد.

ثبت رویدادهای مالی شعبه

(ویژه کاربران شعب - بدون نیاز به دانش تخصصی حسابداری)

۱. مقدمه و هدف سیستم

در ساختار فروشگاه‌های زنجیره‌ای یا شرکت‌های دارای شعب متعدد، یکی از چالش‌های اصلی، ثبت صحیح و به‌موقع هزینه‌های جاری شعبه (مانند تنخواه، پیک، نظافت و...) و همچنین ثبت واریزی‌های وجه نقد فروش روزانه به حساب مرکز است. فرم «ثبت سند شعبه» با حذف پیچیدگی‌های حسابداری (مانند بدهکار/بستانکار)، محیطی ساده و کاربرپسند را فراهم می‌کند تا کاربر شعبه تنها با ورود مبالغ و انتخاب عناوین، اسناد مالی استاندارد را در پشت صحنه تولید کند. این اطلاعات سپس از طریق مکانیزم همگام‌سازی (Replication) به‌صورت خودکار به سرور دفتر مرکزی منتقل می‌شود.

۲. مسیر دسترسی و شروع کار

عملیات از فرم اصلی برنامه آغاز می‌شود:

  1. کاربر شعبه به منوی «عملیات مالی» مراجعه می‌کند.
  2. گزینه «صدور سند شعبه» را انتخاب می‌کند.

تحلیل رویداد آغازین (Behind the Scenes):

با کلیک روی این گزینه، سیستم عملیات زیر را به ترتیب انجام می‌دهد:

  • شناسایی هویت شعبه: سیستم کد انبار/شعبه فعال را می‌خواند.
  • تنظیم حساب‌های رابط: سیستم به‌طور خودکار کدهای حسابداری مربوط به "صندوق شعبه" و "تنخواه شعبه" را از تنظیمات سیستم استخراج می‌کند. این یعنی کاربر نیازی به دانستن کد حسابداری ندارد؛ سیستم می‌داند که کاربر X مربوط به شعبه Y است و حساب‌هایش چیست.
  • مقداردهی تاریخ: تاریخ پیش‌فرض فرم برابر با تاریخ جاری سیستم تنظیم می‌شود.
  • بارگذاری اطلاعات: فرم باز شده و سیستم منتظر فرمان کاربر می‌ماند.

۳. تشریح اجزای فرم

این فرم به سه بخش اصلی تقسیم شده است: سرصفحه (مدیریت سند)، بخش هزینه‌های تنخواه، و بخش فیش‌های واریزی.

الف) بخش سرصفحه (مدیریت سند) - نوار بالایی

این بخش وظیفه ایجاد یا فراخوانی سند روزانه را بر عهده دارد. معمولاً برای هر روز، یک سند واحد ایجاد می‌شود که تمام هزینه‌ها و واریزی‌های آن روز در آن جمع می‌شوند.

  1. کادر تاریخ سند:
    • عنوان: تاریخ
    • وظیفه: تعیین تاریخ وقوع رویدادهای مالی.
    • عملکرد: به صورت پیش‌فرض تاریخ امروز را نشان می‌دهد. با زدن کلید Enter روی این فیلد، سیستم بررسی می‌کند که آیا برای این تاریخ قبلاً سندی صادر شده است یا خیر.
    • دکمه تقویم: در کنار کادر تاریخ، دکمه‌ای با آیکون تقویم وجود دارد که امکان انتخاب تاریخ از تقویم گرافیکی را فراهم می‌کند.
  2. دکمه «سند یاب»:
    • عنوان: سند یاب (یا Enter روی تاریخ)
    • وظیفه حیاتی: این دکمه مغز متفکر فرم است. وقتی تاریخ را وارد کردید و این دکمه را زدید (یا اینتر کردید):
      • سناریوی اول (سند موجود است): اگر قبلاً در این تاریخ سندی ثبت کرده باشید، سیستم آن را پیدا کرده و تمام اقلام (هزینه‌ها و فیش‌ها) را در جدول‌های پایین بارگذاری می‌کند تا بتوانید آنها را ببینید یا اصلاح کنید.
      • سناریوی دوم (سند جدید): اگر سندی نباشد، سیستم یک شماره سند جدید تولید کرده، شرح سند را به صورت "عملیات روزانه شعبه [نام شعبه]" تنظیم می‌کند و آماده دریافت اطلاعات جدید می‌شود.
  3. اطلاعات نمایشی سند:
    • شامل شماره سند، تاریخ و شرح سند که پس از یافتن یا ایجاد سند، پر می‌شوند و غیرقابل ویرایش هستند (صرفاً جهت اطلاع کاربر).

ب) بخش میانی: هزینه‌های تنخواه

این بخش مخصوص ثبت مبالغی است که از محل تنخواه شعبه برای هزینه‌های جاری پرداخت شده است.

  1. جدول لیست هزینه‌ها:
    • لیستی از هزینه‌های ثبت شده برای آن روز را نشان می‌دهد. ستون‌ها شامل ردیف، تاریخ، شرح هزینه و مبلغ هستند.
  2. نوار ابزار هزینه‌ها (سمت چپ جدول):
    • دکمه «اضافه» با کلیک روی این دکمه، پنل ورود اطلاعات فعال می‌شود.(کلید میانبر ins)
    • دکمه «حذف» هزینه انتخاب شده در جدول را حذف می‌کند. (کلید میانبر del)
    • دکمه «ثبت» پس از وارد کردن مبلغ و شرح، این دکمه را می‌زنید تا هزینه در لیست ثبت شود. (کلید میانبر Ctrl+Enter)
  3. فیلدهای ورود اطلاعات (پنل مخفی که با زدن دکمه اضافه ظاهر می‌شود):
    • کادر مبلغ: مبلغ هزینه را به ریال وارد می‌کنید. این کادر هوشمند است و ارقام را سه رقم سه رقم جدا می‌کند.
    • کادر شرح هزینه: علت پرداخت را می‌نویسید (مثلاً "خرید چای و قند").

    نکته سیستمی

    سیستم به‌صورت خودکار حساب بستانکار را "تنخواه گردان شعبه" و حساب بدهکار را "هزینه مربوطه" در نظر می‌گیرد. کاربر فقط باید "نوع هزینه" را انتخاب کند (که معمولاً به صورت یک لیست جستجو باز می‌شود).
  4. جمع پرداخت روزانه:
    • در بالای این بخش، جمع کل مبالغی که امروز از تنخواه خرج شده، به صورت لحظه‌ای نمایش داده می‌شود.

ج) بخش پایینی: فیش‌های واریزی

این بخش برای زمانی است که وجه نقد حاصل از فروش روزانه را به حساب بانکی دفتر مرکزی واریز می‌کنید و فیش آن را در دست دارید.

  1. جدول لیست فیش‌ها:
    • لیستی از فیش‌های واریزی ثبت شده در سند جاری را نشان می‌دهد.
  2. نوار ابزار فیش‌ها (مشابه بخش هزینه):
    • دکمه‌های اضافه، حذف و ثبت با همان کارکرد قبلی در اینجا نیز وجود دارند.
  3. فیلدهای ورود اطلاعات فیش:
    • مبلغ: مبلغ واریز شده به بانک.
    • شماره فیش: شماره سریال قرمز رنگ روی فیش بانکی یا شماره پیگیری تراکنش کارت‌خوان.
    • نام بانک و شعبه: نام بانکی که پول به آن واریز شده (حساب مقصد/مرکز).
    • شرح: توضیحات اختیاری.
  4. جمع فیش‌های پرداختی:
    • جمع کل مبالغ واریز شده به حساب مرکز در این روز را نشان می‌دهد.

د) دکمه محاسبه و تراز نهایی

در پایین‌ترین قسمت فرم، دکمه‌ای به نام «محاسبه» وجود دارد.

  • وظیفه: با زدن این دکمه، سیستم یک بار دیگر تمام ارقام سند را جمع زده و در سرصفحه سند ذخیره می‌کند تا مغایرتی بین جمع اقلام و جمع کل سند وجود نداشته باشد. این کار معمولاً به صورت خودکار نیز انجام می‌شود.

۴. آموزش گام‌به‌گام: یک مثال عملی کامل

💡 مثال عملی: ثبت فعالیت‌های روزانه شعبه بازار

سناریو: فرض کنید شما مسئول "شعبه بازار" هستید. امروز (۱۴۰۳/۱۰/۰۵) دو رویداد مالی داشته‌اید:

  1. مبلغ ۵۰۰,۰۰۰ ریال بابت "هزینه پیک" از تنخواه پرداخت کرده‌اید.
  2. فروش نقدی روز گذشته به مبلغ ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال را به حساب "بانک ملی مرکز" واریز کرده‌اید (شماره فیش: ۱۲۳۴۵).

گام‌های ثبت در سیستم:

مرحله اول: ایجاد/فراخوانی سند

  1. وارد فرم «صدور سند شعبه» شوید.
  2. تاریخ امروز (۱۴۰۳/۱۰/۰۵) در کادر تاریخ درج شده است.
  3. کلید Enter را بزنید (یا دکمه «سند یاب» را کلیک کنید).
  4. سیستم بررسی می‌کند؛ چون اولین بار است که امروز وارد می‌شوید، پیام می‌دهد که سند جدیدی به نام "عملیات روزانه شعبه بازار" ایجاد شد.

مرحله دوم: ثبت هزینه پیک

  1. در بخش وسط (هزینه‌های تنخواه)، روی دکمه «اضافه» (آیکون مثبت +) کلیک کنید.
  2. کادر مبلغ و شرح فعال می‌شود.
  3. در کادر مبلغ، عدد 500000 را تایپ کرده و اینتر بزنید.
  4. سیستم لیست هزینه‌ها را باز می‌کند. شما "هزینه پیک/حمل و نقل" را انتخاب کنید.
  5. در کادر شرح تکمیلی بنویسید: "ارسال کالا برای مشتری آقای حسینی".
  6. دکمه «ثبت» را بزنید.

مرحله سوم: ثبت فیش واریزی

  1. به بخش پایین (فیش‌های واریزی) بروید.
  2. روی دکمه «اضافه» (آیکون مثبت +) کلیک کنید.
  3. سیستم لیست بانک‌های مرکز را باز می‌کند. "بانک ملی جاری" را انتخاب کنید.
  4. در کادر مبلغ، عدد 20000000 را وارد کنید.
  5. در کادر شماره فیش، عدد 12345 را وارد کنید.
  6. دکمه «ثبت» را بزنید.

مرحله چهارم: پایان کار

  1. نگاهی به جمع‌ها بیندازید تا از صحت مبالغ مطمئن شوید.
  2. فرم را ببندید.

عملیات پشت صحنه

سیستم تمام این اطلاعات را در قالب یک سند حسابداری استاندارد ذخیره کرده و در اولین فرصت اتصال به اینترنت، آن را به سرور دفتر مرکزی ارسال می‌کند. حسابداران مرکز این سند را به صورت یک سند روزنامه دریافت خواهند کرد.

اطلاعات و عملیات دسته چک

راهنمای جامع مدیریت و کنترل دسته چک‌های بانکی

(ثبت، پیگیری و عملیات چک‌های صادر شده)


۱. مقدمه و اهمیت سیستم

مدیریت دسته چک‌ها یکی از حساس‌ترین بخش‌های حسابداری خزانه‌داری است. گم شدن چک‌های سفید، عدم ثبت چک‌های صادر شده یا اشتباه در شماره سریال، می‌تواند عواقب مالی سنگینی داشته باشد. فرم «اطلاعات و عملیات دسته چک» به عنوان یک داشبورد مرکزی عمل می‌کند که به شما اجازه می‌دهد:

  • دسته‌چک‌های جدید را در سیستم تعریف کنید.
  • سریال تک‌تک برگه‌های چک را تولید و کنترل کنید.
  • وضعیت هر برگ چک (سفید، صادر شده، پاس شده، برگشتی) را در لحظه مشاهده کنید.
  • از طریق این فرم مستقیماً به سند حسابداری مربوط به هر چک دسترسی پیدا کنید.

۲. مسیر دسترسی و شروع کار

عملیات از فرم اصلی برنامه آغاز می‌شود:

کاربر به منوی «عملیات مالی» مراجعه می‌کند. گزینه «اطلاعات و عملیات دسته چک» را انتخاب می‌کند.


۳. تشریح اجزای فرم

الف) نوار ابزار عملیاتی (پنل بالا سمت راست)

این بخش شامل سه دکمه اصلی برای مدیریت "دسته چک" (نه برگه‌های چک) است.

  1. دکمه «دسته چک جدید»:
    • وظیفه: تعریف یک دفترچه چک جدید در سیستم.
    • عملکرد: با کلیک روی این دکمه، ابتدا از کاربر تأیید گرفته می‌شود ("آیا دسته چک جدیدی تعریف می‌کنید؟"). در صورت پاسخ مثبت، سیستم یک شماره یکتا (SH) برای دسته چک جدید تولید کرده و فرم ورود اطلاعات (UCHECKLIST_1) را باز می‌کند.
  2. دکمه «ویرایش دسته چک»:
    • وظیفه: اصلاح مشخصات کلی دسته چک (مانند نام بانک یا شعبه).
    • عملکرد: فرم "اطلاعات دسته چک" را برای رکورد انتخاب شده باز می‌کند. توجه کنید که تغییر سریال‌ها پس از صدور چک‌ها توصیه نمی‌شود.
  3. دکمه «حذف دسته چک»:
    • وظیفه: حذف کامل اطلاعات یک دسته چک.
    • عملکرد: این عملیات بسیار خطرناک است و سیستم هشدار می‌دهد. اگر تایید کنید، سیستم ابتدا تمام برگه‌های زیرمجموعه را حذف کرده و سپس خود دسته چک را پاک می‌کند. هشدار: اگر چکی از این دسته صادر شده باشد، سوابق آن در اسناد مالی باقی می‌ماند اما ارتباطش با دسته چک قطع می‌شود.

ب) جدول لیست دسته چک‌ها

این جدول نمای کلی تمام دسته چک‌های موجود در سیستم را نشان می‌دهد.

  • ردیف: شماره ردیف.
  • کد حساب: کد تفصیلی حساب بانکی متصل به این دسته چک.
  • نام حساب: نام حساب بانکی (مثلاً "جاری بانک ملی شعبه مرکزی").
  • تعداد برگ: تعداد کل برگ‌های این دسته (مثلاً ۵۰ یا ۱۰۰).
  • سریال شروع: شماره سریال اولین برگ چک.
  • سریال پایان: شماره سریال آخرین برگ چک.
  • شماره دسته چک: شناسه داخلی سیستم برای این دسته.
  • نام بانک: نام بانک صادرکننده.
  • نام شعبه: نام شعبه حساب.

ویژگی تعاملی: با کلیک روی هر ردیف این جدول، جدول پایینی بلافاصله به‌روزرسانی می‌شود و برگه‌های مربوط به همان دسته چک را نمایش می‌دهد.

ج) جدول وضعیت برگه‌های

این جدول قلب تپنده سیستم کنترل چک است. هر سطر این جدول نشان‌دهنده یک برگ چک فیزیکی است.

  • ردیف: شماره ردیف.
  • شماره سریال: شماره منحصر‌به‌فرد روی برگ چک.
  • مبلغ چک: اگر چک صادر شده باشد، مبلغ آن در اینجا نمایش داده می‌شود. اگر مبلغ خالی باشد، یعنی چک هنوز سفید است.
  • تاریخ صدور: تاریخی که چک صادر شده (تاریخ سند).
  • تاریخ سررسید: تاریخی که چک برای آن نوشته شده است.
  • تاریخ وصول: اگر چک پاس شده باشد، تاریخ آن اینجا درج می‌شود.
  • تاریخ برگشت: اگر چک برگشت خورده باشد، تاریخ آن اینجا دیده می‌شود.
  • مشخصات تحویل گیرنده: نام شخصی که چک در وجه او صادر شده است.
  • بابت: شرح سند حسابداری مربوط به صدور چک.

د) دکمه «مراجعه» (پنل سمت راست پایین)

این دکمه جادویی برای ردیابی (Audit) است.

  • وظیفه: پرش به سند حسابداری.
  • عملکرد: اگر روی یک برگ چک صادر شده (که مبلغ دارد) کلیک کنید و این دکمه را بزنید (یا روی جدول دابل‌کلیک کنید)، سیستم فرم « سند مالی» را باز کرده و مستقیماً سند مربوط به صدور آن چک را نمایش می‌دهد. این ویژگی برای بررسی سریع اسناد بدون نیاز به جستجو در گزارشات مالی بسیار حیاتی است.

۴. آموزش گام‌به‌گام: تعریف دسته چک جدید

برای اینکه سیستم بتواند چک‌ها را کنترل کند، ابتدا باید دسته‌چک را تعریف و سریال‌های آن را تولید کنید.

مرحله ۱: شروع تعریف

  1. روی دکمه «دسته چک جدید» کلیک کنید.
  2. پیام "آیا دسته چک جدیدی تعریف می‌کنید؟" را با بله پاسخ دهید.
  3. پنجره "اطلاعات دسته چک" باز می‌شود.

مرحله ۲: انتخاب حساب بانکی

  1. روی دکمه کوچک کنار فیلد "کد حساب" (دکمه ---) کلیک کنید.
  2. لیست حساب‌های بانکی (که کدشان با 21 شروع می‌شود) باز می‌شود.
  3. حساب مورد نظر (مثلاً "جاری سپهر صادرات") را انتخاب و تایید کنید. کد و نام حساب در فرم درج می‌شود.

مرحله ۳: ورود مشخصات فیزیکی

  1. تعداد برگ: تعداد برگ‌های دسته چک را وارد کنید (مثلاً ۵۰).
  2. سریال شروع: شماره سریال اولین برگ چک را دقیق وارد کنید (مثلاً 125801).
  3. نام بانک: نام بانک را تایپ کنید (مثلاً صادرات).
  4. نام شعبه: نام شعبه را تایپ کنید (مثلاً شعبه بازار).

مرحله ۴: تولید سریال‌ها (حیاتی)

  1. روی دکمه «تولید سریال چک‌ها» کلیک کنید.
  2. سیستم به صورت خودکار ۵۰ رکورد در جدول دیتابیس ایجاد می‌کند (از 125801 تا 125850).
  3. سیستم به‌طور خودکار فیلد "سریال پایان" را محاسبه و پر می‌کند.
  4. دکمه «تایید» را بزنید تا اطلاعات ذخیره شود.

۵. مثال عملی کامل: چرخه حیات یک برگ چک

💡 بررسی وضعیت و ردیابی چک شماره ۱۰۰۵

سناریو: شما یک دسته چک ۵۰ برگی بانک ملی تعریف کرده‌اید. می‌خواهید بررسی کنید که چک شماره "۱۰۰۵" چه وضعیتی دارد و اگر صادر شده، بابت چه چیزی بوده است.

  1. وارد فرم «اطلاعات و عملیات دسته چک» شوید.
  2. در جدول بالا (لیست دسته‌ها)، روی ردیف مربوط به "بانک ملی" کلیک کنید.
  3. به جدول پایین (لیست برگه‌ها) نگاه کنید.
  4. با اسکرول کردن یا جستجو، ردیف مربوط به سریال "۱۰۰۵" را پیدا کنید.
    • حالت اول (چک سفید): اگر ستون "مبلغ" و "نام گیرنده" خالی باشد، یعنی این برگه هنوز در دسته چک موجود است و صادر نشده.
    • حالت دوم (صادر شده): اگر مبلغ (مثلاً ۱۰,۰۰۰,۰۰۰) و نام گیرنده (مثلاً "آقای رضایی") پر شده باشد، یعنی چک صادر شده است.
  5. فرض کنیم چک صادر شده است. برای دیدن جزئیات بیشتر، روی ردیف چک ۱۰۰۵ دابل‌کلیک کنید (یا دکمه «مراجعه» را بزنید).
  6. سیستم فرم سند حسابداری را باز می‌کند. شما سند شماره ۵۰۰ را می‌بینید که در تاریخ ۱۴۰۳/۰۵/۱۰ ثبت شده و شرح آن "پرداخت بابت فاکتور خرید شماره ۲۰" است.
  7. حالا مطمئن شدید که این چک بابت خرید کالا صادر شده و وضعیت آن در سند "در جریان وصول" است.

نکات فنی و هشدارهای مهم

توجه ویژه

  • عدم حذف دستی: هرگز سعی نکنید برگه‌های چک را به صورت دستی از دیتابیس حذف کنید. حذف یک برگ چک از جدول باعث می‌شود سیستم تصور کند آن برگ اصلا وجود نداشته و ممکن است در مغایرت‌گیری بانکی دچار مشکل شوید.
  • اصلاح سریال: اگر هنگام تعریف دسته چک، سریال شروع را اشتباه وارد کردید و دکمه "تولید" را زدید، بهتر است کل دسته چک را حذف کرده و دوباره تعریف کنید تا سریال‌ها مرتب و صحیح باشند.
  • ارتباط یک‌طرفه: تغییر اطلاعات در این فرم (مثل تغییر نام بانک)، اطلاعات چک‌های صادر شده قبلی در اسناد حسابداری را تغییر نمی‌دهد. اسناد مالی مستقل هستند.
  • ایجاد دسته چک، پس از ثبت سند: در صورتی که اسناد مالی مربوط به برگه های یک دسته چک را قبل از ایجاد دسته چک ثبت کرده باشید، با ایجاد دسته چک، سیستم بصورت هوشمند بلافاصله آنها را شناسایی نموده و وضعیت آنها را نمایش خواهد داد.(در ورود شماره سریال چکها در زمان ثبت اسناد دقت نمائید)

راهنمای جامع مدیریت و کنترل دسته چک‌های بانکی

(ثبت، پیگیری و عملیات چک‌های صادر شده)

۱. مقدمه و اهمیت سیستم

مدیریت دسته چک‌ها یکی از حساس‌ترین بخش‌های حسابداری خزانه‌داری است. گم شدن چک‌های سفید، عدم ثبت چک‌های صادر شده یا اشتباه در شماره سریال، می‌تواند عواقب مالی سنگینی داشته باشد. فرم «اطلاعات و عملیات دسته چک» به عنوان یک داشبورد مرکزی عمل می‌کند که به شما اجازه می‌دهد:

  • دسته‌چک‌های جدید را در سیستم تعریف کنید.
  • سریال تک‌تک برگه‌های چک را تولید و کنترل کنید.
  • وضعیت هر برگ چک (سفید، صادر شده، پاس شده، برگشتی) را در لحظه مشاهده کنید.
  • از طریق این فرم مستقیماً به سند حسابداری مربوط به هر چک دسترسی پیدا کنید.

۲. مسیر دسترسی و شروع کار

عملیات از فرم اصلی برنامه آغاز می‌شود:

  1. کاربر به منوی «عملیات مالی» مراجعه می‌کند.
  2. گزینه «اطلاعات و عملیات دسته چک» را انتخاب می‌کند.

۳. تشریح اجزای فرم

الف) نوار ابزار عملیاتی (پنل بالا سمت راست)

این بخش شامل سه دکمه اصلی برای مدیریت "دسته چک" (نه برگه‌های چک) است.

  1. دکمه «دسته چک جدید»:
    • وظیفه: تعریف یک دفترچه چک جدید در سیستم.
    • عملکرد: با کلیک روی این دکمه، ابتدا از کاربر تأیید گرفته می‌شود ("آیا دسته چک جدیدی تعریف می‌کنید؟"). در صورت پاسخ مثبت، سیستم یک شماره یکتا (SH) برای دسته چک جدید تولید کرده و فرم ورود اطلاعات (UCHECKLIST_1) را باز می‌کند.
  2. دکمه «ویرایش دسته چک»:
    • وظیفه: اصلاح مشخصات کلی دسته چک (مانند نام بانک یا شعبه).
    • عملکرد: فرم "اطلاعات دسته چک" را برای رکورد انتخاب شده باز می‌کند. توجه کنید که تغییر سریال‌ها پس از صدور چک‌ها توصیه نمی‌شود.
  3. دکمه «حذف دسته چک»:
    • وظیفه: حذف کامل اطلاعات یک دسته چک.
    • عملکرد: این عملیات بسیار خطرناک است و سیستم هشدار می‌دهد. اگر تایید کنید، سیستم ابتدا تمام برگه‌های زیرمجموعه را حذف کرده و سپس خود دسته چک را پاک می‌کند. هشدار: اگر چکی از این دسته صادر شده باشد، سوابق آن در اسناد مالی باقی می‌ماند اما ارتباطش با دسته چک قطع می‌شود.

ب) جدول لیست دسته چک‌ها

این جدول نمای کلی تمام دسته چک‌های موجود در سیستم را نشان می‌دهد.

  • ردیف: شماره ردیف.
  • کد حساب: کد تفصیلی حساب بانکی متصل به این دسته چک.
  • نام حساب: نام حساب بانکی (مثلاً "جاری بانک ملی شعبه مرکزی").
  • تعداد برگ: تعداد کل برگ‌های این دسته (مثلاً ۵۰ یا ۱۰۰).
  • سریال شروع: شماره سریال اولین برگ چک.
  • سریال پایان: شماره سریال آخرین برگ چک.
  • شماره دسته چک: شناسه داخلی سیستم برای این دسته.
  • نام بانک: نام بانک صادرکننده.
  • نام شعبه: نام شعبه حساب.

ویژگی تعاملی: با کلیک روی هر ردیف این جدول، جدول پایینی بلافاصله به‌روزرسانی می‌شود و برگه‌های مربوط به همان دسته چک را نمایش می‌دهد.

ج) جدول وضعیت برگه‌های

این جدول قلب تپنده سیستم کنترل چک است. هر سطر این جدول نشان‌دهنده یک برگ چک فیزیکی است.

  • ردیف: شماره ردیف.
  • شماره سریال: شماره منحصر‌به‌فرد روی برگ چک.
  • مبلغ چک: اگر چک صادر شده باشد، مبلغ آن در اینجا نمایش داده می‌شود. اگر مبلغ خالی باشد، یعنی چک هنوز سفید است.
  • تاریخ صدور: تاریخی که چک صادر شده (تاریخ سند).
  • تاریخ سررسید: تاریخی که چک برای آن نوشته شده است.
  • تاریخ وصول: اگر چک پاس شده باشد، تاریخ آن اینجا درج می‌شود.
  • تاریخ برگشت: اگر چک برگشت خورده باشد، تاریخ آن اینجا دیده می‌شود.
  • مشخصات تحویل گیرنده: نام شخصی که چک در وجه او صادر شده است.
  • بابت: شرح سند حسابداری مربوط به صدور چک.

د) دکمه «مراجعه» (پنل سمت راست پایین)

این دکمه جادویی برای ردیابی (Audit) است.

  • وظیفه: پرش به سند حسابداری.
  • عملکرد: اگر روی یک برگ چک صادر شده (که مبلغ دارد) کلیک کنید و این دکمه را بزنید (یا روی جدول دابل‌کلیک کنید)، سیستم فرم « سند مالی» را باز کرده و مستقیماً سند مربوط به صدور آن چک را نمایش می‌دهد. این ویژگی برای بررسی سریع اسناد بدون نیاز به جستجو در گزارشات مالی بسیار حیاتی است.

۴. آموزش گام‌به‌گام: تعریف دسته چک جدید

برای اینکه سیستم بتواند چک‌ها را کنترل کند، ابتدا باید دسته‌چک را تعریف و سریال‌های آن را تولید کنید.

مرحله ۱: شروع تعریف

  1. روی دکمه «دسته چک جدید» کلیک کنید.
  2. پیام "آیا دسته چک جدیدی تعریف می‌کنید؟" را با بله پاسخ دهید.
  3. پنجره "اطلاعات دسته چک" باز می‌شود.

مرحله ۲: انتخاب حساب بانکی

  1. روی دکمه کوچک کنار فیلد "کد حساب" (دکمه ---) کلیک کنید.
  2. لیست حساب‌های بانکی (که کدشان با 21 شروع می‌شود) باز می‌شود.
  3. حساب مورد نظر (مثلاً "جاری سپهر صادرات") را انتخاب و تایید کنید. کد و نام حساب در فرم درج می‌شود.

مرحله ۳: ورود مشخصات فیزیکی

  1. تعداد برگ: تعداد برگ‌های دسته چک را وارد کنید (مثلاً ۵۰).
  2. سریال شروع: شماره سریال اولین برگ چک را دقیق وارد کنید (مثلاً 125801).
  3. نام بانک: نام بانک را تایپ کنید (مثلاً صادرات).
  4. نام شعبه: نام شعبه را تایپ کنید (مثلاً شعبه بازار).

مرحله ۴: تولید سریال‌ها (حیاتی)

  1. روی دکمه «تولید سریال چک‌ها» کلیک کنید.
  2. سیستم به صورت خودکار ۵۰ رکورد در جدول دیتابیس ایجاد می‌کند (از 125801 تا 125850).
  3. سیستم به‌طور خودکار فیلد "سریال پایان" را محاسبه و پر می‌کند.
  4. دکمه «تایید» را بزنید تا اطلاعات ذخیره شود.

۵. مثال عملی کامل: چرخه حیات یک برگ چک

💡 بررسی وضعیت و ردیابی چک شماره ۱۰۰۵

سناریو: شما یک دسته چک ۵۰ برگی بانک ملی تعریف کرده‌اید. می‌خواهید بررسی کنید که چک شماره "۱۰۰۵" چه وضعیتی دارد و اگر صادر شده، بابت چه چیزی بوده است.

  1. وارد فرم «اطلاعات و عملیات دسته چک» شوید.
  2. در جدول بالا (لیست دسته‌ها)، روی ردیف مربوط به "بانک ملی" کلیک کنید.
  3. به جدول پایین (لیست برگه‌ها) نگاه کنید.
  4. با اسکرول کردن یا جستجو، ردیف مربوط به سریال "۱۰۰۵" را پیدا کنید.
    • حالت اول (چک سفید): اگر ستون "مبلغ" و "نام گیرنده" خالی باشد، یعنی این برگه هنوز در دسته چک موجود است و صادر نشده.
    • حالت دوم (صادر شده): اگر مبلغ (مثلاً ۱۰,۰۰۰,۰۰۰) و نام گیرنده (مثلاً "آقای رضایی") پر شده باشد، یعنی چک صادر شده است.
  5. فرض کنیم چک صادر شده است. برای دیدن جزئیات بیشتر، روی ردیف چک ۱۰۰۵ دابل‌کلیک کنید (یا دکمه «مراجعه» را بزنید).
  6. سیستم فرم سند حسابداری را باز می‌کند. شما سند شماره ۵۰۰ را می‌بینید که در تاریخ ۱۴۰۳/۰۵/۱۰ ثبت شده و شرح آن "پرداخت بابت فاکتور خرید شماره ۲۰" است.
  7. حالا مطمئن شدید که این چک بابت خرید کالا صادر شده و وضعیت آن در سند "در جریان وصول" است.

نکات فنی و هشدارهای مهم

توجه ویژه

  • عدم حذف دستی: هرگز سعی نکنید برگه‌های چک را به صورت دستی از دیتابیس حذف کنید. حذف یک برگ چک از جدول باعث می‌شود سیستم تصور کند آن برگ اصلا وجود نداشته و ممکن است در مغایرت‌گیری بانکی دچار مشکل شوید.
  • اصلاح سریال: اگر هنگام تعریف دسته چک، سریال شروع را اشتباه وارد کردید و دکمه "تولید" را زدید، بهتر است کل دسته چک را حذف کرده و دوباره تعریف کنید تا سریال‌ها مرتب و صحیح باشند.
  • ارتباط یک‌طرفه: تغییر اطلاعات در این فرم (مثل تغییر نام بانک)، اطلاعات چک‌های صادر شده قبلی در اسناد حسابداری را تغییر نمی‌دهد. اسناد مالی مستقل هستند.
  • ایجاد دسته چک, پس از ثبت سند: در صورتی که اسناد مالی مربوط به برگه های یک دسته چک را قبل از ایجاد دسته چک ثبت کرده باشید، با ایجاد دسته چک، سیستم بصورت هوشمند بلافاصله آنها را شناسایی نموده و وضعیت آنها را نمایش خواهد داد.(در ورود شماره سریال چکها در زمان ثبت اسناد دقت نمائید)

چاپ چک

سیستم صدور و چاپ چک بانکی

(ابزار تخصصی چاپ روی برگه چک با قابلیت طراحی)

۱. مقدمه و جایگاه عملیاتی

چاپ چک یکی از نیازهای اساسی خزانه‌داری مدرن است. نوشتن چک با دست علاوه بر احتمال خطا و قلم‌خوردگی، وجهه حرفه‌ای سازمان را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. فرم «چاپ چک» در سیستم مهسان به گونه‌ای طراحی شده که به کاربر اجازه می‌دهد اطلاعات چک (مبلغ، تاریخ، در وجه و...) را وارد کرده و آن را دقیقاً روی برگه چک چاپ کند. این سیستم قابلیت اتصال به اسناد پرداختی ثبت شده در سیستم را دارد و می‌تواند اطلاعات چک‌های صادر شده قبلی را فراخوانی کند.


۲. مسیر دسترسی و شروع کار

عملیات از فرم اصلی برنامه آغاز می‌شود:
1. کاربر به منوی «عملیات مالی» مراجعه می‌کند.
2. گزینه «چاپ چک» را انتخاب می‌کند.


۳. تشریح اجزای فرم

فرم چاپ چک از سه بخش اصلی تشکیل شده است: ورود اطلاعات چک، مدیریت قالب‌های چاپ، و عملیات نهایی.

الف) بخش ورود اطلاعات چک

این بخش وظیفه دریافت اطلاعاتی را دارد که قرار است روی چک چاپ شود.

  • دکمه «انتخاب چک»:
    • وظیفه: فراخوانی اطلاعات یک چک از اسناد حسابداری.
    • عملکرد: اگر قبلاً سند پرداخت چک را در سیستم ثبت کرده‌اید، نیازی به تایپ مجدد نیست. با زدن این دکمه، فرم جستجوی چک باز می‌شود. پس از انتخاب چک مورد نظر، سیستم به‌صورت خودکار تمامی فیلدها (مبلغ، تاریخ، در وجه، بانک و سریال) را پر می‌کند.
  • کادر تاریخ (عدد):
    • عنوان: تاریخ :
    • وظیفه: دریافت تاریخ سررسید چک به صورت عددی.
    • فرمت: فرمت استاندارد ####/##/## (مانند 1403/10/01).
    • دکمه تقویم: در کنار این کادر، دکمه‌ای با آیکون تقویم وجود دارد که امکان انتخاب تاریخ از تقویم گرافیکی را فراهم می‌کند.
  • کادر تاریخ (حروف):
    • عنوان: تاریخ به حروف :
    • عملکرد خودکار: سیستم به صورت هوشمند، تاریخ عددی وارد شده را به حروف تبدیل کرده و در این کادر نمایش می‌دهد (مثلاً "یکم دی ماه یکهزار و چهارصد و سه"). این کادر فقط خواندنی است تا از عدم تطابق جلوگیری شود.
  • کادر مبلغ (عدد):
    • عنوان: مبلغ به عدد :
    • وظیفه: دریافت مبلغ چک به ریال.
    • عملکرد: هنگام تایپ، سیستم به صورت خودکار ارقام را سه رقم سه رقم جدا می‌کند.
  • کادر مبلغ (حروف):
    • عنوان: مبلغ به حروف :
    • عملکرد خودکار: همزمان با تایپ مبلغ عددی، سیستم آن را به حروف تبدیل کرده و در این کادر نمایش می‌دهد (مثلاً "پنجاه میلیون ریال").
  • کادر در وجه:
    • عنوان: در وجه :
    • وظیفه: نام گیرنده چک.
    • گزینه «حواله کرد»: چک‌باکسی با عنوان "حواله کرد" وجود دارد. اگر تیک داشته باشد (پیش‌فرض)، عبارت "یا حواله کرد" روی چک چاپ می‌شود. اگر تیک آن را بردارید، روی عبارت "حواله کرد" در چک خط کشیده می‌شود (یا چاپ نمی‌شود) تا چک غیرقابل انتقال شود.
  • اطلاعات تکمیلی (فقط خواندنی):
    • نام حساب بانکی: نام حسابی که چک از آن صادر می‌شود.
    • شماره چک: سریال چک.
    • این دو فیلد معمولاً وقتی از دکمه "انتخاب چک" استفاده می‌کنید پر می‌شوند.

ب) بخش مدیریت قالب‌های چاپ

چک‌های بانک‌های مختلف (ملی، ملت، صادرات و...) ابعاد و چیدمان متفاوتی دارند. این بخش به شما اجازه می‌دهد قالب مناسب را انتخاب یا طراحی کنید.

  • جدول لیست قالب‌ها (Grid):
    • لیستی از طرح‌های چاپ موجود را نمایش می‌دهد (مثلاً "چک بانک ملی طرح جدید"، "چک بانک ملت").
    • ستون "نام دسته چک" عنوانی است که شما به طرح داده‌اید.
    • ستون "مسیر فایل" آدرس فایل طراحی (.fr3) را نشان می‌دهد.
  • دکمه «طراحی جدید»:
    • وظیفه: ایجاد یک قالب چاپ جدید.
    • عملکرد: با انتخاب یک فایل طرح موجود، یک کپی از آن می‌گیرد تا شما بتوانید تغییرات دلخواه خود را اعمال کنید (مثلاً جابجایی محل تاریخ یا مبلغ).
  • دکمه «ویرایش طراحی»:
    • وظیفه: تغییر چیدمان قالب انتخاب شده.
    • عملکرد: محیط طراحی گزارش (FastReport) را باز می‌کند. در این محیط می‌توانید فیلدها را با ماوس جابجا کنید تا دقیقاً روی جاهای خالی برگه چک قرار گیرند.
  • دکمه «انتخاب طراحی»:
    • وظیفه: بارگذاری یک فایل طرح از بیرون سیستم.
    • عملکرد: پنجره انتخاب باز می‌شود تا فایل .fr3 آماده‌ای را انتخاب کنید.

ج) نوار فرمان نهایی (پایین‌ترین بخش)

  1. گزینه‌های چاپ:
    • چاپ: ارسال مستقیم به چاپگر.
    • پیش نمایش: نمایش چک روی مانیتور قبل از چاپ (توصیه می‌شود همیشه ابتدا این گزینه را بزنید).
  2. دکمه «چاپ چک»:
    • وظیفه: اجرای عملیات چاپ.
    • عملکرد: اطلاعات وارد شده در فرم (مبلغ، تاریخ، نام و...) را در قالب انتخاب شده از جدول قرار داده و چاپ می‌کند.

۴. آموزش گام‌به‌گام: یک مثال عملی کامل

💡 چاپ چک برای شرکت تامین گستر

سناریو: شما یک چک به مبلغ ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال در وجه شرکت "تامین گستر" صادر کرده‌اید (سند حسابداری آن قبلاً ثبت شده است). اکنون می‌خواهید این چک را روی برگه چک بانک "ملی" چاپ کنید.

  1. گام ۱: فراخوانی اطلاعات چک
    • وارد فرم «چاپ چک» شوید.
    • روی دکمه «انتخاب چک» (بالا سمت راست) کلیک کنید.
    • پنجره جستجوی چک‌های پرداختی باز می‌شود.
    • چک مربوط به شرکت "تامین گستر" به مبلغ ۵۰۰ میلیون ریال را پیدا کرده و روی آن دابل‌کلیک کنید.
  2. گام ۲: تنظیمات اختیاری
    • چون می‌خواهید چک فقط توسط همین شرکت نقد شود، تیک گزینه «حواله کرد» را بردارید.
  3. گام ۳: انتخاب قالب چاپ
    • در جدول وسط فرم، به دنبال ردیفی با نام "بانک ملی" بگردید و روی آن کلیک کنید تا آبی شود.
  4. گام ۴: چاپ نهایی
    • برگه چک خام را داخل پرینتر قرار دهید.
    • گزینه «پیش نمایش» را انتخاب کنید.
    • دکمه «چاپ چک» را بزنید.
    • تصویر چک را روی صفحه می‌بینید. اگر همه چیز درست بود، دکمه پرینت را بزنید.

نکات فنی و هشدارهای مهم

نکات امنیتی و فنی

  • تنظیم دقیق: مهم‌ترین چالش در چاپ چک، تنظیم دقیق جای فیلدهاست. اگر چاپگر شما عوض شود، ممکن است نیاز باشد دکمه «ویرایش طراحی» را بزنید و فیلدها را چند میلی‌متر جابجا کنید. (پیشنهاد می شود یک برگه کاغذ سفید را به ابعاد برگه چک برش دهید و بصورت آزمایشی پرینت کنید، سپس روی برگه چک خام بگذارید و محل قرارگیری فیلدهای چاپی را کنترل نمائید)
  • فونت نستعلیق: سیستم معمولاً از فونت‌های استاندارد استفاده می‌کند، اما در محیط طراحی می‌توانید فونت مبلغ به حروف را به "نستعلیق" تغییر دهید تا زیباتر و امن‌تر شود.
  • تاریخ به حروف: تابع تبدیل تاریخ به حروف در این سیستم بسیار دقیق است و حتی روزهای ماه (یکم، دوم، سوم...) را به درستی می‌نویسد. نیازی به تایپ دستی نیست.
  • مبلغ به حروف: سیستم به طور خودکار عبارت "ریال" را به انتهای مبلغ حروفی اضافه می‌کند.

سیستم صدور و چاپ چک بانکی

(ابزار تخصصی چاپ روی برگه چک با قابلیت طراحی)

۱. مقدمه و جایگاه عملیاتی

چاپ چک یکی از نیازهای اساسی خزانه‌داری مدرن است. نوشتن چک با دست علاوه بر احتمال خطا و قلم‌خوردگی، وجهه حرفه‌ای سازمان را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. فرم «چاپ چک» در سیستم مهسان به گونه‌ای طراحی شده که به کاربر اجازه می‌دهد اطلاعات چک (مبلغ، تاریخ، در وجه و...) را وارد کرده و آن را دقیقاً روی برگه چک چاپ کند. این سیستم قابلیت اتصال به اسناد پرداختی ثبت شده در سیستم را دارد و می‌تواند اطلاعات چک‌های صادر شده قبلی را فراخوانی کند.

۲. مسیر دسترسی و شروع کار

عملیات از فرم اصلی برنامه آغاز می‌شود:

  • کاربر به منوی «عملیات مالی» مراجعه می‌کند.
  • گزینه «چاپ چک» را انتخاب می‌کند.

۳. تشریح اجزای فرم

فرم چاپ چک از سه بخش اصلی تشکیل شده است: ورود اطلاعات چک، مدیریت قالب‌های چاپ، و عملیات نهایی.

الف) بخش ورود اطلاعات چک

این بخش وظیفه دریافت اطلاعاتی را دارد که قرار است روی چک چاپ شود.

  1. دکمه «انتخاب چک»:
    • وظیفه: فراخوانی اطلاعات یک چک از اسناد حسابداری.
    • عملکرد: اگر قبلاً سند پرداخت چک را در سیستم ثبت کرده‌اید، نیازی به تایپ مجدد نیست. با زدن این دکمه، فرم جستجوی چک باز می‌شود. پس از انتخاب چک مورد نظر، سیستم به‌صورت خودکار تمامی فیلدها (مبلغ، تاریخ، در وجه، بانک و سریال) را پر می‌کند.
  2. کادر تاریخ (عدد):
    • عنوان: تاریخ :
    • وظیفه: دریافت تاریخ سررسید چک به صورت عددی.
    • فرمت: فرمت استاندارد ####/##/## (مانند 1403/10/01).
    • دکمه تقویم: در کنار این کادر، دکمه‌ای با آیکون تقویم وجود دارد که امکان انتخاب تاریخ از تقویم گرافیکی را فراهم می‌کند.
  3. کادر تاریخ (حروف):
    • عنوان: تاریخ به حروف :
    • عملکرد خودکار: سیستم به صورت هوشمند، تاریخ عددی وارد شده را به حروف تبدیل کرده و در این کادر نمایش می‌دهد (مثلاً "یکم دی ماه یکهزار و چهارصد و سه"). این کادر فقط خواندنی است تا از عدم تطابق جلوگیری شود.
  4. کادر مبلغ (عدد):
    • عنوان: مبلغ به عدد :
    • وظیفه: دریافت مبلغ چک به ریال.
    • عملکرد: هنگام تایپ، سیستم به صورت خودکار ارقام را سه رقم سه رقم جدا می‌کند.
  5. کادر مبلغ (حروف):
    • عنوان: مبلغ به حروف :
    • عملکرد خودکار: همزمان با تایپ مبلغ عددی، سیستم آن را به حروف تبدیل کرده و در این کادر نمایش می‌دهد (مثلاً "پنجاه میلیون ریال").
  6. کادر در وجه:
    • عنوان: در وجه :
    • وظیفه: نام گیرنده چک.
    • گزینه «حواله کرد»: چک‌باکسی با عنوان "حواله کرد" وجود دارد. اگر تیک داشته باشد (پیش‌فرض)، عبارت "یا حواله کرد" روی چک چاپ می‌شود. اگر تیک آن را بردارید، روی عبارت "حواله کرد" در چک خط کشیده می‌شود (یا چاپ نمی‌شود) تا چک غیرقابل انتقال شود.
  7. اطلاعات تکمیلی (فقط خواندنی):
    • نام حساب بانکی: نام حسابی که چک از آن صادر می‌شود.
    • شماره چک: سریال چک.
    • این دو فیلد معمولاً وقتی از دکمه "انتخاب چک" استفاده می‌کنید پر می‌شوند.

ب) بخش مدیریت قالب‌های چاپ

چک‌های بانک‌های مختلف (ملی، ملت، صادرات و...) ابعاد و چیدمان متفاوتی دارند. این بخش به شما اجازه می‌دهد قالب مناسب را انتخاب یا طراحی کنید.

  1. جدول لیست قالب‌ها (Grid):
    • لیستی از طرح‌های چاپ موجود را نمایش می‌دهد (مثلاً "چک بانک ملی طرح جدید"، "چک بانک ملت").
    • ستون "نام دسته چک" عنوانی است که شما به طرح داده‌اید.
    • ستون "مسیر فایل" آدرس فایل طراحی (.fr3) را نشان می‌دهد.
  2. دکمه «طراحی جدید»:
    • وظیفه: ایجاد یک قالب چاپ جدید.
    • عملکرد: با انتخاب یک فایل طرح موجود، یک کپی از آن می‌گیرد تا شما بتوانید تغییرات دلخواه خود را اعمال کنید (مثلاً جابجایی محل تاریخ یا مبلغ).
  3. دکمه «ویرایش طراحی»:
    • وظیفه: تغییر چیدمان قالب انتخاب شده.
    • عملکرد: محیط طراحی گزارش (FastReport) را باز می‌کند. در این محیط می‌توانید فیلدها را با ماوس جابجا کنید تا دقیقاً روی جاهای خالی برگه چک قرار گیرند.
  4. دکمه «انتخاب طراحی»:
    • وظیفه: بارگذاری یک فایل طرح از بیرون سیستم.
    • عملکرد: پنجره انتخاب باز می‌شود تا فایل .fr3 آماده‌ای را انتخاب کنید.

ج) نوار فرمان نهایی (پایین‌ترین بخش)

  1. گزینه‌های چاپ:
    • چاپ: ارسال مستقیم به چاپگر.
    • پیش نمایش: نمایش چک روی مانیتور قبل از چاپ (توصیه می‌شود همیشه ابتدا این گزینه را بزنید).
  2. دکمه «چاپ چک»:
    • وظیفه: اجرای عملیات چاپ.
    • عملکرد: اطلاعات وارد شده در فرم (مبلغ، تاریخ، نام و...) را در قالب انتخاب شده از جدول قرار داده و چاپ می‌کند.

۴. آموزش گام‌به‌گام: یک مثال عملی کامل

💡 مثال عملی: چاپ چک تامین گستر

سناریو: شما یک چک به مبلغ ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال در وجه شرکت "تامین گستر" صادر کرده‌اید (سند حسابداری آن قبلاً ثبت شده است). اکنون می‌خواهید این چک را روی برگه چک بانک "ملی" چاپ کنید.

گام ۱: فراخوانی اطلاعات چک

  1. وارد فرم «چاپ چک» شوید.
  2. روی دکمه «انتخاب چک» (بالا سمت راست) کلیک کنید.
  3. پنجره جستجوی چک‌های پرداختی باز می‌شود.
  4. چک مربوط به شرکت "تامین گستر" به مبلغ ۵۰۰ میلیون ریال را پیدا کرده و روی آن دابل‌کلیک کنید (یا تایید کنید).

گام ۲: تنظیمات اختیاری

  1. چون می‌خواهید چک فقط توسط همین شرکت نقد شود، تیک گزینه «حواله کرد» را بردارید (تا روی چک خط بخورد یا چاپ نشود).

گام ۳: انتخاب قالب چاپ

  1. در جدول وسط فرم، به دنبال ردیفی با نام "بانک ملی" بگردید و روی آن کلیک کنید تا آبی شود.

گام ۴: چاپ نهایی

  1. برگه چک خام را داخل پرینتر قرار دهید (معمولاً به صورت عمودی یا افقی بسته به نوع پرینتر).
  2. گزینه «پیش نمایش» را انتخاب کنید.
  3. دکمه «چاپ چک» را بزنید.
  4. تصویر چک را روی صفحه می‌بینید. اگر همه چیز (جای مبلغ، تاریخ و...) درست بود، دکمه پرینت (بالای صفحه پیش‌نمایش) را بزنید.

نکات فنی و هشدارهای مهم

نکات تکمیلی برای کاربران

  • تنظیم دقیق: مهم‌ترین چالش در چاپ چک، تنظیم دقیق جای فیلدهاست. اگر چاپگر شما عوض شود، ممکن است نیاز باشد دکمه «ویرایش طراحی» را بزنید و فیلدها را چند میلی‌متر جابجا کنید. (پیشنهاد می شود یک برگه کاغذ سفید را به ابعاد برگه چک برش دهید و بصورت آزمایشی پرینت کنید، سپس روی برگه چک خام بگذارید و محل قرارگیری فیلدهای چاپی را کنترل نمائید)
  • فونت نستعلیق: سیستم معمولاً از فونت‌های استاندارد استفاده می‌کند، اما در محیط طراحی می‌توانید فونت مبلغ به حروف را به "نستعلیق" تغییر دهید تا زیباتر و امن‌تر شود.
  • تاریخ به حروف: تابع تبدیل تاریخ به حروف در این سیستم بسیار دقیق است و حتی روزهای ماه (یکم، دوم، سوم...) را به درستی می‌نویسد. نیازی به تایپ دستی نیست.
  • مبلغ به حروف: سیستم به طور خودکار عبارت "ریال" را به انتهای مبلغ حروفی اضافه می‌کند.

رفع مغایرت بانکی

رفع مغایرت بانکی (اتوماتیک و دستی)

(ابزار پیشرفته تطبیق حساب‌های بانکی با دفاتر)


۱. مقدمه و اهمیت فرآیند

مغایرت بانکی یکی از وقت‌گیرترین و حساس‌ترین وظایف حسابداران است. این فرآیند شامل مقایسه تک‌تک تراکنش‌های ثبت شده در دفاتر حسابداری با تراکنش‌های مندرج در صورت‌حساب بانکی (پرینت بانک) است. هدف، یافتن اقلام باز (تطبیق نیافته) و کشف اشتباهات یا اسناد ثبت نشده است. فرم «گزارش مغایرت بانکی» در سیستم مهسان، ابزاری قدرتمند است که این فرآیند را از طریق بارگذاری فایل متنی بانک (Text/Excel) و مقایسه هوشمند، تا حد زیادی اتوماتیک می‌کند.


۲. مسیر دسترسی و شروع کار

عملیات از فرم اصلی برنامه آغاز می‌شود:
1. کاربر به منوی «عملیات مالی» مراجعه می‌کند.
2. گزینه «رفع مغایرت بانکی» را انتخاب می‌کند.


۳. تشریح میکروسکوپی اجزای فرم

فرم از سه بخش اصلی (پنل بالا، میانی و پایین) تشکیل شده است که هر کدام مرحله‌ای از فرآیند مغایرت‌گیری را مدیریت می‌کنند.

الف) بخش تنظیمات اولیه (پنل بالا - فیلترینگ)

این بخش وظیفه محدود کردن دامنه جستجو و انتخاب حساب مورد نظر را دارد.

  • کادر تاریخ (از ... تا ...):
    • عنوان: از تاریخ / تا تاریخ
    • وظیفه: تعیین بازه زمانی صورت‌حساب بانکی.
    • عملکرد: فرمت استاندارد ####/##/## را می‌پذیرد. دکمه‌های تقویم کناری امکان انتخاب گرافیکی را فراهم می‌کنند.
    • نکته: اگر تاریخ‌ها را خالی بگذارید، سیستم کل گردش حساب را از روز اول تا آخر بررسی می‌کند.
  • انتخاب حساب بانکی:
    • دکمه انتخاب (...): با کلیک روی این دکمه، لیست حساب‌های تفصیلی که ماهیت بانکی دارند (کدینگ شروع شده با 21) نمایش داده می‌شود.
    • کد و نام حساب: پس از انتخاب، کد و نام حساب در کادرهای مربوطه نمایش داده می‌شود (غیرقابل ویرایش).
  • دکمه «محاسبه» (آیکون ذره‌بین/تیک):
    • وظیفه: استخراج اطلاعات از دفاتر حسابداری.
    • عملکرد: با زدن این دکمه، سیستم تمام تراکنش‌های ثبت شده در نرم‌افزار برای حساب و بازه زمانی انتخاب شده را استخراج کرده و در جدول سمت راست نمایش می‌دهد.
  • دکمه «بارگذاری فایل»:
    • وظیفه: خواندن فایل صورت‌حساب دریافتی از بانک.
    • عملکرد: پنجره انتخاب فایل باز می‌شود. شما باید فایل متنی (.txt) یا اکسل تبدیل شده به متن را که از اینترنت بانک گرفته‌اید، انتخاب کنید.
  • دکمه «شرایط بارگذاری فایل»:
    • وظیفه: تنظیم نقشه (Map) فایل بانک.
    • اهمیت: بانک‌های مختلف فرمت‌های خروجی متفاوتی دارند. این دکمه پنجره‌ای را باز می‌کند که در آن تعیین می‌کنید ستون اول فایل چیست (مثلاً تاریخ)، ستون دوم چیست (مثلاً مبلغ) و جداکننده ستون‌ها (کاما، تب یا خط فاصله) کدام است.
  • دکمه «مقایسه سیستم و بانک»:
    • وظیفه: اجرای الگوریتم تطبیق.
    • عملکرد: این دکمه مغز متفکر فرم است. پس از بارگذاری اطلاعات سیستم و فایل بانک، با زدن این دکمه، سیستم اقلام را با هم مقایسه کرده و موارد مغایر را در جدول پایین نمایش می‌دهد.
  • رادیو گروه «جهت مقایسه»:
    • سیستم نسبت به بانک: مواردی که در سیستم هست ولی در بانک نیست.
    • بانک نسبت به سیستم: مواردی که در بانک هست ولی در سیستم نیست.

ب) بخش داده‌های خام (پنل میانی - دو جدول)

در این بخش دو جدول در کنار هم قرار دارند:

  1. جدول سمت راست (سیستم):
    • این جدول داده‌های استخراج شده از نرم‌افزار حسابداری را نشان می‌دهد.
    • ستون‌ها: ردیف، نوع (چک/فیش/حواله)، تاریخ، شماره سریال، بدهکار، بستانکار، مانده.
    • کاربرد: مشاهده آنچه حسابدار ثبت کرده است.
  2. جدول سمت چپ (بانک - فایل):
    • این جدول داده‌های خوانده شده از فایل متنی بانک را نشان می‌دهد.
    • ستون‌ها: مشابه جدول سیستم.
    • کاربرد: مشاهده آنچه واقعاً در بانک اتفاق افتاده است.

ج) بخش نتایج مغایرت (پنل پایین - جدول نهایی)

این جدول نتیجه عملیات مقایسه است.

  • محتوا: این جدول فقط اقلامی را نشان می‌دهد که تطبیق پیدا نکرده‌اند (اقلام باز).
  • ستون شرح مغایرت: سیستم به صورت هوشمند دلیل مغایرت را می‌نویسد. مثال:
    • "این خط در سیستم ثبت شده و در بانک ثبت نشده است" (چک معوق).
    • "بدهکار این خط در سیستم و بانک متفاوت است" (مغایرت مبلغی).
  • امکان چاپ: دکمه‌های چاپ در پایین فرم، امکان تهیه گزارش رسمی صورت مغایرت بانکی را فراهم می‌کنند.

۴. آموزش گام‌به‌گام: یک مثال عملی کامل

💡 مغایرت‌گیری حساب بانک صادرات

سناریو: شما حسابدار شرکت هستید. امروز (۱۴۰۳/۱۰/۰۵) پرینت حساب "بانک صادرات" را برای ماه آذر دریافت کرده‌اید (فایل متنی آن را از سایت بانک گرفته‌اید). می‌خواهید مغایرت‌گیری کنید.

  1. گام ۱: آماده‌سازی
    • وارد فرم «رفع مغایرت بانکی» شوید.
    • در کادر تاریخ، بازه 1403/09/01 تا 1403/09/30 را وارد کنید.
    • دکمه ... (انتخاب حساب) را بزنید و "جاری صادرات" را انتخاب کنید.
  2. گام ۲: فراخوانی اطلاعات سیستم
    • دکمه «محاسبه» (زیر کادر تاریخ) را بزنید.
    • جدول سمت راست پر می‌شود. این‌ها تمام اسنادی هستند که شما در سیستم زده‌اید.
  3. گام ۳: فراخوانی اطلاعات بانک
    • دکمه «بارگذاری فایل» را بزنید.
    • فایل Saderat_Azar.txt را که دانلود کرده‌اید انتخاب کنید.
    • اطلاعات فایل در جدول سمت چپ ظاهر می‌شود.
  4. گام ۴: کشف مغایرت
    • رادیو گروه را روی "سیستم نسبت به بانک" قرار دهید و دکمه مقایسه را بزنید. (مشاهده چک‌های معوق)
    • رادیو گروه را روی "بانک نسبت به سیستم" قرار دهید و دکمه مقایسه را بزنید. (مشاهده واریزی‌های نامشخص یا کارمزدها)
  5. گام ۵: رفع مغایرت (عملیات اصلاحی)
    • برای اقلامی که در بانک هست ولی در سیستم نیست، سند حسابداری مربوطه را صادر کنید و دوباره محاسبه نمایید.

نکات فنی و هشدارهای مهم

توجه ویژه

  • دقت در فایل: فایل متنی بانک باید تمیز باشد (بدون سرصفحه و پاورقی اضافی). فقط ردیف‌های تراکنش باید باشند.
  • ملاک مقایسه: سیستم معمولاً بر اساس «شماره فیش/سریال» و «مبلغ» تطبیق می‌دهد. اگر شماره سریال را در سند اشتباه زده باشید، سیستم آن را مغایرت اعلام می‌کند.
  • تاریخ‌ها: مغایرت تاریخ معمولاً به عنوان مغایرت اقلام باز در نظر گرفته نمی‌شود، مگر اینکه تنظیمات خاصی اعمال کنید.

گزارش اسناد مالی

گزارش اسناد مالی

مقدمه و اهمیت استراتژیک

در هر سیستم حسابداری، توانایی بازیابی سریع و دقیق اسناد مالی ثبت شده، به اندازه ثبت آنها اهمیت دارد. فرم «گزارش اسناد مالی» ابزار قدرتمند شما برای کاوش در تاریخچه عملیات مالی (دریافت‌ها، پرداخت‌ها، هزینه‌ها و واریزی‌ها) است. این فرم نه تنها یک گزارش‌گیر ساده است، بلکه دروازه‌ای برای اصلاح، بازبینی و چاپ مجدد اسناد گذشته محسوب می‌شود.


۱. نحوه دسترسی و فراخوانی

برای باز کردن این فرم، مسیر زیر را در منوی اصلی سیستم دنبال کنید:

منوی اصلی > گزارشات مالی > گزینه «گزارش اسناد مالی».


۲. تشریح آناتومی فرم و اجزای رابط کاربری

این فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است: پنل فیلترینگ (بالا)، جدول نمایش داده‌ها (مرکز) و منوی پاپ‌آپ (کلیک راست).

الف) پنل فیلترینگ و جستجو (نوار ابزار بالا)

این بخش به شما امکان می‌دهد دامنه گزارش را محدود کنید تا دقیقاً به سند مورد نظر برسید. اگر هیچ فیلتری اعمال نکنید، سیستم تمام اسناد ثبت شده در تاریخچه را نمایش می‌دهد.

  1. فیلتر شماره سند:
    • از سند: شماره اولین سند در بازه مورد نظر را وارد کنید.
    • تا سند: شماره آخرین سند در بازه مورد نظر را وارد کنید.
    • کاربرد: اگر می‌خواهید اسناد شماره ۱۰۰ تا ۱۵۰ را ببینید.
  2. فیلتر تاریخ:
    • از تاریخ: تاریخ شروع بازه زمانی گزارش.
    • تا تاریخ: تاریخ پایان بازه زمانی گزارش.
    • ویژگی هوشمند: این فیلدها از تقویم شمسی پیشرفته استفاده می‌کنند که با کلیک روی آیکون تقویم کنار آن‌ها، می‌توانید تاریخ را به‌صورت گرافیکی انتخاب کنید.
  3. فیلتر شرح سند:
    • شرح عمومی سند: در این کادر متنی، می‌توانید بخشی از توضیحاتی که هنگام ثبت سند در قسمت "شرح سند" نوشته‌اید را تایپ کنید.
    • منطق جستجو: سیستم از عملگر مشابه استفاده می‌کند، یعنی اگر کلمه "اجاره" را تایپ کنید، تمام اسنادی که در شرح آن‌ها کلمه "اجاره" وجود دارد (مثل "اجاره دفتر"، "پیش پرداخت اجاره" و...) نمایش داده می‌شوند.
  4. فیلتر شعبه/مرکز:
    • کد شعبه: اگر سیستم شما چند شعبه‌ای است یا از مراکز هزینه استفاده می‌کنید، کد شعبه را اینجا وارد کنید.
    • دکمه ذره‌بین (جستجوی شعبه): با کلیک روی این دکمه، لیست تمام شعبه‌ها/مراکز تعریف شده باز می‌شود تا یکی را انتخاب کنید. کد انتخاب شده در فیلد کناری قرار می‌گیرد.
    • دکمه ضربدر (پاک کردن شعبه): کد شعبه انتخاب شده را پاک می‌کند تا فیلتر شعبه غیرفعال شود.

ب) دکمه‌های فرمان اصلی (گوشه بالا سمت چپ)

  1. دکمه «محاسبه F5»:
    • عملکرد: این دکمه موتور جستجو است. پس از اینکه فیلترهای بالا را تنظیم کردید، باید این دکمه را بزنید (یا کلید F5 را فشار دهید) تا سیستم به دیتابیس متصل شده، شرط‌های شما را اعمال کند و نتایج را در جدول نمایش دهد.
  2. دکمه «مراجعه ENTER»:
    • عملکرد: سند انتخاب شده در جدول را باز می‌کند.
    • رفتار سیستم: با زدن این دکمه، فرم «نمایش سند» باز می‌شود و اطلاعات کامل سند جاری (شامل تمام چک‌ها و ردیف‌های آن) نمایش داده می‌شود. در آنجا می‌توانید سند را اصلاح یا چاپ کنید.

ج) جدول نتایج

این جدول لیست اسنادی که با فیلترهای شما مطابقت داشته‌اند را نمایش می‌دهد.

  • ردیف: شماره ردیف در گزارش.
  • شماره: شماره یکتای سند مالی.
  • تاریخ: تاریخ صدور سند.
  • شرح عمومی: توضیحاتی کلی سند.
  • بدهکار: جمع کل مبالغ بدهکار سند.
  • بستانکار: جمع کل مبالغ بستانکار سند.
  • نوار مجموع (پایین جدول): در انتهای جدول، جمع کل ستون‌های بدهکار و بستانکار تمام اسناد لیست شده نمایش داده می‌شود. این برای کنترل تراز آزمایشی بازه زمانی بسیار مفید است.

د) منوی کلیک راست

روی جدول کلیک راست کنید تا گزینه‌های زیر ظاهر شوند:

  • محاسبه: معادل دکمه محاسبه (F5).
  • چاپ: هنوز فعال نشده است (غیرفعال).
  • حذف شروط: تمام فیلترهای اعمال شده (تاریخ، شماره، شرح و...) را پاک می‌کند و فرم را به حالت اولیه برمی‌گرداند.
  • مراجعه: معادل دکمه مراجعه (Enter).

۴. مثال عملی و گام‌به‌گام

💡 بررسی پرداخت حقوق بهمن ماه

سناریو: شما به عنوان مدیر مالی می‌خواهید تمام اسنادی که در بهمن ماه ۱۴۰۳ بابت "حقوق" صادر شده‌اند را بررسی کنید و جمع کل پرداختی حقوق این ماه را ببینید.

گام ۱: آماده‌سازی فیلترها

  1. فرم گزارش اسناد مالی را باز کنید.
  2. در فیلد «از تاریخ»، مقدار 1403/11/01 را وارد کنید.
  3. در فیلد «تا تاریخ»، مقدار 1403/11/30 را وارد کنید.
  4. در فیلد «شرح عمومی سند»، کلمه حقوق را تایپ کنید (تا اسنادی که در شرحشان "حقوق" دارند مثل "پرداخت حقوق"، "مساعده حقوق" و... پیدا شوند).

گام ۲: اجرا و مشاهده نتایج

  1. دکمه «محاسبه F5» را بزنید.
  2. سیستم جستجو کرده و مثلاً ۳ سند را نمایش می‌دهد:
    • سند ۱۰۰۱: پرداخت مساعده حقوق (مبلغ ۱۰,۰۰۰,۰۰۰)
    • سند ۱۰۱۵: پرداخت حقوق پایه (مبلغ ۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰)
    • سند ۱۰۲۰: تسویه عیدی و پاداش (مبلغ ۵۰,۰۰۰,۰۰۰)

گام ۳: تحلیل و بررسی

  1. به پایین جدول (نوار خاکستری رنگ) نگاه کنید. در ستون "بدهکار" عدد ۸۶۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال را می‌بینید. این جمع کل هزینه‌های حقوق ثبت شده در بهمن ماه با شرط ذکر شده است.

گام ۴: بازبینی جزئیات

  1. می‌خواهید بدانید سند ۱۰۱۵ (حقوق پایه) دقیقاً به چه کسانی پرداخت شده است.
  2. روی ردیف سند ۱۰۱۵ در جدول کلیک کنید تا آبی شود.
  3. دکمه «مراجعه» (یا Enter) را بزنید.
  4. فرم صدور سند باز می‌شود و شما تک‌تک چک‌ها یا واریزی‌های مربوط به پرسنل در آن سند را مشاهده می‌کنید.

نکات حرفه‌ای

  • مرتب‌سازی: با کلیک روی تیتر هر ستون (مثلاً تاریخ)، می‌توانید اسناد را بر اساس آن ستون صعودی یا نزولی مرتب کنید.
  • خروجی اکسل: اگر می‌خواهید این لیست را در اکسل تحلیل کنید، کافیست از قابلیت‌های عمومی گرید (معمولاً کلیک راست یا دکمه‌های استاندارد بالای فرم‌های گزارش) استفاده کنید.
  • سرعت: اگر حجم اسناد شما بسیار زیاد است (مثلاً ۱۰ سال مالی)، حتماً بازه تاریخ را محدود کنید تا گزارش سریع‌تر باز شود.

گزارش اسناد مالی

مقدمه و اهمیت استراتژیک

در هر سیستم حسابداری، توانایی بازیابی سریع و دقیق اسناد مالی ثبت شده، به اندازه ثبت آنها اهمیت دارد. فرم «گزارش اسناد مالی» ابزار قدرتمند شما برای کاوش در تاریخچه عملیات مالی (دریافت‌ها، پرداخت‌ها، هزینه‌ها و واریزی‌ها) است. این فرم نه تنها یک گزارش‌گیر ساده است، بلکه دروازه‌ای برای اصلاح، بازبینی و چاپ مجدد اسناد گذشته محسوب می‌شود.

۱. نحوه دسترسی و فراخوانی

برای باز کردن این فرم، مسیر زیر را در منوی اصلی سیستم دنبال کنید:

منوی اصلی > گزارشات مالی > گزینه «گزارش اسناد مالی».


۲. تشریح آناتومی فرم و اجزای رابط کاربری

این فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است: پنل فیلترینگ (بالا)، جدول نمایش داده‌ها (مرکز) و منوی پاپ‌آپ (کلیک راست).

الف) پنل فیلترینگ و جستجو (نوار ابزار بالا)

این بخش به شما امکان می‌دهد دامنه گزارش را محدود کنید تا دقیقاً به سند مورد نظر برسید. اگر هیچ فیلتری اعمال نکنید، سیستم تمام اسناد ثبت شده در تاریخچه را نمایش می‌دهد.

  1. فیلتر شماره سند:
    • از سند: شماره اولین سند در بازه مورد نظر را وارد کنید.
    • تا سند: شماره آخرین سند در بازه مورد نظر را وارد کنید.
    • کاربرد: اگر می‌خواهید اسناد شماره ۱۰۰ تا ۱۵۰ را ببینید.
  2. فیلتر تاریخ:
    • از تاریخ: تاریخ شروع بازه زمانی گزارش.
    • تا تاریخ: تاریخ پایان بازه زمانی گزارش.
    • ویژگی هوشمند: این فیلدها از تقویم شمسی پیشرفته استفاده می‌کنند که با کلیک روی آیکون تقویم کنار آن‌ها، می‌توانید تاریخ را به‌صورت گرافیکی انتخاب کنید.
  3. فیلتر شرح سند:
    • شرح عمومی سند: در این کادر متنی، می‌توانید بخشی از توضیحاتی که هنگام ثبت سند در قسمت "شرح سند" نوشته‌اید را تایپ کنید.
    • منطق جستجو: سیستم از عملگر مشابه استفاده می‌کند، یعنی اگر کلمه "اجاره" را تایپ کنید، تمام اسنادی که در شرح آن‌ها کلمه "اجاره" وجود دارد (مثل "اجاره دفتر"، "پیش پرداخت اجاره" و...) نمایش داده می‌شوند.
  4. فیلتر شعبه/مرکز:
    • کد شعبه: اگر سیستم شما چند شعبه‌ای است یا از مراکز هزینه استفاده می‌کنید، کد شعبه را اینجا وارد کنید.
    • دکمه ذره‌بین (جستجوی شعبه): با کلیک روی این دکمه، لیست تمام شعبه‌ها/مراکز تعریف شده باز می‌شود تا یکی را انتخاب کنید. کد انتخاب شده در فیلد کناری قرار می‌گیرد.
    • دکمه ضربدر (پاک کردن شعبه): کد شعبه انتخاب شده را پاک می‌کند تا فیلتر شعبه غیرفعال شود.

ب) دکمه‌های فرمان اصلی (گوشه بالا سمت چپ)

  1. دکمه «محاسبه F5»:
    • عملکرد: این دکمه موتور جستجو است. پس از اینکه فیلترهای بالا را تنظیم کردید، باید این دکمه را بزنید (یا کلید F5 را فشار دهید) تا سیستم به دیتابیس متصل شده، شرط‌های شما را اعمال کند و نتایج را در جدول نمایش دهد.
  2. دکمه «مراجعه ENTER»:
    • عملکرد: سند انتخاب شده در جدول را باز می‌کند.
    • رفتار سیستم: با زدن این دکمه، فرم «نمایش سند» باز می‌شود و اطلاعات کامل سند جاری (شامل تمام چک‌ها و ردیف‌های آن) نمایش داده می‌شود. در آنجا می‌توانید سند را اصلاح یا چاپ کنید.

ج) جدول نتایج

این جدول لیست اسنادی که با فیلترهای شما مطابقت داشته‌اند را نمایش می‌دهد.

  • ردیف: شماره ردیف در گزارش.
  • شماره: شماره یکتای سند مالی.
  • تاریخ: تاریخ صدور سند.
  • شرح عمومی: توضیحاتی کلی سند.
  • بدهکار: جمع کل مبالغ بدهکار سند.
  • بستانکار: جمع کل مبالغ بستانکار سند.
  • نوار مجموع (پایین جدول): در انتهای جدول، جمع کل ستون‌های بدهکار و بستانکار تمام اسناد لیست شده نمایش داده می‌شود. این برای کنترل تراز آزمایشی بازه زمانی بسیار مفید است.

د) منوی کلیک راست

روی جدول کلیک راست کنید تا گزینه‌های زیر ظاهر شوند:

  • محاسبه: معادل دکمه محاسبه (F5).
  • چاپ: هنوز فعال نشده است (غیرفعال).
  • حذف شروط: تمام فیلترهای اعمال شده (تاریخ، شماره، شرح و...) را پاک می‌کند و فرم را به حالت اولیه برمی‌گرداند.
  • مراجعه: معادل دکمه مراجعه (Enter).

۴. مثال عملی و گام‌به‌گام

💡 تحلیل حقوق بهمن ماه

سناریو: شما به عنوان مدیر مالی می‌خواهید تمام اسنادی که در بهمن ماه ۱۴۰۳ بابت "حقوق" صادر شده‌اند را بررسی کنید و جمع کل پرداختی حقوق این ماه را ببینید.

گام ۱: آماده‌سازی فیلترها

  1. فرم گزارش اسناد مالی را باز کنید.
  2. در فیلد «از تاریخ»، مقدار 1403/11/01 را وارد کنید.
  3. در فیلد «تا تاریخ»، مقدار 1403/11/30 را وارد کنید.
  4. در فیلد «شرح عمومی سند»، کلمه حقوق را تایپ کنید (تا اسنادی که در شرحشان "حقوق" دارند مثل "پرداخت حقوق"، "مساعده حقوق" و... پیدا شوند).

گام ۲: اجرا و مشاهده نتایج

  1. دکمه «محاسبه F5» را بزنید.
  2. سیستم جستجو کرده و مثلاً ۳ سند را نمایش می‌دهد:
    • سند ۱۰۰۱: پرداخت مساعده حقوق (مبلغ ۱۰,۰۰۰,۰۰۰)
    • سند ۱۰۱۵: پرداخت حقوق پایه (مبلغ ۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰)
    • سند ۱۰۲۰: تسویه عیدی و پاداش (مبلغ ۵۰,۰۰۰,۰۰۰)

گام ۳: تحلیل و بررسی

  1. به پایین جدول (نوار خاکستری رنگ) نگاه کنید. در ستون "بدهکار" عدد ۸۶۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال را می‌بینید. این جمع کل هزینه‌های حقوق ثبت شده در بهمن ماه با شرط ذکر شده است.

گام ۴: بازبینی جزئیات

  1. می‌خواهید بدانید سند ۱۰۱۵ (حقوق پایه) دقیقاً به چه کسانی پرداخت شده است.
  2. روی ردیف سند ۱۰۱۵ در جدول کلیک کنید تا آبی شود.
  3. دکمه «مراجعه» (یا Enter) را بزنید.
  4. فرم صدور سند باز می‌شود و شما تک‌تک چک‌ها یا واریزی‌های مربوط به پرسنل در آن سند را مشاهده می‌کنید.

نکات حرفه‌ای

  • مرتب‌سازی: با کلیک روی تیتر هر ستون (مثلاً تاریخ)، می‌توانید اسناد را بر اساس آن ستون صعودی یا نزولی مرتب کنید.
  • خروجی اکسل: اگر می‌خواهید این لیست را در اکسل تحلیل کنید، کافیست از قابلیت‌های عمومی گرید (معمولاً کلیک راست یا دکمه‌های استاندارد بالای فرم‌های گزارش) استفاده کنید.
  • سرعت: اگر حجم اسناد شما بسیار زیاد است (مثلاً ۱۰ سال مالی)، حتماً بازه تاریخ را محدود کنید تا گزارش سریع‌تر باز شود.

عملکرد و دریافتی های صندوق

گزارش عملکرد و دریافتی‌های صندوق

مقدمه و اهمیت فرم

در سیستم‌های فروشگاهی و بازرگانی، کنترل دقیق نقدینگی و جریان وجوه نقد در پایان روز یا دوره مالی، حیاتی‌ترین وظیفه مدیران مالی است. فرم«گزارش عملکرد و دریافتی‌های صندوق» دقیقاً برای همین منظور طراحی شده است. این فرم یک داشبورد کنترلی دوگانه است که همزمان دو دیدگاه متفاوت از وضعیت مالی را ارائه می‌دهد:

  • دیدگاه فروش: چه مقدار کالا فروخته شده، چقدر تخفیف داده شده و چقدر مرجوع شده است.
  • دیدگاه خزانه: در ازای این فروش‌ها، چه اسنادی (پول نقد، چک، کارت‌خوان و...) دریافت شده است.

نکته کلیدی

مغایرت بین این دو دیدگاه، نشان‌دهنده کسری یا اضافه صندوق یا وجود حساب‌های باز (نسیه) است.

مسیر دسترسی

برای دسترسی به این فرم، از منوی اصلی نرم‌افزار، وارد بخش «گزارشات خرید و فروش و انبار» شده و گزینه «گزارش عملکرد و دریافتی‌های صندوق» را انتخاب کنید.

منوی اصلی > گزارشات خرید و فروش و انبار > گزارش عملکرد و دریافتی‌های صندوق


تشریح اجزای فرم (رابط کاربری و پارامترها)

این فرم از چندین بخش مجزا تشکیل شده که هر کدام نقش خاصی در فیلتر کردن و نمایش اطلاعات دارند.

۱. نوار ابزار فیلترینگ (بالای فرم)

این نوار ابزار وظیفه تعیین محدوده گزارش را بر عهده دارد. تمامی محاسبات بر اساس پارامترهای این بخش انجام می‌شود.

  • کادر تاریخ از / تا:
    • کارکرد: بازه زمانی گزارش را تعیین می‌کند.
    • رفتار هوشمند: به محض باز شدن فرم، سیستم تاریخ جاری سیستم را به صورت پیش‌فرض در هر دو فیلد قرار می‌دهد (گزارش روزانه). شما می‌توانید این تاریخ‌ها را تغییر دهید.
    • دکمه‌های تقویم: در کنار هر کادر تاریخ، یک دکمه کوچک وجود دارد که با کلیک روی آن، تقویم شمسی برای انتخاب راحت‌تر باز می‌شود.
  • دکمه انتخاب فروشگاه/انبار:
    • عنوان: نام انبار یا فروشگاه انتخابی را نمایش می‌دهد.
    • کارکرد: اگر شما چندین شعبه یا انبار دارید، می‌توانید گزارش را محدود به یک شعبه خاص کنید. با کلیک روی دکمه "..." (سه نقطه)، لیست انبارها باز می‌شود.
    • دکمه حذف فیلتر (آیکون ضربدر): اگر می‌خواهید گزارش تجمیعی تمام شعب را ببینید، این دکمه را بزنید تا فیلتر انبار پاک شود (نمایش "---").
  • دکمه «محاسبه» (آیکون تیک):
    • اهمیت: حیاتی‌ترین دکمه فرم. تا زمانی که این دکمه را نزنید، هیچ اطلاعاتی نمایش داده نمی‌شود یا اطلاعات قدیمی است.
    • عملکرد داخلی: با زدن این دکمه، موتور پردازشگر SQL فعال شده و کوئری‌های سنگین برای استخراج اطلاعات از جداول (اسناد انبار) و (اسناد مالی) اجرا می‌شود.

۲. پنل عملکرد فروش

این بخش خلاصه عملیات کالا را نشان می‌دهد. اعداد این بخش مستقیماً از فاکتورهای فروش و مرجوعی استخراج می‌شوند.

  • فروش ناخالص: جمع کل مبلغ فاکتورهای فروش صادر شده در بازه زمانی (قبل از کسر تخفیف).
  • تخفیف: مجموع تخفیفات سطری و کلی داده شده در فاکتورها.
  • مرجوعی: مبلغ کل کالاهایی که مشتریان برگردانده‌اند (سند برگشت از فروش).
  • خالص فروش: حاصل کسر تخفیفات و مرجوعی‌ها از فروش ناخالص. این عدد نشان‌دهنده درآمد واقعی فروشگاه در آن بازه است.
  • تعداد فاکتور فروش: تعداد کل فاکتورهای صادر شده.
  • تعداد فاکتور مرجوعی: تعداد اسناد برگشتی.
  • تعداد کالای فروش رفته: جمع تعداد اقلام کالا در تمام فاکتورها.
  • تعداد کالای مرجوعی: جمع تعداد اقلام کالا در اسناد برگشتی.

۳. پنل عملکرد دریافتی‌ها

این بخش نشان می‌دهد که بابت فروش‌های انجام شده، چه چیزی وارد صندوق یا حساب‌های بانکی شده است. اطلاعات این بخش در یک جدول نمایش داده می‌شود.

  • ستون کد حساب: کد تفصیلی حساب دریافت کننده (مثلاً کد صندوق، کد دستگاه کارت‌خوان بانک ملی، کد صندوق‌دار).
  • ستون نام حساب: نام کامل حساب (مثلاً "صندوق مرکزی"، "کارت‌خوان ملت"، "جاری شرکاء").
  • ستون جمع دریافتی: مبلغ کل دریافت شده توسط آن حساب در بازه زمانی انتخابی.
  • نوار جمع پایین جدول:
    • جمع: مجموع کل دریافتی‌های لیست شده در جدول. این عدد نشان می‌دهد کلاً چقدر پول (نقد و غیرنقد) جمع‌آوری شده است.
    • توضیحات سند: اگر گزارش محدود به یک سند خاص باشد، توضیحات آن نمایش داده می‌شود (معمولاً خالی است).

۴. پنل کنترل نهایی

این بخش برای مقایسه و نتیجه‌گیری نهایی طراحی شده است.

  • مجموع مبالغ فاکتورهای باز (مانده):
    • فرمول: (خالص فروش) منهای (جمع کل دریافتی‌ها).
    • تفسیر: این عدد بسیار مهم است.
      • اگر صفر باشد: تمام فروش‌ها تسویه شده‌اند و حساب‌ها تراز است.
      • اگر مثبت باشد: به اندازه این مبلغ، فروش نسیه داشته‌اید (فاکتور صادر شده اما پول گرفته نشده) یا در صندوق کسری دارید.
      • اگر منفی باشد: دریافتی شما بیشتر از فروش بوده است (مثلاً پیش‌دریافت داشته‌اید یا بدهکاران قبلی تسویه کرده‌اند).
  • دکمه «چاپ»: گزارش را به صورت چاپی (یا پیش‌نمایش) ارسال می‌کند. فرمت چاپ طوری طراحی شده که مدیران بتوانند آن را امضا و بایگانی کنند.
  • دکمه «خروج»: فرم را می‌بندد.

💡 مثال عملی کامل (سناریوی واقعی)

سناریو: شما مدیر مالی فروشگاه هستید. امروز (۱۴۰۳/۱۰/۲۴) پایان شیفت کاری است و می‌خواهید عملکرد فروشگاه را بررسی کنید. صندوق‌دار ادعا می‌کند که ۵۰ میلیون تومان کارت کشیده و ۱۰ میلیون تومان پول نقد دارد. می‌خواهید صحت این ادعا را با سیستم چک کنید.

گام‌به‌گام عملیات:

  1. باز کردن فرم: از منوی "گزارشات"، گزینه "گزارش عملکرد و دریافتی‌های صندوق" را انتخاب کنید.
  2. تنظیم تاریخ: سیستم به طور خودکار تاریخ "۱۴۰۳/۱۰/۲۴" را در فیلدهای "از" و "تا" قرار داده است. آن را تغییر ندهید.
  3. انتخاب فروشگاه (اختیاری): اگر چند شعبه دارید، روی دکمه "..." کلیک کنید و "شعبه مرکزی" را انتخاب کنید. اگر تک شعبه هستید، نیازی نیست.
  4. اجرای محاسبه: روی دکمه «محاسبه» کلیک کنید. سیستم چند لحظه پردازش می‌کند.
  5. تحلیل بخش فروش (بالا): می‌بینید که:
    • فروش ناخالص: ۶۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان.
    • تخفیف: ۲,۰۰۰,۰۰۰ تومان.
    • مرجوعی: ۳,۰۰۰,۰۰۰ تومان.
    • خالص فروش: ۶۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان.
    نتیجه: طبق سیستم، باید ۶۰ میلیون تومان پول داشته باشید.
  6. تحلیل بخش دریافتی (وسط): در جدول می‌بینید:
    • ردیف ۱: بانک ملت (کارت‌خوان) -> ۴۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان.
    • ردیف ۲: صندوق ریالی -> ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان.
    • جمع دریافتی: ۵۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان.
  7. تحلیل نهایی (پایین): در پایین فرم، جلوی "مجموع مبالغ فاکتورهای باز" عدد ۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان (مثبت) نوشته شده است.
  8. نتیجه‌گیری مدیریتی:
    • فروش واقعی (خالص): ۶۰ میلیون.
    • پول گرفته شده (طبق سیستم): ۵۵ میلیون.
    • اختلاف: ۵ میلیون تومان کسری یا نسیه.
    • اقدام: باید بررسی کنید که آیا ۵ میلیون تومان نسیه داده شده (فاکتور باز) یا صندوق‌دار ۵ میلیون تومان کارت کمتر کشیده است. با کلیک روی دکمه "چاپ" و بررسی ریز فاکتورها در گزارشات دیگر، متوجه می‌شوید که یک فاکتور ۵ میلیونی برای آقای "احمدی" به صورت نسیه ثبت شده است. بنابراین حساب‌ها درست است.
  9. چاپ و بایگانی: دکمه «چاپ» را بزنید تا سند عملکرد امروز را برای بایگانی چاپ کنید.

نکات کلیدی

  • فیلتر انبار: اگر فیلتر انبار را اعمال کنید، فقط فروش‌ها و دریافتی‌های مربوط به کالاهای آن انبار خاص محاسبه می‌شود. این برای فروشگاه‌های زنجیره‌ای بسیار کاربردی است.
  • تفاوت با گزارش صندوق: این گزارش با "گردش حساب صندوق" فرق دارد. گردش صندوق تمام پول‌های ورودی/خروجی (شامل هزینه‌ها، برداشت‌ها و...) را نشان می‌دهد، اما این گزارش فقط پول‌های ناشی از فروش را نشان می‌دهد.
  • دسترسی: دسترسی به این گزارش در بخش تعریف دسترسی کنترل می‌شود. اگر این فیلد محدود شده باشد، ممکن است نتوانید گزارش را ببینید.

عملکرد صندوق داران Z

تحلیل عملکرد فروش و صندوق‌داران (گزارش Z)

۱.مقدمه و اهمیت گزارش Z

در سیستم‌های فروشگاهی و مالی پیشرفته، کنترل عملکرد صندوق‌داران و تحلیل فروش در بازه‌های زمانی مختلف (شیفت‌ها)، نقشی حیاتی در مدیریت نقدینگی و جلوگیری از مغایرت‌ها دارد. فرم «گزارش دوره‌ای تراز فروش به تفکیک شیفت‌های کاری» دقیقاً برای همین منظور طراحی شده است. این فرم نه تنها یک گزارش ساده نیست، بلکه ابزاری قدرتمند برای دادرسی (Auditing) عملیات فروش است که با تلفیق اطلاعات فروش، مرجوعی، تخفیفات و تمامی دریافتی‌ها (نقد، چک، کارت‌خوان، بن)، تصویری شفاف از عملکرد هر شیفت کاری ارائه می‌دهد.


۲.تحلیل رابط کاربری (UI) و اجزای فرم

فرم از چهار بخش اصلی تشکیل شده است:

  • نوار ابزار بالا (Header): شامل ابزارهای فیلترینگ، انتخاب محدوده و دکمه‌های عملیاتی.
  • شبکه نمایش داده‌ها (Grid مرکزی): جدول اصلی نمایش نتایج گزارش.
  • نوار خلاصه وضعیت (Footer بالا): نمایش جمع‌های کلی ستون‌ها در پایین جدول.
  • نوار ابزار پایین (Footer پایین): پنل نمایش جزئیات دریافتی‌ها و تفکیک مبالغ.

در ادامه تک‌تک اجزا با جزئیات تشریح می‌شوند.

الف) نوار ابزار بالا (فیلترینگ و عملیات)

این بخش فرماندهی گزارش را بر عهده دارد و شامل ابزارهای زیر است:

۱.پنل انتخاب فروشگاه

  • دکمه انتخاب فروشگاه (---): با کلیک روی این دکمه کوچک (سمت راست بالا)، پنجره‌ای باز می‌شود که لیست انبارها و مراکز فروش را نمایش می‌دهد. کاربر باید فروشگاه مورد نظر را انتخاب کند. پس از انتخاب، کد و نام فروشگاه در برچسب‌های آبی رنگ روبروی آن نمایش داده می‌شود.

اهمیت

این فیلتر اجباری است. اگر فروشگاه انتخاب نشود، سیستم اجازه محاسبه نمی‌دهد.

۲.پنل تاریخ

  • تاریخ از: شامل یک کادر ورودی تاریخ و یک دکمه تقویم کوچک. کاربر می‌تواند تاریخ شروع گزارش را دستی وارد کند یا از تقویم گرافیکی انتخاب نماید.

رفتار پیش‌فرض

اگر خالی رها شود، سیستم از "اولین تاریخ ممکن" (1301/01/01) استفاده می‌کند.
  • تاریخ تا: مشابه مورد قبل، برای تعیین پایان بازه زمانی گزارش.

رفتار پیش‌فرض

اگر خالی رها شود، سیستم تا "آخرین تاریخ ممکن" (1499/12/30) را در نظر می‌گیرد.

۳.پنل شیفت کاری

  • از شیفت: کادر متنی برای وارد کردن شماره شیفت شروع. اگر می‌خواهید گزارش را فقط برای یک بازه خاص از شماره شیفت‌ها (مثلاً شیفت‌های ۱ تا ۱۰) بگیرید، اینجا عدد ۱ را وارد کنید.
  • تا شیفت: کادر متنی برای وارد کردن شماره شیفت پایان.

۴.فیلتر کاربر (صندوق‌دار)

  • دکمه انتخاب کاربر (---): در سمت چپ پنل شیفت، دکمه‌ای وجود دارد. با کلیک روی آن، لیست کاربران (صندوق‌داران) باز می‌شود. اگر می‌خواهید عملکرد "فقط یک صندوق‌دار خاص" را بررسی کنید، او را انتخاب نمایید.

نتیجه

کد و نام کاربر در برچسب‌های آبی رنگ پایین دکمه نمایش داده می‌شود.

۵.گزینه‌های کنترلی

  • به انضمام پیش‌فاکتورها: اگر تیک زده شود، اسناد پیش‌فاکتور (که هنوز قطعی نشده‌اند) نیز در محاسبات فروش لحاظ می‌شوند. (معمولاً برای برآورد فروش بالقوه استفاده می‌شود).
  • به انضمام فاکتورهای امانی: اگر تیک زده شود، کالاهایی که به صورت امانی خارج شده‌اند نیز به عنوان فروش در نظر گرفته می‌شوند.

۶.دکمه‌های عملیاتی اصلی

  • دکمه «محاسبه»: موتور پردازش گزارش. با زدن این دکمه، سیستم تمامی پارامترهای بالا را خوانده، به دیتابیس متصل شده و گزارش را تولید می‌کند.
  • دکمه «جزئیات»: این دکمه شما را به عمق داده‌ها می‌برد. با انتخاب یک ردیف (یک شیفت خاص) و زدن این دکمه، پنجره‌ای جدید باز می‌شود که ریز تمام فاکتورهای آن شیفت را نمایش می‌دهد.
  • دکمه «چاپگر»: گزارش فعلی را به محیط چاپ (FastReport) ارسال می‌کند تا بتوانید نسخه کاغذی تهیه کنید.
  • دکمه «Excel»: کل جدول گزارش را با فرمت استاندارد اکسل خروجی می‌دهد. این ویژگی برای تحلیل‌های آماری در اکسل بسیار حیاتی است.

ب) شبکه نمایش داده‌ها

این جدول نتایج پردازش را نشان می‌دهد. هر سطر در این جدول نمایانگر «یک شیفت کاری در یک روز خاص» است. ستون‌ها عبارتند از:

  • ردیف: شماره ردیف.
  • تاریخ: تاریخ وقوع شیفت.
  • شیفت: شماره سریال شیفت در سیستم.
  • کاربر: نام صندوق‌داری که شیفت را مدیریت کرده است.
  • ساعت شروع: زمان دقیق باز شدن شیفت (Login).
  • ساعت پایان: زمان دقیق بسته شدن شیفت (Logout).
  • فروش: جمع کل مبلغ ناخالص فاکتورهای صادر شده.
  • تخفیف: جمع کل تخفیفات داده شده در آن شیفت.
  • مالیات ۳٪: جمع مالیات بر ارزش افزوده (توجه: عنوان ممکن است قدیمی باشد اما محاسبات بر اساس نرخ روز است).
  • مرجوعی: مبلغ کل کالاهای برگشت خورده در آن شیفت.
  • خالص فروش: فرمول: (فروش - تخفیف + مالیات - مرجوعی). این عدد درآمد واقعی آن شیفت است.
  • مبلغ نقدی: کل پول نقدی که صندوق‌دار دریافت کرده است.
  • بن: کل مبالغ دریافتی از طریق بن یا حواله.
  • کارت بانک: کل تراکنش‌های موفق کارت‌خوان (POS).
  • چک: مبلغ چک‌های دریافتی.
  • جمع دریافتی: مجموع ستون‌های نقد، بن، کارت و چک.

نکته تحلیلی

اگر "خالص فروش" با "جمع دریافتی" برابر نباشد، یعنی مقداری از فروش به صورت نسیه (بدهکار) بوده است.
  • بدهکار: مانده حساب مشتریان (نسیه) در آن شیفت.

ج) نوار ابزار پایین (پنل تجمیعی)

در پایین‌ترین قسمت فرم، یک نوار آبی رنگ وجود دارد که جمع کل تمامی ستون‌های بالا را برای کل بازه گزارش نشان می‌دهد. این بخش برای مدیران مالی که می‌خواهند "جمع فروش کل ماه" را ببینند، کاربرد دارد. شامل باکس‌های مجزا برای:

  • جمع مرجوعی
  • جمع تخفیف
  • جمع مالیات
  • جمع خالص
  • جمع نقد
  • جمع بن/حواله
  • جمع کارت‌خوان
  • جمع چک
  • جمع کل دریافتی
  • جمع کل بدهکار (نسیه)

۴.آموزش عملی: مثال‌های کاربردی

💡 مثال ۱: گزارش بستن حساب روزانه (پایان روز)

سناریو: مدیر فروشگاه می‌خواهد بداند در پایان روز جاری (مثلاً ۱۴۰۳/۱۰/۰۱)، مجموع فروش چقدر بوده و هر صندوق‌دار چقدر پول باید تحویل دهد.

  1. وارد فرم گزارش Z شوید.
  2. دکمه انتخاب فروشگاه را بزنید و فروشگاه "مرکزی" را انتخاب کنید.
  3. در فیلد "از تاریخ" و "تا تاریخ"، تاریخ امروز (۱۴۰۳/۱۰/۰۱) را وارد کنید (یا از دکمه تقویم استفاده کنید).
  4. فیلترهای دیگر (شیفت و کاربر) را خالی بگذارید تا همه را شامل شود.
  5. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  6. نتیجه: لیستی از شیفت‌های امروز می‌آید. به ستون "جمع دریافتی" نگاه کنید. این مبلغی است که باید در صندوق (یا حساب بانکی) موجود باشد. ستون "خالص فروش" هم میزان درآمد امروز را نشان می‌دهد.
💡 مثال ۲: بررسی عملکرد یک صندوق‌دار مشکوک

سناریو: مشکوک هستید که صندوق‌دار "آقای رضایی" در هفته گذشته کسری صندوق داشته است.

  1. فروشگاه را انتخاب کنید.
  2. تاریخ هفته گذشته (مثلاً از ۱۴۰۳/۰۹/۲۴ تا ۱۴۰۳/۰۹/۳۰) را تنظیم کنید.
  3. روی دکمه انتخاب کاربر (کنار فیلد شیفت) کلیک کرده و "آقای رضایی" را انتخاب کنید.
  4. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  5. نتیجه: فقط شیفت‌های این فرد نمایش داده می‌شود. با مقایسه ستون "جمع دریافتی" با "خالص فروش" و کسر کردن "بدهکار" (فروش نسیه مجاز)، می‌توانید مغایرت‌ها را پیدا کنید.
💡 مثال ۳: گزارش فروش خالص ماهانه برای اظهارنامه مالیاتی

سناریو: حسابدار می‌خواهد جمع فروش خالص و مالیات بر ارزش افزوده ماه مهر را استخراج کند.

  1. فروشگاه را انتخاب کنید.
  2. تاریخ را روی "۱۴۰۳/۰۷/۰۱" تا "۱۴۰۳/۰۷/۳۰" تنظیم کنید.
  3. تیک "به انضمام پیش‌فاکتورها" و "امانی" را بردارید (چون فقط فروش قطعی مدنظر است).
  4. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  5. به نوار ابزار پایین (Footer) بروید. عدد باکس "خالص فروش" و "مالیات" را یادداشت کنید. این‌ها اعداد نهایی برای گزارش‌دهی هستند.
💡 مثال ۴: بررسی ریز فاکتورهای یک شیفت خاص (Audit)

سناریو: در شیفت شماره ۵۵۰، یک اختلاف حساب ۱ میلیون تومانی وجود دارد. می‌خواهید ببینید دقیقاً چه فاکتورهایی صادر شده است.

  1. تاریخ یا شماره شیفت ۵۵۰ را در فیلترها وارد کنید.
  2. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  3. در جدول نتایج، ردیف مربوط به شیفت ۵۵۰ را پیدا کرده و روی آن کلیک کنید (آبی می‌شود).
  4. دکمه «جزئیات» را بزنید (یا روی ردیف دابل‌کلیک کنید).
  5. نتیجه: پنجره‌ای جدید باز می‌شود که لیست تک‌تک فاکتورهای آن شیفت را با مبلغ و نام مشتری نشان می‌دهد. حالا می‌توانید تک‌تک فاکتورها را بررسی کنید.

نکات کلیدی و میانبرهای حرفه‌ای

  • کلید میانبر دکمه محاسبه: معمولاً در این فرم‌ها کلید Enter روی فیلدهای متنی باعث فعال شدن دکمه محاسبه می‌شود.
  • سورت کردن: با کلیک روی تیتر هر ستون در جدول (مثلاً روی کلمه "فروش")، می‌توانید گزارش را بر اساس آن ستون مرتب (Sort) کنید. (مثلاً برای پیدا کردن پرفروش‌ترین شیفت).
  • فیلتر سریع (Search Bar): در پایین جدول، یک نوار جستجوی کوچک وجود دارد. اگر دنبال نام یک کاربر خاص در لیست طولانی هستید، کافیست نام او را آنجا تایپ کنید تا فیلتر شود.
  • خطای رایج: اگر دکمه محاسبه را زدید و هیچ خروجی‌ای ندیدید (جدول خالی ماند)، به احتمال ۹۹٪ یا فروشگاه را انتخاب نکرده‌اید، یا در بازه تاریخی انتخابی هیچ فروشی ثبت نشده است.

گزارش دریافتها و پرداختها

گزارش جامع اسناد دریافتنی و پرداختنی

مقدمه و اهمیت

فرم «گزارش دریافت‌ها و پرداخت‌ها» یکی از قدرتمندترین ابزارهای تحلیلی و کنترلی در سیستم مالی مهسان است. این فرم به مدیران مالی و حسابداران اجازه می‌دهد تا تمامی اسناد مالی (چک، نقد، فیش، حواله) را با فیلترهای بسیار دقیق مشاهده، ردیابی و مدیریت کنند. این فرم نه تنها یک گزارش‌گیر است، بلکه دروازه‌ای برای اصلاح و پیگیری وضعیت اسناد نیز می‌باشد.

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > گزارش دریافت‌ها و پرداخت‌ها

امکان‌پذیر است.


۱.تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

  • پنل فیلترینگ (بالای فرم): ابزارهای جستجو و محدود کردن گزارش.
  • ناحیه نمایش داده‌ها (مرکز فرم): جدول اصلی نمایش لیست اسناد.
  • پنل وضعیت و خلاصه (پایین فرم): نمایش سرجمع‌ها و توضیحات تکمیلی.

در ادامه، جزء به جزء این بخش‌ها با دقت تحلیل می‌شود.

الف) پنل فیلترینگ پیشرفته (نوار ابزار بالا)

این بخش مرکز فرماندهی گزارش است. با تغییر پارامترهای این قسمت، محتوای جدول تغییر می‌کند.

۱.انتخاب نوع سند (رادیو گروپ سمت راست بالا)

  • عنوان: نوع سند
  • گزینه‌ها:
    • کلی: تمام اسناد (دریافت و پرداخت) را نمایش می‌دهد.
    • چک: فقط چک‌ها را فیلتر می‌کند. (با انتخاب این گزینه، فیلتر "وضعیت چک" فعال می‌شود).
    • فیش: فقط فیش‌های واریزی بانکی.
    • حواله: فقط حواله‌های بین بانکی.
    • چک انتقالی: چک‌هایی که خرج شده‌اند یا دست به دست شده‌اند.
    • نقدی: دریافت و پرداخت‌های نقدی (صندوق).

رفتار سیستم: با کلیک روی هر گزینه، بلافاصله کوئری دیتابیس بازنویسی شده و لیست به‌روزرسانی می‌شود. اگر "چک" انتخاب شود، ستون‌های مربوط به شماره سریال و سررسید در جدول فعال‌تر دیده می‌شوند.

۲.انتخاب وضعیت چک (رادیو گروپ زیر نوع سند)

  • عنوان: وضعیت چک
  • وضعیت نمایش: این بخش فقط زمانی ظاهر می‌شود که در قسمت "نوع سند"، گزینه "چک" انتخاب شده باشد. در غیر این صورت مخفی است.
  • گزینه‌ها:
    • کلی: همه چک‌ها فارغ از وضعیت.
    • جاری: چک‌هایی که هنوز سررسید نشده یا نقد شده‌اند (نزد صندوق/در جریان وصول).
    • نقد شده: چک‌هایی که پاس شده‌اند.
    • برگشتی: چک‌هایی که برگشت خورده‌اند.
    • انتقالی: چک‌هایی که به شخص ثالث واگذار شده‌اند.

کاربرد: برای تهیه لیست چک‌های موجود در صندوق (جهت بررسی چکها) یا لیست چک‌های برگشتی مشتریان بدحساب بسیار حیاتی است.

۳.فیلترهای زمانی (بازه تاریخ)

این بخش شامل ۴ فیلد تاریخ است که دو به دو عمل می‌کنند:

  • بازه واگذاری (تاریخ ثبت):
    • تاریخ از: (مثلاً از اول سال).
    • تاریخ تا: (مثلاً تا امروز).
    • کاربرد: برای دیدن اسنادی که در یک بازه زمانی خاص ثبت دفتری شده‌اند (فارغ از سررسید).
  • بازه سررسید (تاریخ چک):
    • سررسید از:
    • سررسید تا:
    • کاربرد: مخصوص چک‌ها. برای دیدن چک‌هایی که تاریخ سررسیدشان در بازه مورد نظر است (مثلاً چک‌های سررسید هفته آینده برای تأمین موجودی).
    • ابزار کمکی: کنار هر فیلد تاریخ، یک دکمه کوچک با آیکون تقویم وجود دارد که تقویم شمسی را باز می‌کند.

۴.فیلترهای مبلغی

  • مبلغ: (جستجوی دقیق یک مبلغ خاص).
  • از مبلغ ... تا مبلغ: (جستجوی بازه مبلغی).
  • مثال: پیدا کردن تمام چک‌های بین ۱۰ تا ۲۰ میلیون ریال.

۵.فیلترهای حساب و طرف حساب

  • شماره حساب: جستجو در کد حساب تفصیلی.
  • نام بانک: فیلتر بر اساس نام بانک (مثلاً فقط چک‌های بانک ملی).
  • نام شعبه: فیلتر بر اساس نام شعبه.
  • شماره فیش/چک: جستجوی دقیق شماره سریال.
  • کد فروشنده: اگر سیستم به ماژول فروش متصل باشد، می‌توانید اسناد مربوط به مشتریان یک ویزیتور خاص را فیلتر کنید.
  • شرح: جستجو در متن شرح سند (مثلاً کلمه "بابت اجاره").

۶.فیلتر مرکز هزینه/درآمد (دکمه انتخاب مرکز)

  • دکمه "---": با کلیک روی این دکمه، لیست مراکز هزینه/درآمد باز می‌شود. با انتخاب یک مرکز (مثلاً "پروژه الف"), فقط اسناد مرتبط با آن پروژه نمایش داده می‌شوند.
  • دکمه ضربدر قرمز (حذف شرط): فیلتر مرکز هزینه را پاک می‌کند.

۷.دکمه «محاسبه» (اجرای گزارش)

  • عنوان: محاسبه (آیکون چرخ‌دنده یا تیک)
  • عملکرد: این دکمه موتور اصلی گزارش است. تا زمانی که این دکمه را نزنید، تغییراتی که در فیلترها (تاریخ، مبلغ و...) داده‌اید، اعمال نمی‌شوند. با زدن این دکمه، سیستم یک کوئری SQL پیچیده و پویا بر اساس تمام شروط شما می‌سازد و اجرا می‌کند.

ب) جدول نمایش داده‌ها

این جدول نتایج جستجو را نمایش می‌دهد. ویژگی‌های مهم آن:

  • ردیف: شماره ردیف.
  • تاریخ: تاریخ ثبت سند.
  • تاریخ سررسید: (مخصوص چک).
  • شماره: شماره سریال سند.
  • نوع: (چک، نقد، ...).
  • مبلغ: مبلغ سند با جداکننده هزارگان.
  • کد حساب بدهکار / بستانکار: کد تفصیلی طرفین سند.
  • نام حساب بدهکار / بستانکار: نام صاحبان حساب.
  • شرح: توضیحات ردیف سند.
  • قابلیت‌های تعاملی:
    • دبل کلیک: با دوبار کلیک روی هر ردیف، فرم اصلاح سند مربوط به آن ردیف باز می‌شود (ارجاع به سند اصلی). این ویژگی برای ردیابی و اصلاح سریع بسیار کاربردی است.
    • مرتب‌سازی: با کلیک روی عنوان هر ستون (مثلاً مبلغ)، جدول بر اساس آن ستون مرتب می‌شود.

ج) پنل وضعیت پایین (خلاصه گزارش)

  • جمع کل: مجموع مبالغ اسناد لیست شده در جدول را نشان می‌دهد. این عدد به صورت پویا با تغییر فیلترها تغییر می‌کند.
  • توضیحات سند: وقتی روی یک ردیف در جدول کلیک می‌کنید، شرح کامل آن ردیف در یک کادر بزرگ در پایین فرم نمایش داده می‌شود تا نیاز به اسکرول افقی نباشد.

۲.دکمه‌های عملیاتی ویژه

دکمه «چاپ» (گزارش‌گیری)

  • محل: پایین فرم، سمت چپ.
  • عملکرد: لیست فعلی (با همان فیلترهایی که اعمال کرده‌اید) را به موتور گزارش‌ساز (FastReport) می‌فرستد تا پیش‌نمایش چاپی آماده شود. در بالای گزارش چاپی، شروطی که انتخاب کرده‌اید (مثلاً "از تاریخ ... تا ...") درج می‌شود.

دکمه «خروجی اکسل» (Export to Excel)

  • محل: نوار ابزار بالا (معمولاً با آیکون اکسل).
  • عملکرد: محتویات جدول را دقیقاً به همان شکلی که می‌بینید، به یک فایل اکسل منتقل می‌کند. این برای تحلیل‌های بیشتر در اکسل بسیار مفید است.

۳.آموزش عملی: ۴ سناریوی کاربردی

💡 مثال ۱: لیست چک‌های سررسید هفته آینده (مدیریت نقدینگی)

هدف: مدیر مالی می‌خواهد بداند هفته آینده چه مقدار چک باید پاس کند (اسناد پرداختنی) یا چه مقدار چک وصول خواهد شد (اسناد دریافتنی).

  1. در قسمت نوع سند، گزینه "چک" را انتخاب کنید.
  2. در قسمت وضعیت چک، گزینه "جاری" را انتخاب کنید (چون چک‌های نقد شده یا برگشتی مد نظر نیستند).
  3. در فیلد سررسید از، تاریخ شنبه هفته آینده را وارد کنید.
  4. در فیلد سررسید تا، تاریخ پنج‌شنبه هفته آینده را وارد کنید.
  5. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  6. به ستون جمع کل در پایین فرم نگاه کنید. این عدد کل تعهدات یا مطالبات هفته آینده شماست.
💡 مثال ۲: پیگیری یک چک خاص (گم شدن چک)

هدف: مشتری ادعا می‌کند چکی به شماره "۵۵۴۴۳۳" داده است، اما شما سوابق آن را پیدا نمی‌کنید.

  1. دکمه «حذف شروط» (معمولاً در منوی کلیک راست یا دکمه‌ای با آیکون پاک‌کن) را بزنید تا تمام فیلترها پاک شوند.
  2. در قسمت نوع سند، گزینه "کلی" یا "چک" را انتخاب کنید.
  3. در فیلد شماره فیش/چک، عدد "۵۵۴۴۳۳" را تایپ کنید.
  4. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  5. اگر چک در سیستم باشد، نمایش داده می‌شود. با دبل کلیک روی آن، می‌توانید ببینید چه زمانی، بابت چه چیزی و توسط چه کسی ثبت شده است.
💡 مثال ۳: گزارش واریزی‌های دستگاه کارت‌خوان (مغایرت‌گیری)

هدف: می‌خواهید جمع واریزی‌های دستگاه کارت‌خوان (فیش) در روز گذشته را با صورتحساب بانک چک کنید.

  1. در قسمت نوع سند، گزینه "فیش" را انتخاب کنید (معمولاً تراکنش‌های پوز به عنوان فیش ثبت می‌شوند).
  2. در فیلد تاریخ واگذاری (از و تا)، تاریخ دیروز را وارد کنید.
  3. در فیلد شرح، کلمه "پوز" یا نام بانک مربوطه را تایپ کنید (اختیاری).
  4. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  5. جمع کل پایین فرم را با جمع تراکنش‌های دستگاه پوز مقایسه کنید.
💡 مثال ۴: گزارش چک‌های برگشتی یک مشتری خاص

هدف: می‌خواهید بدانید آقای "رضایی" تا کنون چند چک برگشتی داشته است.

  1. در قسمت نوع سند، گزینه "چک" را انتخاب کنید.
  2. در قسمت وضعیت چک، گزینه "برگشتی" را انتخاب کنید.
  3. روی دکمه "جستجوی تفصیلی" (آیکون ذره‌بین کنار فیلد نام حساب) کلیک کنید.
  4. نام "رضایی" را جستجو و انتخاب کنید.
  5. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  6. لیست تمام چک‌های برگشتی ایشان نمایش داده می‌شود. می‌توانید این لیست را چاپ کنید و برای پیگیری حقوقی استفاده نمایید.

نکات فنی و کلیدی

  • بازآوری اطلاعات (Refresh): اگر در شبکه کار می‌کنید و کاربر دیگری سندی ثبت کرد، برای دیدن آن در این گزارش باید مجدداً دکمه «محاسبه» را بزنید.
  • دقت در تاریخ‌ها: سیستم بین "تاریخ ثبت سند" و "تاریخ سررسید چک" تفاوت قائل است. در فیلتر کردن دقت کنید که کدام تاریخ مد نظر شماست.
  • رنگ‌بندی: معمولاً (بسته به تنظیمات) چک‌های برگشتی با رنگ قرمز و چک‌های نقد شده با رنگ سبز در جدول نمایش داده می‌شوند تا تشخیص چشمی آن‌ها آسان‌تر باشد.

صورتحساب تفصیلی

گزارش صورتحساب تفصیلی پیشرفته

مقدمه و اهمیت

فرم «صورتحساب تفصیلی» یکی از حیاتی‌ترین ابزارهای حسابداری در سیستم مهسان است. این فرم به شما اجازه می‌دهد تا ریز گردش حساب یک شخص، شرکت، هزینه یا درآمد را با جزئیات کامل مشاهده کنید. این گزارش ترکیبی از اسناد حسابداری (فاکتورها، سندها) و اسناد خزانه (چک‌ها، فیش‌ها) است که به صورت یکپارچه و به ترتیب تاریخ مرتب شده‌اند.

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > صورتحساب تفصیلی

امکان‌پذیر است.


۱. تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

  1. پنل انتخاب و فیلتر (بالای فرم): انتخاب حساب و بازه زمانی.
  2. جدول نمایش گردش حساب (مرکز فرم): نمایش ریز تراکنش‌ها.
  3. پنل وضعیت و سرجمع (پایین فرم): نمایش مانده نهایی و وضعیت حساب.

در ادامه، جزء به جزء این بخش‌ها با دقت تحلیل می‌شود.

الف) پنل انتخاب حساب و فیلتر (نوار ابزار بالا)

این بخش نقطه شروع کار با فرم است. تا زمانی که حسابی انتخاب نشود، گزارشی تولید نخواهد شد.

۱. انتخاب حساب تفصیلی

  • برچسب "حساب تفصیلی" (لینک): با کلیک روی این متن (که نشانگر ماوس روی آن تغییر می‌کند)، فرم جستجوی حساب باز می‌شود.
  • دکمه "انتخاب مشتری" (آیکون ذره‌بین):
    • عملکرد: با کلیک روی این دکمه، پنجره جستجوی پیشرفته حساب‌ها باز می‌شود.
    • رفتار هوشمند: پس از انتخاب حساب و تایید، نام و کد حساب در کادرهای مربوطه نمایش داده می‌شود. اگر حساب مربوط به یک مشتری یا فروشنده باشد که اطلاعات تکمیلی دارد، سیستم به‌طور خودکار تنظیمات نمایش چک‌ها را برای آن شخص فعال می‌کند.
  • نمایشگر کد و نام حساب: دو برچسب بزرگ در وسط پنل که کد حساب (مثلاً 1001) و نام حساب (مثلاً آقای رضایی) را با رنگ آبی و فونت درشت نمایش می‌دهند تا کاربر همواره بداند گزارش چه کسی را می‌بیند.

۲. فیلتر بازه زمانی (تاریخ گزارش)

  • از تاریخ: تاریخ شروع گزارش.
    • پیش‌فرض: سیستم به‌طور خودکار تاریخ 14xx/01/01 (اول سال مالی جاری) را پیشنهاد می‌دهد.
    • نکته: اگر این فیلد را خالی بگذارید یا 0000/00/00 باشد، سیستم از ابتدای تأسیس شرکت گزارش می‌گیرد.
  • تا تاریخ: تاریخ پایان گزارش.
    • پیش‌فرض: تاریخ روز جاری سیستم.
  • ابزار تقویم: در کنار هر فیلد تاریخ، دکمه‌ای کوچک وجود دارد که تقویم شمسی را باز می‌کند.

۳. تنظیمات پیشرفته (چک‌باکس‌ها)

این گزینه‌ها رفتار موتور پردازشگر گزارش را تغییر می‌دهند:

  1. محاسبه زیرشاخه‌ها: اگر حساب انتخابی شما یک "سرفصل کل" یا "معین" باشد که خود دارای زیرمجموعه است، با تیک زدن این گزینه، سیستم تمام تراکنش‌های زیرمجموعه‌ها را نیز جمع کرده و در گزارش می‌آورد.
  2. عدم محاسبه مانده از قبل:
    • حالت عادی (بدون تیک): سیستم گردش حساب را از روز اول تا "تاریخ شروع" محاسبه کرده و تحت عنوان ردیف "مانده از قبل" در سطر اول نمایش می‌دهد.
    • حالت فعال (تیک زده): مانده از قبل صفر در نظر گرفته می‌شود و گزارش فقط گردش بازه انتخابی را نشان می‌دهد (مناسب برای صورتحساب‌های دوره‌ای خاص).
  3. عدم محاسبه چک‌های جاری: اگر تیک بخورد، چک‌هایی که هنوز سررسید نشده‌اند (در جریان وصول) در محاسبات مانده حساب لحاظ نمی‌شوند. این برای دیدن "مانده قطعی قابل برداشت" مفید است.
  4. عدم محاسبه چک‌های انتقالی: چک‌های خرج شده را نادیده می‌گیرد.
  5. حذف فاکتورهای امانی: اگر فاکتورهایی دارید که کالا امانی نزد مشتری است و هنوز فروش قطعی نشده، با این گزینه آن‌ها را از صورتحساب حذف می‌کنید.

۴. فیلتر مرکز هزینه/انبار (اختیاری)

  • دکمه "انتخاب مرکز": اگر می‌خواهید صورتحساب آقای رضایی را فقط در پروژه "ساختمان الف" ببینید، از این دکمه استفاده کنید.
  • نمایشگر مرکز: نام مرکز انتخاب شده را نشان می‌دهد.
  • دکمه ضربدر (پاک کردن): فیلتر مرکز را حذف می‌کند تا گزارش کلی شود.

۵. دکمه‌های عملیاتی اصلی

  • دکمه «محاسبه»:
    • این دکمه موتور قدرتمند گزارش‌ساز را روشن می‌کند. سیستم با اجرای یک پروسه پیچیده (Stored Procedure و کدهای تخصصی)، تمام اسناد انبار، اسناد حسابداری، چک‌های دریافتی/پرداختی و نقد و بانک را شخم می‌زند، آن‌ها را بر اساس تاریخ مرتب می‌کند، مانده در هر خط را محاسبه می‌نماید و نتیجه را در جدول نمایش می‌دهد.
    • نکته: تا این دکمه را نزنید، تغییرات تاریخ یا حساب اعمال نمی‌شوند.
  • دکمه «چاپ» (آیکون پرینتر):
    • گزارش تولید شده را به فرمت قابل چاپ (FastReport) می‌فرستد. در این چاپ، سربرگ‌ها، ستون‌های بدهکار/بستانکار و مانده خط‌به‌خط با فرمت رسمی حسابداری تنظیم شده‌اند.

ب) جدول نمایش گردش (Grid مرکزی)

این جدول قلب گزارش است و ستون‌های آن عبارتند از:

  1. ردیف: شماره ردیف.
  2. تاریخ: تاریخ وقوع عملیات.
  3. شرح: توضیحات کامل عملیات (مثلاً "فاکتور فروش شماره 100" یا "چک شماره 55 صادره بابت...").
  4. بدهکار: مبلغی که به بدهی حساب اضافه شده.
  5. بستانکار: مبلغی که از بدهی حساب کم شده (یا طلبکاری ایجاد کرده).
  6. مانده: مانده حساب در آن لحظه (تجمعی).
  7. تشخیص: وضعیت مانده (بد: بدهکار، بس: بستانکار، --: بی حساب).
  8. طرف حساب: نام حسابی که در طرف مقابل سند قرار دارد (مثلاً اگر این ردیف "دریافت وجه" است، طرف حساب "صندوق" خواهد بود).

قابلیت تعاملی

با دبل کلیک روی هر ردیف، سیستم هوشمندانه تشخیص می‌دهد که این ردیف مربوط به چه نوع سندی است (فاکتور، سند حسابداری، چک) و فرم مربوط به همان سند را برای نمایش جزئیات یا اصلاح باز می‌کند.

ج) پنل خلاصه وضعیت (پایین فرم)

در این بخش، سه عدد کلیدی به صورت درشت و رنگی نمایش داده می‌شوند که حاصل جمع کل گزارش هستند:

  1. مجموع چک‌های در جریان وصول صادره: مبلغ چک‌هایی که ما داده‌ایم اما هنوز از حسابمان کم نشده است.
  2. مجموع چک‌های در جریان وصول وارده: مبلغ چک‌هایی که مشتری داده اما هنوز نقد نشده‌اند.
  3. مانده نهایی: مانده دفتری حساب (بدون لحاظ کردن چک‌های پاس نشده).
  4. مانده با احتساب چک‌ها: (در برخی نسخه‌ها) مانده واقعی با فرض پاس شدن چک‌ها.

۲. آموزش عملی: ۴ سناریوی کاربردی

💡 مثال ۱: بررسی حساب مشتری و چاپ صورتحساب برای تسویه

هدف: آقای "محمدی" برای تسویه حساب آمده است. می‌خواهید بدانید چقدر بدهکار است و یک پرینت به او بدهید.

  1. روی دکمه "انتخاب مشتری" (ذره‌بین) کلیک کنید.
  2. نام "محمدی" را جستجو و انتخاب کنید.
  3. تاریخ‌ها را بررسی کنید (معمولاً از اول سال تا امروز).
  4. تیک "عدم محاسبه چک‌های جاری" را بردارید (تا چک‌هایی که قبلاً داده و هنوز پاس نشده را هم ببینید).
  5. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  6. به عدد مانده نهایی در پایین فرم نگاه کنید. اگر جلوی آن نوشته "بد"، یعنی باید این مبلغ را پرداخت کند.
  7. دکمه «چاپ» را بزنید و برگه را به مشتری بدهید.
💡 مثال ۲: پیدا کردن یک فاکتور خاص در حساب تامین‌کننده

هدف: شرکت "تامین قطعه" مدعی است فاکتور شماره ۵۵۵ را ثبت نکرده‌اید.

  1. حساب "شرکت تامین قطعه" را انتخاب کنید.
  2. تاریخ شروع را روی تاریخ تقریبی خرید (مثلاً دو ماه پیش) بگذارید.
  3. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  4. در ستون شرح جدول، با چشم به دنبال "فاکتور خرید شماره 555" بگردید (یا از قابلیت فیلتر گرید استفاده کنید).
  5. اگر پیدا شد، روی آن دبل کلیک کنید تا فاکتور اصلی باز شود و اقلام آن را چک کنید.
💡 مثال ۳: بررسی مغایرت بانک

هدف: مانده حساب "بانک ملت" در سیستم با پرینت بانک نمی‌خواند.

  1. حساب "بانک ملت جاری" را انتخاب کنید.
  2. بازه تاریخی را مطابق با پرینت بانک (مثلاً یک ماهه) تنظیم کنید.
  3. تیک "عدم محاسبه مانده از قبل" را بزنید (تا فقط گردش ماه جاری را ببینید و با گردش پرینت مقایسه کنید).
  4. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  5. اکنون سطر به سطر مبالغ واریز و برداشت را با پرینت بانک چک کنید.
  6. هر جا مغایرتی دیدید، روی ردیف دبل کلیک کنید تا سند اصلاح شود.
💡 مثال ۴: گزارش سود و زیان یک پروژه خاص

هدف: می‌خواهید بدانید برای پروژه "ساختمان B" مجموعاً چقدر هزینه کرده‌اید.

  1. حساب کل "هزینه‌ها" (یا یک هزینه خاص مثل مصالح) را انتخاب کنید.
  2. روی دکمه "انتخاب مرکز" کلیک کنید و پروژه "ساختمان B" را انتخاب نمایید.
  3. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  4. سیستم فقط هزینه‌هایی را لیست می‌کند که به این پروژه منتسب شده‌اند.
  5. جمع ستون "بدهکار" نشان‌دهنده کل هزینه انجام شده برای این پروژه است.

نکات کلیدی و فنی

  • سرعت پردازش: برای حساب‌های پرگردش (مثل صندوق اصلی)، محاسبه ممکن است چند ثانیه طول بکشد. نوار پیشرفت وضعیت را نشان می‌دهد.
  • رنگ‌بندی: معمولاً (بسته به تنظیمات) ردیف‌های بدهکار و بستانکار با رنگ‌های پس‌زمینه متفاوت نمایش داده می‌شوند تا خوانایی بالا رود.
  • خروجی اکسل: در کنار دکمه چاپ، دکمه‌ای برای ارسال همین جدول به اکسل وجود دارد که برای تحلیل‌های بیشتر بسیار مفید است.

گزارش صورتحساب تفصیلی پیشرفته

مقدمه و اهمیت

فرم «صورتحساب تفصیلی» یکی از حیاتی‌ترین ابزارهای حسابداری در سیستم مهسان است. این فرم به شما اجازه می‌دهد تا ریز گردش حساب یک شخص، شرکت، هزینه یا درآمد را با جزئیات کامل مشاهده کنید. این گزارش ترکیبی از اسناد حسابداری (فاکتورها، سندها) و اسناد خزانه (چک‌ها، فیش‌ها) است که به صورت یکپارچه و به ترتیب تاریخ مرتب شده‌اند.

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > صورتحساب تفصیلی

امکان‌پذیر است.


۱. تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

  1. پنل انتخاب و فیلتر (بالای فرم): انتخاب حساب و بازه زمانی.
  2. جدول نمایش گردش حساب (مرکز فرم): نمایش ریز تراکنش‌ها.
  3. پنل وضعیت و سرجمع (پایین فرم): نمایش مانده نهایی و وضعیت حساب.

در ادامه، جزء به جزء این بخش‌ها با دقت تحلیل می‌شود.

الف) پنل انتخاب حساب و فیلتر (نوار ابزار بالا)

این بخش نقطه شروع کار با فرم است. تا زمانی که حسابی انتخاب نشود، گزارشی تولید نخواهد شد.

۱. انتخاب حساب تفصیلی

  • برچسب "حساب تفصیلی" (لینک): با کلیک روی این متن (که نشانگر ماوس روی آن تغییر می‌کند)، فرم جستجوی حساب باز می‌شود.
  • دکمه "انتخاب مشتری" (آیکون ذره‌بین):
    • عملکرد: با کلیک روی این دکمه، پنجره جستجوی پیشرفته حساب‌ها باز می‌شود.
    • رفتار هوشمند: پس از انتخاب حساب و تایید، نام و کد حساب در کادرهای مربوطه نمایش داده می‌شود. اگر حساب مربوط به یک مشتری یا فروشنده باشد که اطلاعات تکمیلی دارد، سیستم به‌طور خودکار تنظیمات نمایش چک‌ها را برای آن شخص فعال می‌کند.
  • نمایشگر کد و نام حساب: دو برچسب بزرگ در وسط پنل که کد حساب (مثلاً 1001) و نام حساب (مثلاً آقای رضایی) را با رنگ آبی و فونت درشت نمایش می‌دهند تا کاربر همواره بداند گزارش چه کسی را می‌بیند.

۲. فیلتر بازه زمانی (تاریخ گزارش)

  • از تاریخ: تاریخ شروع گزارش.
    • پیش‌فرض: سیستم به‌طور خودکار تاریخ 14xx/01/01 (اول سال مالی جاری) را پیشنهاد می‌دهد.
    • نکته: اگر این فیلد را خالی بگذارید یا 0000/00/00 باشد، سیستم از ابتدای تأسیس شرکت گزارش می‌گیرد.
  • تا تاریخ: تاریخ پایان گزارش.
    • پیش‌فرض: تاریخ روز جاری سیستم.
  • ابزار تقویم: در کنار هر فیلد تاریخ، دکمه‌ای کوچک وجود دارد که تقویم شمسی را باز می‌کند.

۳. تنظیمات پیشرفته (چک‌باکس‌ها)

این گزینه‌ها رفتار موتور پردازشگر گزارش را تغییر می‌دهند:

  1. محاسبه زیرشاخه‌ها: اگر حساب انتخابی شما یک "سرفصل کل" یا "معین" باشد که خود دارای زیرمجموعه است، با تیک زدن این گزینه، سیستم تمام تراکنش‌های زیرمجموعه‌ها را نیز جمع کرده و در گزارش می‌آورد.
  2. عدم محاسبه مانده از قبل:
    • حالت عادی (بدون تیک): سیستم گردش حساب را از روز اول تا "تاریخ شروع" محاسبه کرده و تحت عنوان ردیف "مانده از قبل" در سطر اول نمایش می‌دهد.
    • حالت فعال (تیک زده): مانده از قبل صفر در نظر گرفته می‌شود و گزارش فقط گردش بازه انتخابی را نشان می‌دهد (مناسب برای صورتحساب‌های دوره‌ای خاص).
  3. عدم محاسبه چک‌های جاری: اگر تیک بخورد، چک‌هایی که هنوز سررسید نشده‌اند (در جریان وصول) در محاسبات مانده حساب لحاظ نمی‌شوند. این برای دیدن "مانده قطعی قابل برداشت" مفید است.
  4. عدم محاسبه چک‌های انتقالی: چک‌های خرج شده را نادیده می‌گیرد.
  5. حذف فاکتورهای امانی: اگر فاکتورهایی دارید که کالا امانی نزد مشتری است و هنوز فروش قطعی نشده، با این گزینه آن‌ها را از صورتحساب حذف می‌کنید.

۴. فیلتر مرکز هزینه/انبار (اختیاری)

  • دکمه "انتخاب مرکز": اگر می‌خواهید صورتحساب آقای رضایی را فقط در پروژه "ساختمان الف" ببینید، از این دکمه استفاده کنید.
  • نمایشگر مرکز: نام مرکز انتخاب شده را نشان می‌دهد.
  • دکمه ضربدر (پاک کردن): فیلتر مرکز را حذف می‌کند تا گزارش کلی شود.

۵. دکمه‌های عملیاتی اصلی

  • دکمه «محاسبه»:
    • این دکمه موتور قدرتمند گزارش‌ساز را روشن می‌کند. سیستم با اجرای یک پروسه پیچیده (Stored Procedure و کدهای تخصصی)، تمام اسناد انبار، اسناد حسابداری، چک‌های دریافتی/پرداختی و نقد و بانک را شخم می‌زند، آن‌ها را بر اساس تاریخ مرتب می‌کند، مانده در هر خط را محاسبه می‌نماید و نتیجه را در جدول نمایش می‌دهد.
    • نکته: تا این دکمه را نزنید، تغییرات تاریخ یا حساب اعمال نمی‌شوند.
  • دکمه «چاپ» (آیکون پرینتر):
    • گزارش تولید شده را به فرمت قابل چاپ (FastReport) می‌فرستد. در این چاپ، سربرگ‌ها، ستون‌های بدهکار/بستانکار و مانده خط‌به‌خط با فرمت رسمی حسابداری تنظیم شده‌اند.

ب) جدول نمایش گردش (Grid مرکزی)

این جدول قلب گزارش است و ستون‌های آن عبارتند از:

  1. ردیف: شماره ردیف.
  2. تاریخ: تاریخ وقوع عملیات.
  3. شرح: توضیحات کامل عملیات (مثلاً "فاکتور فروش شماره 100" یا "چک شماره 55 صادره بابت...").
  4. بدهکار: مبلغی که به بدهی حساب اضافه شده.
  5. بستانکار: مبلغی که از بدهی حساب کم شده (یا طلبکاری ایجاد کرده).
  6. مانده: مانده حساب در آن لحظه (تجمعی).
  7. تشخیص: وضعیت مانده (بد: بدهکار، بس: بستانکار، --: بی حساب).
  8. طرف حساب: نام حسابی که در طرف مقابل سند قرار دارد (مثلاً اگر این ردیف "دریافت وجه" است، طرف حساب "صندوق" خواهد بود).

قابلیت تعاملی

با دبل کلیک روی هر ردیف، سیستم هوشمندانه تشخیص می‌دهد که این ردیف مربوط به چه نوع سندی است (فاکتور، سند حسابداری، چک) و فرم مربوط به همان سند را برای نمایش جزئیات یا اصلاح باز می‌کند.

ج) پنل خلاصه وضعیت (پایین فرم)

در این بخش، سه عدد کلیدی به صورت درشت و رنگی نمایش داده می‌شوند که حاصل جمع کل گزارش هستند:

  1. مجموع چک‌های در جریان وصول صادره: مبلغ چک‌هایی که ما داده‌ایم اما هنوز از حسابمان کم نشده است.
  2. مجموع چک‌های در جریان وصول وارده: مبلغ چک‌هایی که مشتری داده اما هنوز نقد نشده‌اند.
  3. مانده نهایی: مانده دفتری حساب (بدون لحاظ کردن چک‌های پاس نشده).
  4. مانده با احتساب چک‌ها: (در برخی نسخه‌ها) مانده واقعی با فرض پاس شدن چک‌ها.

۲. آموزش عملی: ۴ سناریوی کاربردی

💡 مثال ۱: بررسی حساب مشتری و چاپ صورتحساب برای تسویه

هدف: آقای "محمدی" برای تسویه حساب آمده است. می‌خواهید بدانید چقدر بدهکار است و یک پرینت به او بدهید.

  1. روی دکمه "انتخاب مشتری" (ذره‌بین) کلیک کنید.
  2. نام "محمدی" را جستجو و انتخاب کنید.
  3. تاریخ‌ها را بررسی کنید (معمولاً از اول سال تا امروز).
  4. تیک "عدم محاسبه چک‌های جاری" را بردارید (تا چک‌هایی که قبلاً داده و هنوز پاس نشده را هم ببینید).
  5. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  6. به عدد مانده نهایی در پایین فرم نگاه کنید. اگر جلوی آن نوشته "بد"، یعنی باید این مبلغ را پرداخت کند.
  7. دکمه «چاپ» را بزنید و برگه را به مشتری بدهید.
💡 مثال ۲: پیدا کردن یک فاکتور خاص در حساب تامین‌کننده

هدف: شرکت "تامین قطعه" مدعی است فاکتور شماره ۵۵۵ را ثبت نکرده‌اید.

  1. حساب "شرکت تامین قطعه" را انتخاب کنید.
  2. تاریخ شروع را روی تاریخ تقریبی خرید (مثلاً دو ماه پیش) بگذارید.
  3. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  4. در ستون شرح جدول، با چشم به دنبال "فاکتور خرید شماره 555" بگردید (یا از قابلیت فیلتر گرید استفاده کنید).
  5. اگر پیدا شد، روی آن دبل کلیک کنید تا فاکتور اصلی باز شود و اقلام آن را چک کنید.
💡 مثال ۳: بررسی مغایرت بانک

هدف: مانده حساب "بانک ملت" در سیستم با پرینت بانک نمی‌خواند.

  1. حساب "بانک ملت جاری" را انتخاب کنید.
  2. بازه تاریخی را مطابق با پرینت بانک (مثلاً یک ماهه) تنظیم کنید.
  3. تیک "عدم محاسبه مانده از قبل" را بزنید (تا فقط گردش ماه جاری را ببینید و با گردش پرینت مقایسه کنید).
  4. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  5. اکنون سطر به سطر مبالغ واریز و برداشت را با پرینت بانک چک کنید.
  6. هر جا مغایرتی دیدید، روی ردیف دبل کلیک کنید تا سند اصلاح شود.
💡 مثال ۴: گزارش سود و زیان یک پروژه خاص

هدف: می‌خواهید بدانید برای پروژه "ساختمان B" مجموعاً چقدر هزینه کرده‌اید.

  1. حساب کل "هزینه‌ها" (یا یک هزینه خاص مثل مصالح) را انتخاب کنید.
  2. روی دکمه "انتخاب مرکز" کلیک کنید و پروژه "ساختمان B" را انتخاب نمایید.
  3. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  4. سیستم فقط هزینه‌هایی را لیست می‌کند که به این پروژه منتسب شده‌اند.
  5. جمع ستون "بدهکار" نشان‌دهنده کل هزینه انجام شده برای این پروژه است.

نکات کلیدی و فنی

  • سرعت پردازش: برای حساب‌های پرگردش (مثل صندوق اصلی)، محاسبه ممکن است چند ثانیه طول بکشد. نوار پیشرفت وضعیت را نشان می‌دهد.
  • رنگ‌بندی: معمولاً (بسته به تنظیمات) ردیف‌های بدهکار و بستانکار با رنگ‌های پس‌زمینه متفاوت نمایش داده می‌شوند تا خوانایی بالا رود.
  • خروجی اکسل: در کنار دکمه چاپ، دکمه‌ای برای ارسال همین جدول به اکسل وجود دارد که برای تحلیل‌های بیشتر بسیار مفید است.

گزارش مانده حساب تفصیلی ها

گزارش تحلیل مانده حساب‌های تفصیلی

مقدمه و اهمیت

فرم «گزارش مانده حساب تفصیلی‌ها» یکی از استراتژیک‌ترین ابزارهای مدیریتی در سیستم مالی مهسان است. برخلاف "صورتحساب تفصیلی" که ریز گردش یک حساب را نشان می‌دهد، این گزارش وضعیت کلی تمام حساب‌ها را در یک نگاه به تصویر می‌کشد. این ابزار به مدیران مالی کمک می‌کند تا بفهمند: "چه کسانی بدهکارند؟"، "چه کسانی بستانکارند؟"، "چقدر چک در راه داریم؟" و "مانده واقعی حساب‌ها با احتساب چک‌ها چقدر است؟".

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > گزارش مانده حساب تفصیلی‌ها

امکان‌پذیر است.


۱. تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

فرم از چهار بخش اصلی تشکیل شده است:

  1. پنل فیلترینگ و تنظیمات (بالای فرم): ابزارهای محدود کردن گزارش.
  2. جدول اصلی مانده‌ها (مرکز فرم): نمایش لیست حساب‌ها و مانده‌هایشان.
  3. جدول جزئیات چک/فاکتور (پایین فرم): نمایش ریز فاکتورهای باز یا چک‌های در جریان برای حساب انتخاب شده.
  4. پنل سرجمع‌ها (پایین‌ترین بخش): نمایش مجموع کل بدهکار و بستانکار لیست.

در ادامه، جزء به جزء این بخش‌ها با دقت تحلیل می‌شود.

الف) پنل فیلترینگ پیشرفته (نوار ابزار بالا)

این بخش قلب تپنده گزارش است. تنظیمات این بخش تعیین می‌کند که کدام حساب‌ها در لیست نمایش داده شوند.

۱. فیلترهای حساب و طرف حساب

  • کد سرگروه تفصیلی‌ها: اگر می‌خواهید فقط زیرمجموعه‌های یک سرفصل خاص (مثلاً فقط "مشتریان تهران" یا "هزینه‌های اداری") را ببینید، کد سرگروه را اینجا وارد کنید.
    • دکمه "..." (انتخاب سرگروه): با کلیک روی این دکمه، لیست درختی کدینگ باز می‌شود تا سرگروه را انتخاب کنید.
  • کد فروشنده: (مخصوص شرکت‌های پخش) با انتخاب یک ویزیتور یا فروشنده، سیستم فقط مشتریانی را لیست می‌کند که مربوط به آن فروشنده هستند.
    • دکمه ذره‌بین: جستجوی فروشندگان.
  • نوع حساب (رادیو باتن‌ها):
    • اشخاص: فقط حساب‌های حقیقی/حقوقی (مشتریان، پرسنل، سهامداران). با انتخاب این گزینه، فیلترهای تکمیلی "گروه مبادله"، "درجه اعتبار" و "کد شهر" فعال می‌شوند.
    • کلیه تفصیلی‌ها: تمام حساب‌های تفصیلی سیستم (شامل هزینه‌ها، درآمدها، بانک‌ها و...).

۲. فیلترهای وضعیت مانده (رادیو باتن‌های سمت راست)

  • بدهکار: فقط حساب‌هایی که مانده بدهکار دارند را نشان می‌دهد (لیست بدهکاران).
  • بستانکار: فقط حساب‌هایی که مانده بستانکار دارند (لیست بستانکاران).
  • تسویه: حساب‌هایی که مانده آن‌ها صفر شده است (حساب‌های بسته شده).
  • کلیه حساب‌ها: همه حساب‌ها فارغ از مانده (پیش‌فرض).

۳. فیلترهای زمانی و مبلغی

  • از تاریخ ... تا تاریخ ...: (فیلتر فاکتورها). اگر تاریخی وارد کنید، سیستم مانده را بر اساس اسناد ثبت شده در این بازه محاسبه می‌کند.
  • مانده تا تاریخ: (بسیار مهم). اگر تاریخی وارد کنید، سیستم مانده حساب را تا پایان آن روز محاسبه می‌کند (انگار در ماشین زمان به عقب برگشته‌اید).
  • از مانده ... تا مانده ...: می‌توانید لیست را محدود کنید به حساب‌هایی که بدهی/طلب آن‌ها در یک رنج خاص است (مثلاً بدهکاران بالای ۱۰ میلیون تومان).

۴. فیلترهای مرکز هزینه

  • مرکز: اگر می‌خواهید مانده حساب‌ها را فقط در ارتباط با یک مرکز هزینه یا پروژه خاص ببینید، کد مرکز را انتخاب کنید.
    • دکمه "---": انتخاب مرکز هزینه/پروژه.

۵. تنظیمات خاص (چک‌باکس‌ها)

  • حذف مشتریان بدون فاکتور باز: (مخصوص حالت "اشخاص"). مشتریانی که بدهکارند اما بدهی‌شان ناشی از فاکتور نیست (مثلاً وام گرفته‌اند) را حذف می‌کند.
  • حذف فاکتورهای امانی: اسناد امانی را در محاسبات دخالت نمی‌دهد.

۶. دکمه «محاسبه» (اجرای گزارش)

  • عنوان: محاسبه (یا کلید میانبر Ctrl+M)
  • عملکرد: با زدن این دکمه، سیستم موتور پردازشگر خود را فعال می‌کند. تمام اسناد، چک‌ها و فاکتورها بازخوانی شده، مانده هر تفصیلی محاسبه می‌شود و بر اساس فیلترهای شما در جدول نمایش داده می‌شود.

نکته فنی

این پردازش ممکن است بسته به حجم داده‌ها چند ثانیه طول بکشد.

ب) جدول اصلی مانده‌ها (Grid مرکزی)

این جدول نتایج پردازش را نمایش می‌دهد. ستون‌های مهم آن عبارتند از:

  • کد تفصیلی: کد یونیک حساب.
  • نام تفصیلی: نام شخص یا حساب.
  • بدهکار: مجموع گردش بدهکار حساب.
  • بستانکار: مجموع گردش بستانکار حساب.
  • مانده: اختلاف بدهکار و بستانکار.
  • بد/بس: تشخیص ماهیت مانده (بدهکار یا بستانکار).
  • ویریتو: نام ویزیتور مرتبط (در صورت وجود).
  • اعتبار بدهی: سقف اعتبار تعیین شده برای مشتری (برای مقایسه با مانده فعلی).

قابلیت‌های تعاملی:

  • دبل کلیک: با دوبار کلیک روی هر سطر، فرم «صورتحساب تفصیلی» برای همان حساب باز می‌شود تا ریز گردش آن را ببینید.
  • کلیک تکی: با کلیک روی هر سطر، جدول پایین فرم (جزئیات) به‌روزرسانی می‌شود.

ج) جدول جزئیات پایین (هوشمند)

این بخش بسته به دکمه‌ای که در نوار ابزار میانی می‌زنید، اطلاعات متفاوتی را نشان می‌دهد:

  1. حالت "چک در جریان": (پیش‌فرض). لیست تمام چک‌هایی که این شخص داده و هنوز پاس نشده‌اند (اسناد در جریان وصول) را نشان می‌دهد.
  2. حالت "اسناد باز": (با زدن دکمه مربوطه). لیست فاکتورهایی که هنوز مبلغ آن‌ها توسط این مشتری تسویه نشده است را نمایش می‌دهد (Ageing Report).

د) دکمه‌های عملیاتی و چاپ

  • دکمه «چاپگر»: تهیه پرینت از لیست اصلی (جدول بالا).
  • دکمه «صورتحساب»: (همان دبل کلیک) باز کردن ریز گردش حساب انتخاب شده.
  • دکمه «محاسبه فاکتورهای باز»: فعال‌سازی آنالیز فاکتورهای تسویه نشده در جدول پایین.
  • دکمه «خروجی اکسل»: ارسال لیست به اکسل.
  • دکمه‌های چاپ تکمیلی: چاپ لیست چک‌های در جریان یا فاکتورهای باز برای مشتری انتخاب شده.

۲. آموزش عملی: ۵ سناریوی کاربردی

💡 مثال ۱: تهیه لیست بدهکاران کلان جهت پیگیری

هدف: مدیر فروش لیست تمام مشتریانی که بیشتر از ۵۰ میلیون تومان بدهکارند را می‌خواهد.

  1. در پنل بالا، گزینه "اشخاص" را انتخاب کنید.
  2. رادیو باتن وضعیت را روی "بدهکار" قرار دهید.
  3. در فیلد "از مانده"، عدد ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ (۵۰ میلیون تومان) را وارد کنید.
  4. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  5. سیستم لیست تمام بدهکاران بالای ۵۰ میلیون را نمایش می‌دهد.
  6. روی دکمه "چاپگر" کلیک کنید تا لیست را پرینت بگیرید.
💡 مثال ۲: بررسی وضعیت چک‌های در راه یک مشتری

هدف: می‌خواهیم بدانیم آقای "جلالی" چقدر چک پاس نشده نزد ما دارد تا اعتبارش را چک کنیم.

  1. دکمه "انتخاب سرگروه" را بزنید و سرفصل "مشتریان" را انتخاب کنید (اختیاری، برای سرعت بیشتر).
  2. در فیلد کد یا نام، "جلالی" را پیدا کنید (یا لیست کل را محاسبه کنید و روی نام او کلیک کنید).
  3. در نوار ابزار میانی، دکمه "چک در جریان" را بزنید (اگر فعال نیست).
  4. در جدول پایین، لیست چک‌های ایشان نمایش داده می‌شود.
  5. ستون "جمع چک‌های در جریان" را با "مانده حساب" (در جدول بالا) مقایسه کنید تا خالص بدهی بدون چک مشخص شود.
💡 مثال ۳: گزارش‌گیری از فاکتورهای باز (تسویه نشده)

هدف: می‌خواهیم بدانیم شرکت "البرز" کدام فاکتورها را هنوز پرداخت نکرده است (نه فقط مانده کلی).

  1. شرکت "البرز" را در لیست پیدا کرده و انتخاب کنید.
  2. روی دکمه «محاسبه فاکتورهای باز» کلیک کنید.
  3. جدول پایین تغییر می‌کند و لیست فاکتورهایی که مبلغ آن‌ها هنوز باز است را نشان می‌دهد.
  4. با استفاده از دکمه "چاپ تکی" (در نوار میانی)، گزارش فاکتورهای باز این مشتری را چاپ کنید و برایش بفرستید.
💡 مثال ۴: تراز آزمایشی تفصیلی (کنترل حسابداری)

هدف: حسابدار می‌خواهد جمع کل مانده حساب‌های تفصیلی را با مانده حساب معین در دفتر کل چک کند.

  1. گزینه "کلیه تفصیلی‌ها" را انتخاب کنید.
  2. وضعیت را روی "کلیه حساب‌ها" بگذارید.
  3. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  4. به پنل پایین (سرجمع‌ها) بروید.
  5. عدد "جمع بدهکار" و "جمع بستانکار" و "اختلاف (مانده)" را یادداشت کنید.
💡 مثال ۵: گزارش مانده حساب‌ها در پایان سال گذشته

هدف: برای بستن حساب‌ها، نیاز به لیست مانده‌ها در تاریخ ۲۹ اسفند سال قبل دارید.

  1. در فیلد "مانده تا تاریخ"، تاریخ ۲۹/۱۲/۱۴۰۲ را وارد کنید.
  2. وضعیت را روی "کلیه حساب‌ها" قرار دهید.
  3. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  4. لیستی که نمایش داده می‌شود، دقیقاً وضعیت حساب‌ها در لحظه سال تحویل است (تراکنش‌های سال جدید در محاسبه نمی‌آیند).
  5. این لیست را با دکمه "خروجی اکسل" ذخیره کنید.

نکات کلیدی و فنی

  • سرعت: محاسبه فاکتورهای باز (Ageing) فرآیند سنگینی است. فقط زمانی که واقعاً نیاز دارید روی دکمه آن کلیک کنید.
  • دقت در "مانده تا تاریخ": این فیلد بسیار قدرتمند است اما اگر اشتباه پر شود (مثلاً تاریخ آینده)، ممکن است گمراه‌کننده باشد. همیشه به تاریخ سیستم دقت کنید.
  • رنگ‌بندی: در جدول اصلی، معمولاً (بسته به تنظیمات) مشتریانی که از سقف اعتبارشان عبور کرده‌اند با رنگ قرمز یا متمایز نشان داده می‌شوند.

گزارش تحلیل مانده حساب‌های تفصیلی

مقدمه و اهمیت

فرم «گزارش مانده حساب تفصیلی‌ها» یکی از استراتژیک‌ترین ابزارهای مدیریتی در سیستم مالی مهسان است. برخلاف "صورتحساب تفصیلی" که ریز گردش یک حساب را نشان می‌دهد، این گزارش وضعیت کلی تمام حساب‌ها را در یک نگاه به تصویر می‌کشد. این ابزار به مدیران مالی کمک می‌کند تا بفهمند: "چه کسانی بدهکارند؟"، "چه کسانی بستانکارند؟"، "چقدر چک در راه داریم؟" و "مانده واقعی حساب‌ها با احتساب چک‌ها چقدر است؟".

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > گزارش مانده حساب تفصیلی‌ها

امکان‌پذیر است.


۱. تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

فرم از چهار بخش اصلی تشکیل شده است:

  1. پنل فیلترینگ و تنظیمات (بالای فرم): ابزارهای محدود کردن گزارش.
  2. جدول اصلی مانده‌ها (مرکز فرم): نمایش لیست حساب‌ها و مانده‌هایشان.
  3. جدول جزئیات چک/فاکتور (پایین فرم): نمایش ریز فاکتورهای باز یا چک‌های در جریان برای حساب انتخاب شده.
  4. پنل سرجمع‌ها (پایین‌ترین بخش): نمایش مجموع کل بدهکار و بستانکار لیست.

در ادامه، جزء به جزء این بخش‌ها با دقت تحلیل می‌شود.

الف) پنل فیلترینگ پیشرفته (نوار ابزار بالا)

این بخش قلب تپنده گزارش است. تنظیمات این بخش تعیین می‌کند که کدام حساب‌ها در لیست نمایش داده شوند.

۱. فیلترهای حساب و طرف حساب

  • کد سرگروه تفصیلی‌ها: اگر می‌خواهید فقط زیرمجموعه‌های یک سرفصل خاص (مثلاً فقط "مشتریان تهران" یا "هزینه‌های اداری") را ببینید، کد سرگروه را اینجا وارد کنید.
    • دکمه "..." (انتخاب سرگروه): با کلیک روی این دکمه، لیست درختی کدینگ باز می‌شود تا سرگروه را انتخاب کنید.
  • کد فروشنده: (مخصوص شرکت‌های پخش) با انتخاب یک ویزیتور یا فروشنده، سیستم فقط مشتریانی را لیست می‌کند که مربوط به آن فروشنده هستند.
    • دکمه ذره‌بین: جستجوی فروشندگان.
  • نوع حساب (رادیو باتن‌ها):
    • اشخاص: فقط حساب‌های حقیقی/حقوقی (مشتریان، پرسنل، سهامداران). با انتخاب این گزینه، فیلترهای تکمیلی "گروه مبادله"، "درجه اعتبار" و "کد شهر" فعال می‌شوند.
    • کلیه تفصیلی‌ها: تمام حساب‌های تفصیلی سیستم (شامل هزینه‌ها، درآمدها، بانک‌ها و...).

۲. فیلترهای وضعیت مانده (رادیو باتن‌های سمت راست)

  • بدهکار: فقط حساب‌هایی که مانده بدهکار دارند را نشان می‌دهد (لیست بدهکاران).
  • بستانکار: فقط حساب‌هایی که مانده بستانکار دارند (لیست بستانکاران).
  • تسویه: حساب‌هایی که مانده آن‌ها صفر شده است (حساب‌های بسته شده).
  • کلیه حساب‌ها: همه حساب‌ها فارغ از مانده (پیش‌فرض).

۳. فیلترهای زمانی و مبلغی

  • از تاریخ ... تا تاریخ ...: (فیلتر فاکتورها). اگر تاریخی وارد کنید، سیستم مانده را بر اساس اسناد ثبت شده در این بازه محاسبه می‌کند.
  • مانده تا تاریخ: (بسیار مهم). اگر تاریخی وارد کنید، سیستم مانده حساب را تا پایان آن روز محاسبه می‌کند (انگار در ماشین زمان به عقب برگشته‌اید).
  • از مانده ... تا مانده ...: می‌توانید لیست را محدود کنید به حساب‌هایی که بدهی/طلب آن‌ها در یک رنج خاص است (مثلاً بدهکاران بالای ۱۰ میلیون تومان).

۴. فیلترهای مرکز هزینه

  • مرکز: اگر می‌خواهید مانده حساب‌ها را فقط در ارتباط با یک مرکز هزینه یا پروژه خاص ببینید، کد مرکز را انتخاب کنید.
    • دکمه "---": انتخاب مرکز هزینه/پروژه.

۵. تنظیمات خاص (چک‌باکس‌ها)

  • حذف مشتریان بدون فاکتور باز: (مخصوص حالت "اشخاص"). مشتریانی که بدهکارند اما بدهی‌شان ناشی از فاکتور نیست (مثلاً وام گرفته‌اند) را حذف می‌کند.
  • حذف فاکتورهای امانی: اسناد امانی را در محاسبات دخالت نمی‌دهد.

۶. دکمه «محاسبه» (اجرای گزارش)

  • عنوان: محاسبه (یا کلید میانبر Ctrl+M)
  • عملکرد: با زدن این دکمه، سیستم موتور پردازشگر خود را فعال می‌کند. تمام اسناد، چک‌ها و فاکتورها بازخوانی شده، مانده هر تفصیلی محاسبه می‌شود و بر اساس فیلترهای شما در جدول نمایش داده می‌شود.

نکته فنی

این پردازش ممکن است بسته به حجم داده‌ها چند ثانیه طول بکشد.

ب) جدول اصلی مانده‌ها (Grid مرکزی)

این جدول نتایج پردازش را نمایش می‌دهد. ستون‌های مهم آن عبارتند از:

  • کد تفصیلی: کد یونیک حساب.
  • نام تفصیلی: نام شخص یا حساب.
  • بدهکار: مجموع گردش بدهکار حساب.
  • بستانکار: مجموع گردش بستانکار حساب.
  • مانده: اختلاف بدهکار و بستانکار.
  • بد/بس: تشخیص ماهیت مانده (بدهکار یا بستانکار).
  • ویریتو: نام ویزیتور مرتبط (در صورت وجود).
  • اعتبار بدهی: سقف اعتبار تعیین شده برای مشتری (برای مقایسه با مانده فعلی).

قابلیت‌های تعاملی:

  • دبل کلیک: با دوبار کلیک روی هر سطر، فرم «صورتحساب تفصیلی» برای همان حساب باز می‌شود تا ریز گردش آن را ببینید.
  • کلیک تکی: با کلیک روی هر سطر، جدول پایین فرم (جزئیات) به‌روزرسانی می‌شود.

ج) جدول جزئیات پایین (هوشمند)

این بخش بسته به دکمه‌ای که در نوار ابزار میانی می‌زنید، اطلاعات متفاوتی را نشان می‌دهد:

  1. حالت "چک در جریان": (پیش‌فرض). لیست تمام چک‌هایی که این شخص داده و هنوز پاس نشده‌اند (اسناد در جریان وصول) را نشان می‌دهد.
  2. حالت "اسناد باز": (با زدن دکمه مربوطه). لیست فاکتورهایی که هنوز مبلغ آن‌ها توسط این مشتری تسویه نشده است را نمایش می‌دهد (Ageing Report).

د) دکمه‌های عملیاتی و چاپ

  • دکمه «چاپگر»: تهیه پرینت از لیست اصلی (جدول بالا).
  • دکمه «صورتحساب»: (همان دبل کلیک) باز کردن ریز گردش حساب انتخاب شده.
  • دکمه «محاسبه فاکتورهای باز»: فعال‌سازی آنالیز فاکتورهای تسویه نشده در جدول پایین.
  • دکمه «خروجی اکسل»: ارسال لیست به اکسل.
  • دکمه‌های چاپ تکمیلی: چاپ لیست چک‌های در جریان یا فاکتورهای باز برای مشتری انتخاب شده.

۲. آموزش عملی: ۵ سناریوی کاربردی

💡 مثال ۱: تهیه لیست بدهکاران کلان جهت پیگیری

هدف: مدیر فروش لیست تمام مشتریانی که بیشتر از ۵۰ میلیون تومان بدهکارند را می‌خواهد.

  1. در پنل بالا، گزینه "اشخاص" را انتخاب کنید.
  2. رادیو باتن وضعیت را روی "بدهکار" قرار دهید.
  3. در فیلد "از مانده"، عدد ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ (۵۰ میلیون تومان) را وارد کنید.
  4. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  5. سیستم لیست تمام بدهکاران بالای ۵۰ میلیون را نمایش می‌دهد.
  6. روی دکمه "چاپگر" کلیک کنید تا لیست را پرینت بگیرید.
💡 مثال ۲: بررسی وضعیت چک‌های در راه یک مشتری

هدف: می‌خواهیم بدانیم آقای "جلالی" چقدر چک پاس نشده نزد ما دارد تا اعتبارش را چک کنیم.

  1. دکمه "انتخاب سرگروه" را بزنید و سرفصل "مشتریان" را انتخاب کنید (اختیاری، برای سرعت بیشتر).
  2. در فیلد کد یا نام، "جلالی" را پیدا کنید (یا لیست کل را محاسبه کنید و روی نام او کلیک کنید).
  3. در نوار ابزار میانی، دکمه "چک در جریان" را بزنید (اگر فعال نیست).
  4. در جدول پایین، لیست چک‌های ایشان نمایش داده می‌شود.
  5. ستون "جمع چک‌های در جریان" را با "مانده حساب" (در جدول بالا) مقایسه کنید تا خالص بدهی بدون چک مشخص شود.
💡 مثال ۳: گزارش‌گیری از فاکتورهای باز (تسویه نشده)

هدف: می‌خواهیم بدانیم شرکت "البرز" کدام فاکتورها را هنوز پرداخت نکرده است (نه فقط مانده کلی).

  1. شرکت "البرز" را در لیست پیدا کرده و انتخاب کنید.
  2. روی دکمه «محاسبه فاکتورهای باز» کلیک کنید.
  3. جدول پایین تغییر می‌کند و لیست فاکتورهایی که مبلغ آن‌ها هنوز باز است را نشان می‌دهد.
  4. با استفاده از دکمه "چاپ تکی" (در نوار میانی)، گزارش فاکتورهای باز این مشتری را چاپ کنید و برایش بفرستید.
💡 مثال ۴: تراز آزمایشی تفصیلی (کنترل حسابداری)

هدف: حسابدار می‌خواهد جمع کل مانده حساب‌های تفصیلی را با مانده حساب معین در دفتر کل چک کند.

  1. گزینه "کلیه تفصیلی‌ها" را انتخاب کنید.
  2. وضعیت را روی "کلیه حساب‌ها" بگذارید.
  3. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  4. به پنل پایین (سرجمع‌ها) بروید.
  5. عدد "جمع بدهکار" و "جمع بستانکار" و "اختلاف (مانده)" را یادداشت کنید.
💡 مثال ۵: گزارش مانده حساب‌ها در پایان سال گذشته

هدف: برای بستن حساب‌ها، نیاز به لیست مانده‌ها در تاریخ ۲۹ اسفند سال قبل دارید.

  1. در فیلد "مانده تا تاریخ"، تاریخ ۲۹/۱۲/۱۴۰۲ را وارد کنید.
  2. وضعیت را روی "کلیه حساب‌ها" قرار دهید.
  3. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  4. لیستی که نمایش داده می‌شود، دقیقاً وضعیت حساب‌ها در لحظه سال تحویل است (تراکنش‌های سال جدید در محاسبه نمی‌آیند).
  5. این لیست را با دکمه "خروجی اکسل" ذخیره کنید.

نکات کلیدی و فنی

  • سرعت: محاسبه فاکتورهای باز (Ageing) فرآیند سنگینی است. فقط زمانی که واقعاً نیاز دارید روی دکمه آن کلیک کنید.
  • دقت در "مانده تا تاریخ": این فیلد بسیار قدرتمند است اما اگر اشتباه پر شود (مثلاً تاریخ آینده)، ممکن است گمراه‌کننده باشد. همیشه به تاریخ سیستم دقت کنید.
  • رنگ‌بندی: در جدول اصلی، معمولاً (بسته به تنظیمات) مشتریانی که از سقف اعتبارشان عبور کرده‌اند با رنگ قرمز یا متمایز نشان داده می‌شوند.

گزارش مدت تسویه اشخاص

گزارش تحلیل خواب سرمایه و مدت تسویه مشتریان

مقدمه و اهمیت

فرم «گزارش مدت تسویه مشتریان» یکی از پیشرفته‌ترین ابزارهای تحلیلی در سیستم مهسان است که به مدیران مالی و فروش کمک می‌کند تا "خواب سرمایه" نزد مشتریان را محاسبه کنند. این گزارش با استفاده از الگوریتم‌های پیچیده (راس‌گیری)، میانگین وزنی مدت زمانی که طول می‌کشد تا یک مشتری بدهی خود را (چه از طریق چک و چه نقد) تسویه کند، محاسبه می‌نماید. این ابزار برای امتیازدهی به مشتریان و تعیین سیاست‌های فروش اعتباری حیاتی است.

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > گزارش مدت تسویه اشخاص

امکان‌پذیر است.


۱.تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

فرم از چهار بخش اصلی تشکیل شده است:

  • پنل تنظیمات و فیلترینگ (بالای فرم): انتخاب محدوده مشتریان و بازه زمانی.
  • جدول اصلی نتایج (مرکز فرم): نمایش لیست مشتریان و میانگین مدت تسویه هر کدام.
  • پنل جزئیات (پایین فرم): نمایش ریز فاکتورها و چک‌های مرتبط با مشتری انتخاب شده.
  • نوار ابزار عملیاتی (پایین‌ترین بخش): دکمه‌های چاپ و محاسبات تکمیلی.

در ادامه، جزء به جزء این بخش‌ها با دقت تحلیل می‌شود.

الف) پنل فیلترینگ و پارامترها (نوار ابزار بالا)

این بخش تعیین می‌کند که گزارش برای کدام دسته از مشتریان و در چه بازه زمانی محاسبه شود.

۱.فیلتر بازه مشتریان

  • کد مشتری از ... تا ...: اگر می‌خواهید گزارش را برای یک مشتری خاص یا یک محدوده کد خاص بگیرید، کدهای شروع و پایان را اینجا وارد کنید.
    • دکمه کمکی: دکمه‌های با آیکون ذره‌بین در کنار این فیلدها وجود دارند که لیست مشتریان را برای انتخاب باز می‌کنند.
  • مشتری خاص: فیلدی برای جستجوی نام یا بخشی از نام مشتری.

۲.فیلتر بازه زمانی (مبنای محاسبه)

  • از تاریخ ... تا تاریخ ...: این بازه مشخص می‌کند که سیستم کدام فاکتورها و اسناد دریافت/پرداخت را در محاسبات راس‌گیری دخالت دهد.
💡 مثال فیلتر زمانی

اگر بازه را "۰۱/۰۱/۱۴۰۳" تا "۳۱/۰۶/۱۴۰۳" بگذارید، فقط رفتار مشتری در شش ماهه اول سال تحلیل می‌شود.

نکته مهم

تاریخ چک‌ها (سررسید) ممکن است خارج از این بازه باشد، اما تاریخ صدور سند باید در این بازه باشد.

۳.فیلترهای تکمیلی

  • کد ویزیتور: با انتخاب یک ویزیتور، فقط مشتریانی که زیرمجموعه او هستند تحلیل می‌شوند. این برای ارزیابی عملکرد وصول مطالبات توسط ویزیتورها عالی است.
  • وضعیت حساب:
    • بدهکار: فقط مشتریانی که در حال حاضر مانده بدهکار دارند.
    • بستانکار: مشتریانی که بستانکار هستند (پیش‌پرداخت داده‌اند).
    • تسویه: مشتریانی که حسابشان صفر است (اما سابقه گردش دارند).
    • کلیه حساب‌ها: (پیش‌فرض) تمام مشتریان.

۴.دکمه «محاسبه مانده‌ها» (آیکون چرخ‌دنده بزرگ)

این دکمه موتور اصلی گزارش است. با کلیک روی آن، سیستم:

  • جداول موقت در دیتابیس می‌سازد.
  • گردش حساب تمام مشتریان واجد شرایط را محاسبه می‌کند.
  • فاکتورهای فروش و مرجوعی را استخراج می‌کند.
  • اسناد دریافتی (نقد و چک) را جمع‌آوری می‌کند.
  • نتیجه اولیه (لیست مشتریان و مانده حسابشان) را در جدول اصلی نمایش می‌دهد.

ب) جدول اصلی نتایج (Grid مرکزی)

این جدول خروجی اولیه محاسبات را نشان می‌دهد:

  • کد و نام مشتری: مشخصات حساب.
  • بدهکار/بستانکار: جمع گردش بدهکار و بستانکار در بازه انتخابی.
  • مانده: مانده نهایی حساب.
  • نام ویزیتور: ویزیتور مرتبط.
  • راس تسویه فاکتورها: (خروجی نهایی) میانگین تعداد روزهایی که طول کشیده تا فاکتورهای این مشتری تسویه شوند.
  • راس چک‌ها: میانگین وزنی مدت زمان چک‌های دریافتی از این مشتری.

ج) پنل جزئیات (پایین فرم - دو تکه)

این بخش زمانی فعال می‌شود که روی یک مشتری در جدول بالا کلیک کنید و سپس دکمه‌های محاسبه پایین را بزنید.

سمت راست: لیست فاکتورها

این جدول لیست تمام فاکتورهای فروش صادر شده برای مشتری را نشان می‌دهد که هنوز "باز" هستند (یعنی پولی بابتشان دریافت نشده یا کامل تسویه نشده‌اند).

  • شماره و تاریخ فاکتور: مشخصات فاکتور.
  • مبلغ فاکتور: مبلغ کل.
  • مانده باز: مبلغی از فاکتور که هنوز تسویه نشده است.
  • مدت تسویه: تعداد روزهایی که از تاریخ فاکتور گذشته و هنوز پول آن دریافت نشده است.

سمت چپ: لیست چک‌ها و اسناد

این جدول لیست تمام پرداخت‌های مشتری (چک، نقد، حواله) را نشان می‌دهد.

  • نوع سند: چک، فیش، نقد و...
  • مبلغ: مبلغ دریافتی.
  • تاریخ سند: روزی که سند را از مشتری گرفتیم.
  • تاریخ سررسید: (برای چک) روزی که پول نقد می‌شود.
  • مدت: فاصله زمانی بین "تاریخ سند" و "تاریخ سررسید" (مدت خواب چک).

د) نوار ابزار عملیاتی (پایین فرم)

  • دکمه «محاسبه مدت تسویه فاکتورها»:

    با کلیک روی این دکمه، سیستم عملیات پیچیده راس‌گیری (Aging) را انجام می‌دهد. یعنی تک‌تک پرداخت‌ها را با فاکتورهای باز تخصیص می‌دهد و محاسبه می‌کند که به طور متوسط چند روز طول کشیده تا فاکتورها نقد شوند. نتیجه در ستون جدول بالا درج می‌شود.

    گزینه‌ها:

    • فقط این رکورد: محاسبه فقط برای مشتری انتخاب شده.
    • از این رکورد به بعد: محاسبه برای تمام مشتریان از سطر فعلی تا آخر.
    • همه رکوردها: محاسبه برای کل لیست (زمان‌بر).
  • دکمه «چاپ»: گزارش چاپی شامل لیست مشتریان و مدت تسویه آن‌ها را تولید می‌کند.
  • دکمه «چاپ به انضمام فاکتورها»: گزارشی مفصل‌تر که زیر هر مشتری، لیست فاکتورهای باز و چک‌های در جریان او را نیز چاپ می‌کند.

۲.منطق راس‌گیری (آموزش مفهومی)

سیستم مهسان از فرمول استاندارد راس‌گیری وزنی استفاده می‌کند:

مدت تسویه = مجموع (مبلغ سند × تعداد روز) / مجموع مبالغ

تعداد روز:

  • برای چک: فاصله بین "تاریخ فاکتور" تا "تاریخ سررسید چک".
  • برای نقد: فاصله بین "تاریخ فاکتور" تا "تاریخ دریافت وجه".

۳.آموزش عملی: ۵ سناریوی کاربردی

💡 مثال ۱: شناسایی مشتریان بدحساب (دیرکرد پرداخت)

هدف: می‌خواهید مشتریانی را که به طور متوسط بیش از ۶۰ روز طول می‌کشد تا پول بدهند، شناسایی کنید.

  1. دکمه «محاسبه مانده‌ها» (بالا) را بزنید تا لیست مشتریان بیاید.
  2. در پایین فرم، گزینه «همه رکوردها» را انتخاب کنید.
  3. دکمه «محاسبه مدت تسویه فاکتورها» را بزنید. صبر کنید تا پردازش تمام شود.
  4. در جدول بالا، روی ستون "راس تسویه فاکتورها" کلیک کنید تا جدول بر اساس این ستون مرتب (Sort) شود.
  5. مشتریانی که عدد این ستون برایشان بالای ۶۰ است، بدحساب‌های شما هستند.
💡 مثال ۲: محاسبه بهره دیرکرد برای یک مشتری خاص

هدف: مشتری "فروشگاه مرکزی" درخواست خرید اعتباری جدید دارد. می‌خواهید ببینید خوش‌حساب است یا خیر.

  1. در فیلد "کد مشتری از"، نام "فروشگاه مرکزی" را جستجو و انتخاب کنید.
  2. دکمه «محاسبه مانده‌ها» را بزنید.
  3. دکمه «محاسبه مدت تسویه فاکتورها» (پایین) را بزنید.
  4. عدد "راس تسویه" را ببینید. اگر مثلاً ۴۵ روز بود و توافق شما ۳۰ روزه است، می‌توانید برای فروش جدید شرط نقدی بگذارید یا بهره دیرکرد ۱۵ روزه را محاسبه کنید.
💡 مثال ۳: ارزیابی عملکرد ویزیتورها

هدف: می‌خواهید بدانید کدام ویزیتور مشتریان خوش‌حساب‌تری دارد (وصول مطالباتش سریع‌تر است).

  1. در فیلد "کد ویزیتور"، ویزیتور "آقای کریمی" را انتخاب کنید.
  2. دکمه «محاسبه مانده‌ها» و سپس «محاسبه مدت تسویه» (همه رکوردها) را بزنید.
  3. میانگین اعداد ستون "راس تسویه" را یادداشت کنید.
  4. همین کار را برای ویزیتور "آقای حسینی" انجام دهید.
  5. ویزیتوری که میانگین پایین‌تری دارد، عملکرد وصول بهتری داشته است.
💡 مثال ۴: چاپ گزارش برای جلسه هیئت مدیره

هدف: گزارش خلاصه وضعیت مطالبات و میانگین دوره وصول (DSO) کل شرکت.

  1. بازه تاریخی را "از اول سال" تا "امروز" تنظیم کنید.
  2. دکمه «محاسبه مانده‌ها» را بزنید.
  3. گزینه «همه رکوردها» را انتخاب و دکمه «محاسبه مدت تسویه» را بزنید.
  4. پس از پایان محاسبه، دکمه «چاپ» را بزنید.
  5. در انتهای گزارش چاپی، میانگین کل شرکت درج شده است که شاخص کلیدی عملکرد (KPI) تیم مالی است.
💡 مثال ۵: تحلیل چک‌های در جریان یک مشتری

هدف: مشتری "شرکت البرز" می‌گوید تمام بدهی‌اش را با چک داده. می‌خواهید ببینید میانگین سررسید چک‌هایش چند روزه است.

  1. مشتری "شرکت البرز" را در لیست پیدا کنید.
  2. روی آن کلیک کنید و دکمه «محاسبه» پایین را بزنید.
  3. به ستون "راس چک‌ها" در جدول بالا نگاه کنید.
  4. اگر عدد مثلاً ۹۰ باشد، یعنی به طور متوسط چک‌های این مشتری ۳ ماهه است (حتی اگر ادعا کند چک ۴۵ روزه داده، میانگین وزنی ملاک است).

نکات کلیدی و فنی

  • سنگینی پردازش: عملیات راس‌گیری (به خصوص در حالت "همه رکوردها") بسیار سنگین است و ممکن است بسته به حجم اطلاعات شما، چند دقیقه طول بکشد. صبر کنید تا عملیات تمام شود.
  • دقت اطلاعات: اگر فاکتورها و سندهای دریافت را به درستی به هم مرتبط نکرده باشید (یعنی سند دریافت را به فاکتور خاصی وصل نکرده باشید)، سیستم از روش FIFO (اولین صادره، اولین وارده) استفاده می‌کند که روش استاندارد حسابداری است.

موجودی یک حساب بانکی یا نقدی

گزارش ریزگردش و موجودی حساب بانکی یا صندوق

مقدمه و اهمیت

فرم «گزارش موجودی یک حساب» ابزاری دقیق برای تحلیل ریزگردش (Statement) حساب‌های خاص است. برخلاف گزارش‌های کلی، این فرم بر روی یک حساب تفصیلی بانکی یا صندوق مشخص تمرکز می‌کند و تمامی تراکنش‌های آن (شامل اسناد مالی، چک‌های وصول شده، چک‌های در جریان وصول و...) را با جزئیات کامل نمایش می‌دهد. این فرم برای مغایرت‌گیری بانکی و کنترل موجودی صندوق‌ها حیاتی است.

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > گزارش موجودی یک حساب بانکی یا نقدی

امکان‌پذیر است.


۱.تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

  • پنل انتخاب حساب و فیلترینگ (بالای فرم): انتخاب حساب هدف و بازه زمانی.
  • ناحیه نمایش گردش حساب (مرکز فرم): جدول اصلی نمایش تراکنش‌ها.
  • پنل عملیات و فیلترهای جانبی (پایین و کنار): ابزارهای کمکی.

در ادامه، جزء به جزء این بخش‌ها با دقت تحلیل می‌شود.

الف) پنل انتخاب حساب و فیلترینگ (بالای فرم)

این بخش نقطه شروع کار با گزارش است.

۱.انتخاب حساب (دکمه "---")

  • دکمه:
    • عملکرد: با کلیک روی این دکمه، پنجره جستجوی حساب‌های تفصیلی باز می‌شود.
    • فیلتر هوشمند: سیستم به‌طور خودکار فقط حساب‌های "بانک" و "نقد/صندوق" را نمایش می‌دهد (چون این گزارش مخصوص موجودی نقد است).
    • انتخاب: پس از انتخاب حساب، کد و نام آن در کادرهای مربوطه نمایش داده می‌شود.

۲.دکمه "محاسبه" (موتور گزارش)

  • عنوان: محاسبه
  • عملکرد کلیدی:
    • اعتبارسنجی: چک می‌کند که آیا حساب انتخاب شده است یا خیر.
    • ساخت جدول موقت: در دیتابیس یک جدول موقت مخصوص کاربر جاری ایجاد می‌کند.
    • محاسبه مانده ابتدای دوره: تمام تراکنش‌های قبل از "تاریخ شروع" را جمع می‌زند و به عنوان یک ردیف با شرح "مانده از قبل" در ابتدای گزارش درج می‌کند.
    • استخراج تراکنش‌ها: تمامی تراکنش‌های بازه زمانی انتخاب شده را (شامل چک‌های پاس شده، فیش، حواله و نقد) استخراج می‌کند.
    • محاسبه مانده لحظه‌ای: برای هر ردیف، مانده حساب را تا آن لحظه محاسبه می‌کند (Running Balance).
    • نمایش: نتیجه را در جدول اصلی نمایش می‌دهد.

۳.بازه زمانی (تاریخ از / تا)

  • از تاریخ ... تا تاریخ:
    • بازه زمانی گزارش را تعیین می‌کند.
    • دکمه‌های تقویم: کنار هر فیلد تاریخ، دکمه‌ای برای انتخاب از تقویم شمسی وجود دارد.
    • دکمه "---" (حذف تاریخ): دکمه‌ای کوچک برای پاک کردن سریع تاریخ‌ها و نمایش کل گردش حساب.

۴.دکمه "چاپگر"

  • عنوان: چاپگر
  • عملکرد: گزارش نمایش داده شده را به موتور چاپ (FastReport) می‌فرستد. قبل از چاپ، فرمی باز می‌شود که می‌توانید عنوان گزارش را تغییر دهید.

۵.دکمه "اکسل" (Excel)

  • عنوان: Excel
  • عملکرد: خروجی دقیق جدول را به فایل اکسل تبدیل می‌کند.

ب) جدول نمایش گردش

این جدول قلب گزارش است و ستون‌های آن عبارتند از:

  • ردیف: شماره ردیف در گزارش.
  • شماره سند: شماره سند حسابداری مرجع.
  • تاریخ عملیات: تاریخ وقوع تراکنش (یا تاریخ سررسید/وصول چک).
  • شماره: شماره سریال چک، فیش یا حواله.
  • نوع: نوع تراکنش (چک، نقد، حواله، ...).
  • شرح: شرح کامل ردیف سند (بابت ...).
  • بدهکار / بستانکار: مبلغ تراکنش در ستون مربوطه.
  • مانده: مانده حساب پس از انجام این تراکنش (بسیار مهم برای کنترل موجودی).
  • تشخیص: وضعیت مانده (بد: بدهکار / بس: بستانکار).
  • کد و نام طرف حساب: حسابی که طرف مقابل این تراکنش بوده است (مثلاً نام مشتری که چک داده).

قابلیت تعاملی

با دوبار کلیک روی هر ردیف، سند حسابداری اصلی آن باز می‌شود تا بتوانید جزئیات بیشتر را ببینید یا اصلاح کنید.

ج) فیلترهای نمایش (رادیو باتن‌های پایین)

در پایین یا بالای فرم، سه گزینه برای تغییر نحوه نمایش وجود دارد:

  • همه موارد: نمایش تمام تراکنش‌ها (پیش‌فرض).
  • فقط خطوط بدهکار: فقط واریزی‌ها به حساب را نشان می‌دهد.
  • فقط خطوط بستانکار: فقط برداشت‌ها از حساب را نشان می‌دهد.

نکته

با تغییر این گزینه‌ها، جمع‌های پایین جدول نیز به‌روز می‌شوند.

د) نوار وضعیت پایین (جمع‌ها)

در پایین‌ترین قسمت فرم، جمع کل ستون‌های بدهکار، بستانکار و مانده نهایی نمایش داده می‌شود.


۲.آموزش عملی: ۲ مثال کاربردی

💡 مثال ۱: مغایرت‌گیری بانکی ماهانه

هدف: حسابدار می‌خواهد گردش حساب "بانک ملی" در "مهر ماه" را با پرینت بانک مقایسه کند.

  1. دکمه "---" (انتخاب حساب) را بزنید.
  2. در پنجره جستجو، "بانک ملی" را پیدا و انتخاب کنید.
  3. از تاریخ: 1403/07/01
  4. تا تاریخ: 1403/07/30
  5. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  6. سیستم یک ردیف اول با عنوان "مانده از قبل" نشان می‌دهد. این عدد را با مانده ابتدای دوره پرینت بانک چک کنید.
  7. سپس تک‌تک ردیف‌ها را چک کنید.

نکته عیب‌یابی

اگر چکی را در سیستم ثبت کرده‌اید ولی در پرینت بانک نیست، یعنی هنوز پاس نشده (چک بین راهی). اگر مغایرتی دیدید، روی ردیف مربوطه دبل کلیک کنید تا سند آن باز شود و اصلاح کنید.
💡 مثال ۲: کنترل موجودی صندوقدار

هدف: مدیر فروشگاه می‌خواهد بداند صندوقدار (آقای کریمی) در پایان روز "۱۴۰۳/۱۰/۱۵" چقدر باید موجودی نقد داشته باشد.

  1. دکمه انتخاب حساب را بزنید و حساب "صندوق - آقای کریمی" را انتخاب کنید.
  2. از تاریخ: 1403/10/15
  3. تا تاریخ: 1403/10/15
  4. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  5. به آخرین ردیف (یا جمع پایین صفحه) نگاه کنید. ستون "مانده" نشان‌دهنده مبلغی است که باید فیزیکاً در صندوق موجود باشد.
  6. می‌توانید با انتخاب گزینه "فقط خطوط بدهکار"، جمع کل فروش نقدی روز را ببینید.

نکات فنی و کلیدی

  • تاریخ چک‌ها: در این گزارش، برای چک‌ها تاریخ وصول (نقد شدن) ملاک است، نه تاریخ صدور سند. یعنی اگر چکی امروز دریافت شود ولی سررسید آن ماه بعد باشد، در گردش حساب امروز نشان داده نمی‌شود (مگر اینکه به عنوان اسناد دریافتنی گزارش بگیرید).
  • مانده منفی: اگر ستون مانده قرمز یا منفی شد (بستانکار برای بانک/صندوق)، نشان‌دهنده اشتباه در ثبت یا فزونی برداشت بر واریز است.
  • سرعت: به دلیل استفاده از جداول موقت، این گزارش حتی با حجم بالای داده‌ها بسیار سریع عمل می‌کند.

پیش بینی موجودی حساب

گزارش پیش‌بینی جریان نقدینگی (Cash Flow Forecasting)

مقدمه و اهمیت استراتژیک

فرم «گزارش پیش‌بینی موجودی حساب» ابزاری استراتژیک برای مدیریت نقدینگی است. برخلاف گزارش "گردش حساب" که وقایع گذشته را نشان می‌دهد، این گزارش نگاهی به آینده دارد. این فرم با ترکیب «موجودی فعلی واقعی» و «چک‌های در جریان وصول (پاس نشده)»، وضعیت حساب را در روزهای آینده شبیه‌سازی می‌کند. مدیران مالی با استفاده از این ابزار می‌توانند کسری بودجه احتمالی را پیش‌بینی کرده و از برگشت چک‌ها جلوگیری کنند.

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > گزارش پیش‌بینی موجودی یک حساب بانکی یا نقدی

امکان‌پذیر است.


۱.تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است که هر کدام نقشی حیاتی در شبیه‌سازی آینده دارند:

  • پنل تنظیمات شبیه‌سازی (بالای فرم): انتخاب حساب و بازه زمانی پیش‌بینی.
  • ناحیه نمایش پیش‌بینی (مرکز فرم): جدول زمانی تغییرات موجودی.
  • ابزارهای کمکی (نوار ابزار): چاپ و خروجی.

در ادامه، جزء به جزء این بخش‌ها با دقت تحلیل می‌شود.

الف) پنل تنظیمات شبیه‌سازی (بالای فرم)

این بخش مغز متفکر گزارش است.

۱.انتخاب حساب (دکمه "---")

  • دکمه
    • عملکرد: پنجره جستجوی حساب‌های تفصیلی باز می‌شود.
    • فیلتر هوشمند: سیستم به‌طور خودکار فقط حساب‌های "بانک" (کد شروع با 2) را نمایش می‌دهد (چون چک‌ها معمولاً روی حساب‌های بانکی اثر می‌گذارند).
    • انتخاب: پس از انتخاب، کد و نام حساب در کادرها قرار می‌گیرد.
    • محاسبه مانده اولیه: بلافاصله پس از انتخاب، سیستم مانده فعلی و واقعی حساب (طبق دفاتر) را محاسبه کرده و در حافظه نگه می‌دارد.

۲.دکمه "محاسبه" (شبیه‌ساز)

  • عنوان: محاسبه (آیکون چرخ‌دنده یا تیک)
  • الگوریتم پیچیده پشت صحنه:
    1. گام اول (مانده قطعی): موجودی حساب را تا امروز (بر اساس تراکنش‌های قطعی شده) محاسبه می‌کند.
    2. گام دوم (شناسایی تعهدات): تمام چک‌های در جریان وصول (چه دریافتی و چه پرداختی) که هنوز پاس نشده‌اند را پیدا می‌کند.
    3. گام سوم (فیلتر زمانی): چک‌هایی را که تاریخ سررسید آن‌ها در بازه انتخابی کاربر است، جدا می‌کند.
    4. گام چهارم (مرتب‌سازی): چک‌ها را دقیقاً بر اساس تاریخ سررسید مرتب می‌کند.
    5. گام پنجم (شبیه‌سازی روزانه): به ترتیبِ تاریخ جلو می‌رود. برای هر روز، چک‌های دریافتی را به موجودی اضافه و چک‌های پرداختی را از آن کم می‌کند.

نتیجه: جدولی تولید می‌شود که در آن ستون "مانده"، موجودی پیش‌بینی شده حساب را پس از پاس شدن هر چک نشان می‌دهد.

۳.بازه زمانی پیش‌بینی (تاریخ از / تا)

  • از تاریخ ... تا تاریخ:
    • این بازه مشخص می‌کند که شما نگران وضعیت حساب در چه دوره‌ای هستید.
    • نکته مهم: چک‌هایی که سررسیدشان خارج از این بازه باشد، در محاسبه تأثیر داده نمی‌شوند (فرض بر این است که فعلاً دغدغه آن‌ها را نداریم).

۴.دکمه "چاپگر"

  • عنوان: چاپگر
  • عملکرد: گزارش پیش‌بینی شده را (شامل لیست چک‌ها و مانده لحظه‌ای پس از هر چک) به فرمت چاپی تبدیل می‌کند.

۵.دکمه "اکسل" (Excel)

  • عنوان: Excel
  • عملکرد: خروجی جدول را به اکسل می‌فرستد. این فایل برای مدیران مالی که می‌خواهند روی جریان نقدینگی تحلیل‌های بیشتری انجام دهند (مثلاً نمودار بکشند)، بسیار ارزشمند است.

ب) جدول نمایش پیش‌بینی (Grid مرکزی)

این جدول آینده حساب شماست. ستون‌های آن عبارتند از:

  • ردیف: ترتیب وقوع رویداد.
  • تاریخ: تاریخ سررسید چک (نه تاریخ صدور!). این ستون نشان می‌دهد در چه روزی موجودی حساب تغییر می‌کند.
  • شماره: شماره سریال چک.
  • نوع: (چک دریافتی / چک پرداختی).
  • شرح: نام طرف حساب (گیرنده یا دهنده چک) و توضیحات سند.
  • بدهکار: مبلغ چک دریافتی (که قرار است به حساب واریز شود).
  • بستانکار: مبلغ چک پرداختی (که قرار است از حساب کسر شود).
  • مانده (حیاتی‌ترین ستون): این ستون نشان می‌دهد پس از پاس شدن این چک، موجودی حساب چقدر خواهد شد.

⚠️ هشدار

اگر در هر ردیفی این عدد منفی (قرمز) شود، یعنی در آن تاریخ با کسری بودجه مواجه خواهید شد و چک برگشت می‌خورد!
  • قابلیت دبل کلیک: با دوبار کلیک روی هر ردیف، می‌توانید سند آن چک را ببینید و در صورت نیاز، تاریخ سررسید یا مبلغ را اصلاح کنید (مثلاً با توافق مشتری تاریخ را عقب بیندازید).

۲.آموزش عملی: ۲ مثال کاربردی و حیاتی

💡 مثال ۱: جلوگیری از برگشت چک (تحلیل کسری بودجه)

هدف: مدیر مالی می‌خواهد مطمئن شود چک ۵۰۰ میلیون ریالی که برای "۲۰ام ماه" صادر کرده، پاس می‌شود یا خیر. موجودی فعلی حساب ۲۰ میلیون ریال است.

  1. دکمه انتخاب حساب را بزنید و حساب "بانک ملی جاری" را انتخاب کنید.
  2. از تاریخ: امروز
  3. تا تاریخ: 1403/xx/25 (چند روز بعد از سررسید چک بزرگ).
  4. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  5. به جدول نگاه کنید. سیستم تمام چک‌هایی که قبل از ۲۰ام سررسید دارند را لیست می‌کند.
  6. ردیف مربوط به چک ۵۰۰ میلیونی (در تاریخ ۲۰ام) را پیدا کنید.
  7. به ستون "مانده" در آن ردیف نگاه کنید.
    • اگر مثبت بود: مشکلی نیست.
    • اگر منفی بود (مثلاً -۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰): یعنی شما ۱۰۰ میلیون کم دارید.

حالا به ردیف‌های بعد از ۲۰ام نگاه کنید. شاید چکی دارید که ۲۱ام وصول می‌شود. می‌توانید با مشتری تماس بگیرید و چک ۵۰۰ میلیونی را یک روز عقب بیندازید یا چک ورودی را زودتر نقد کنید.

💡 مثال ۲: برنامه‌ریزی برای خرید (مدیریت مازاد نقدینگی)

هدف: می‌خواهید بدانید در "ماه آینده" چقدر پول آزاد در حساب دارید تا بتوانید مواد اولیه بخرید.

  1. حساب اصلی شرکت را انتخاب کنید.
  2. بازه تاریخی را برای "ماه آینده" تنظیم کنید.
  3. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  4. به آخرین ردیف جدول بروید.
  5. مبلغ ستون "مانده" در آخرین ردیف، نشان می‌دهد که اگر تمام چک‌های دریافتی وصول شوند و تمام چک‌های پرداختی پاس شوند، در پایان ماه چقدر پول در حساب باقی می‌ماند. این مبلغ، بودجه خرید شماست.

نکات کلیدی و فنی

  • تفاوت با گزارش گردش حساب: در گزارش گردش حساب، فقط چک‌هایی که پاس شده‌اند (وضعیت=نقد شده) نمایش داده می‌شوند. اما در این گزارش ، چک‌های پاس نشده (وضعیت=جاری) بازیگران اصلی هستند.
  • مرتب‌سازی: جدول همیشه بر اساس تاریخ سررسید مرتب می‌شود تا توالی زمانی حفظ شود.
  • ویرایش: اگر متوجه شدید کسری دارید، می‌توانید روی چک پرداختی دبل کلیک کنید و تاریخ سررسید آن را در سند تغییر دهید. سپس دوباره دکمه "محاسبه" را بزنید تا تأثیر این تغییر را در مانده‌ها ببینید.

مجموع موجودی حسابها

داشبورد نقدینگی و خزانه‌داری

مقدمه و اهمیت استراتژیک

فرم «گزارش مجموع موجودی حساب‌های بانکی و نقدی»، حیاتی‌ترین ابزار برای مدیران مالی و خزانه‌داران است. این فرم در یک نگاه، وضعیت لحظه‌ای تمام منابع نقدینگی سازمان (شامل موجودی صندوق‌ها، حساب‌های بانکی جاری، پس‌انداز و تنخواه‌گردان‌ها) را نمایش می‌دهد.

برخلاف گزارش‌های تفصیلی که ریز گردش یک حساب را نشان می‌دهند، این گزارش یک "تصویر کلان" (Helicopter View) از وضعیت مالی ارائه می‌دهد تا تصمیم‌گیری برای پرداخت‌ها، انتقال وجه و مدیریت سرمایه در کسری از ثانیه انجام شود.

دسترسی به این فرم از طریق مسیر زیر امکان‌پذیر است:

منوی اصلی سیستم > منوی گزارشات مالی > گزینه گزارش مجموع موجودی حساب‌های بانکی و نقدی


۱.تحلیل دقیق رابط کاربری و عملکرد اجزا

این فرم به گونه‌ای طراحی شده است که با کمترین کلیک، دقیق‌ترین اطلاعات را محاسبه و نمایش دهد. ساختار فرم به سه بخش اصلی تقسیم می‌شود:

الف) پنل فیلترینگ و تنظیمات زمانی (نوار ابزار بالا)

این بخش به کاربر اجازه می‌دهد تا محدوده زمانی گزارش را تعیین کند. گرچه موجودی نقدینگی معمولاً به تاریخ "روز" گرفته می‌شود، اما این سیستم امکان بررسی موجودی تاریخی (مثلاً موجودی بانک‌ها در پایان سال گذشته) را نیز فراهم می‌کند.

  • کادر "از تاریخ"
    • هدف: تعیین نقطه شروع محاسبات.
    • رفتار سیستم: به صورت پیش‌فرض، سیستم این تاریخ را روی ابتدای دوره مالی یا ابتدای سال جاری تنظیم می‌کند. اگر می‌خواهید موجودی را از ابتدای فعالیت شرکت ببینید، این تاریخ نباید تغییر کند.
    • ابزار کمکی: در کنار این کادر، یک دکمه کوچک با آیکون تقویم وجود دارد که با کلیک روی آن، تقویم شمسی باز شده و امکان انتخاب بصری تاریخ فراهم می‌شود.
  • کادر "تا تاریخ"
    • هدف: تعیین نقطه پایان محاسبات (تاریخی که می‌خواهید موجودی را در آن لحظه بدانید).
    • رفتار سیستم: این فیلد حیاتی‌ترین فیلد است. سیستم به صورت پیش‌فرض تاریخ جاری سیستم (امروز) را در آن قرار می‌دهد. اگر این تاریخ را به گذشته برگردانید، سیستم تمامی تراکنش‌های بعد از آن تاریخ را نادیده گرفته و موجودی را در آن مقطع زمانی بازسازی می‌کند.
  • دکمه "محاسبه" (عنوان: محاسبه / آیکون: چرخ‌دنده یا تیک):
    • ماهیت: موتور محرک گزارش.
    • تحلیل رویداد (Event Analysis): با کلیک بر روی این دکمه، عملیات سنگینی در پشت صحنه آغاز می‌شود:
      1. پاکسازی: حافظه موقت نمایش داده‌ها پاک می‌شود.
      2. فیلترینگ حساب‌ها: سیستم به جدول کدینگ حساب‌ها مراجعه کرده و فقط حساب‌هایی را که ماهیت "نقد و بانک" دارند فیلتر می‌کند.
      3. جمع‌بندی اسناد: سیستم به جدول اسناد مراجعه کرده و برای تک‌تک این حساب‌ها، جمع مبالغ بدهکار و بستانکار را تا تاریخ تعیین شده محاسبه می‌کند.
      4. محاسبه مانده: تفاضل جمع بدهکار و بستانکار محاسبه شده و به عنوان "موجود نقد" در نظر گرفته می‌شود.
      5. نمایش: نتیجه نهایی در جدول وسط صفحه بارگذاری می‌شود.
  • دکمه "چاپگر" (عنوان: چاپ / آیکون: پرینتر):
    • عملکرد: اطلاعاتی که هم‌اکنون در جدول مشاهده می‌کنید را به موتور گزارش‌ساز (FastReport) ارسال می‌کند تا یک خروجی چاپی شکیل و رسمی تولید شود.
  • دکمه "خروجی اکسل" (عنوان: Excel / آیکون: اکسل):
    • عملکرد: کل محتوای جدول را دقیقاً با همان ستون‌بندی و مقادیر به یک فایل Excel صادر می‌کند.

ب) جدول نمایش موجودی‌ها (Grid مرکزی)

این جدول، خروجی نهایی پردازش‌هاست. هر سطر از این جدول نماینده یک حساب بانکی یا صندوق است. ستون‌های آن عبارتند از:

  • ردیف: شماره ردیف جهت شمارش تعداد حساب‌ها.
  • کد حساب: کد تفصیلی حساب در سیستم حسابداری (مثلاً 2101001). این کد به شما کمک می‌کند تا در سایر فرم‌ها سریعاً حساب را پیدا کنید.
  • نام حساب: نام کامل و تشریحی حساب (مثلاً "بانک ملی جاری شعبه مرکزی" یا "صندوق ریالی دفتر فروش").
  • گردش بدهکار: مجموع کل پول‌هایی که به این حساب واریز شده است.
  • گردش بستانکار: مجموع کل پول‌هایی که از این حساب برداشت شده است.
  • مانده (موجودی): مهم‌ترین ستون. نشان‌دهنده پول موجود در حساب است.
    • منطق رنگ: معمولاً اگر مانده مثبت باشد (بدهکار) با رنگ مشکی یا آبی، و اگر مانده منفی باشد (بستانکار) با رنگ قرمز نمایش داده می‌شود.
  • تشخیص: یک ستون کوچک که با کلمات "بد" (بدهکار) یا "بس" (بستانکار) ماهیت مانده را نشان می‌دهد.

ج) نوار وضعیت پایین (Footer)

در پایین‌ترین قسمت فرم، یک نوار جمع‌بندی وجود دارد که "جمع کل موجودی نقدینگی سازمان" را نمایش می‌دهد. این عدد حاصل جمع جبری ستون "مانده" تمامی ردیف‌هاست.


۲.آموزش گام‌به‌گام و سناریوی عملیاتی

💡 مثال عملی ۱: بستن حساب‌ها در پایان روز (انبارگردانی وجه نقد)

سناریو: شما صندوق‌دار شرکت هستید. در پایان ساعت کاری، می‌خواهید موجودی فیزیکی صندوق خود را با سیستم چک کنید و همچنین مطمئن شوید تمام واریزی‌های پوز (کارتخوان) بانک ملت ثبت شده‌اند.

  1. از منوی گزارشات، "گزارش مجموع موجودی حساب‌های بانکی و نقدی" را باز کنید.
  2. در کادر "تا تاریخ"، تاریخ امروز را وارد کنید.
  3. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  4. در جدول ظاهر شده، به دنبال ردیف مربوط به "صندوق دفتر مرکزی" بگردید.
  5. به عدد ستون "مانده" نگاه کنید. (فرض کنیم سیستم عدد ۴۵,۰۰۰,۰۰۰ ریال را نشان می‌دهد).
  6. پول‌های نقد داخل گاوصندوق را بشمارید:
    • حالت اول: پول شما ۴۵,۰۰۰,۰۰۰ ریال است. -> وضعیت عالی است، هیچ سندی جا نیفتاده.
    • حالت دوم: پول شما ۴۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال است. -> ۵ میلیون ریال کسری دارید (شاید یک سند پرداخت هزینه پیک را ثبت نکرده‌اید).
💡 مثال عملی ۲: تصمیم‌گیری برای صدور چک خرید (مدیریت منابع)

سناریو: مدیر بازرگانی می‌خواهد یک محموله مواد اولیه به مبلغ ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال خریداری کند و نیاز دارد بداند کدام بانک موجودی کافی برای صدور چک روز دارد.

  1. فرم گزارش "مجموع موجودی" را باز کنید.
  2. تاریخ را روی "امروز" تنظیم کرده و دکمه «محاسبه» را بزنید.
  3. لیست بانک‌ها را بررسی کنید:
    • بانک ملی: موجودی ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال.
    • بانک صادرات: موجودی ۳۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال.
    • بانک تجارت: موجودی ۶۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال.
  4. تحلیل: بانک ملی و صادرات به تنهایی موجودی کافی ندارند. شما دو راه دارید:
    • راهکار الف: کل چک را از "بانک تجارت" صادر کنید.
    • راهکار ب: دستور انتقال وجه (حواله) صادر کنید تا ۳۰۰ میلیون از صادرات به تجارت منتقل شود.
  5. با استفاده از قابلیت چاپ یا اکسل، این گزارش را خروجی بگیرید.

۳.نکات فنی و کلیدی برای کاربران حرفه‌ای

  • دبل کلیک (Drill Down): اگر روی هر ردیف دبل کلیک کنید، سیستم هوشمندانه شما را به گزارش ریزگردش (صورت‌حساب تفصیلی) آن حساب هدایت می‌کند.
  • تفاوت با ترازنامه: این گزارش فقط موجودی‌های "نقد و بانک" را نشان می‌دهد و شامل مطالبات، چک‌های دریافتی یا موجودی کالا نمی‌شود.
  • کنترل مغایرت: اگر مانده بانکی در سیستم با مانده واقعی بانک متفاوت است، به احتمال زیاد چک‌هایی صادر کرده‌اید که هنوز توسط گیرنده نقد نشده‌اند (چک‌های بین راهی).

سرعت پردازش

از آنجا که این فرم محاسبات سنگینی روی تمام اسناد انجام می‌دهد، در دیتابیس‌های بسیار حجیم ممکن است چند ثانیه زمان ببرد تا جدول پر شود. لطفاً تا پایان عملیات صبور باشید.

آنالیز موجودی حسابها

داشبورد تحلیل و آنالیز نقدینگی (Treasury Analysis Dashboard)

مقدمه و اهمیت استراتژیک

فرم «گزارش آنالیز موجودی حساب‌های بانکی و نقدی» پیشرفته‌ترین ابزار تحلیلی خزانه‌داری در سیستم مالی مهسان است. این گزارش فراتر از یک نمایش ساده موجودی عمل می‌کند. این فرم با تلفیق «موجودی فعلی»، «چک‌های در راه (وصول نشده)» و «چک‌های صادره (پاس نشده)»، یک تصویر چندبُعدی از وضعیت نقدینگی در آینده را ترسیم می‌کند. مدیران مالی با این گزارش می‌توانند "موجودی مؤثر" (Effective Balance) حساب‌ها را در هر تاریخ دلخواهی محاسبه کنند.

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > گزارش آنالیز موجودی حساب‌های بانکی و نقدی


۱.تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

این فرم به گونه‌ای طراحی شده که اطلاعات را در قالب یک ماتریس تحلیلی ارائه دهد. ساختار فرم شامل سه بخش اصلی است:

الف) پنل تنظیمات پارامتریک و فیلترینگ (نوار ابزار بالا)

این بخش مرکز کنترل سناریوسازی است. کاربر با تغییر پارامترهای این بخش، سناریوهای مختلف "چه می‌شود اگر..." (What-If Analysis) را اجرا می‌کند.

  • کادر "تا تاریخ"
    • هدف: تعیین افق زمانی تحلیل.
    • عملکرد: این تاریخ مرز بین "گذشته قطعی" و "آینده محتمل" را تعیین می‌کند. سیستم موجودی حساب را تا این تاریخ محاسبه کرده و تمامی چک‌های سررسید شده تا این تاریخ را (چه دریافتی و چه پرداختی) در محاسبات آنالیز دخالت می‌دهد.
    • رفتار هوشمند: اگر این کادر خالی رها شود یا تاریخی نامعتبر وارد شود، سیستم به‌صورت خودکار تاریخ را روی پایان قرن (1499/12/30) تنظیم می‌کند تا تمام اسناد باز سیستم را شامل شود.
    • ابزار کمکی: دکمه تقویم در کنار این کادر برای انتخاب آسان تاریخ تعبیه شده است.
  • فیلترهای نوع حساب:
    • بانک‌ها : با فعال بودن این گزینه، حساب‌های بانکی (جاری، پس‌انداز و...) در گزارش لحاظ می‌شوند.
    • صندوق‌ها : با فعال بودن این گزینه، صندوق‌های نقد (ریالی و ارزی) نمایش داده می‌شوند.
    • تنخواه‌گردان‌ها : با فعال بودن این گزینه، حساب‌های تنخواه‌گردان در گزارش می‌آیند.
    • کاربرد: این تفکیک به خزانه‌دار اجازه می‌دهد تا مثلاً فقط روی وضعیت بانک‌ها تمرکز کند و نقدینگی صندوق را نادیده بگیرد.
  • دکمه "محاسبه" (عنوان: محاسبه / آیکون: چرخ‌دنده):
    • موتور پردازشگر: با کلیک روی این دکمه، سیستم یک کوئری بسیار پیچیده و چندلایه را اجرا می‌کند:
      1. لایه اول (موجودی دفتری): موجودی حساب را بر اساس اسناد قطعی (واریز/برداشت نقد، حواله، فیش) تا تاریخ تعیین شده محاسبه می‌کند.
      2. لایه دوم (چک‌های در راه): تمام چک‌های دریافتی (اسناد دریافتنی) که تاریخ سررسیدشان تا تاریخ انتخاب شده است ولی هنوز پاس نشده‌اند (وضعیت=جاری) را جمع می‌زند.
      3. لایه سوم (تعهدات): تمام چک‌های پرداختی (اسناد پرداختنی) که تاریخ سررسیدشان تا تاریخ انتخاب شده است ولی هنوز از حساب کسر نشده‌اند (وضعیت=جاری) را جمع می‌زند.
      4. لایه چهارم (تلفیق): با فرمول [موجودی دفتری + چک‌های دریافتی - چک‌های پرداختی]، "موجودی قابل دسترس" را محاسبه می‌کند.
  • دکمه "چاپگر" (آیکون پرینتر): عملکرد: نسخه چاپی گزارش تحلیلی را تولید می‌کند.
  • دکمه "اکسل" (Excel): عملکرد: خروجی گرید را به فایل اکسل تبدیل می‌کند.

ب) جدول ماتریس آنالیز

این جدول، قلب تپنده گزارش است و ستون‌های آن اطلاعات بسیار ارزشمندی را ارائه می‌دهند:

  • ردیف: شماره ردیف.
  • کد حساب: کد تفصیلی حساب.
  • نام حساب: نام کامل حساب (مثلاً بانک تجارت شعبه بازار).
  • موجودی فعلی: این ستون نشان‌دهنده موجودی حساب در لحظه کنونی (طبق دفاتر) است. این همان عددی است که در ترازنامه می‌بینید.
  • تشخیص: وضعیت موجودی فعلی (بد: مثبت/بدهکار، بس: منفی/بستانکار).
  • چک‌های وارده: جمع کل چک‌های دریافتی از مشتریان که سررسید آن‌ها فرا رسیده (یا تا تاریخ انتخابی فرا می‌رسد) اما هنوز به حساب واریز نشده‌اند (در جریان وصول). این مبلغ پتانسیل افزایش موجودی است.
  • چک‌های صادره: جمع کل چک‌هایی که صادر کرده‌اید و سررسید آن‌ها فرا رسیده (یا می‌رسد) اما هنوز از حساب کسر نشده‌اند. این مبلغ تعهد قطعی شماست.
  • تعهد پرداخت: این ستون معمولاً برای اسناد پرداختنی بلندمدت یا تضمینی استفاده می‌شود (بسته به تنظیمات کدینگ).
  • جمع چک‌ها و تعهدات: حاصل جمع چک‌های صادره و سایر تعهدات. این عدد نشان می‌دهد چقدر پول "باید" از حساب خارج شود.
  • جمع آنالیز - موجودی قابل دسترس
    • حیاتی‌ترین ستون: این عدد نشان می‌دهد اگر تمام چک‌های دریافتی نقد شوند و تمام چک‌های پرداختی پاس شوند، در تاریخ مورد نظر چقدر پول در حساب باقی می‌ماند.
    • فرمول: موجودی فعلی + چک‌های وارده - (چک‌های صادره + تعهدات).
  • تشخیص آنالیز: وضعیت نهایی موجودی قابل دسترس (مثبت/منفی).
  • قابلیت Drill-Down: با دبل کلیک روی هر ردیف، گزارش ریزگردش (کارت حساب) آن حساب خاص باز می‌شود و می‌توانید جزئیات اسناد را ببینید.

ج) پنل وضعیت (Status Panel)

در پایین فرم، دکمه‌هایی برای خروج و راهنما تعبیه شده است.


۲.آموزش گام‌به‌گام و سناریوهای عملیاتی (Real-World Examples)

💡 مثال عملی ۱: مدیریت بحران نقدینگی (پیش‌بینی کسری بودجه)

سناریو: امروز ۱۵ام ماه است. مدیر مالی می‌خواهد بداند اگر تا آخر ماه (۳۰ام) تمام چک‌های صادر شده برای تأمین‌کنندگان پاس شوند و تمام چک‌های مشتریان وصول شوند، وضعیت بانک ملی چه خواهد بود؟

  1. فرم آنالیز موجودی را باز کنید.
  2. در کادر "تا تاریخ"، تاریخ ۳۰ام ماه جاری را وارد کنید.
  3. تیک‌های "صندوق" و "تنخواه" را بردارید (فقط "بانک" بماند).
  4. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  5. ردیف "بانک ملی" را پیدا کنید:
    • موجودی فعلی: ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال (پول نقد موجود).
    • چک‌های وارده: ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال (چک‌هایی که تا ۳۰ام باید وصول شوند).
    • چک‌های صادره: ۹۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال (چک‌هایی که دست مردم دادیم و تا ۳۰ام سررسید می‌شوند).
    • جمع آنالیز: -۲۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال (قرمز/بس).
  6. نتیجه‌گیری: شما ۲۰ میلیون ریال کسری بودجه خواهید داشت! باید فوراً از بانک دیگری پول منتقل کنید یا با دارندگان چک تماس بگیرید و مهلت بگیرید.
💡 مثال عملی ۲: برنامه‌ریزی سرمایه‌گذاری (مدیریت مازاد)

سناریو: مدیر عامل می‌خواهد بداند چقدر پول "آزاد" در حساب‌ها وجود دارد که می‌تواند برای خرید یک دستگاه جدید (به قیمت ۲۰۰ میلیون) هزینه کند، بدون اینکه چک‌های روزمره برگشت بخورند.

  1. در کادر "تا تاریخ"، تاریخ امروز را وارد کنید (یا خالی بگذارید تا افق دور را ببینید).
  2. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  3. به ستون "جمع آنالیز" برای تمام بانک‌ها نگاه کنید:
    • بانک ملت: ۱۵۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال (مثبت).
    • بانک تجارت: ۸۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال (مثبت).
    • بانک سپه: -۱۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال (منفی - کسری).
  4. تحلیل:
    • مجموع مازاد: ۱۵۰ + ۸۰ = ۲۳۰ میلیون.
    • کسری سپه: ۱۰ میلیون.
    • خالص موجودی آزاد کل شرکت: ۲۲۰ میلیون.
  5. تصمیم: بله، می‌توانید دستگاه ۲۰۰ میلیونی را بخرید، اما باید ۱۰ میلیون به بانک سپه تزریق کنید.

۳.نکات فنی و کلیدی برای حرفه‌ای‌ها

  • قدرت پیش‌بینی: تفاوت اصلی این فرم با فرم (موجودی ساده) در ستون‌های چکهای وارده و چکهای صادره است. فرم ساده فقط "موجودی فعلی" را نشان می‌دهد، اما این فرم "تعهدات آینده" را نیز در محاسبه دخالت می‌دهد.
  • چک‌های برگشتی: چک‌های برگشتی در ستون "چک‌های وارده/صادره" لحاظ نمی‌شوند (چون وضعیتشان "برگشتی" است، نه "جاری"). اگر چکی برگشت خورده و دوباره می‌خواهید روی پول آن حساب کنید، باید وضعیتش را اصلاح کنید.
  • منطق رنگ: اگر ستون "جمع آنالیز" منفی باشد، نشان‌دهنده خطر جدی برگشت چک است.
  • سرعت پردازش: به دلیل حجم بالای محاسبات (بررسی تک‌تک چک‌ها و تاریخ‌های سررسید)، ممکن است نمایش گزارش چند ثانیه طول بکشد.

گزارش سود و زیان

گزارش سود و زیان (P&L Analysis)

مقدمه و اهمیت استراتژیک

فرم «گزارش سود و زیان» مهم‌ترین ابزار تحلیلی برای سنجش عملکرد مالی بنگاه در یک دوره زمانی مشخص است. این گزارش با جمع‌آوری تمامی درآمدها و هزینه‌های عملیاتی و غیرعملیاتی، "سود خالص" نهایی را محاسبه می‌کند.

ویژگی منحصربه‌فرد این فرم در سیستم مهسان، انعطاف‌پذیری فوق‌العاده آن در محاسبه "بهای تمام شده کالای فروش رفته" با متدهای مختلف (FIFO، LIFO، میانگین) و امکان فیلترینگ بر اساس پروژه‌ها یا مراکز هزینه خاص است.

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > گزارش سود و زیان

امکان‌پذیر است.


۱.تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

فرم به صورت یک داشبورد محاسباتی طراحی شده است که از بالا به پایین، مراحل رسیدن به سود خالص را طی می‌کند.

الف) پنل تنظیمات محاسباتی (سمت راست و بالا)

۱.محدوده زمانی و مکانی

  • رادیو باتن "جمع سود و زیان کلیه واحدها" (پیش‌فرض): سود و زیان کل شرکت را محاسبه می‌کند.
  • رادیو باتن "سود و زیان یک واحد":
    • با انتخاب این گزینه، دکمه "---" (انتخاب واحد/انبار) فعال می‌شود.
    • این گزینه برای شرکت‌هایی که چندین شعبه، پروژه یا مرکز هزینه دارند حیاتی است تا سودآوری هر بخش را جداگانه بسنجند.
  • چک‌باکس "تعیین محدوده زمانی":
    • با فعال کردن این گزینه، دو فیلد تاریخ (از تاریخ ... تا تاریخ) ظاهر می‌شوند.
    • اگر غیرفعال باشد، گزارش از ابتدای دوره مالی تا لحظه حال محاسبه می‌شود.

۲.متدولوژی محاسبه بهای تمام شده :

این بخش قلب تپنده گزارش است و تعیین می‌کند ارزش کالاهایی که فروخته‌اید، با چه نرخی محاسبه شود:

  • AVERAGE (میانگین): از فیلد (نرخ میانگین خرید) در جدول کالا استفاده می‌کند.
  • FIFO (اولین صادره از اولین وارده): از فیلد PFIFO استفاده می‌کند (مناسب برای کالاهای فاسدشدنی).
  • LIFO (اولین صادره از آخرین وارده): از فیلد PLIFO استفاده می‌کند (در شرایط تورمی سود را کمتر نشان می‌دهد).
  • MANUAL (دستی/انتخابی): با انتخاب این گزینه، یک پنل جدید (نرخ‌های تعریف شده) باز می‌شود که به شما اجازه می‌دهد یکی از ۱۲ نرخ فروش تعریف شده یا "آخرین نرخ خرید" را مبنا قرار دهید. این برای تحلیل‌های "چه می‌شود اگر" (What-if Analysis) عالی است.

ب) بلوک‌های محاسباتی (از بالا به پایین)

این فرم از ۵ بخش اصلی تشکیل شده که هر کدام نتیجه بخش قبلی را می‌گیرند:

  1. بخش "سود و زیان نهایی" (بالاترین کادر)
    • فرمول: درآمد کل - هزینه کل = سود و زیان.
    • این بخش نتیجه نهایی است و در نگاه اول وضعیت کلی را نشان می‌دهد.
  2. بخش "درآمد کل"
    • فرمول: درآمد فروش + درآمدهای غیرعملیاتی (مثل سود سپرده بانکی).
    • این بخش تمام ورودی‌های مالی را تجمیع می‌کند.
  3. بخش "درآمد فروش" (سود ناخالص عملیاتی)
    • فرمول: مجموع خالص فروش - بهای تمام شده کالای فروش رفته.
    • این عدد نشان می‌دهد که خودِ عملیات تجاری (خرید و فروش کالا) چقدر سودآور بوده است.
  4. بخش "مجموع خالص فروش"
    • فرمول: فروش ناخالص - (برگشت از فروش + تخفیفات).
    • این عدد گردش مالی واقعی فروش را نشان می‌دهد.
  5. بخش "بهای تمام شده کالای فروش رفته"
    • فرمول: (موجودی اول دوره + خرید طی دوره) - موجودی پایان دوره.
    • این پیچیده‌ترین بخش محاسبات است که بسته به متد انتخابی (FIFO/Average) تغییر می‌کند.
  6. بخش "هزینه‌ها" (پایین فرم)

    شامل ۴ چک‌باکس است که به کاربر اجازه می‌دهد انواع هزینه‌ها را در محاسبه دخیل کند یا نکند:

    • اداری و تشکیلاتی (کد کل 11)
    • توزیع و فروش (کد کل 12)
    • بهای تمام شده (کد کل 13)
    • سایر هزینه‌ها (کد کل 14)

    کاربرد

    مثلاً می‌توانید تیک "اداری" را بردارید تا ببینید "سود عملیاتی قبل از کسر هزینه‌های اداری" چقدر است.

ج) دکمه‌های عملیاتی (پایین فرم)

  • دکمه «محاسبه»:
    • با کلیک روی این دکمه، سیستم یک عملیات سنگین دیتابیس را آغاز می‌کند. تمام فاکتورها، سندهای حسابداری، و گردش کالاها بازخوانی شده و بر اساس فرمول‌های بالا محاسبه می‌شوند. نوار پیشرفت مراحل کار را نشان می‌دهد.
  • دکمه «چاپ»:
    • خروجی استاندارد سود و زیان را برای چاپگر ارسال می‌کند.

۲.آموزش عملی: ۲ سناریوی واقعی

💡 مثال ۱: تحلیل سودآوری پروژه "نمایشگاه"

هدف: مدیر می‌خواهد بداند شرکت در "نمایشگاه بین‌المللی" که به عنوان یک مرکز هزینه/درآمد تعریف شده، چقدر سود کرده است.

  1. رادیو باتن "سود و زیان یک واحد" را انتخاب کنید.
  2. دکمه "---" را بزنید و از لیست، مرکز "نمایشگاه بین‌المللی" را انتخاب کنید.
  3. تیک "تعیین محدوده زمانی" را بزنید.
  4. تاریخ شروع و پایان نمایشگاه (مثلاً 1403/08/01 تا 1403/08/10) را وارد کنید.
  5. روش محاسبه را روی "AVERAGE" (میانگین) بگذارید.
  6. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  7. به عدد "سود و زیان نهایی" نگاه کنید. این عدد سود خالص پروژه نمایشگاه است.
  8. به بخش "هزینه‌ها" نگاه کنید تا ببینید چقدر هزینه (اجاره غرفه، تبلیغات و...) صرف شده است.
💡 مثال ۲: محاسبه سود واقعی پایان سال

هدف: حسابدار می‌خواهد برای اظهارنامه مالیاتی، سود سال 1402 را بر اساس روش استاندارد فایفو محاسبه کند.

  1. رادیو باتن "جمع سود و زیان کلیه واحدها" را انتخاب کنید (چون سود کل شرکت مد نظر است).
  2. محدوده زمانی را از "1402/01/01" تا "1402/12/29" تنظیم کنید.
  3. در بخش روش محاسبه، گزینه مورد نظر را انتخاب کنید.
  4. مطمئن شوید تمام تیک‌های بخش "هزینه‌ها" (اداری، فروش و...) خورده باشد تا سود خالص (Net Profit) به دست آید.
  5. دکمه «محاسبه» را بزنید.

نکته

این محاسبه ممکن است کمی طول بکشد چون تک‌تک کالاها را بر اساس ورود و خروج ردیابی می‌کند.

پس از پایان، عدد نهایی را یادداشت کرده و دکمه «چاپ» را بزنید تا سند ضمیمه اظهارنامه شود.


نکات کلیدی و فنی

  • دقت در کدینگ: این گزارش به شدت به کدینگ حسابداری وابسته است. هزینه‌ها باید حتماً در کدهای کل 11 تا 14 و درآمدها در کد کل 6 ثبت شده باشند. اگر هزینه‌ای را در کد دیگری (مثلاً دارایی) ثبت کرده باشید، در اینجا به عنوان هزینه کسر نمی‌شود و سود شما کاذب بالا می‌رود.
  • محاسبه میانگین: اگر روش Average را انتخاب کنید، سیستم از فیلد نرخ میانگین در جدول کالا استفاده می‌کند. مطمئن شوید که قبل از این گزارش، عملیات "محاسبه نرخ میانگین" را در منوی تنظیمات اجرا کرده‌اید تا این فیلد به‌روز باشد.

سود و زیان تفکیک شعب

داشبورد تحلیل سودآوری شعب (Branch Profitability Analysis)

مقدمه و اهمیت استراتژیک

فرم «گزارش مقایسه سود و زیان شعب» ابزاری استراتژیک برای مدیران ارشد و هلدینگ‌هایی است که دارای چندین شعبه، فروشگاه یا مرکز هزینه هستند. این فرم نه تنها سود و زیان را محاسبه می‌کند، بلکه یک نمای مقایسه‌ای (Comparative View) از عملکرد تمام شعب در کنار هم ارائه می‌دهد. با استفاده از این ابزار، مدیریت می‌تواند "ستاره‌های سودآور" و "نقاط زیان‌ده" سازمان را در یک نگاه شناسایی کند.

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > گزارش سود و زیان به تفکیک شعب

امکان‌پذیر است.


۱.تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

فرم به صورت یک داشبورد دو قسمتی طراحی شده است:

  • ناحیه نمایش داده‌ها (سمت چپ و مرکز): جدول بزرگ مقایسه‌ای.
  • پنل تنظیمات و فیلترینگ (نوار سمت راست): مرکز کنترل محاسبات.

در ادامه، جزء به جزء این بخش‌ها با دقت تحلیل می‌شود.

الف) پنل تنظیمات و فیلترینگ (نوار سمت راست)

این بخش به کاربر اجازه می‌دهد دقیقاً مشخص کند "کدام شعب" و با "چه روشی" تحلیل شوند.

۱.لیست انتخاب شعب

  • ساختار: لیستی از تمام شعب/انبارها/مراکز هزینه تعریف شده در سیستم. هر سطر شامل "کد شعبه - نام شعبه" است.
  • عملکرد: کنار نام هر شعبه یک چک‌باکس وجود دارد.
    • تیک زدن: شعبه در محاسبات سود و زیان شرکت داده می‌شود.
    • برداشتن تیک: شعبه از گزارش حذف می‌شود.
    • کلیک راست: منوی سریعی باز می‌شود که گزینه‌های "انتخاب همه" و "عدم انتخاب همه" را دارد.

۲.انتخاب روش محاسبه بهای تمام شده

این بخش تعیین‌کننده منطق ریاضی گزارش است:

  • AVERAGE (میانگین): سود بر اساس میانگین نرخ خرید کالاها محاسبه می‌شود. (رایج‌ترین روش).
  • FIFO: سود بر اساس نرخ اولین کالاهای وارده محاسبه می‌شود (سود دقیق‌تر در کالاهای دارای تاریخ انقضا).
  • LIFO: سود بر اساس نرخ آخرین خریدهای وارده (سود کمتر در تورم، مالیات کمتر).
  • MANUAL (نرخ خاص): با انتخاب این گزینه، پنل جدیدی در پایین ظاهر می‌شود که اجازه می‌دهد یکی از ۱۲ نرخ فروش یا آخرین نرخ خرید را به عنوان مبنای "بهای تمام شده" فرض کنید. (تحلیل حساسیت).

۳.تنظیمات نرخ خرید (فقط در حالت MANUAL)

  • کمبوباکس انتخاب نرخ: اگر روش MANUAL را انتخاب کنید، می‌توانید تعیین کنید که سیستم "بهای تمام شده" را معادل کدام نرخ (مثلاً نرخ فروش ۱، نرخ ۲، یا آخرین نرخ خرید) در نظر بگیرد. این برای برآورد "حاشیه سود اسمی" بسیار کاربردی است.

۴.پنل دکمه‌های عملیاتی (پایین سمت راست)

  • دکمه «محاسبه»: موتور اصلی گزارش. تا این دکمه زده نشود، جدول خالی است. با زدن این دکمه، سیستم تک‌تک شعب انتخاب شده را پردازش کرده، اسنادشان را بررسی می‌کند و سودشان را محاسبه می‌نماید.
  • دکمه «چاپ»: خروجی جدول مقایسه‌ای را به چاپگر می‌فرستد.
  • دکمه‌های نموداری (Chart Buttons):
    • نمودار سود و زیان: نمودار میله‌ای که سود خالص شعب را کنار هم مقایسه می‌کند.
    • نمودار هزینه‌ها: مقایسه بصری هزینه‌های سربار هر شعبه.
    • نمودار خالص فروش: مقایسه حجم فروش شعب (فارغ از سود).
    • نمودار درآمد فروش: مقایسه سود ناخالص عملیاتی.

۵.تنظیمات زمانی (پنل بالای سمت راست)

  • از تاریخ ... تا تاریخ:
    • بازه زمانی گزارش را تعیین می‌کند. مثلاً برای مقایسه عملکرد "سه ماهه اول" یا "سال گذشته".
    • کنار هر کادر تاریخ، دکمه تقویم برای انتخاب راحت‌تر وجود دارد.

ب) جدول مقایسه‌ای (Grid مرکزی)

این جدول، خروجی نهایی است که حاصل جمع‌بندی هزاران سند مالی است. ستون‌های آن عبارتند از:

  • ردیف: شماره ردیف.
  • کد: کد شعبه (مثلاً 01).
  • نام مرکز: نام شعبه (مثلاً شعبه بازار).
  • خالص فروش: کل فروشی که شعبه داشته (منهای برگشتی‌ها). نشان‌دهنده "سهم بازار" شعبه است.
  • خرید کالا: بهای تمام شده کالایی که شعبه فروخته است.
  • درآمد فروش: (خالص فروش - خرید کالا). این همان سود ناخالص عملیاتی است.
  • درآمد غیرعملیاتی: درآمدهای جانبی شعبه (مثلاً فروش ضایعات کارتن).
  • هزینه‌ها: جمع کل هزینه‌های تخصیص یافته به شعبه (حقوق، اجاره، برق و...).
  • سود و زیان: (درآمد فروش + درآمد غیرعملیاتی - هزینه‌ها). این عدد نهایی "عملکرد واقعی" شعبه است.

نکته

اگر این عدد منفی باشد، شعبه زیان‌ده است.

۲.آموزش عملی: ۲ سناریوی کاربردی

💡 مثال ۱: شناسایی شعبه زیان‌ده (مدیریت بحران)

هدف: مدیرعامل می‌خواهد بداند کدام‌یک از ۵ شعبه شرکت در ماه گذشته زیان‌ده بوده است تا تصمیم به اصلاح یا تعطیلی بگیرد.

  1. در لیست سمت راست، تیک همه ۵ شعبه را بزنید.
  2. بازه تاریخی را روی "ماه گذشته" تنظیم کنید (مثلاً 1403/09/01 تا 1403/09/30).
  3. روش محاسبه را روی AVERAGE بگذارید.
  4. دکمه «محاسبه» را بزنید و صبر کنید تا نوار پیشرفت پر شود.
  5. به ستون آخر جدول (سود و زیان) نگاه کنید:
    • شعبه بازار: +۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ (عالی)
    • شعبه شمال: +۱۲۰,۰۰۰,۰۰۰ (خوب)
    • شعبه غرب: -۵۰,۰۰۰,۰۰۰ (زیان‌ده!)
  6. تحلیل: شعبه غرب با وجود فروش (ستون خالص فروش را چک کنید)، زیان داده است. شاید "هزینه‌ها"یش بالاست (ستون هزینه را چک کنید) یا کالاهایش را ارزان فروخته (ستون درآمد فروش را چک کنید).
  7. برای ارائه به هیئت مدیره، دکمه «نمودار سود و زیان» را بزنید تا میله قرمز رنگ شعبه غرب کاملاً توی ذوق بزند!
💡 مثال ۲: پاداش پایان سال مدیران شعب (ارزیابی عملکرد)

هدف: می‌خواهیم به مدیرانی که بیشترین "فروش" و بیشترین "سود" را داشته‌اند پاداش بدهیم.

  1. بازه تاریخی را روی "کل سال جاری" تنظیم کنید.
  2. همه شعب فعال را انتخاب کنید.
  3. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  4. روی عنوان ستون "خالص فروش" کلیک کنید تا جدول بر اساس فروش مرتب شود.
    • بالاترین شعبه (مثلاً شعبه مرکزی) برنده جایزه "بیشترین فروش" است.
  5. حالا روی عنوان ستون "سود و زیان" کلیک کنید.
    • بالاترین شعبه (مثلاً شعبه بازار) برنده جایزه "سودآورترین شعبه" است.

نکته

ممکن است شعبه‌ای فروش کمتری داشته باشد اما به دلیل کنترل هزینه‌ها، سود بیشتری ساخته باشد. این گزارش دقیقاً همین تمایز را نشان می‌دهد.

نکات کلیدی و فنی

  • زمان‌بر بودن: از آنجا که این گزارش باید سود و زیان تک‌تک شعب را جداگانه و با جزئیات محاسبه کند (انگار که چندین بار گزارش سود و زیان عادی گرفته‌اید)، ممکن است اجرای آن چند ثانیه یا حتی دقیقه طول بکشد. صبور باشید.
  • جدول موقت: سیستم برای این گزارش یک جدول موقت در دیتابیس می‌سازد تا نتایج را ذخیره کند. این کار باعث می‌شود اگر فردا دوباره گزارش بگیرید (بدون زدن دکمه محاسبه)، آخرین نتایج سریعاً نمایش داده شوند.
  • دقت در تخصیص هزینه: اگر هزینه‌ای (مثلاً تبلیغات تلویزیونی) مربوط به کل شرکت است و در سند حسابداری کد شعبه خاصی برایش نخورده باشد، در این گزارش در سود و زیان هیچ شعبه‌ای نمی‌آید (یا در شعبه مرکزی می‌آید). برای دقت گزارش، باید هزینه‌ها در اسناد تسهیم شوند.

گزارش ترازنامه

گزارش ترازنامه مالی (Balance Sheet)

مقدمه و اهمیت استراتژیک

فرم «گزارش ترازنامه» شاه‌کلید گزارش‌های مالی است که تصویری لحظه‌ای از وضعیت سلامت مالی شرکت را در یک تاریخ مشخص ارائه می‌دهد. این گزارش بر اساس معادله اصلی حسابداری (دارایی = بدهی + سرمایه) استوار است و به مدیران، سهامداران و ممیزان مالیاتی نشان می‌دهد که شرکت چه دارد (دارایی‌ها)، چه مقدار بدهکار است (بدهی‌ها) و ارزش خالص آن چقدر است (سرمایه).

ویژگی منحصربه‌فرد این فرم در سیستم مهسان، قابلیت "Drill-down" (نفوذ به عمق) است؛ به این معنی که کاربر می‌تواند با کلیک بر روی هر سرفصل (مثلاً "موجودی کالا")، وارد جزئیات شده و تا سطح سند حسابداری پیش برود.

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > گزارش ترازنامه

امکان‌پذیر است.


۱.تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

فرم ترازنامه دقیقاً شبیه به ساختار استاندارد ت‌شکل (T-Account) طراحی شده است. سمت راست دارایی‌ها و سمت چپ بدهی‌ها و سرمایه قرار دارند.

الف) هدر (سرصفحه) و تنظیمات

  • فرمول ترازنامه: در بالاترین قسمت، فرمول اصلی حسابداری با فونت درشت نمایش داده شده است: مجموع دارایی = بدهی + سرمایه در زیر هر بخش از فرمول، عدد محاسبه شده نهایی نمایش داده می‌شود. اگر ترازنامه بالانس باشد، عدد سمت راست با مجموع دو عدد سمت چپ برابر خواهد بود.
    • کادر اختلاف (قرمز رنگ): اگر ترازنامه بالانس نباشد، اختلاف حساب در کادری قرمز رنگ نمایش داده می‌شود. در حالت ایده‌آل، این عدد باید صفر باشد.
  • فیلد "تا تاریخ":
    • کاربرد: ترازنامه یک گزارش لحظه‌ای است (Snapshot). این فیلد تعیین می‌کند که محاسبات تا پایان چه روزی انجام شود.
    • دکمه تقویم: برای انتخاب راحت تاریخ از تقویم شمسی.
  • دکمه «محاسبه» (موتور گزارش): با کلیک بر روی این دکمه، سیستم فرآیند سنگین جمع‌آوری اطلاعات از تمام زیرسیستم‌ها (خزانه، انبار، فروش، اموال و...) را آغاز می‌کند.
  • دکمه «چاپ ترازنامه»: نسخه چاپی استاندارد و رسمی ترازنامه را تولید می‌کند.

ب) ستون دارایی‌ها (سمت راست)

این ستون به سه بخش اصلی تقسیم شده است:

۱.دارایی‌های جاری (Current Assets)

شامل اموالی که انتظار می‌رود ظرف یک سال نقد شوند:

  • وجوه نقد و بانک: موجودی تمام صندوق‌ها، بانک‌ها و تنخواه‌گردان‌ها.
  • اسناد دریافتنی: چک‌های مشتریان که هنوز وصول نشده‌اند (اسناد در جریان وصول).
  • بدهکاران: مانده حساب مشتریان و سایر بدهکاران تجاری.
  • موجودی کالا: ارزش ریالی کالاهای موجود در انبار (بر اساس روش نرخ‌گذاری انتخاب شده در تنظیمات).
  • جمع دارایی‌های جاری: مجموع موارد فوق.

۲.دارایی‌های ثابت (Fixed Assets)

شامل اموال مشهود و بادوام:

  • زمین، ساختمان، ماشین‌آلات، ابزارآلات، اثاثه و سایر دارایی‌ها.

نکته

هر کدام از این سرفصل‌ها قابل کلیک هستند و با کلیک روی آن‌ها، ریز دارایی‌های مربوطه نمایش داده می‌شود.

۳.دارایی‌های نامشهود (Intangible Assets)

شامل دارایی‌های غیرفیزیکی:

  • سرقفلی، حق‌الامتیاز، حق‌الاختراع.

جمع کل دارایی‌ها: در پایین‌ترین قسمت ستون راست، مجموع تمام دارایی‌های جاری، ثابت و نامشهود نمایش داده می‌شود.

ج) ستون بدهی‌ها و سرمایه (سمت چپ)

۱.بدهی‌ها (Liabilities)

  • بستانکاران: مجموع بدهی به تامین‌کنندگان و فروشندگان کالا/خدمات.
  • اسناد پرداختنی: چک‌هایی که صادر کرده‌اید اما هنوز سررسید نشده یا توسط گیرنده نقد نشده‌اند.
  • جمع بدهی‌ها: مجموع تعهدات شرکت.

۲.حقوق صاحبان سهام (Equity)

  • سرمایه اولیه: مبلغ سرمایه‌گذاری شده در بدو تاسیس.
  • افزایش سرمایه: مبالغ اضافه شده به سرمایه در طول دوره.
  • برداشت از سرمایه: مبالغی که شرکا از حساب سرمایه برداشت کرده‌اند (کاهنده).
  • سود (زیان) انباشته: سود یا زیان خالص عملکرد که از گزارش سود و زیان منتقل می‌شود. این عدد حیاتی‌ترین بخش ترازنامه است که ارتباط بین سود و زیان و ترازنامه را برقرار می‌کند.

مجموع بدهی و سرمایه: در پایین‌ترین قسمت ستون چپ نمایش داده می‌شود و باید دقیقاً با "جمع کل دارایی‌ها" برابر باشد.


۲.ویژگی منحصربه‌فرد: قابلیت نفوذ (Drill-down)

یکی از قدرتمندترین ویژگی‌های این فرم، تعاملی بودن لیبل‌ها است. تقریباً تمام عناوین حساب‌ها (مثل "بدهکاران"، "موجودی کالا" "اسناد دریافتنی" و...) به شکل لینک (Link) عمل می‌کنند.

زمانی که نشانگر موس را روی آن‌ها می‌برید، تغییر شکل می‌دهد (شبیه دست می‌شود). با کلیک روی هر عنوان، سیستم فرم گزارش تفصیلی مربوطه را باز می‌کند و دقیقاً همان عددی که در ترازنامه می‌بینید را با جزئیات ریز به شما نشان می‌دهد.

💡 مثال Drill-down

با کلیک روی "بدهکاران"، فرم گزارش مانده حساب اشخاص باز می‌شود. با کلیک روی "موجودی کالا"، گزارش موجودی ریالی انبار باز می‌شود.


۳.آموزش عملی: ۲ سناریوی کاربردی

💡 مثال ۱: تهیه ترازنامه پایان سال مالی و بستن حساب‌ها

هدف: حسابدار می‌خواهد در تاریخ ۲۹ اسفند، ترازنامه نهایی را برای اظهارنامه تهیه کند و مطمئن شود حساب‌ها تراز هستند.

  1. تاریخ را روی "1402/12/29" تنظیم کنید.
  2. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  3. صبر کنید تا نوار پیشرفت تکمیل شود. سیستم تک‌تک سرفصل‌ها را محاسبه می‌کند.
  4. کنترل تراز: به کادر قرمز رنگ بالای فرم ("اختلاف") نگاه کنید.
    • اگر عدد 0 بود: ترازنامه شما بالانس و صحیح است.
    • اگر عدد داشت (مثلاً ۱,۰۰۰,۰۰۰): ترازنامه ناتراز است.
  5. عیب‌یابی: فرض کنید تراز نیستید.
    • روی "سود انباشته" کلیک کنید. سیستم فرم سود و زیان را باز می‌کند. آنجا را چک کنید که آیا همه هزینه‌ها درست ثبت شده‌اند؟
    • روی "بدهکاران" کلیک کنید. آیا مانده غیرعادی (مثلاً بستانکار شدن مشتری) دارید؟
  6. پس از رفع مغایرت در فرم‌های زیرمجموعه، دوباره دکمه "محاسبه" را بزنید تا اختلاف صفر شود.
  7. دکمه «چاپ ترازنامه» را بزنید و نسخه نهایی را پرینت بگیرید.
💡 مثال ۲: تحلیل نقدینگی برای دریافت وام (نسبت جاری)

هدف: مدیر مالی می‌خواهد بداند نسبت دارایی‌های جاری به بدهی‌های جاری شرکت چقدر است (برای ارائه به بانک).

  1. تاریخ را روی "امروز" تنظیم کنید.
  2. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  3. به بخش "دارایی‌های جاری" بروید و عدد "جمع کل" آن را یادداشت کنید (مثلاً ۱۰ میلیارد ریال).
    • تحلیل: این شامل پول نقد، چک‌های مشتریان و موجودی انبار است. اگر می‌خواهید بدانید چقدرش نقد است، روی "وجوه نقد و بانک" کلیک کنید تا ریز موجودی بانک‌ها را ببینید.
  4. به بخش "بدهی‌ها" بروید و عدد "جمع بدهی" را یادداشت کنید (مثلاً ۵ میلیارد ریال).
  5. نتیجه: نسبت جاری شما ۲ (۱۰ تقسیم بر ۵) است که نشان‌دهنده وضعیت نقدینگی بسیار خوب است.

نکات فنی و کلیدی

  • وابستگی به سود و زیان: عدد "سود انباشته" در این فرم، مستقیماً از فرم گزارش سود و زیان فراخوانی می‌شود. بنابراین اگر تنظیمات آن فرم (مثلاً روش محاسبه بهای تمام شده FIFO/Average) را تغییر دهید، عدد ترازنامه هم تغییر می‌کند.
  • اسناد موقت: این گزارش تمام اسناد (حتی ثبت موقت) را شامل می‌شود. برای گزارش رسمی، بهتر است ابتدا اسناد را قطعی کنید.
  • سرعت محاسبه: محاسبه موجودی کالا (بخش ریالی) سنگین‌ترین قسمت است. اگر دیتابیس بزرگی دارید، ممکن است محاسبه چند ثانیه تا چند دقیقه طول بکشد. صبور باشید.

بررسی علل عدم تراز بودن ترازنامه

عدم تراز بودن ترازنامه (Balance Sheet) یکی از چالش‌های رایج و البته نگران‌کننده برای حسابداران است. در نرم‌افزارهای مالی یکپارچه مانند مهسان (و سایر سیستم‌های استاندارد)، ترازنامه باید به‌صورت ذاتی تراز باشد (دارایی = بدهی + سرمایه). اگر در گزارشی که مشاهده می‌کنید اختلاف وجود دارد (عدد قرمز رنگ در بالای فرم)، دلایل آن معمولاً به نحوه محاسبه سود و زیان، ارزش‌گذاری موجودی کالا و پیکربندی کدینگ برمی‌گردد.

در ادامه، دلایل اصلی این اتفاق را با توجه به منطق سیستم و کدهای تحلیل شده تشریح می‌کنیم:

۱. عدم تطابق تنظیمات محاسبه «سود و زیان» با «ترازنامه» (مهم‌ترین دلیل)

ترازنامه برای بالانس شدن، به یک عدد حیاتی از خارج از خود نیاز دارد: سود (زیان) انباشته. این عدد از فرم «گزارش سود و زیان» می‌آید. اگر پارامترهای محاسبه سود و زیان با واقعیت ترازنامه همخوانی نداشته باشد، ترازنامه ناتراز می‌شود.

  • روش محاسبه موجودی کالا (FIFO/LIFO/Average): اگر در گزارش سود و زیان، روش محاسبه بهای تمام شده را مثلاً روی FIFO گذاشته باشید، اما در سیستم انبار یا ترازنامه، ارزش موجودی پایان دوره (که در سمت راست ترازنامه به عنوان دارایی می‌نشیند) با نرخ میانگین محاسبه شده باشد، معادله به هم می‌خورد.
    • راه حل: مطمئن شوید روش محاسبه در هر دو گزارش یکسان است (معمولاً "میانگین" پیشنهاد می‌شود).
  • محدوده زمانی: اگر ترازنامه را تا تاریخ ۲۹ اسفند می‌گیرید، گزارش سود و زیان نیز باید دقیقاً تا همان تاریخ محاسبه شود.
  • هزینه‌های محاسبه نشده: اگر در گزارش سود و زیان، تیک برخی هزینه‌ها (مثلاً "سایر هزینه‌ها") را برداشته باشید، سود شما کاذب بالا می‌رود و سمت چپ ترازنامه (سرمایه) سنگین‌تر از سمت راست (دارایی) می‌شود.

۲. مشکل در سند افتتاحیه (موجودی اول دوره)

ترازنامه یک گزارش تداومی است. اگر سند افتتاحیه سال جاری (که مانده‌های سال قبل را منتقل می‌کند) تراز نباشد، این اختلاف تا ابد در ترازنامه باقی می‌ماند.

  • علت: ممکن است سند افتتاحیه دستی ویرایش شده باشد یا فرآیند بستن حساب‌های سال قبل کامل انجام نشده باشد.

۳. اشکال در کدینگ حساب‌ها (تعریف اشتباه ماهیت)

نرم‌افزار مهسان در فرم گزارش ترازنامه برای پیدا کردن سرفصل‌ها، به کدهای حساب نگاه می‌کند (مثلاً کدهایی که با 11 شروع می‌شوند هزینه اداری هستند).

  • علت: اگر کاربر یک حساب جدید ایجاد کرده باشد اما کدینگ آن استاندارد نباشد (مثلاً یک حساب "هزینه" را زیرمجموعه گروه "دارایی‌ها" تعریف کرده باشد)، این حساب در محاسبه سود و زیان شرکت نمی‌کند اما در جمع دارایی‌ها می‌آید (یا برعکس). این موضوع باعث ناترازی می‌شود.
  • راه حل: کدینگ حساب‌ها را بررسی کنید و مطمئن شوید حساب‌های هزینه و درآمد در گروه‌های صحیح (معمولاً کدهای کل بالای ۴ یا ۵ بسته به سیستم) قرار دارند.

۴. اسناد ثبت نشده یا ناتراز (موقت)

اگرچه سیستم معمولاً اجازه ثبت سند ناتراز را نمی‌دهد، اما در برخی حالات خاص (قطعی برق، خطای دیتابیس، یا ایمپورت اطلاعات از اکسل)، ممکن است سندی در دیتابیس وجود داشته باشد که جمع بدهکار و بستانکار آن یکی نیست.

۵. عدم محاسبه نرخ میانگین کالاها

در گزارش ترازنامه، یکی از اقلام مهم دارایی، «موجودی ریالی انبار» است. این عدد بر اساس فیلد (نرخ میانگین) در دیتابیس محاسبه می‌شود. اگر شما کالای جدیدی خریده باشید اما عملیات «محاسبه نرخ میانگین» (در منوی تنظیمات یا انبار) را اجرا نکرده باشید، فیلد نرخ میانگین به‌روز نیست.

  • نتیجه: ارزش موجودی کالا (سمت راست ترازنامه) کمتر یا بیشتر از واقعیت نشان داده می‌شود، در حالی که پول نقد یا بدهی مربوط به خرید آن کالا (سمت چپ) ثبت شده است.
  • راه حل: قبل از گرفتن ترازنامه، حتماً فرآیند محاسبه نرخ‌های کالا را اجرا کنید.

خلاصه راهکار عملیاتی برای رفع ناترازی:

  1. ابتدا از منوی تنظیمات، گزینه‌های مربوط به محاسبه نرخ کالا (میانگین) را اجرا کنید.
  2. به فرم گزارش سود و زیان بروید، تنظیمات را روی حالت استاندارد (کلیه واحدها، همه هزینه‌ها، روش میانگین) بگذارید و دکمه "محاسبه" را بزنید. عدد سود را به خاطر بسپارید.
  3. به فرم ترازنامه بروید، همان تاریخ را انتخاب کنید و دکمه "محاسبه" را بزنید.
  4. اگر هنوز اختلاف دارید، تراز آزمایشی کل را بررسی کنید تا مطمئن شوید خودِ اسناد حسابداری تراز هستند.

گزارش ترازنامه

تراز آزمایشی (Trial Balance)

مقدمه و اهمیت استراتژیک

فرم «گزارش تراز آزمایشی» ابزاری بنیادین در حسابداری دوبل است که برای اطمینان از تراز بودن حساب‌ها و صحت ثبت‌های مالی استفاده می‌شود. این گزارش، خلاصه وضعیت تمامی حساب‌ها را در سه سطح زمانی (گردش ابتدای دوره، گردش طی دوره و مانده پایان دوره) نمایش می‌دهد.

ویژگی متمایز این فرم در سیستم مهسان، انعطاف‌پذیری در تعداد ستون‌ها (۲، ۴، ۸ و ۱۲ ستونه) و محاسبات دقیق آنی بر اساس اسناد ثبت شده است. این گزارش پایه و اساس تهیه صورت‌های مالی نهایی (ترازنامه و سود و زیان) محسوب می‌شود.

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > گزارش تراز آزمایشی

امکان‌پذیر است.


۱. تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است که هر کدام وظیفه خاصی در پیکربندی و نمایش گزارش دارند:

  1. پنل تنظیمات و محاسبه (بالای فرم): شامل انتخاب نوع تراز و بازه زمانی.
  2. ناحیه نمایش داده‌ها (مرکز فرم): جدول اصلی نمایش حساب‌ها و مبالغ.
  3. نوار جمع‌بندی (پایین فرم): نمایش مجموع ستون‌ها برای کنترل تراز.

در ادامه، جزء به جزء این بخش‌ها با دقت تحلیل می‌شود.

الف) پنل تنظیمات و محاسبه (نوار ابزار بالا)

این بخش قلب کنترل گزارش است و تعیین می‌کند چه داده‌هایی و با چه قالبی نمایش داده شوند.

۱. انتخاب قالب تراز (رادیو باتن‌ها)

  • گزینه‌ها:
    • ۲ ستونه: ساده‌ترین حالت. فقط "مانده بدهکار" و "مانده بستانکار" نهایی را نشان می‌دهد.
    • ۴ ستونه: شامل "گردش بدهکار"، "گردش بستانکار" (طی دوره) و "مانده نهایی".
    • ۸ ستونه: شامل "گردش ابتدای دوره"، "گردش طی دوره"، "گردش کل" و "مانده نهایی".
    • ۱۲ ستونه (پیش‌فرض): کامل‌ترین حالت. شامل "مانده ابتدای دوره"، "گردش طی دوره" و "مانده کل" با تفکیک بدهکار/بستانکار.
  • عملکرد: با تغییر انتخاب، ستون‌های جدول به‌صورت پویا مخفی یا آشکار می‌شوند.

۲. بازه زمانی (تاریخ از / تا)

  • از تاریخ ... تا تاریخ:
    • محدوده زمانی گزارش را تعیین می‌کند.
    • رفتار پیش‌فرض: اگر تاریخ‌ها خالی یا نامعتبر باشند، سیستم به صورت خودکار از "1301/01/01" تا "1499/12/30" (کل بازه زمانی ممکن) را در نظر می‌گیرد.
    • دکمه‌های تقویم: در کنار هر فیلد، دکمه‌ای برای انتخاب راحت از تقویم شمسی وجود دارد.

۳. دکمه "محاسبه" (موتور پردازش)

  • عنوان: محاسبه
  • تحلیل رویداد (Event Analysis): این دکمه یک فرآیند پیچیده و چندمرحله‌ای را اجرا می‌کند:
    1. آماده‌سازی جدول موقت: اگر جدول موقت قبلی وجود داشته باشد، آن را پاک می‌کند و یک جدول جدید در دیتابیس می‌سازد.
    2. محاسبه مانده ابتدای دوره (افتتاحیه): اسناد افتتاحیه و تراکنش‌های قبل از "تاریخ شروع" را جمع می‌زند و در ستون‌های "گردش قبل" درج می‌کند.
    3. محاسبه گردش طی دوره: تمام اسناد عادی (خرید، فروش، دریافت، پرداخت) که در بازه زمانی انتخابی هستند را پردازش کرده و در ستون‌های "گردش طی دوره" قرار می‌دهد.
    4. تفکیک حساب‌های خاص: حساب‌های خاص مانند "موجودی نقد"، "اسناد دریافتنی"، "اسناد پرداختنی"، "سرمایه" و "درآمد/هزینه" را با کدهای مشخص دسته‌بندی و محاسبه می‌کند.
    5. تجمیع نهایی: تمامی این مبالغ را در جدول نهایی جمع‌بندی کرده و برای نمایش آماده می‌کند.

۴. دکمه "چاپگر"

  • عنوان: چاپگر
  • عملکرد: بسته به نوع تراز انتخاب شده (۲،۴،۸ یا ۱۲ ستونه)، فایل قالب گزارش مناسب (GTARAZ2_x.FR3) را بارگذاری کرده و پیش‌نمایش چاپی را نمایش می‌دهد.

ب) جدول نمایش تراز (Grid مرکزی)

این جدول خروجی محاسبات است. ستون‌های آن بسته به نوع تراز انتخابی متغیرند، اما در حالت کامل (۱۲ ستونه) عبارتند از:

  • ردیف: شماره ردیف.
  • کد حساب: کد کل یا معین حساب.
  • نام حساب: شرح حساب (مثلاً "دارایی‌های جاری"، "بدهی‌ها").
  • گردش قبل (بدهکار/بستانکار): مانده حساب در ابتدای دوره.
  • گردش طی دوره (بدهکار/بستانکار): مجموع تراکنش‌های انجام شده در بازه زمانی گزارش.
  • جمع گردش (بدهکار/بستانکار): حاصل جمع گردش قبل و طی دوره.
  • مانده نهایی (بدهکار/بستانکار): مانده خالص حساب در پایان دوره.

ج) نوار جمع‌بندی (پایین فرم)

در پایین‌ترین قسمت فرم، یک نوار ثابت وجود دارد که مجموع هر ستون را نمایش می‌دهد.

اهمیت

این بخش حیاتی‌ترین قسمت برای کنترل تراز است. در یک تراز آزمایشی صحیح، باید جمع ستون‌های بدهکار و بستانکار در هر سطح (گردش قبل، طی دوره، کل) با هم برابر باشند. اگر این اعداد مساوی نباشند، ترازنامه "تراز" نیست و خطای حسابداری وجود دارد.

۲. آموزش عملی: ۲ سناریوی کاربردی

💡 مثال ۱: بستن حساب‌های پایان سال (کنترل تراز نهایی)

هدف: مدیر مالی می‌خواهد قبل از بستن حساب‌های سال ۱۴۰۲، از تراز بودن دفاتر اطمینان حاصل کند.

  1. در پنل بالا، گزینه "۱۲ ستونه" (یا ۸ ستونه) را انتخاب کنید تا کامل‌ترین دید را داشته باشید.
  2. از تاریخ: 1402/01/01
  3. تا تاریخ: 1402/12/29
  4. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  5. صبر کنید تا عملیات پردازش تمام شود و جدول پر شود.
  6. به نوار پایین فرم (جمع ستون‌ها) نگاه کنید:
    • آیا جمع "گردش طی دوره بدهکار" با "گردش طی دوره بستانکار" برابر است؟
    • آیا جمع "مانده نهایی بدهکار" با "مانده نهایی بستانکار" برابر است؟
  7. نتیجه: اگر برابر بودند، حساب‌ها تراز است و می‌توانید فرآیند بستن حساب‌ها را آغاز کنید. اگر اختلاف داشتند، باید به دنبال سند اشتباه بگردید.
💡 مثال ۲: بررسی گردش حساب‌ها در سه ماهه اول (گزارش فصلی)

هدف: می‌خواهیم بدانیم در فصل بهار ۱۴۰۳، چه میزان گردش مالی در حساب‌ها اتفاق افتاده است (بدون در نظر گرفتن مانده‌های سال قبل).

  1. گزینه "۴ ستونه" را انتخاب کنید (چون فقط گردش طی دوره برایمان مهم است).
  2. از تاریخ: 1403/01/01
  3. تا تاریخ: 1403/03/31
  4. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  5. در جدول خروجی، ستون‌های "گردش بدهکار" و "گردش بستانکار" نشان‌دهنده حجم عملیات مالی شرکت در این سه ماه هستند.
  6. می‌توانید با زدن دکمه "چاپگر"، این گزارش را چاپ کرده و به مدیریت ارائه دهید.

نکات فنی و کلیدی

  • دقت محاسبات: این فرم تمامی اسناد را در محاسبات دخیل می‌کند. برای گزارش رسمی، مطمئن شوید که اسناد موقتِ بررسی نشده در سیستم نباشد.
  • سرعت: به دلیل حجم بالای محاسبات و ساخت جداول موقت در دیتابیس، ممکن است اجرای این گزارش در دیتابیس‌های بزرگ چند ثانیه زمان ببرد.
  • تراز نبودن: اگر تراز شما برقرار نیست، ابتدا اسناد "تراز افتتاحیه" و "اختتامیه" دوره‌های قبل را بررسی کنید. گاهی اوقات عدم انتقال صحیح مانده از سال قبل باعث ناترازی می‌شود.

گزارش تجمیعی تراکنشهای مالی

گزارش تجمیعی تراکنش‌های مالی

مقدمه و اهمیت

در سیستم‌های مالی یکپارچه، یکی از بزرگترین چالش‌ها برای مدیران مالی و حسابداران، مشاهده "تصویر کلان" (Big Picture) از رویدادهای مالی سازمان در یک بازه زمانی خاص است. اسناد حسابداری، فاکتورهای خرید و فروش، دریافت‌ها و پرداخت‌ها هر کدام در فرم‌های جداگانه ثبت می‌شوند. فرم «گزارش تجمیعی تراکنش‌های مالی» دقیقاً برای حل این مشکل طراحی شده است. این فرم مانند یک قیف بزرگ عمل می‌کند که تمام اطلاعات پراکنده در سیستم (شامل اسناد انبار، فاکتورها، چک‌ها و اسناد حسابداری) را جمع‌آوری کرده، دسته‌بندی می‌کند و در یک نمای واحد و یکپارچه به نمایش می‌گذارد.


۱. مسیر دسترسی

گزارشات مالی > گزارش تجمیعی تراکنش‌های مالی


۲. تشریح اجزای فرم (رابط کاربری)

فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است: پنل فیلترینگ و تنظیمات (بالا)، جدول نمایش داده‌ها (مرکز) و نوار وضعیت (پایین).

الف) پنل تنظیمات و فیلترینگ (بالای فرم)

این پنل ابزار اصلی شما برای تعیین محدوده گزارش است.

  1. محدوده تاریخ:
    • از تاریخ / تا تاریخ: دو فیلد متنی برای ورود تاریخ شروع و پایان گزارش. به صورت پیش‌فرض خالی هستند. اگر تاریخی وارد نشود، سیستم بازه زمانی کلی را در نظر می‌گیرد.
    • دکمه‌های تقویم: در کنار هر فیلد تاریخ، یک دکمه کوچک با آیکون تقویم وجود دارد که با کلیک روی آن، تقویم شمسی باز شده و می‌توانید تاریخ را به راحتی انتخاب کنید.
  2. بخش انتخاب نوع تراکنش‌ها (چک‌باکس‌ها):
  3. این قسمت قلب تپنده گزارش است. شما با تیک زدن هر گزینه، به سیستم می‌گویید چه نوع داده‌هایی را از دیتابیس فراخوانی کنید.

    • تراکنش‌های فروش: با انتخاب این گزینه، تمامی فاکتورهای فروش و برگشت از فروش در گزارش لحاظ می‌شوند.
      • زیرمجموعه (رادیوباتن‌ها): در کنار این گزینه، دو حالت "ریز" و "سرجمع" وجود دارد.
      • ریز: هر فاکتور فروش به صورت یک سطر جداگانه نمایش داده می‌شود.
      • سرجمع: کل فروش روزانه تجمیع شده و در یک سطر به عنوان "تجمیع فروش روزانه" نمایش داده می‌شود.
    • تراکنش‌های خرید: تمامی اسناد خرید و برگشت از خرید را به گزارش اضافه می‌کند.
      • زیرمجموعه: مشابه فروش، دارای دو حالت "ریز" (نمایش تک‌تک فاکتورها) و "سرجمع" (تجمیع خرید روزانه) است.
    • تراکنش‌های پولی و اعتباری: شامل تمام دریافت‌ها و پرداخت‌های نقدی، چک، فیش و حواله است.
      • زیرمجموعه:
      • ریز هزینه ها: تمام جزئیات پرداخت‌ها را نشان می‌دهد.
      • سرجمع هزینه ها: هزینه‌های مشابه در یک روز را با هم جمع کرده و به صورت خلاصه (مثلاً "تجمیع هزینه‌های مورخ...") نمایش می‌دهد. این حالت برای بررسی جریان نقدینگی کلان بسیار مفید است.
    • تراکنش‌های وصول یا برگشت اسناد اعتباری: این گزینه سرنوشت چک‌ها را پیگیری می‌کند. اگر چکی وصول (نقد) یا برگشت شده باشد، در این گزارش می‌آید.
      • زیرمجموعه: این بخش نیز دارای دو حالت "ریز" و "سرجمع" است که امکان مشاهده تک‌تک چک‌های نقد شده یا جمع کل مبلغ نقد شده در یک روز را فراهم می‌کند.
  4. نوار ابزار عملیاتی (بالا سمت چپ):
    • دکمه «محاسبه»: پس از تنظیم تاریخ و انتخاب گزینه‌ها، با کلیک روی این دکمه، سیستم شروع به پردازش اطلاعات می‌کند و جدول پایین را پر می‌کند.
    • دکمه «چاپگر»: پیش‌نمایش چاپی گزارش را تولید می‌کند که قابل ارسال به پرینتر است.
    • دکمه «Excel»: خروجی گزارش را مستقیماً به یک فایل اکسل منتقل می‌کند تا بتوانید تحلیل‌های آماری بیشتری روی آن انجام دهید.

ب) جدول نمایش داده‌ها (Grid مرکزی)

این جدول نتایج پردازش را نشان می‌دهد. ستون‌های آن عبارتند از:

  • ردیف: شماره سطر.
  • تاریخ: تاریخ وقوع رویداد مالی.
  • شماره: شماره سند، فاکتور، چک یا فیش.
  • مبلغ: ارزش ریالی تراکنش (اعداد منفی معمولاً نشان‌دهنده پرداخت یا برگشت از فروش هستند).
  • کد: کد حساب تفصیلی مرتبط.
  • نام حساب: نام طرف حساب (مشتری، فروشنده، هزینه و...).
  • شرح: توضیحات کامل رویداد (مثلاً "فاکتور فروش شماره 100" یا "پرداخت نقدی بابت...").

۳. تحلیل دقیق عملکرد سیستم (پشت صحنه دکمه «محاسبه»)

وقتی دکمه «محاسبه» را می‌زنید، سیستم عملیات پیچیده‌ای را انجام می‌دهد که ترکیبی از چندین پرس‌وجو از جداول مختلف دیتابیس است. این عملیات به زبان ساده به شرح زیر است:

  1. آماده‌سازی تاریخ: ابتدا تاریخ‌های وارد شده را بررسی می‌کند. اگر خالی باشند، بازه پیش‌فرض (از 0000/00/00 تا 1499/12/30) را تنظیم می‌کند.
  2. ساخت پرس‌وجوی ترکیبی: سیستم بر اساس چک‌باکس‌های انتخاب شده، یک دستور SQL طولانی و پویا می‌سازد که به هم متصل می‌شوند.
    • اگر "خرید" انتخاب شده باشد: سیستم به جدول (اسناد انبار) می‌رود. رکوردهایی که نوع سندشان "خرید" یا "برگشت از خرید" است را استخراج می‌کند. اگر حالت "سرجمع" باشد، از توابع تجمیعی استفاده می‌کند.
    • اگر "فروش" انتخاب شده باشد: مجدداً به سراغ جدول اسناد انبار می‌رود اما این بار نوع سندهای "فروش" و "برگشت از فروش" را فیلتر می‌کند. در حالت سرجمع، کل فروش روزانه شعب مختلف تجمیع می‌شود.
    • اگر "پولی و اعتباری" انتخاب شده باشد: به سراغ جدول (جدول چک‌ها و دریافت/پرداخت) می‌رود. تمام اسناد با وضعیت عادی را می‌خواند. در حالت "سرجمع"، هوشمندی سیستم فعال می‌شود و هزینه‌ها را بر اساس نوع (هزینه‌های عمومی، شارژ تنخواه، پرداخت به بستانکاران و...) دسته‌بندی و تجمیع می‌کند.
    • اگر "وصول/برگشت" انتخاب شده باشد: باز هم از جدول مالی استفاده می‌کند اما فقط رکوردهایی که وضعیتشان تغییر کرده (نقد شده یا برگشتی) را می‌خواند و تاریخ عملیات را مبنا قرار می‌دهد.
  3. مرتب‌سازی: در نهایت، تمام این اطلاعات ناهمگن در یک ساختار واحد قرار گرفته و بر اساس تاریخ مرتب می‌شوند تا کاربر بتواند توالی رویدادها را ببیند.
  4. نمایش: نتیجه در جدول نمایش داده می‌شود.

۴. دو مثال عملی و کاربردی

💡 مثال ۱: گزارش جامع جریان نقدینگی ماهانه (Cash Flow)

سناریو: مدیر مالی می‌خواهد بداند در "دی ماه ۱۴۰۳" دقیقاً چه اتفاقاتی افتاده است: چقدر فروخته‌ایم، چقدر جنس خریده‌ایم و چقدر بابت هزینه‌ها و چک‌ها پول داده‌ایم. او جزئیات فاکتورها را نمی‌خواهد، فقط ارقام کلی هر روز مهم است.

  1. فرم گزارش تجمیعی را باز کنید.
  2. تاریخ: در فیلد "از تاریخ"، مقدار 1403/10/01 و در "تا تاریخ"، مقدار 1403/10/30 را وارد کنید.
  3. انتخاب گزینه‌ها:
    • تیک «تراکنش‌های فروش» را بزنید. رادیوباتن آن را روی «سرجمع» قرار دهید. (چون جزئیات فاکتورها مهم نیست).
    • تیک «تراکنش‌های خرید» را بزنید. رادیوباتن آن را روی «سرجمع» قرار دهید.
    • تیک «تراکنش‌های پولی و اعتباری» را بزنید. رادیوباتن آن را روی «سرجمع هزینه ها» قرار دهید.
    • تیک «تراکنش‌های وصول...» را بزنید و آن را هم روی «سرجمع» بگذارید.
  4. دکمه «محاسبه» را کلیک کنید.

نتیجه: جدولی به شما نمایش داده می‌شود که برای هر روز از دی ماه، چند سطر دارد:

  • یک سطر برای "جمع کل فروش آن روز".
  • یک سطر برای "جمع کل خرید آن روز".
  • چند سطر برای "جمع هزینه‌های پرداخت شده".
  • سطرهایی برای "جمع چک‌های پاس شده".

این گزارش یک نمای عالی از ورودی و خروجی نقدینگی سازمان در هر روز ارائه می‌دهد.

💡 مثال ۲: پیگیری دقیق یک روز شلوغ

سناریو: در تاریخ 1403/11/05 مغایرتی در حساب‌ها پیش آمده. حسابدار می‌خواهد بداند دقیقاً در این روز چه اسنادی (با جزئیات کامل) ثبت شده است تا خطا را پیدا کند.

  1. فرم را باز کنید.
  2. تاریخ: در هر دو فیلد "از تاریخ" و "تا تاریخ"، مقدار یکسان 1403/11/05 را وارد کنید.
  3. انتخاب گزینه‌ها:
    • هر ۴ چک‌باکس اصلی (فروش، خرید، پولی، وصول) را تیک بزنید.
    • نکته مهم: برای همه گزینه‌ها، رادیوباتن «ریز» را انتخاب کنید. (ما به جزئیات دقیق نیاز داریم).
  4. دکمه «محاسبه» را بزنید.

نتیجه: سیستم تمام اتفاقات آن روز را به ترتیب لیست می‌کند:

  • تک‌تک فاکتورهای فروش با نام مشتری و مبلغ.
  • تک‌تک فاکتورهای خرید.
  • هر چکی که در آن روز صادر یا دریافت شده با شماره چک و نام بانک.
  • هر هزینه‌ای که پرداخت شده.
  • هر چکی که در آن روز نقد یا برگشت شده.

با مرور این لیست و مقایسه با مدارک فیزیکی، مغایرت به سرعت پیدا می‌شود.


نکات کلیدی

  • سرعت: در حالت "سرجمع"، سرعت گزارش بسیار بالاتر از حالت "ریز" است، به‌ویژه در بازه‌های زمانی طولانی.
  • ترتیب نمایش: داده‌ها همیشه بر اساس تاریخ مرتب می‌شوند، بنابراین می‌توانید روند زمانی رویدادها را دنبال کنید.
  • خروجی اکسل: برای تحلیل‌های پیچیده‌تر (مثل رسم نمودار یا فیلتر کردن خاص)، حتماً از دکمه Excel استفاده کنید.

گزارش روزانه تسویه فاکتورها

گزارش تسویه روزانه فاکتورهای فروش

مقدمه و اهمیت

فرم «گزارش تسویه روزانه» یکی از حیاتی‌ترین ابزارهای کنترلی برای مدیران فروش و صندوق‌داران است. این گزارش به شما نشان می‌دهد که هر فاکتور صادر شده در یک بازه زمانی خاص، چگونه و با چه روش‌هایی (نقد، چک، حواله، کارت‌خوان) تسویه شده است. این فرم پل ارتباطی بین "عملیات فروش" و "عملیات خزانه‌داری" است و مغایرت‌های احتمالی بین مبلغ فاکتور و مبلغ دریافتی را آشکار می‌سازد.

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > گزارش روزانه تسویه فاکتورهای فروش


۱.تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

  • پنل فیلترینگ پیشرفته (بالای فرم): تنظیم شرایط گزارش‌گیری.
  • ناحیه نمایش داده‌ها (مرکز فرم): جدول اصلی نمایش فاکتورها و جزئیات تسویه.
  • پنل وضعیت و خلاصه (پایین فرم): نمایش سرجمع‌ها به تفکیک روش پرداخت.

در ادامه، جزء به جزء این بخش‌ها با دقت تحلیل می‌شود.

الف) پنل فیلترینگ پیشرفته (بالای فرم)

این بخش شامل ابزارهای متنوعی برای محدود کردن دامنه گزارش است.

۱.فیلترهای زمانی و مکانی

  • تاریخ (از / تا): بازه زمانی گزارش را تعیین می‌کند.
    • دکمه‌های تقویم: کنار هر فیلد تاریخ، دکمه‌ای کوچک با آیکون تقویم وجود دارد که تقویم شمسی را برای انتخاب راحت‌تر باز می‌کند.
  • شیفت کاری (از / تا): اگر در فروشگاه از سیستم شیفت‌بندی صندوق‌داران استفاده می‌شود، می‌توانید گزارش را محدود به یک یا چند شیفت خاص کنید.
  • انتخاب فروشگاه (انبار):
    • دکمه "---": با کلیک روی این دکمه، لیست انبارها/فروشگاه‌ها باز می‌شود. انتخاب انبار الزامی است.
    • کد و نام فروشگاه: پس از انتخاب، در کادرهای مربوطه نمایش داده می‌شود.

۲.فیلتر طرف حساب (اختیاری)

  • دکمه انتخاب طرف حساب: اگر بخواهید فقط فاکتورهای یک مشتری خاص را ببینید، روی این دکمه کلیک کنید تا فرم جستجوی اشخاص باز شود.
  • دکمه حذف شرط: فیلتر مشتری را پاک می‌کند تا همه مشتریان نمایش داده شوند.

۳.فیلتر وضعیت تسویه (رادیو باتن‌ها)

  • کلی: تمام فاکتورها (چه تسویه شده و چه مانده‌دار) را نمایش می‌دهد.
  • تسویه شده: فقط فاکتورهایی که مبلغ دریافتی آن‌ها دقیقاً برابر با مبلغ خالص فاکتور است (مانده صفر).
  • بدهکار: فاکتورهایی که مبلغ دریافتی کمتر از مبلغ فاکتور است (مشتری هنوز بدهکار است).
  • بستانکار: فاکتورهایی که مبلغ دریافتی بیشتر از مبلغ فاکتور است (اضافه دریافت).

۴.فیلترهای کنترلی (چک‌باکس‌ها)

  • به انضمام پیش‌فاکتورها: اگر تیک بخورد، پیش‌فاکتورهایی که هنوز نهایی نشده‌اند اما دریافتی داشته‌اند نیز نمایش داده می‌شوند.
  • به انضمام فاکتورهای امانی: اگر تیک بخورد، فاکتورهای امانی نیز در گزارش لحاظ می‌گردند.

۵.دکمه "محاسبه" (موتور پردازشگر)

عنوان: محاسبه

عملکرد پیچیده پشت صحنه:

  • ساخت جداول موقت: سیستم ۴ جدول موقت در دیتابیس می‌سازد تا مبالغ نقد، بن، کارت‌خوان و چک هر فاکتور را به تفکیک محاسبه و ذخیره کند.
  • تجمیع اطلاعات: این جداول موقت با جدول اصلی فاکتورها ترکیب (Join) می‌شوند.
  • محاسبه مانده: برای هر فاکتور، مجموع دریافتی‌ها از مبلغ خالص کسر شده و مانده محاسبه می‌شود.
  • نمایش: نتیجه نهایی در جدول اصلی بارگذاری می‌شود.

۶.دکمه "چاپگر"

عملکرد: گزارش فعلی را به محیط چاپ (FastReport) می‌فرستد. در سربرگ گزارش، نام فروشگاه و بازه تاریخ درج می‌شود.

۷.دکمه "اکسل" (Excel)

عملکرد: خروجی جدول را عیناً به فایل اکسل تبدیل می‌کند.

۸.دکمه "حذف شروط"

عملکرد: تمامی فیلترها (تاریخ، مشتری، شیفت و...) را پاک کرده و به حالت پیش‌فرض برمی‌گرداند.

ب) جدول نمایش داده‌ها (Grid مرکزی)

این جدول ستون‌های بسیار دقیقی دارد:

  • ردیف: شماره ردیف.
  • نام طرف حساب: نام مشتری.
  • تاریخ سند: تاریخ صدور فاکتور.
  • شماره سند: شماره سیستمی سند (یکتا).
  • نوع سند: فروش یا مرجوعی.
  • شماره فاکتور: شماره چاپ شده روی فاکتور.
  • جمع فاکتور: مبلغ ناخالص.
  • تخفیف: مجموع تخفیفات سطری و کلی.
  • مالیات: مالیات بر ارزش افزوده.
  • خالص: مبلغ نهایی قابل پرداخت.
  • مبلغ نقدی: دریافتی نقدی.
  • بن/حواله: دریافتی از طریق بن یا حواله.
  • کارت بانک: دریافتی از طریق دستگاه پوز.
  • چک: مجموع مبالغ چک‌های دریافتی برای این فاکتور.
  • جمع دریافتی: مجموع کل مبالغ فوق.
  • بدهکار (مانده): تفاوت مبلغ خالص و جمع دریافتی. (اگر مثبت باشد یعنی مشتری بدهکار است).

قابلیت دبل کلیک

با دوبار کلیک روی هر ردیف، اصل فاکتور فروش باز می‌شود تا جزئیات کالاها را ببینید.

ج) پنل وضعیت پایین (سرجمع‌ها)

این بخش خلاصه‌ای از کل گزارش را نشان می‌دهد:

  • جمع فاکتور: کل فروش ناخالص بازه.
  • تخفیف: کل تخفیفات داده شده.
  • مالیات: کل مالیات جمع‌آوری شده.
  • خالص: کل فروش خالص.
  • مبلغ نقدی / حواله / کارت بانک / چک: جمع تفکیکی روش‌های دریافت.
  • جمع دریافتی: کل ورودی صندوق/بانک بابت فروش.
  • بدهکار: کل مانده حساب مشتریان از این فروش‌ها.

۲.آموزش عملی: ۲ مثال کاربردی

💡 مثال ۱: بستن حساب صندوقدار در پایان شیفت

هدف: صندوقدار شیفت صبح می‌خواهد عملکرد خود را تحویل دهد و مغایرت احتمالی را پیدا کند.

  1. دکمه "---" (انتخاب فروشگاه) را بزنید و فروشگاه مربوطه را انتخاب کنید.
  2. تاریخ: امروز (پیش‌فرض).
  3. شیفت کاری: مثلاً از ۱ تا ۱ (شیفت اول).
  4. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  5. به پنل پایین نگاه کنید:
    • مبلغ نقدی: باید با پول نقد موجود در کشو برابر باشد.
    • کارت بانک: باید با جمع رسیدهای دستگاه پوز برابر باشد.
    • چک: باید با چک‌های فیزیکی دریافت شده برابر باشد.
  6. اگر مغایرتی در "جمع دریافتی" و "خالص" فاکتورها وجود دارد، فیلتر وضعیت را روی "بدهکار" یا "بستانکار" بگذارید تا فاکتورهایی که تسویه کامل نشده‌اند را پیدا کنید.
💡 مثال ۲: پیگیری فاکتورهای تسویه نشده یک مشتری

هدف: می‌خواهیم بدانیم شرکت "پخش البرز" کدام فاکتورهای ماه گذشته خود را کامل تسویه نکرده است.

  1. دکمه انتخاب فروشگاه را بزنید و انبار اصلی را انتخاب کنید.
  2. تاریخ از: اول ماه گذشته.
  3. تاریخ تا: آخر ماه گذشته.
  4. روی دکمه "انتخاب طرف حساب" کلیک کنید و "پخش البرز" را جستجو و انتخاب نمایید.
  5. در قسمت وضعیت تسویه، گزینه "بدهکار" را انتخاب کنید.
  6. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  7. لیست نمایش داده شده، فقط شامل فاکتورهایی از این مشتری است که مبلغ دریافتی آن‌ها کمتر از مبلغ فاکتور بوده است. ستون "بدهکار" مبلغ مانده هر فاکتور را نشان می‌دهد.

نکات فنی و کلیدی

  • محاسبات سنگین: از آنجا که این گزارش جداول موقت می‌سازد و محاسبات پیچیده‌ای روی چک‌ها و اسناد انجام می‌دهد، ممکن است در حجم داده‌های بسیار بالا چند ثانیه زمان ببرد.
  • سندهای ترکیبی: اگر یک فاکتور بخشی نقد و بخشی چک باشد، سیستم به درستی آن‌ها را تفکیک کرده و در ستون‌های مجزا نشان می‌دهد.
  • مرجوعی: فاکتورهای برگشت از فروش با علامت منفی یا رنگ متفاوت (بسته به تنظیمات) نمایش داده می‌شوند و از سرجمع فروش کسر می‌گردند.

تراز فروش به تفکیک تاریخ

گزارش تراز روزانه فروش و تسویه

مقدمه و اهمیت

فرم «گزارش دوره‌ای تراز فروش به تفکیک تاریخ» یکی از ابزارهای تحلیلی قدرتمند در سیستم مهسان است که به مدیران مالی و فروش اجازه می‌دهد تا عملکرد فروشگاه‌ها و شعب را به تفکیک "روز" بررسی کنند. برخلاف گزارش‌های عادی که لیست فاکتورها را نشان می‌دهند، این گزارش سرجمع روزانه فروش، مرجوعی، دریافتی‌های نقد، چک، پوز و بن را محاسبه کرده و مانده تسویه نشده هر روز را به تفکیک نمایش می‌دهد.

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > گزارش دوره‌ای تراز فروش به تفکیک تاریخ


۱. تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

  1. پنل فیلترینگ و تنظیمات (بالای فرم): انتخاب شعبه، بازه زمانی و شروط خاص.
  2. ناحیه نمایش داده‌ها (مرکز فرم): جدول اصلی نمایش تراز روزانه.
  3. پنل خلاصه وضعیت (پایین فرم): نمایش سرجمع کل دوره.

در ادامه، جزء به جزء این بخش‌ها با دقت تحلیل می‌شود.

الف) پنل فیلترینگ و تنظیمات (نوار ابزار بالا)

این بخش موتور محرک گزارش است. تا زمانی که تنظیمات این بخش کامل نشود، گزارشی تولید نخواهد شد.

۱. انتخاب انبار/فروشگاه (دکمه "---")

  • دکمه "---":
    • اهمیت حیاتی: انتخاب فروشگاه در این گزارش الزامی است. بدون انتخاب فروشگاه، سیستم پیام خطا می‌دهد.
    • عملکرد: با کلیک روی این دکمه، پنجره لیست انبارها و فروشگاه‌ها باز می‌شود.
    • انتخاب: پس از انتخاب، کد و نام فروشگاه در کادرهای مربوطه (با رنگ آبی) نمایش داده می‌شود.

۲. فیلترهای زمانی (بازه تاریخ)

  • از تاریخ ... تا تاریخ:
    • بازه زمانی گزارش را تعیین می‌کند. اگر خالی رها شوند، سیستم به صورت پیش‌فرض از تاریخ 1301/01/01 تا 1499/12/30 را در نظر می‌گیرد.
    • دکمه‌های تقویم: کنار هر فیلد تاریخ، دکمه‌ای برای انتخاب از تقویم شمسی وجود دارد.

۳. دکمه "محاسبه" (موتور پردازش)

  • عنوان: محاسبه (آیکون چرخ‌دنده)
  • عملکرد کلیدی (تحلیل کد):
    1. بررسی پیش‌نیاز: چک می‌کند آیا فروشگاه انتخاب شده است؟ اگر خیر، هشدار می‌دهد.
    2. ایجاد جداول موقت: برای افزایش سرعت، سیستم ۴ جدول موقت در دیتابیس می‌سازد تا مبالغ دریافتی (نقد، چک، بن، کارت) مربوط به فاکتورهای آن بازه زمانی را در آن‌ها ذخیره کند.
    3. تزریق داده: با اجرای کوئری‌های سنگین، تمام اسناد دریافتی مرتبط با فاکتورهای فروش آن بازه را پیدا کرده و در جداول موقت می‌ریزد.
    4. تلفیق نهایی: در نهایت با یک کوئری پیچیده ( بین جدول فروش و جداول موقت)، برای هر روز یک سطر ایجاد می‌کند که شامل جمع فروش، جمع دریافتی‌ها و مانده بدهکاری آن روز است.
    5. نمایش: نتیجه در جدول اصلی نمایش داده می‌شود.

۴. فیلترهای خاص (چک‌باکس‌ها)

  • به انضمام پیش‌فاکتورها: اگر تیک بخورد، مبالغ پیش‌فاکتورها (سند نوع ۳ که هنوز قطعی نشده) هم در جمع فروش لحاظ می‌شود.
  • به انضمام فاکتورهای امانی: اگر تیک بخورد، فاکتورهای امانی (سند نوع ۲) نیز محاسبه می‌شوند.
  • نکته

    در حالت پیش‌فرض (بدون تیک)، فقط فاکتورهای قطعی و مرجوعی‌های قطعی محاسبه می‌شوند.

۵. فیلتر شیفت کاری

  • شیفت کاری از ... تا ...: اگر سیستم شما از شیفت‌بندی صندوق‌دارها استفاده می‌کند، می‌توانید گزارش را محدود به یک بازه شیفت خاص کنید. (مثلاً شیفت ۱ تا ۲).

۶. فیلتر طرف حساب خاص (دکمه "---" دوم)

  • دکمه "---" (کنار عنوان کد و نام طرف مبادله):
    • کاربرد: اگر می‌خواهید تراز فروش را فقط برای یک مشتری خاص در آن فروشگاه ببینید، از این گزینه استفاده کنید.
    • عملکرد: پنجره جستجوی اشخاص باز می‌شود و پس از انتخاب، گزارش فقط فاکتورهای آن شخص را محاسبه می‌کند.
    • حذف فیلتر: دکمه‌ای با آیکون ضربدر قرمز وجود دارد که نام مشتری انتخاب شده را پاک می‌کند تا گزارش دوباره کلی شود.

۷. دکمه "چاپگر"

  • عنوان: چاپگر
  • عملکرد: یک گزارش چاپی شکیل (FastReport) از جدول نمایش داده شده تهیه می‌کند که شامل سرجمع‌ها نیز می‌باشد.

۸. دکمه "اکسل" (Excel)

  • عنوان: Excel
  • عملکرد: خروجی جدول را عیناً به فایل اکسل تبدیل می‌کند.

ب) جدول نمایش داده‌ها (Grid مرکزی)

این جدول نتایج محاسبات را به تفکیک روز نمایش می‌دهد:

  • ردیف: شماره ردیف.
  • تاریخ سند: تاریخ روزی که تراکنش‌ها انجام شده است.
  • فروش: جمع کل مبلغ ناخالص فاکتورهای صادر شده در آن روز.
  • تخفیف: جمع کل تخفیفات اعطایی در آن روز.
  • مالیات: جمع کل مالیات بر ارزش افزوده در آن روز.
  • مرجوعی: جمع کل مبالغ فاکتورهای مرجوع شده در آن روز (که از فروش کسر می‌شود).
  • خالص فروش: (فروش - تخفیف + مالیات - مرجوعی). این مبلغی است که باید تسویه می‌شده.
  • مبلغ نقدی: جمع دریافتی‌های نقدی در آن روز (بابت فاکتورهای همان روز).
  • بن/حواله: جمع دریافتی‌های بن یا حواله.
  • کارت بانک: جمع تراکنش‌های دستگاه پوز (POS).
  • چک: جمع مبلغ چک‌های دریافتی.
  • جمع دریافتی: مجموع کل مبالغ دریافت شده (نقد + بن + کارت + چک).
  • بدهکار (مانده): (خالص فروش - جمع دریافتی). این ستون نشان می‌دهد چه مقدار از فروش آن روز هنوز تسویه نشده است (نسیه).

قابلیت دبل کلیک

با دوبار کلیک روی هر سطر (تاریخ خاص)، سیستم فرم «گزارش روزانه تسویه فاکتورها» را برای همان تاریخ باز می‌کند. یعنی شما را از سطح "کلیات روزانه" به سطح "جزئیات فاکتور به فاکتور" می‌برد. این ویژگی برای ردیابی مغایرت‌ها فوق‌العاده است.

ج) پنل خلاصه وضعیت (پایین فرم)

در این نوار، جمع کل ستون‌های جدول نمایش داده می‌شود تا بتوانید عملکرد کلی فروشگاه در بازه انتخابی را یکجا ببینید:

  • جمع کل فروش دوره.
  • جمع کل تخفیفات دوره.
  • جمع کل مالیات دوره.
  • جمع کل خالص فروش دوره.
  • جمع کل انواع دریافت‌ها.
  • جمع کل مانده بدهکاری (فروش نسیه) در دوره.

۲. آموزش عملی: ۲ مثال کاربردی

💡 مثال ۱: بررسی عملکرد فروش و تسویه ماهانه شعبه مرکزی

هدف: مدیر مالی می‌خواهد بداند در "دی ماه"، شعبه مرکزی چقدر فروش داشته و چه مقدار از آن را نقد کرده و چقدر نسیه مانده است.

  1. دکمه "---" (انتخاب فروشگاه) را بزنید و "شعبه مرکزی" را انتخاب کنید.
  2. از تاریخ: 1403/10/01
  3. تا تاریخ: 1403/10/30
  4. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  5. سیستم برای هر روز از دی ماه، یک ردیف نشان می‌دهد.
  6. به نوار پایین (جمع کل) نگاه کنید:
    • ستون خالص فروش نشان‌دهنده درآمد شعبه است.
    • ستون بدهکار نشان‌دهنده میزان نسیه‌فروشی شعبه است.
    • نسبت "جمع دریافتی" به "خالص فروش" نشان‌دهنده کارایی وصول مطالبات شعبه است.
💡 مثال ۲: ردیابی روزهای دارای مغایرت (کنترل داخلی)

هدف: حسابدار متوجه شده که جمع فروش هفته گذشته با جمع واریزی‌ها همخوانی ندارد. می‌خواهد روز دقیق مغایرت را پیدا کند.

  1. فروشگاه مورد نظر را انتخاب کنید.
  2. بازه تاریخ هفته گذشته را وارد کنید.
  3. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  4. در جدول نتایج، ستون "بدهکار" را بررسی کنید.
    • اگر سیاست فروشگاه "فروش فقط نقدی" است، این ستون باید برای همه روزها صفر باشد.
    • اگر در روزی (مثلاً سه‌شنبه) مبلغی در ستون بدهکار دیدید، یعنی در آن روز فروش انجام شده اما پول کامل دریافت نشده (یا ثبت نشده).
  5. روی ردیف آن روز (سه‌شنبه) دبل کلیک کنید.
  6. سیستم فرم جزئیات آن روز را باز می‌کند و لیست تک‌تک فاکتورها را می‌آورد. حالا می‌توانید ببینید کدام فاکتور خاص تسویه نشده است.

نکات فنی و کلیدی

  • سرعت: به دلیل حجم بالای محاسبات (ساخت جداول موقت و جمع‌بندی)، ممکن است اجرای گزارش برای بازه‌های طولانی (مثلاً یک سال) چند ثانیه طول بکشد. صبور باشید.
  • تغییر کاربر: از آنجایی که جداول موقت با شناسه کاربر ساخته می‌شوند، تداخل بین کاربران شبکه وجود نخواهد داشت.
  • اولویت تاریخ: تاریخ ملاک در این گزارش، تاریخ صدور فاکتور است. اگر فاکتوری امروز صادر شود اما تسویه آن فردا انجام شود، مبلغ تسویه در ردیف "امروز" نمایش داده می‌شود (چون به فاکتور امروز لینک است). این منطق "تراز فروش" است، نه "گردش نقدینگی". برای گردش نقدینگی باید از گزارش‌های خزانه استفاده کنید.

تراز فروش به تفکیک شعب

گزارش تراز فروش و تسویه شعب

مقدمه و اهمیت

فرم «گزارش دوره‌ای تراز فروش به تفکیک شعب» یک ابزار استراتژیک برای مدیران مالی و صاحبان فروشگاه‌های زنجیره‌ای است. این فرم به شما این امکان را می‌دهد تا عملکرد فروش و نحوه تسویه حساب تمامی شعب یا انبارهای خود را در یک بازه زمانی مشخص، در یک نگاه مقایسه‌ای مشاهده کنید. برخلاف گزارش‌های جزئی، این فرم "تصویر بزرگ" (Big Picture) را ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد هر شعبه چقدر فروخته و چقدر از آن را نقد، چک، بن یا کارت‌خوان تسویه کرده و چقدر بدهکار است.

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > گزارش دوره‌ای تراز فروش به تفکیک شعب


۱.تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

  • پنل فیلترینگ (بالای فرم): تنظیم بازه زمانی و شروط گزارش.
  • ناحیه نمایش داده‌ها (مرکز فرم): جدول اصلی نمایش تراز شعب.
  • پنل وضعیت و خلاصه (پایین فرم): نمایش سرجمع‌های کل فروشگاه‌ها.

در ادامه، جزء به جزء این بخش‌ها با دقت تحلیل می‌شود.

الف) پنل فیلترینگ (بالای فرم)

این بخش فرماندهی گزارش است که تعیین می‌کند چه اطلاعاتی پردازش شود.

۱.بازه زمانی (تاریخ از / تا)

  • از تاریخ ... تا تاریخ:
    • مهم‌ترین فیلتر این گزارش است. شما بازه‌ای را تعیین می‌کنید که می‌خواهید عملکرد شعب را در آن بررسی کنید.
    • دکمه‌های تقویم: در کنار هر فیلد تاریخ، دکمه‌ای کوچک با آیکون تقویم وجود دارد که با کلیک روی آن، تقویم شمسی برای انتخاب راحت‌تر باز می‌شود.
    • نکته: اگر تاریخ‌ها را خالی بگذارید، سیستم به طور خودکار بازه بسیار وسیعی (از ۱۳۰۱ تا ۱۴۹۹) را در نظر می‌گیرد تا همه اطلاعات نمایش داده شود.

۲.فیلترهای نوع سند (چک باکس‌ها)

  • به انضمام پیش فاکتورها (چک باکس): اگر این گزینه را تیک بزنید، مبالغ پیش‌فاکتورهای صادر شده در شعب (که هنوز کالا تحویل نشده اما سند مالی دارند) نیز در ستون فروش محاسبه می‌شوند. در غیر این صورت، فقط فاکتورهای قطعی لحاظ می‌شوند.
  • به انضمام فاکتورهای امانی (چک باکس): اگر تیک بزنید، کالاهایی که به صورت امانی به مشتری داده شده و فاکتور امانی برایشان صادر شده نیز جزء فروش حساب می‌شوند.

۳.دکمه "محاسبه" (موتور پردازشگر)

  • عنوان: محاسبه (آیکون چرخ‌دنده یا تیک)
  • عملکرد کلیدی (تحلیل رویداد):
    • نمایش نوار پیشرفت: ابتدا یک پنجره انتظار با نوار پیشرفت (Progress Bar) نمایش داده می‌شود.
    • ساخت جداول موقت: سیستم در دیتابیس چندین جدول موقت بسیار پیچیده می‌سازد تا سرعت گزارش‌گیری را بالا ببرد.
    • محاسبات موازی:
      • جمع فروش خالص هر شعبه را محاسبه می‌کند.
      • جمع مبالغ دریافتی نقدی هر شعبه را محاسبه می‌کند.
      • جمع مبالغ دریافتی از طریق چک، بن و کارت‌خوان را به تفکیک برای هر شعبه محاسبه می‌کند.
      • تخفیفات، مالیات و مرجوعی‌ها را کسر می‌کند.
    • تلفیق داده‌ها: در نهایت تمامی این اطلاعات را در یک رکورد برای هر شعبه خلاصه کرده و در جدول نمایش می‌دهد.

۴.دکمه "چاپگر"

  • عنوان: چاپگر
  • عملکرد: گزارش تحلیلی و زیبایی را که حاوی ستون‌های جدول است، به پیش‌نمایش چاپ می‌فرستد.

۵.دکمه "Excel"

  • عنوان: Excel
  • عملکرد: کل اطلاعات جدول را با همان ساختار به اکسل صادر می‌کند تا بتوانید نمودارهای مقایسه‌ای بکشید.

ب) جدول نمایش تراز (Grid مرکزی)

این جدول نتایج را به تفکیک هر شعبه نمایش می‌دهد. ستون‌ها عبارتند از:

  • ردیف: شماره ردیف.
  • کد شعبه: کد انبار یا فروشگاه.
  • نام شعبه: نام فروشگاه (مثلاً "شعبه مرکزی"، "شعبه شمال").
  • فروش: مبلغ کل فروش ناخالص.
  • تخفیف: جمع تخفیفات داده شده در فاکتورها.
  • مالیات: جمع مالیات بر ارزش افزوده دریافتی.
  • مرجوعی: مبلغ کالاهای برگشت خورده.
  • خالص فروش: (فروش - تخفیف - مرجوعی + مالیات). این عدد، درآمد واقعی شعبه است.
  • مبلغ نقدی: پولی که نقداً دریافت شده.
  • بن: مبلغی که با بن کارت یا حواله دریافت شده.
  • کارت بانک: مبلغی که از طریق دستگاه پوز (کارت‌خوان) تسویه شده.
  • چک: مبلغ چک‌های دریافتی.
  • جمع دریافتی: مجموع کل دریافتی‌ها (نقد+بن+کارت+چک).
  • بدهکار: (خالص فروش - جمع دریافتی). این ستون بسیار مهم است؛ اگر مثبت باشد یعنی شعبه کمتر از فروشش پول گرفته (نسیه فروشی یا مغایرت)، و اگر صفر باشد یعنی تراز است.

قابلیت دبل کلیک

با دوبار کلیک روی نام هر شعبه، فرم دیگری باز می‌شود که ریز تراکنش‌های همان شعبه را به تفکیک تاریخ یا فاکتور نمایش می‌دهد. این یعنی قابلیت Drill-down (حرکت از کل به جزء).

ج) پنل وضعیت پایین (سرجمع کل)

در پایین فرم، مستطیل‌هایی وجود دارد که مجموع کل فروشگاه‌ها را نشان می‌دهد.

  • جمع فروش: کل فروش سازمان.
  • تخفیف: کل تخفیفات سازمان.
  • مالیات: کل بدهی مالیاتی سازمان.
  • خالص: درآمد خالص کل سازمان.
  • نقد، بن، کارت، چک: جمع کل وجوه دریافتی به تفکیک نوع.
  • جمع دریافتی: کل پول وارد شده به سازمان.
  • بدهکار: مانده کلی حساب‌ها.

۲.آموزش عملی: ۲ مثال کاربردی

💡 مثال ۱: بررسی عملکرد ماهانه شعب (کنترل فروش و وصولی)

هدف: مدیر مالی می‌خواهد بداند در "دی ماه"، کدام شعبه بیشترین فروش را داشته و آیا تمام پول فروش را وصول کرده است یا خیر.

  1. از تاریخ: 1403/10/01
  2. تا تاریخ: 1403/10/30
  3. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  4. جدول پر می‌شود. روی ستون "خالص فروش" کلیک کنید تا جدول مرتب شود. شعبه‌ای که بالاترین عدد را دارد، پرفروش‌ترین است.
  5. حالا به ستون "بدهکار" همان شعبه نگاه کنید.
    • اگر صفر بود: عملکرد عالی است (فروش تسویه شده).
    • اگر عدد بزرگی بود: یعنی فروش نسیه داشته یا پول‌ها را تحویل نداده است.
  6. روی نام شعبه بدهکار دبل کلیک کنید تا ریز فاکتورهایش باز شود و ببینید کدام فاکتورها تسویه نشده‌اند.
💡 مثال ۲: مقایسه روش‌های تسویه (نقد یا کارت‌خوان؟)

هدف: می‌خواهید بدانید در کل فروشگاه‌هایتان، مردم بیشتر با کارت‌خوان خرید می‌کنند یا چک می‌دهند.

  1. تاریخ‌ها را برای "یک سال گذشته" تنظیم کنید (مثلاً از 1402/01/01 تا 1402/12/29).
  2. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  3. به پنل پایین فرم (سرجمع‌ها) نگاه کنید.
  4. عدد داخل کادر "کارت بانک" را با عدد کادر "چک" مقایسه کنید.
  5. این اطلاعات برای برنامه‌ریزی نقدینگی و مدیریت دسته‌چک‌ها بسیار مفید است.

نکات فنی و کلیدی

  • سرعت: به دلیل استفاده از جداول موقت در دیتابیس (SQL Server Temporary Tables)، این گزارش حتی با وجود میلیون‌ها رکورد فاکتور، بسیار سریع اجرا می‌شود.
  • پیش‌نیاز: دقت این گزارش وابسته به این است که کاربران در هنگام صدور فاکتور فروش، نحوه تسویه (نقد/چک/...) را دقیق ثبت کرده باشند.
  • رنگ‌بندی: ستون‌های "خالص فروش" و "جمع دریافتی" معمولاً با رنگ پس‌زمینه متمایز نمایش داده می‌شوند تا توجه کاربر را جلب کنند.

گزارش بن | حواله های دریافتی

گزارش تحلیل وصول مطالبات غیر نقدی (بن و حواله)

مقدمه و اهمیت

در بسیاری از فروشگاه‌ها و سازمان‌ها، بخشی از فروش نه به صورت نقد یا چک، بلکه از طریق بن‌های سازمانی (مانند بن فرهنگیان، حکمت کارت و...) یا حواله‌های اعتباری انجام می‌شود. فرم «گزارش بن/حواله‌های دریافتی» ابزار تخصصی برای ردیابی این نوع خاص از تراکنش‌هاست. این فرم به حسابدار کمک می‌کند تا بفهمد کدام فاکتورها با بن تسویه شده‌اند، چه مبلغی از هر فاکتور نقدی بوده و چه مبلغی بن، و در نهایت با سازمان‌های صادرکننده بن تسویه حساب کند.

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > گزارش بن | حواله‌های دریافتی


۱.تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

فرم از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

  • پنل فیلترینگ و پارامترها (نوار ابزار بالا): انتخاب محدوده گزارش.
  • ناحیه نمایش داده‌ها (Grid مرکزی): جدول نمایش جزئیات فاکتورها و نحوه تسویه آن‌ها.
  • پنل خلاصه وضعیت (نوار پایین): نمایش سرجمع‌ها و آمارهای کلیدی.

در ادامه، جزء به جزء این بخش‌ها با دقت تحلیل می‌شود.

الف) پنل فیلترینگ و پارامترها (بالای فرم)

این بخش به شما امکان می‌دهد گزارش را محدود به یک بازه زمانی، یک فروشگاه خاص یا یک مشتری خاص کنید.

۱.انتخاب فروشگاه/انبار

  • دکمه "---" (سمت چپ): با کلیک روی این دکمه، پنجره لیست انبارها و فروشگاه‌ها باز می‌شود. می‌توانید گزارش را محدود به فروش‌های یک شعبه خاص کنید.
  • برچسب نام فروشگاه: پس از انتخاب، نام فروشگاه در اینجا نمایش داده می‌شود.

۲.انتخاب طرف حساب (مشتری/سازمان)

  • دکمه "---" (سمت راست - وسط): با کلیک روی این دکمه، لیست طرف‌های حساب (مشتریان تجاری، اشخاص و پرسنل) باز می‌شود.
  • کاربرد

    اگر می‌خواهید فقط بن‌های دریافتی از "سازمان آموزش و پرورش" یا "پرسسنل شرکت X" را ببینید، از این گزینه استفاده کنید.
  • برچسب نام طرف حساب: نام انتخاب شده را نمایش می‌دهد.

۳.دکمه "حذف شروط" (آیکون پاک‌کن)

  • این دکمه تمام فیلترهای اعمال شده (فروشگاه و طرف حساب) را پاک می‌کند و گزارش را به حالت "همه موارد" برمی‌گرداند.

۴.فیلتر بازه زمانی

  • تاریخ از / تاریخ تا: محدوده زمانی گزارش را تعیین می‌کند.
  • دکمه‌های تقویم: در کنار هر فیلد تاریخ، دکمه‌ای برای انتخاب راحت از تقویم شمسی تعبیه شده است.

۵.دکمه "محاسبه" (موتور پردازش)

  • عنوان: محاسبه (آیکون چرخ‌دنده)
  • عملکرد پشت صحنه (بسیار پیچیده):
    • پاکسازی: جداول موقت قبلی کاربر را حذف می‌کند.
    • تفکیک روش‌های پرداخت: سیستم با اجرای ۴ کوئری سنگین، نحوه تسویه هر فاکتور را به تفکیک استخراج می‌کند:
      • چقدر نقد بوده؟
      • چقدر بن بوده؟
      • چقدر کارت‌خوان بوده؟
      • چقدر چک بوده؟
    • تلفیق: این اطلاعات را با جدول اصلی فاکتورها ترکیب می‌کند.
    • محاسبه مانده: مبلغ "غیر بن" (نقدی+چک+...) را از کل فاکتور کم می‌کند تا "خالص مبلغ تسویه شده با بن" به دست آید.
    • نمایش: نتیجه نهایی را در جدول نمایش می‌دهد.

۶.دکمه "چاپگر"

  • عنوان: چاپگر
  • عملکرد: گزارش نمایش داده شده را در قالب استاندارد چاپی (FastReport) آماده می‌کند. عنوان گزارش شامل نام طرف حساب و بازه زمانی خواهد بود.

۷.دکمه "Excel"

  • عنوان: Excel
  • عملکرد: محتویات جدول را با حفظ فرمت به نرم‌افزار اکسل صادر می‌کند.

ب) جدول نمایش داده‌ها (Grid مرکزی)

این جدول دارای ستون‌های محاسباتی و اطلاعاتی متعددی است:

  • ردیف: شماره ردیف.
  • نام فروشگاه: نام شعبه صادرکننده فاکتور.
  • نام طرف حساب: خریدار یا سازمانی که بن را ارائه کرده است.
  • شماره سند: شماره سیستمی سند حسابداری.
  • نوع سند: فروش یا مرجوعی.
  • شماره فاکتور: شماره فاکتور فروش.
  • خالص فاکتور: مبلغ نهایی فاکتور (پس از کسر تخفیفات و افزودن مالیات).
  • جمع دریافتی: مجموع کل مبالغی که بابت این فاکتور دریافت شده (شامل نقد، بن، چک و...).
  • بدهکار: مبلغی که هنوز تسویه نشده است.
  • شماره حواله / بن: شماره سریال بن یا حواله ارائه شده.
  • نام مشتری: نام شخصی خریدار (اگر با طرف حساب کلی متفاوت باشد).
  • کد کارمندی: کد پرسنلی دارنده بن (برای ردیابی در سازمان مربوطه).

ج) پنل خلاصه وضعیت (پایین فرم)

این بخش آمار کلی گزارش را در یک نگاه ارائه می‌دهد:

  • تعداد حواله: تعداد کل فاکتورهایی که در آن‌ها از بن استفاده شده است.
  • خالص: جمع کل مبلغ فاکتورها.
  • حواله: جمع کل مبالغی که با بن/حواله تسویه شده است (مهمترین عدد این گزارش).
  • غیر حواله: جمع مبالغی که نقد یا چک بوده است.
  • جمع دریافتی: کل دریافتی‌ها.

۲.آموزش عملی: ۲ مثال کاربردی

💡 مثال ۱: تسویه حساب ماهانه با سازمان طرف قرارداد

سناریو: شرکت شما با "تعاونی اداره برق" قرارداد دارد که پرسنل آن با بن خرید کنند. در پایان ماه می‌خواهید صورتحساب برای تعاونی بفرستید.

  1. دکمه "---" (انتخاب طرف حساب) را بزنید.
  2. در لیست، "تعاونی اداره برق" را پیدا و انتخاب کنید.
  3. تاریخ از: 1403/10/01
  4. تاریخ تا: 1403/10/30
  5. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  6. سیستم لیست تمام خریدهای پرسنل برق را می‌آورد.
  7. به عدد موجود در کادر پایین با عنوان "حواله" نگاه کنید. این مبلغی است که باید از تعاونی مطالبه کنید.
  8. دکمه «چاپگر» را بزنید و پرینت گزارش را به همراه فاکتور فروش کلی برای تعاونی ارسال کنید.
💡 مثال ۲: بررسی عملکرد بن‌های تخفیف در جشنواره

سناریو: در جشنواره نوروزی، بن‌های تخفیف ۵۰۰ هزار تومانی پخش کرده‌اید و می‌خواهید بدانید چقدر از فروش کل مربوط به این بن‌ها بوده است.

  1. دکمه "حذف شروط" (آیکون پاک‌کن) را بزنید تا فیلترها پاک شوند.
  2. بازه زمانی جشنواره را در فیلدهای تاریخ وارد کنید.
  3. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  4. در جدول، ستون "شماره حواله / بن" را بررسی کنید (می‌توانید روی عنوان ستون کلیک کنید تا مرتب شود).
  5. جمع کل ستون "حواله" در پایین فرم نشان می‌دهد که در مجموع چقدر تخفیف به واسطه این بن‌ها داده شده است (یا چقدر بن نقد شده است).

نکات فنی و کلیدی

  • دبل کلیک: با دوبار کلیک روی هر ردیف، اصل سند فروش باز می‌شود و می‌توانید ریزرتراکنش‌های مالی آن را ببینید.
  • محاسبه دقیق: این گزارش به صورت هوشمند مبالغ "بن" را از سایر روش‌های پرداخت (مثل نقد یا کارتخوان) تفکیک می‌کند. یعنی اگر یک فاکتور ۱۰ میلیونی باشد و مشتری ۲ میلیون بن داده و ۸ میلیون کارت کشیده باشد، در ستون "حواله" فقط عدد ۲ میلیون نمایش داده می‌شود.
  • سرعت: به دلیل استفاده از جداول موقت در دیتابیس، حتی با وجود هزاران فاکتور، سرعت گزارش بسیار بالاست.

عملکرد مالی تامین کننده ها

گزارش عملکرد مالی تأمین‌کنندگان (تراز کالا و ریال)

مقدمه و اهمیت

فرم «گزارش عملکرد مالی تأمین‌کنندگان» یکی از ابزارهای تحلیلی منحصر‌به‌فرد در سیستم مهسان است که پل ارتباطی بین "انبار" و "حسابداری" محسوب می‌شود. این گزارش به مدیران مالی و تدارکات نشان می‌دهد که آیا مانده حساب دفتری یک تأمین‌کننده با ارزش کالایی که از او نزد ما باقی‌مانده (امانی یا قطعی) همخوانی دارد یا خیر. این فرم برای تسویه حساب‌های دوره‌ای و کنترل موجودی امانی بسیار حیاتی است.

دسترسی به این فرم از طریق منوی اصلی:

گزارشات مالی > گزارش عملکرد مالی تأمین‌کنندگان


۱.تحلیل ساختار رابط کاربری (UI Anatomy)

فرم از دو بخش اصلی تشکیل شده است:

  • پنل انتخاب و فیلتر (بالای فرم): انتخاب تأمین‌کننده و تنظیمات گزارش.
  • پنل نتایج و تحلیل (بدنه اصلی): نمایش آمار کالا و وضعیت مالی.

در ادامه، جزء به جزء این بخش‌ها با دقت تحلیل می‌شود.

الف) پنل انتخاب و فیلتر (بالای فرم)

این بخش نقطه شروع تحلیل است.

۱.انتخاب تأمین‌کننده (دکمه "---")

  • دکمه "---":
    • عملکرد: با کلیک روی این دکمه، پنجره جستجوی حساب‌های تفصیلی باز می‌شود.
    • فیلتر هوشمند: سیستم به‌طور خودکار فقط حساب‌هایی را لیست می‌کند که مربوط به "تأمین‌کنندگان" هستند (بر اساس کدینگ تعریف شده در تعاریف ثابت سیستم که معمولاً با کدهای خاصی شروع می‌شوند).
    • انتخاب: پس از انتخاب، کد و نام تأمین‌کننده در کادرهای مربوطه نمایش داده می‌شود.

۲.فیلتر تاریخ (تا تاریخ)

  • کادر تاریخ:
    • عملکرد: مشخص می‌کند که گزارش تا چه تاریخی محاسبه شود.
    • پیش‌فرض: اگر خالی باشد، سیستم آن را تا انتهای سال ۱۴۹۹ در نظر می‌گیرد تا همه تراکنش‌ها را شامل شود.
    • کلید Enter: با فشردن Enter در این کادر، عملیات محاسبه آغاز می‌شود.

۳.دکمه "محاسبه"

  • عنوان: محاسبه
  • عملکرد کلیدی:
    • اعتبارسنجی: چک می‌کند آیا تأمین‌کننده انتخاب شده است.
    • تحلیل کالا: سیستم تمام ورودی‌ها و خروجی‌های انبار که مرتبط با کالاهای این تأمین‌کننده است را جمع‌بندی می‌کند (خرید، برگشت از خرید، فروش، برگشت از فروش).
    • تحلیل مالی: سیستم مانده حساب دفتری این تأمین‌کننده را از اسناد حسابداری استخراج می‌کند.
    • تلفیق: نتایج در پنل پایین نمایش داده می‌شوند.

ب) پنل نتایج و تحلیل (بدنه اصلی)

این بخش قلب تپنده گزارش است که نتایج را در سه لایه نمایش می‌دهد.

۱.لایه آمار تعدادی کالا (ردیف اول نتایج)

  • تعداد خالص کالای وارده: مجموع تعداد کالاهایی که از این تأمین‌کننده وارد انبار شده (منهای برگشت از خرید).
  • تعداد خالص کالای فروش رفته: مجموع تعداد کالاهای این تأمین‌کننده که به مشتریان فروخته شده (منهای برگشت از فروش).
  • تعداد کالای باقی‌مانده: موجودی فعلی کالاهای این تأمین‌کننده در انبار ما.
    • فرمول: (وارده خالص) - (فروش رفته خالص)

۲.لایه آمار ریالی کالا (ردیف دوم نتایج)

  • ارزش خالص کالای وارده: ارزش ریالی خریدها (بر اساس قیمت خرید).
  • ارزش خالص کالای فروش رفته: ارزش ریالی کالاهای فروخته شده (معمولاً بر اساس قیمت خرید تا سود ناخالص محاسبه نشود، بلکه ارزش تمام شده خروجی ملاک باشد).
  • ارزش کالای موجود: ارزش ریالی کالاهایی که هم‌اکنون در انبار هستند.
    • اهمیت: این عدد نشان می‌دهد که چقدر از سرمایه تأمین‌کننده نزد ما به صورت کالا باقی‌مانده است.

۳.لایه تحلیل مالی و تسویه (ردیف سوم و چهارم)

  • مانده حساب تأمین‌کننده: این عدد مستقیماً از دفاتر حسابداری می‌آید و نشان می‌دهد چقدر به این شخص بدهکار یا از او بستانکار هستیم.
    • وضعیت (بد/بس): در کنار این عدد، وضعیت بدهکار (بد) یا بستانکار (بس) نمایش داده می‌شود.
  • قابل پرداخت به تأمین‌کننده: این عدد حاصل یک محاسبه پیچیده است:
    • فرمول پایه: (مانده حساب) - (ارزش کالای موجود).
    • تفسیر: اگر ما کالاها را به صورت امانی گرفته باشیم، فقط باید پول کالاهای فروخته شده را بدهیم. این عدد دقیقاً همین را نشان می‌دهد.
  • درصد (کسر): یک کادر کوچک (با پیش‌فرض 05) وجود دارد که می‌توانید درصدی را وارد کنید (مثلاً کسورات قانونی، تخفیف نقدی یا حسن انجام کار).
    • قبل از کسر درصد: مبلغ قابل پرداخت خام.
    • درصد: مبلغی که باید کسر شود.
    • قابل پرداخت نهایی: مبلغ نهایی که باید چک صادر شود.

ج) ابزارهای کمکی

  • دکمه "ریز صورتحساب" (آیکون لیست):
    • با کلیک روی این دکمه، فرم استاندارد صورتحساب تفصیلی برای همین تأمین‌کننده باز می‌شود تا بتوانید ریز سندها را چک کنید.

۲.آموزش عملی: ۲ مثال کاربردی

💡 مثال ۱: تسویه حساب کالای امانی

سناریو: شرکت "تولیدی البرز" ۱۰۰ عدد کالا به ارزش هر کدام ۱ میلیون تومان (جمعاً ۱۰۰ میلیون) به صورت امانی به ما داده است. ما در این ماه ۲۰ عدد را فروخته‌ایم. می‌خواهیم با او تسویه کنیم.

  1. دکمه "---" را بزنید و "تولیدی البرز" را انتخاب کنید.
  2. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  3. تحلیل نتایج:
    • ارزش کالای وارده: ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال.
    • ارزش کالای موجود: ۸۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال (چون ۸۰ تا مانده).
    • مانده حساب: ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال (بستانکار) - چون در زمان دریافت کالا، سند خرید صادر شده است.
    • قابل پرداخت: ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال.
  4. تفسیر: سیستم هوشمندانه به شما می‌گوید با اینکه در دفاتر ۱۰۰ میلیون بدهکارید، اما چون ۸۰ میلیون کالا هنوز فروش نرفته و امانی است، فعلاً فقط باید ۲۰ میلیون (پول کالای فروش رفته) را پرداخت کنید.
💡 مثال ۲: کنترل مغایرت حساب با تأمین‌کننده قطعی

سناریو: با تأمین‌کننده "پخش سراسری" کار می‌کنیم که خریدها قطعی است. او مدعی است ما ۵۰ میلیون بدهکاریم، اما سیستم ما چیز دیگری می‌گوید.

  1. تأمین‌کننده "پخش سراسری" را انتخاب کنید.
  2. تاریخ را تا "امروز" تنظیم کنید.
  3. دکمه «محاسبه» را بزنید.
  4. به عدد "مانده حساب تأمین‌کننده" نگاه کنید. فرض کنیم سیستم عدد ۴۵ میلیون را نشان می‌دهد.
  5. برای بررسی اختلاف ۵ میلیونی، دکمه «ریز صورتحساب» (آیکون لیست) را بزنید.
  6. در فرم باز شده، تک‌تک فاکتورهای خرید و پرداخت‌های چک را با صورتحساب تأمین‌کننده چک کنید تا مغایرت پیدا شود.

نکات فنی و کلیدی

  • اتصال کالا به تأمین‌کننده: این گزارش تنها در صورتی درست کار می‌کند که در تعریف کالاها "تأمین‌کننده"برای کالاها به درستی پر شده باشد. اگر کالاها بدون نام تأمین‌کننده تعریف شده باشند، بخش آمار کالا (ردیف اول و دوم) صفر یا ناقص خواهد بود.
  • تاریخ مؤثر: در این گزارش، تاریخ سند ملاک است. اگر خریدی انجام شده اما تاریخ سند آن در آینده است (پیش‌فاکتور ثبت شده)، در این گزارش نمی‌آید مگر اینکه تاریخ فیلتر را جلو ببرید.
  • کسورات: فیلد درصد (مثلاً ۵٪) فقط جنبه محاسباتی روی صفحه دارد و هیچ سندی در سیستم صادر نمی‌کند. اگر بخواهید این مبلغ را واقعاً کسر کنید، باید سند حسابداری جداگانه بزنید.

مدیریت ارتباط با مشتریان CRM

مستندات جامع ماژول CRM و باشگاه مشتریان

فصل اول: معرفی و ورود به سیستم

این ماژول قلب تپنده بخش وفاداری مشتریان است. هدف از این بخش، ثبت اطلاعات دقیق مشتریان، تحلیل رفتار خرید آن‌ها، طبقه‌بندی مشتریان بر اساس حجم خرید، اعمال سیاست‌های تشویقی (تخفیف، هدایا) و برقراری ارتباط موثر از طریق پیامک است.

مسیر دسترسی:

برای ورود به این بخش، از صفحه اصلی نرم‌افزار (منوی اصلی)، سربرگ «ارتباط با مشتری CRM» را باز کرده و گزینه «مدیریت ارتباط با مشتریان CRM» را انتخاب کنید. با این کار، فرم اصلی مدیریت مشتریان باز می‌شود.


فصل دوم: تشریح فرم اصلی مدیریت مشتریان

این فرم به عنوان کنسول مرکزی عمل می‌کند و به چهار ناحیه اصلی تقسیم شده است:

ناحیه ۱: پنل فیلتر و جستجو (ستون سمت راست)

این بخش حیاتی‌ترین قسمت برای گزارش‌گیری است. تمامی کادرهای موجود در این قسمت با منطق "و" با یکدیگر ترکیب می‌شوند. یعنی اگر در کادر نام "علی" و در کادر شهر "تهران" را بنویسید، سیستم فقط مشتریانی را پیدا می‌کند که هم نامشان علی باشد و هم ساکن تهران باشند.

  • کادرهای "کد CRM از ... تا ...": برای فیلتر کردن بازه‌ای از کدهای اشتراک مشتریان.
  • کادر "تلفن همراه": جستجو بر اساس بخشی از شماره موبایل (مثلاً تمام شماره‌هایی که با 0912 شروع می‌شوند).
  • لیست کشویی "جنسیت": فیلتر بر اساس خانم یا آقا.
  • کادرهای مشخصات فردی (نام، نام خانوادگی، نام پدر): جستجو بر اساس تمام یا بخشی از نام.
  • کادرهای تاریخ (تولد، ازدواج، تولد همسر، تولد فرزند): این فیلترها بسیار قدرتمند هستند. برای مثال، با تنظیم بازه تاریخ تولد بر روی تاریخ امروز، می‌توانید لیست افرادی که امروز تولدشان است را استخراج کنید.
  • کادرهای بازه زمانی خرید (تاریخ خرید از ... تا ...): این فیلتر به جدول فاکتورها متصل می‌شود. با تنظیم این تاریخ، سیستم مشتریانی را پیدا می‌کند که در این بازه زمانی خاص، حداقل یک فاکتور خرید داشته‌اند.
  • کادرهای آدرس، کد پستی، ایمیل، تلفن ثابت، شغل: فیلترهای تکمیلی برای دسته‌بندی دقیق‌تر (مثلاً ارسال پیامک فقط برای پزشکان).
  • کادرهای "حجم خرید از ... تا ...": این فیلتر محاسباتی است. سیستم کل مبلغ خریدهای هر مشتری را (با کسر مرجوعی‌ها) محاسبه کرده و اگر در این بازه باشد، نمایش می‌دهد. (مثلاً مشتریانی که بیش از 50 میلیون تومان خرید کرده‌اند).
  • کادر "کد شعبه" و دکمه‌های کناری:
    • دکمه ذره‌بین: لیست انبارها/شعب را باز می‌کند تا فیلتر را روی یک شعبه خاص محدود کنید.
    • دکمه پاک‌کن: فیلتر شعبه را حذف می‌کند.
  • چک‌باکس‌های پایین (فیلترهای خاص):
    • عدم تکرار: در صورتی که یک مشتری با چند کد مختلف ثبت شده باشد (بر اساس شماره موبایل تکراری)، سیستم فقط آخرین کد را نمایش می‌دهد.
    • یازده رقم: فقط شماره موبایل‌های صحیحی که دقیقاً 11 رقم دارند را نمایش می‌دهد (برای جلوگیری از ارسال پیامک به شماره‌های اشتباه).

ناحیه ۲: جدول نمایش داده‌ها (مرکز فرم)

این جدول نتایج جستجو را نمایش می‌دهد. ستون‌های مهم عبارتند از:

  • ردیف: شماره ردیف.
  • حجم خرید: مبلغ کل خریدهای خالص مشتری (محاسبه شده به صورت پویا).
  • کد شعبه: شعبه‌ای که مشتری در آن ثبت نام شده است.
  • کد CRM: کد اشتراک منحصر‌به‌فرد.
  • تاریخ ثبت و ویرایش: زمان‌بندی تعامل با مشتری.
  • مشخصات کامل: نام، موبایل، تاریخ‌های مناسبتی و آدرس.

ناحیه ۳: نوار ابزار عملیاتی (پنل سمت چپ)

این دکمه‌ها عملیات اصلی روی داده‌ها را انجام می‌دهند:

  • دکمه "مشتری جدید":
    • عملکرد: فرم تعریف مشتری را در حالت "درج" باز می‌کند.
    • تحلیل کد: سیستم به صورت خودکار آخرین کد اشتراک استفاده شده را پیدا کرده و کد جدید را پیشنهاد می‌دهد.
  • دکمه "ویرایش":
    • عملکرد: فرم تعریف مشتری را برای سطر انتخاب شده در جدول باز می‌کند تا اطلاعات اصلاح شوند.
  • دکمه "ثبت کد قرعه":
    • عملکرد: ابتدا فرم مشتری را باز می‌کند تا اطلاعات را چک کنید، سپس فرم کوچک دریافت کد قرعه‌کشی را نمایش می‌دهد. این کد در جدول جداگانه‌ای متصل به مشتری ذخیره می‌شود.
  • دکمه "اعمال تخفیف":
    • عملکرد: فرم تنظیم تخفیف گروهی را باز می‌کند.
    • کاربرد: برای تمام مشتریانی که در حال حاضر در جدول فیلتر شده‌اند (مثلاً پزشکان)، یک درصد تخفیف ثابت در پروفایلشان ثبت می‌کند.
  • دکمه "لیست فاکتورها":
    • عملکرد: فرم سوابق فاکتور را برای مشتری انتخاب شده باز می‌کند.
  • دکمه "ارسال پیامک":
    • عملکرد: لیست فیلتر شده (مثلاً کسانی که امروز تولدشان است) را به ماژول ارسال پیامک منتقل می‌کند.
  • دکمه "گزارش ارسال‌ها":
    • عملکرد: تاریخچه پیامک‌های ارسالی و وضعیت دلیوری آن‌ها را نمایش می‌دهد.
  • دکمه "Export to VCF":
    • عملکرد: لیست شماره‌های موجود در جدول را تبدیل به فایل استاندارد مخاطبین (VCard) می‌کند تا بتوانید در گوشی موبایل ذخیره کنید.

ناحیه ۴: پنل گزارش‌گیری و قرعه‌کشی (پایین فرم)

  • دکمه "گزارشگیری":
    • تحلیل عملکرد: این دکمه موتور اصلی فرم است. با کلیک بر روی آن، سیستم تمام فیلترهای تنظیم شده در "ناحیه ۱" را می‌خواند، یک دستور پیچیده می‌سازد، حجم خرید مشتریان را از جدول فاکتورها محاسبه می‌کند، و نتیجه را در جدول مرکزی نمایش می‌دهد.
  • دکمه "چاپگر": لیست فعلی را به موتور چاپ ارسال می‌کند.
  • پنل قرعه‌کشی (پایین چپ):
    • لیست تعداد نفرات: تعیین می‌کنید چند برنده می‌خواهید (مثلاً 3 نفر).
    • کادر هر امتیاز: تعیین می‌کنید هر چقدر خرید معادل یک شانس باشد (مثلاً هر 1,000,000 ریال یک شانس).
    • دکمه "قرعه‌کشی":
      • منطق: سیستم حجم خرید هر مشتری را بر مبلغ امتیاز تقسیم می‌کند تا تعداد شانس او مشخص شود. سپس به صورت کاملاً تصادفی (Random) و با در نظر گرفتن وزن شانس‌ها، برندگان را انتخاب کرده و در ستون مربوطه در جدول علامت‌گذاری می‌کند.

فصل سوم: تشریح فرم‌های وابسته

۱.فرم تعریف مشتری

این فرم برای ورود اطلاعات استفاده می‌شود.

  • رفتار هوشمند:
    • کد اشتراک: در هنگام خروج از این فیلد، سیستم چک می‌کند کد تکراری نباشد.
    • تلفن همراه: سیستم طول شماره را چک می‌کند (باید 11 رقم باشد). اگر شماره تکراری باشد، هشدار می‌دهد.
  • چک‌باکس "تخفیف ثابت": اگر تیک بخورد، کادر درصد تخفیف فعال می‌شود. این درصد در تمام فاکتورهای آینده این مشتری به صورت اتوماتیک اعمال خواهد شد.

۲.فرم اعمال تخفیف گروهی

این فرم کوچک اما قدرتمند است.

  • کادر "مقدار تخفیف ثابت": عددی که اینجا وارد شود (مثلاً 10 درصد).
  • چک‌باکس فعال‌سازی: با زدن دکمه تایید، سیستم این درصد را در پرونده تمام مشتریانی که در فرم اصلی فیلتر شده‌اند ثبت می‌کند.

۳.فرم سوابق فاکتور

این فرم تاریخچه مالی مشتری را نشان می‌دهد.

  • جدول بالایی: لیست سرجمع فاکتورها (شماره، تاریخ، مبلغ کل).
  • جدول پایینی: اقلام (کالاها) موجود در فاکتوری که در جدول بالا انتخاب شده است.
  • کاربرد: صندوقدار می‌تواند ببیند مشتری دقیقاً چه چیزهایی و در چه تاریخ‌هایی خریده است.

۴.فرم ارسال پیامک

این فرم واسط بین لیست مشتریان و پنل پیامک است.

  • کادر متن: متن پیامک را اینجا می‌نویسید.
  • برچسب‌های شمارنده: تعداد پیامک‌های آماده ارسال و اعتبار باقی‌مانده را نشان می‌دهد.
  • دکمه ارسال: پس از تایید، پیامک‌ها را در صف ارسال قرار می‌دهد.

۵.فرم ورود کد قرعه‌کشی

یک دیالوگ ساده شامل یک کادر ورود عدد است که برای ثبت کدهای قرعه‌کشی کاغذی یا دستی در سوابق مشتری استفاده می‌شود.


فصل چهارم: سناریوهای عملیاتی (مثال‌های کاربردی)

💡 مثال ۱: ثبت یک مشتری جدید در هنگام خرید

مراحل ثبت اطلاعات مشتری در اولین مراجعه:

  1. در فرم اصلی CRM، روی دکمه "مشتری جدید" کلیک کنید.
  2. فرم تعریف باز می‌شود. کد اشتراک به صورت خودکار پیشنهاد داده شده است.
  3. نام، نام خانوادگی و شماره موبایل (الزامی) را وارد کنید.
  4. اگر مشتری تمایل دارد در روز تولدش پیامک دریافت کند، تاریخ تولد را وارد کنید.
  5. دکمه "تایید" را بزنید. مشتری ذخیره شده و به لیست اضافه می‌شود.
💡 مثال ۲: ارسال پیامک تبریک تولد به متولدین امروز

نحوه فیلتر و ارسال پیامک مناسبتی:

  1. در پنل فیلتر (سمت راست)، به بخش تاریخ‌ها بروید.
  2. در کادرهای "تاریخ تولد از" و "تا"، تاریخ امروز را وارد کنید (مثلاً هر دو را روی 1403/05/20 تنظیم کنید). نکته: معمولاً برای تولد فقط روز و ماه ملاک است، اما سیستم اینجا بازه دقیق می‌گیرد، پس بهتر است از گزارشات اختصاصی تولد استفاده شود یا بازه سال را باز بگذارید (بسته به تنظیمات). اصلاحیه: در این فرم خاص، فیلتر تاریخ دقیق عمل می‌کند.
  3. دکمه "گزارشگیری" را بزنید. لیست افرادی که تاریخ تولدشان دقیقاً منطبق است نمایش داده می‌شود.
  4. روی دکمه "ارسال پیامک" کلیک کنید.
  5. در کادر متن بنویسید: "تولدتان مبارک! با ارائه این پیامک 10% تخفیف بگیرید. فروشگاه ما."
  6. دکمه ارسال را بزنید.
💡 مثال ۳: اعمال تخفیف ویژه برای مشتریان وفادار (VIP)

فرض کنید می‌خواهید به تمام کسانی که مجموع خریدشان بالای 50 میلیون تومان است، 5 درصد تخفیف دائمی بدهید.

  1. در پنل فیلتر، در کادر "حجم خرید از" عدد 50,000,000 را وارد کنید.
  2. دکمه "گزارشگیری" را بزنید. سیستم محاسبه کرده و لیست مشتریان پرخرید را می‌آورد.
  3. روی دکمه "اعمال تخفیف" کلیک کنید.
  4. در پنجره باز شده، عدد 5 را وارد کنید و تیک "تخفیف ثابت فعال است" را بزنید.
  5. دکمه تایید را بزنید. اکنون تمام این افراد در خریدهای بعدی خود به صورت خودکار 5% تخفیف می‌گیرند.
💡 مثال ۴: برگزاری قرعه‌کشی پایان فصل

فرض کنید می‌خواهید بین کسانی که در "تابستان" خرید کرده‌اند، به ازای هر 1 میلیون تومان خرید، یک شانس قرعه‌کشی بدهید و 3 برنده انتخاب کنید.

  1. در کادر "تاریخ خرید از" مقدار 1403/04/01 و در "تا" مقدار 1403/06/31 را وارد کنید.
  2. دکمه "گزارشگیری" را بزنید. لیست خریداران تابستان ظاهر می‌شود.
  3. در پنل پایین چپ (قرعه‌کشی)، در لیست کشویی تعداد نفرات، عدد 3 را انتخاب کنید.
  4. در کادر "هر امتیاز"، عدد 1,000,000 را وارد کنید.
  5. دکمه "قرعه‌کشی" را بزنید.
  6. سیستم محاسبه می‌کند، برندگان را انتخاب کرده و پیغامی می‌دهد. ستون "وضعیت" در جدول برای برندگان تغییر می‌کند یا لیست آن‌ها فیلتر می‌شود (بسته به حالت نمایش پس از عملیات).
  7. حالا می‌توانید با دکمه "ارسال پیامک" فقط به برندگان پیام تبریک بفرستید.

نکات فنی و ایمنی

  • محاسبه حجم خرید: توجه داشته باشید که فیلد "حجم خرید" در دیتابیس ذخیره نشده است، بلکه هر بار با زدن دکمه "گزارشگیری" به صورت لحظه‌ای از روی تمام فاکتورهای سال‌های گذشته محاسبه می‌شود. بنابراین در دیتابیس‌های حجیم ممکن است چند ثانیه طول بکشد.
  • امنیت موبایل: سیستم به صورت خودکار از ثبت شماره‌های تکراری یا نامعتبر (کمتر یا بیشتر از 11 رقم) جلوگیری می‌کند تا دیتابیس تمیز بماند.
  • وابستگی به سرور: برای ارسال پیامک، اتصال به اینترنت الزامی است، اما سایر عملیات (ثبت، ویرایش، گزارشگیری) به صورت آفلاین کار می‌کنند.

گزارش پیامکهای ارسالی فاکتورها

مستندات جامع ماژول گزارش‌گیری پیامک فاکتورها

فصل اول: معرفی و ورود به سیستم

این ماژول وظیفه ردیابی و نمایش وضعیت پیامک‌هایی را دارد که به صورت خودکار یا دستی پس از صدور فاکتور فروش برای مشتریان ارسال شده‌اند. هدف از این بخش، اطمینان از تحویل پیامک‌ها، مشاهده متن دقیق ارسالی و بررسی خطاهای احتمالی است.

مسیر دسترسی:

برای ورود به این بخش، از صفحه اصلی نرم‌افزار (منوی اصلی)، سربرگ «ارتباط با مشتری CRM» را باز کرده و گزینه «گزارش پیامک‌های ارسالی فاکتورها» را انتخاب کنید. با این کار، فرم گزارش باز می‌شود.


فصل دوم: تشریح فرم گزارش پیامک‌های فاکتور

این فرم به عنوان یک کنسول نظارتی عمل می‌کند و به سه ناحیه اصلی تقسیم شده است:

ناحیه ۱: نوار ابزار و فیلترها (بالای فرم)

این بخش برای محدود کردن دامنه گزارش استفاده می‌شود.

  • دکمه "گزارشگیری":
    • عملکرد: موتور اصلی جستجو است. با کلیک روی این دکمه، سیستم تاریخ و شماره موبایل وارد شده در کادرهای کناری را می‌خواند، یک دستور جستجو می‌سازد و نتایج را در جدول پایین نمایش می‌دهد.
    • منطق فیلتر: اگر تاریخ وارد شده معتبر باشد (یعنی غیر از 0000/00/00)، جستجو محدود به آن روز خاص می‌شود. اگر شماره موبایل وارد شده باشد، جستجو محدود به شماره‌هایی می‌شود که شامل آن ارقام هستند.
  • دکمه "آموزش":
    • عملکرد: با کلیک روی این دکمه، مرورگر وب باز شده و ویدیوی آموزشی مربوط به این بخش (در سایت آپارات) نمایش داده می‌شود.
  • کادر "تاریخ":
    • عملکرد: یک فیلد متنی ماسک‌دار است که تاریخ را با فرمت ####/##/## دریافت می‌کند.
    • مقدار پیش‌فرض: در هنگام باز شدن فرم، به صورت خودکار تاریخ جاری سیستم در آن درج می‌شود. کاربر می‌تواند آن را تغییر دهد.
  • کادر "شماره همراه":
    • عملکرد: یک کادر متنی ساده برای ورود شماره موبایل یا بخشی از آن است. اگر این کادر خالی باشد، گزارش برای تمام شماره‌ها نمایش داده می‌شود.

ناحیه ۲: جدول نمایش داده‌ها (مرکز فرم)

این جدول نتایج جستجو را با ستون‌های زیر نمایش می‌دهد:

  • ستون "ردیف": شماره ردیف رکورد در گزارش.
  • ستون "تلفن همراه": شماره موبایل گیرنده پیامک.
  • ستون "تاریخ": تاریخ شمسی ارسال پیامک.
  • ستون "ساعت": زمان دقیق ارسال پیامک.
  • ستون "وضعیت ارسال": نتیجه عملیات ارسال (مثلاً "ارسال شده"، "در صف ارسال"، "خطا").
  • ستون "متن پیامک":
    • متن کامل پیامی که برای مشتری ارسال شده است.
    • ویژگی تعاملی: با دوبار کلیک (Double Click) روی هر سلول در این ستون، متن کامل پیام در یک کادر پیام جداگانه نمایش داده می‌شود تا خواندن متن‌های طولانی آسان‌تر باشد.
  • ستون "آیدی": شناسه یکتای پیامک در سامانه مخابراتی (برای پیگیری‌های فنی).
  • ستون "مشخصات گیرنده": نام و نام خانوادگی مشتری که پیامک برای او ارسال شده است.

ویژگی‌های ظاهری جدول:

  • رنگ‌بندی سطرها: برای خوانایی بهتر، سطرهای زوج و فرد با رنگ‌های متفاوت (یکی سفید و دیگری کرم/زرد کم‌رنگ) نمایش داده می‌شوند.
  • تغییر اندازه ستون: عرض ستون "متن پیامک" به صورت خودکار با تغییر اندازه پنجره تنظیم می‌شود تا فضای خالی پر شود.

فصل سوم: سناریوهای عملیاتی (مثال‌های کاربردی)

💡 مثال ۱: بررسی پیامک‌های ارسال شده در امروز

سناریو: می‌خواهید ببینید امروز چه پیامک‌هایی برای فاکتورها ارسال شده است.

  1. فرم گزارش را باز کنید.
  2. کادر تاریخ به صورت پیش‌فرض روی تاریخ امروز تنظیم است.
  3. روی دکمه "گزارشگیری" کلیک کنید.
  4. لیست پیامک‌های امروز در جدول ظاهر می‌شود. ستون "وضعیت ارسال" را چک کنید تا از موفقیت ارسال‌ها مطمئن شوید.
💡 مثال ۲: پیگیری پیامک یک مشتری خاص

سناریو: مشتری با شماره 09123456789 تماس گرفته و می‌گوید پیامک فاکتور را دریافت نکرده است.

  1. در کادر "تاریخ"، مقدار را پاک کنید یا به تاریخی در گذشته دور تغییر دهید (اگر می‌خواهید کل سوابق را جستجو کنید) یا روی تاریخ امروز بگذارید. نکته: در کد فعلی، اگر تاریخ معتبر باشد حتما در فیلتر اعمال می‌شود، پس اگر تاریخ دقیق را نمی‌دانید، باید بازه را مدیریت کنید یا تاریخ را به شکلی تغییر دهید که شامل همه شود.
  2. در کادر "شماره همراه"، بخشی از شماره مشتری (مثلاً 3456789) را وارد کنید.
  3. دکمه "گزارشگیری" را بزنید.
  4. تمام پیامک‌های ارسالی به این شماره نمایش داده می‌شود. وضعیت و متن آخرین پیامک را بررسی کنید.
💡 مثال ۳: خواندن متن طولانی یک پیامک

سناریو: یک پیامک طولانی در جدول وجود دارد که انتهای آن دیده نمی‌شود.

  1. گزارش را اجرا کنید تا رکوردها نمایش داده شوند.
  2. روی سلول مربوط به متن آن پیامک بروید.
  3. روی سلول دوبار کلیک کنید.
  4. یک پنجره کوچک باز می‌شود و کل متن پیامک را نمایش می‌دهد. پس از خواندن، دکمه OK را بزنید.
💡 مثال ۴: مشاهده تمام سوابق (بدون فیلتر تاریخ)

سناریو: می‌خواهید کل تاریخچه ارسال‌ها را ببینید.

  1. در کادر "تاریخ"، یک تاریخ بسیار قدیمی (مثلاً 1400/01/01) وارد کنید یا کلاً فرمت را به هم بزنید تا شرط تاریخ نادیده گرفته شود. طبق کد: اگر تاریخ بزرگتر از 0000/00/00 باشد شرط اعمال می‌شود.
  2. کادر شماره همراه را خالی بگذارید.
  3. دکمه "گزارشگیری" را بزنید.
  4. کل آرشیو پیامک‌های ارسالی نمایش داده می‌شود.

گزارش پیامکهای ارسالی انبوه

مستندات جامع ماژول گزارش‌گیری پیامک‌های انبوه (Bulk SMS)

فصل اول: معرفی و ورود به سیستم

این ماژول وظیفه ردیابی، استعلام و نمایش وضعیت درخواست‌هایی را دارد که کاربر برای ارسال پیامک به تعداد زیادی از مخاطبین (ارسال انبوه یا الگوی پیشرفته) ثبت کرده است. تفاوت این بخش با گزارش پیامک‌های تکی در این است که در اینجا "بسته‌های درخواست" مدیریت می‌شوند که ممکن است شامل هزاران پیامک باشند و نیاز به تایید اپراتور یا بررسی سیستمی دارند.

مسیر دسترسی:

برای ورود به این بخش، از صفحه اصلی نرم‌افزار (منوی اصلی)، سربرگ «ارتباط با مشتری CRM» را باز کرده و گزینه «گزارش پیامک‌های ارسالی انبوه» را انتخاب کنید. با این کار، فرم گزارش باز می‌شود.


فصل دوم: تشریح دقیق فرم گزارش (رابط کاربری)

این فرم به عنوان یک داشبورد نظارتی برای کمپین‌های تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی انبوه طراحی شده است. ساختار فرم به دو ناحیه اصلی تقسیم می‌شود: ناحیه لیست درخواست‌ها (سمت راست) و ناحیه جزئیات و عملیات (سمت چپ).

ناحیه ۱: جدول لیست درخواست‌ها (سمت راست)

این جدول عریض، تاریخچه تمام درخواست‌های ثبت شده را نمایش می‌دهد. هر سطر نشان‌دهنده یک "بسته ارسال" است. ستون‌های این جدول عبارتند از:

  • ستون "ردیف": شماره ردیف رکورد در گزارش جاری.
  • ستون "کد پیگیری": مهم‌ترین ستون فنی. این یک عدد یکتا است که سرور مرکزی مهسان به این درخواست اختصاص داده است. تمام عملیات استعلام بر اساس این کد انجام می‌شود.
  • ستون "کد ارسال کننده": کد سخت‌افزاری قفل یا شناسه کاربری که درخواست را ثبت کرده است.
  • ستون "تاریخ شمسی": تاریخی که کاربر دکمه ارسال را در فرم‌های ارسال انبوه فشرده است.
  • ستون "زمان درخواست": ساعت دقیقی که درخواست در دیتابیس لوکال ثبت شده است.
  • ستون "زمان ارسال": زمانی که سرور مهسان درخواست را پردازش کرده (یا قرار است پردازش کند).
  • ستون "آیدی سامانه مخابرات": شناسه پیگیری سمت اپراتورهای مخابراتی (مگفا، رهیاب و ...). اگر این ستون عدد داشته باشد، یعنی پیامک از سرور مهسان خارج شده و به مخابرات رسیده است.
  • ستون "تعداد پیامک": طول پیامک را نشان می‌دهد (تعداد صفحات). مثلاً اگر متن طولانی باشد، این عدد 2 یا 3 خواهد بود.
  • ستون "تعداد گیرنده": تعداد کل شماره موبایل‌هایی که در این بسته وجود دارند (مثلاً 1000 نفر).

ویژگی بصری جدول:

  • سیستم رنگ‌بندی: هنگامی که کاربر روی سطرهای جدول حرکت می‌کند یا جدول ترسیم می‌شود، سطرهای زوج و فرد با رنگ‌های متفاوت (سفید و کرم/زرد روشن) نمایش داده می‌شوند تا خوانایی در لیست‌های طولانی افزایش یابد.
  • رفتار انتخاب: با کلیک روی هر سطر، اطلاعات ناحیه سمت چپ (جزئیات) بلافاصله به‌روزرسانی می‌شود.

ناحیه ۲: پنل جزئیات و عملیات (سمت چپ)

این پنل برای بررسی دقیق محتوای پیامک و انجام عملیات استعلام طراحی شده است.

الف) بخش نمایش محتوا

  • برچسب "متن پیامک": تیتر بخش نمایش متن.
  • کادر متن (یادداشت بزرگ):
    • این کادر که در بالای پنل قرار دارد، متن کامل پیامک انتخاب شده در جدول را نمایش می‌دهد.
    • حالت: فقط خواندنی (Read-Only). کاربر نمی‌تواند متن ارسال شده را در اینجا تغییر دهد.
  • برچسب کدینگ (زیر کادر متن):
    • این برچسب کوچک اما کاربردی، اطلاعات فنی متن را نشان می‌دهد.
    • فرمت نمایش: به صورت تعداد کاراکتر باقی‌مانده - تعداد صفحات نمایش داده می‌شود. (مثلاً 5-1 یعنی پیامک 1 صفحه‌ای است و 5 کاراکتر دیگر جا دارد). این محاسبه بر اساس استاندارد 70 کاراکتر برای فارسی انجام می‌شود.
  • برچسب "آخرین وضعیت": یک تیتر بزرگ با رنگ آبی که نشان‌دهنده وضعیت فعلی درخواست است.
  • کادر وضعیت (یادداشت خاکستری رنگ):
    • این کادر حیاتی‌ترین اطلاعات را به کاربر می‌دهد. رنگ پس‌زمینه آن نقره‌ای/خاکستری است تا از کادر متن اصلی متمایز شود.
    • محتوا: بر اساس کد وضعیتی که در دیتابیس ثبت شده، یکی از پیام‌های زیر را نمایش می‌دهد:
      • "در انتظار بررسی": درخواست به سرور رسیده اما هنوز پردازش نشده.
      • "در حال بررسی": ادمین‌های سیستم در حال چک کردن محتوا هستند.
      • "ارسال این پیامک امکان‌پذیر نیست": درخواست رد شده است (همراه با دلیل رد شدن).
      • "درخواست مورد تایید قرار گرفت...": پیامک تایید و به مخابرات تحویل داده شده.
      • "با موفقیت ارسال شد": تاییدیه نهایی (Delivery) از مخابرات دریافت شده است.

ب) بخش دکمه‌های عملیاتی (پایین پنل)

  • دکمه "استعلام وضعیت ارسال": این دکمه بزرگ، موتور اصلی به‌روزرسانی اطلاعات است. از آنجا که وضعیت پیامک‌ها در سرور تغییر می‌کند (مثلاً از "در حال بررسی" به "تایید شده" می‌رود)، کاربر باید این دکمه را بزند تا نرم‌افزار وضعیت جدید را از اینترنت بگیرد.
  • دکمه "آموزش": با کلیک روی این دکمه، مرورگر باز شده و فیلم آموزشی نحوه کار با این گزارش (در آپارات) پخش می‌شود.
  • برچسب هشدار (مخفی): یک متن "لطفا صبر کنید!" که فقط زمانی که دکمه استعلام زده می‌شود و برنامه در حال ارتباط با اینترنت است، نمایان می‌شود و پس از پایان عملیات مخفی می‌گردد.

فصل سوم: تحلیل دقیق رویدادها و پشت صحنه (Logic)

۱.رویداد حرکت روی جدول

هر بار که کاربر روی یک سطر از جدول کلیک می‌کند یا با کلیدهای جهت‌نما حرکت می‌کند، اتفاقات زیر رخ می‌دهد:

  1. متن پیامک از دیتابیس خوانده شده و در کادر متن بالایی قرار می‌گیرد.
  2. سیستم کد وضعیت ارسال را از رکورد جاری می‌خواند.
  3. سیستم کد وضعیت نهایی را چک می‌کند.
  4. تعداد کاراکترهای متن شمرده شده و برچسب کدینگ (تعداد صفحات) به‌روز می‌شود.

۲.رویداد دکمه استعلام (API Call)

وقتی کاربر دکمه "استعلام وضعیت ارسال" را می‌زند، فرآیند پیچیده‌ای آغاز می‌شود:

  1. بررسی اولیه: اگر جدول خالی باشد، پیام می‌دهد "درخواستی وجود ندارد".
  2. نمایش انتظار: برچسب "لطفا صبر کنید" نمایان می‌شود.
  3. ساخت درخواست: نرم‌افزار یک بسته اطلاعاتی (JSON) می‌سازد که حاوی "کد پیگیری" درخواست انتخاب شده است.
  4. ارسال به اینترنت: این بسته به آدرس سرور مهسان ارسال می‌شود.
  5. دریافت پاسخ:
    • اگر اینترنت قطع باشد یا سرور پاسخ ندهد: پیام خطا نمایش داده می‌شود ("ارتباط برقرار نشد").
    • اگر پاسخ معتبر باشد: نرم‌افزار اطلاعات رکورد جاری در دیتابیس را با اطلاعات جدید سرور آپدیت می‌کند (وضعیت جدید، شناسه مخابرات، دلیل رد شدن و ...).
  6. به‌روزرسانی رابط کاربری: بلافاصله پس از آپدیت دیتابیس، متن‌های کادر خاکستری بر اساس وضعیت جدید تغییر می‌کند تا کاربر نتیجه استعلام را ببیند.
  7. پایان: برچسب "لطفا صبر کنید" مخفی می‌شود و پیام "استعلام با موفقیت انجام شد" نمایش می‌یابد.

فصل چهارم: مثال‌های عملی کامل

💡 مثال عملی ۱: پیگیری یک کمپین تبلیغاتی معلق

سناریو: شما دیروز یک پیامک تبلیغاتی برای ۵۰۰۰ نفر از مشتریان ارسال کرده‌اید. امروز می‌خواهید بدانید آیا پیامک‌ها ارسال شده‌اند یا خیر.

  1. ورود: به منوی CRM رفته و "گزارش پیامک‌های ارسالی انبوه" را انتخاب کنید.
  2. انتخاب: در جدول سمت راست، آخرین رکورد (که مربوط به دیروز است) را پیدا کنید. در ستون "تعداد گیرنده" عدد ۵۰۰۰ را می‌بینید.
  3. بررسی وضعیت فعلی: روی سطر کلیک کنید. در کادر خاکستری سمت چپ می‌خوانید: "در انتظار بررسی". این یعنی اطلاعات هنوز آپدیت نشده است (چون این وضعیت مربوط به لحظه ثبت درخواست در دیروز بوده).
  4. استعلام: دکمه "استعلام وضعیت ارسال" را فشار دهید.

نتیجه: پس از پیام "لطفا صبر کنید"، متن کادر خاکستری تغییر می‌کند به: "درخواست ارسال پیامک مورد تایید سامانه قرار گرفت و جهت ارسال به سامانه مخابرات ارسال گردید". همچنین در ستون "آیدی سامانه مخابرات" در جدول، یک عدد طولانی درج می‌شود.

💡 مثال عملی ۲: رفع مشکل پیامک رد شده

سناریو: شما یک پیامک حاوی لینک سایت ارسال کرده‌اید، اما مشتریان می‌گویند چیزی دریافت نکرده‌اند.

  1. ورود: فرم گزارش را باز کنید.
  2. انتخاب: درخواست مورد نظر را در جدول پیدا کرده و روی آن کلیک کنید.
  3. بررسی: در کادر خاکستری سمت چپ هنوز پیام "در حال بررسی" را می‌بینید.
  4. استعلام: دکمه "استعلام وضعیت ارسال" را بزنید.

نتیجه: متن کادر خاکستری ناگهان تغییر می‌کند: "کاربر محترم درخواست شما به دلایل زیر قابل ارسال نیست: استفاده از لینک‌های کوتاه شده غیرمجاز ممنوع است". شما متوجه می‌شوید که باید متن را اصلاح کرده و دوباره درخواست جدیدی ثبت کنید.


نکات کلیدی برای کاربر

  • عدم نیاز به رفرش دستی: جدول به محض باز شدن فرم، آخرین وضعیت ذخیره شده در دیتابیس شما را نشان می‌دهد. اما برای دیدن تغییراتی که در سرور رخ داده، حتماً باید دکمه استعلام زده شود.
  • کد پیگیری: عدد موجود در ستون "کد پیگیری" بسیار مهم است. در صورت بروز هرگونه مشکل فنی، پشتیبانی با این کد می‌تواند وضعیت پیامک شما را ردیابی کند.
  • ویرایش: امکان ویرایش متن یا حذف درخواست در این فرم وجود ندارد. این فرم صرفاً جهت گزارش‌گیری و استعلام وضعیت است.

کارت هدیه اعتباری

مستندات جامع ماژول صدور کارت هدیه اعتباری (SMS Gift Card)

فصل اول: معرفی و فلسفه وجودی

در سیستم‌های مدرن مدیریت ارتباط با مشتری (CRM)، یکی از قوی‌ترین ابزارهای وفادارسازی، اعطای اعتبار هدیه به مشتریان است. فرم «کارت هدیه اعتباری» در نرم‌افزار مهسان، دروازه‌ای برای تولید و ارسال آنی اعتبار ریالی به کیف پول الکترونیک مشتریان از طریق بستر پیامک است. برخلاف تخفیف‌های لحظه‌ای که از مبلغ فاکتور کسر می‌شوند، این اعتبار برای خریدهای آینده مشتری ذخیره می‌شود و او را ترغیب به بازگشت مجدد می‌کند.

مسیر دسترسی:

برای ورود به این بخش، از صفحه اصلی نرم‌افزار (منوی اصلی)، سربرگ «ارتباط با مشتری CRM» را باز کرده و گزینه «کارت هدیه اعتباری» را انتخاب کنید.


فصل دوم: تشریح آناتومی فرم و اجزای رابط کاربری

این فرم به صورت یک دیالوگ متمرکز و فشرده طراحی شده است تا کاربر بتواند در کمترین زمان ممکن، عملیات شارژ اعتبار را انجام دهد. در ادامه، تک‌تک اجزا با جزئیات دقیق بررسی می‌شوند:

۱.ناحیه شناسایی مشتری (بخش بالایی فرم)

  • کادر ورودی "شماره همراه":
    • نوع: ورودی متن ماسک‌دار.
    • عملکرد: این فیلد مهم‌ترین ورودی فرم است. کاربر باید شماره موبایل مشتری را در این قسمت وارد کند.
    • رفتار هوشمند: این کادر دارای یک الگوی ورودی است که کاربر را مجبور می‌کند شماره را با فرمت استاندارد وارد کند.
    • اعتبارسنجی: سیستم تنها شماره‌هایی را می‌پذیرد که ۱۱ رقمی باشند و حتماً با پیش‌شماره «۰۹» شروع شوند. اگر کاربر شماره‌ای غیر از این الگو وارد کند، سیستم در مرحله ارسال جلوگیری خواهد کرد.
    • رویداد صفحه‌کلید: با فشردن کلید Enter در این کادر، مکان‌نما (Focus) به صورت خودکار به کادر بعدی (مبلغ اعتبار) منتقل می‌شود تا سرعت عملیات بالا برود.
  • دکمه کوچک "جستجو" (آیکون ذره‌بین):
    • موقعیت: در سمت چپ کادر شماره همراه.
    • عملکرد: اگر شماره مشتری را حفظ نیستید، با کلیک روی این دکمه، لیست کامل اشخاص و مشتریان (فرم جستجوی ویزیتور/شخص) باز می‌شود.
    • تعامل: پس از انتخاب نام شخص از لیست جستجو، سیستم به صورت خودکار شماره موبایل او را در کادر "شماره همراه" قرار داده و نام کامل او را در کادر "نام و نام خانوادگی" درج می‌کند. همچنین اگر شخص دارای کد اشتراک باشد، آن را نیز شناسایی می‌کند.
  • کادر نمایشی "نام و نام خانوادگی":
    • نوع: کادر متنی غیرقابل ویرایش (Read Only).
    • رنگ پس‌زمینه: معمولاً متفاوت از سایر کادرها (مثلاً نقره‌ای یا خاکستری) تا نشان دهد کاربر نمی‌قابل مستقیم در آن تایپ کند.
    • عملکرد: این کادر صرفاً جهت اطمینان کاربر پر می‌شود تا مطمئن شوید اعتبار را برای شخص اشتباه ارسال نمی‌کنید.

۲.ناحیه تعیین اعتبار (بخش میانی فرم)

  • کادر ورودی "مبلغ اعتبار":
    • عملکرد: کاربر مبلغی را که قصد دارد به عنوان هدیه به مشتری بدهد، در اینجا وارد می‌کند (به ریال).
    • فرمت‌دهی: این کادر مجهز به تابع جداکننده ارقام (Currency Edit) است. به محض تایپ کردن عدد، سیستم سه رقم سه رقم اعداد را جدا می‌کند (مثلاً ۱,۰۰۰,۰۰۰) تا خوانایی مبلغ افزایش یابد.
    • رویداد صفحه‌کلید: با فشردن Enter، مکان‌نما مستقیماً روی دکمه "ارسال" قرار می‌گیرد.
  • کادر ورودی "اعتبار به روز":
    • عملکرد: تعیین تاریخ انقضای این هدیه.
    • مقدار پیش‌فرض: به محض باز شدن فرم، این کادر با عددی که در تنظیمات کلی سیستم تعیین شده است، پر می‌شود (مثلاً ۳۰ روز).
    • انعطاف‌پذیری: کاربر می‌تواند این عدد را تغییر دهد. مثلاً اگر پیش‌فرض ۳۰ روز است، می‌تواند آن را به ۱۰ روز کاهش دهد تا حس فوریت بیشتری ایجاد کند.

۳.ناحیه فرمان (بخش پایینی فرم)

  • دکمه "ارسال" (با آیکون تیک سبز):
    • نوع: دکمه اصلی.
    • عملکرد: با فشردن این دکمه، عملیات پردازش و ارسال آغاز می‌شود.
    • اعتبارسنجی پیش از ارسال: قبل از هر کاری، سیستم چک می‌کند که مبلغ وارد شده صفر نباشد و شماره موبایل صحیح باشد.
    • تاییدیه: یک کادر سوال باز می‌شود: "آیا از ارسال اعتبار هدیه به مبلغ ... ریال برای شماره ... اطمینان دارید؟"
  • دکمه "انصراف" (با آیکون ضربدر قرمز):
    • عملکرد: فرم را بدون انجام هیچ کاری می‌بندد و به منوی اصلی باز می‌گردد.
  • کادر یادداشت:
    • وضعیت: معمولاً مخفی یا غیرفعال.
    • کاربرد: در صورتی که خطایی رخ دهد، متن پیامک تولید شده یا خطای سرور در این کادر نمایش داده می‌شود.

فصل سوم: تحلیل فنی روند عملیات (پشت صحنه)

زمانی که شما دکمه «ارسال» را فشار می‌دهید، زنجیره‌ای از عملیات پیچیده در کسری از ثانیه اجرا می‌شود:

  1. فراخوانی توابع: فرم جاری اطلاعات وارد شده (شماره، مبلغ، انقضا) را بسته‌بندی کرده و آماده ارسال می کند.
  2. پارامترهای ارسالی: سیستم علاوه بر اطلاعات ظاهری، پارامترهای پنهانی مانند «کد نوع پیامک = ۷» (که مختص کارت هدیه است) را از تنظیمات اصلی می‌خواند.
  3. ارتباط با سرور: نرم‌افزار از طریق اینترنت به سرور مرکزی متصل می‌شود.
  4. تولید شناسه: سرور یک کد یکتا (Transaction ID) برای این تراکنش ایجاد می‌کند.
  5. تولید متن پیامک: متن پیامک به صورت خودکار بر اساس الگوی زیر ساخته می‌شود:
    "[نام مشتری] عزیز، مبلغ [مبلغ اعتبار] ریال کارت هدیه از طرف [نام فروشگاه] به شما تعلق گرفت. اعتبار تا [تاریخ انقضا]. کد پیگیری: [کد]"
  6. ذخیره‌سازی: اطلاعات این تراکنش در جدول پیامک‌های ارسالی و جداول مالی مربوط به کیف پول مشتری ذخیره می‌شود.
  7. بازخورد: اگر ارسال موفق باشد، پیام "عملیات با موفقیت انجام شد" نمایش داده می‌شود. در غیر این صورت، پیام خطا نمایش داده می‌شود.

فصل چهارم: مثال‌های عملی کامل

💡 مثال عملی ۱: هدیه تولد به مشتری حضوری

سناریو: آقای "رضایی" یکی از مشتریان خوب فروشگاه، امروز حضوری مراجعه کرده است. متوجه می‌شوید امروز تولد ایشان است و می‌خواهید مبلغ ۲۰۰,۰۰۰ ریال اعتبار هدیه به او بدهید.

  1. شروع: از منوی SMS، گزینه کارت هدیه اعتباری را انتخاب کنید.
  2. ورود اطلاعات مشتری: روی دکمه جستجو (ذره‌بین) کلیک کنید.
  3. انتخاب: در پنجره باز شده، نام "رضایی" را تایپ کرده و پس از پیدا کردن، Enter بزنید. نام "علی رضایی" و شماره او در کادرها می‌نشیند.
  4. تعیین مبلغ: در کادر "مبلغ اعتبار"، عدد 200000 را تایپ کنید.
  5. تنظیم انقضا: عدد داخل کادر "اعتبار به روز" را از ۳۰ به ۶۰ تغییر دهید تا مهلت بیشتری داشته باشد.
  6. ارسال: دکمه ارسال را بزنید و تاییدیه را قبول کنید.
💡 مثال عملی ۲: جبران خسارت (Customer Service)

سناریو: خانم "کمالی" تماس گرفته و از تاخیر در ارسال سفارش گلایه دارد. مدیریت تصمیم می‌گیرد مبلغ ۵۰۰,۰۰۰ ریال اعتبار برای جلب رضایت او منظور کند.

  1. شروع: فرم کارت هدیه اعتباری را باز کنید.
  2. ورود دستی: شماره ایشان را مستقیماً در کادر "شماره همراه" تایپ کنید: 09351234567.
  3. تعیین مبلغ: مبلغ 500000 را وارد کنید.
  4. بررسی انقضا: عدد "اعتبار به روز" را به ۷ تغییر دهید تا ایشان زودتر خرید مجدد انجام دهد.
  5. ارسال: دکمه ارسال را بزنید و عملیات را تایید کنید.

نکات کلیدی و ایمنی

نکات مهم سیستم

  • اتصال اینترنت: این فرم برای عملکرد صحیح (تولید کد هدیه و شارژ حساب) نیاز حیاتی به اتصال اینترنت دارد.
  • برگشت‌ناپذیری: پس از ارسال موفق، اعتبار در حساب مشتری شارژ شده و پیامک رفته است. امکان "لغو" پیامک وجود ندارد.
  • امنیت: تنها کاربرانی که دسترسی به منوی CRM و زیرمنوی کارت هدیه را داشته باشند می‌توانند این فرم را باز کنند.

تنظیم و اعتبار ارسال پیامک

راهنمای جامع ماژول تنظیمات پیشرفته پیامک (CRM)

مقدمه و مسیر دسترسی

این فرم قلب تپنده سیستم ارتباط با مشتری (CRM) خودکار نرم‌افزار است. هدف اصلی این بخش، تنظیم رفتار سیستم در زمان صدور فاکتور فروش برای ارسال پیامک‌های هوشمند، تبلیغاتی، تشکر و وفاداری به مشتریان است.

مسیر دسترسی:

برای دسترسی به این بخش، از صفحه اصلی نرم‌افزار، منوی «ارتباط با مشتری CRM» را باز کرده و گزینه «تنظیم و اعتبار ارسال پیامک» را انتخاب کنید.


بخش اول: تشریح کامل اجزای رابط کاربری

این فرم به سه بخش اصلی تقسیم شده است:

  1. بخش بالایی (تنظیمات عمومی و تست): شامل نام فروشگاه، شماره تست، و مدیریت اعتبار.
  2. بخش میانی (انتخاب استراتژی): انتخاب نوع سناریوی ارسال پیامک.
  3. بخش پایینی (تنظیمات پیشرفته): تعیین پارامترهای ریاضی، مبالغ تخفیف، هدایا و شانس.

در ادامه، تک‌تک اجزا با جزئیات کامل شرح داده می‌شوند:

۱. گروه تنظیمات عمومی (بالای فرم)

  • برچسب "نام فروشگاه":
    • این بخش به طور پیش‌فرض نام فروشگاه شما را نمایش می‌دهد.
    • کادر متنی روبروی آن: این کادر در ابتدا غیرفعال (خاکستری) است. اگر می‌خواهید نامی متفاوت از نام اصلی نرم‌افزار در پیامک‌ها (به عنوان امضا) درج شود، می‌توانید با زدن دکمه کوچک کنار آن، این کادر را فعال کرده و نام دلخواه (مثلاً نام برند تجاری کوتاه‌تر) را وارد کنید. حداکثر ۵۰ کاراکتر مجاز است.
    • دکمه کوچک کنار نام فروشگاه: با کلیک روی این دکمه (که آیکونی شبیه به مداد یا ویرایش دارد)، کادر نام فروشگاه برای نوشتن فعال می‌شود.
  • برچسب "شماره جهت تست":
    • در کادر متنی روبروی این برچسب، باید یک شماره موبایل معتبر (۱۱ رقمی که با ۰۹ شروع می‌شود) وارد کنید.
    • کاربرد: قبل از اینکه تنظیمات را نهایی کنید و سیستم به صورت خودکار برای هزاران مشتری پیامک بفرستد، باید مطمئن شوید متن و سناریو درست کار می‌کند. با وارد کردن شماره خودتان در این کادر و فشردن دکمه تست، پیامک فقط برای شما ارسال می‌شود.
    • کنترل ورودی: این کادر فقط عدد می‌پذیرد و اگر کاراکتر غیرعددی وارد کنید، سیستم آن را نادیده می‌گیرد.
  • دکمه "تست ارسال پیامک":
    • عملکرد: پس از اینکه نوع پیامک و تنظیمات را تغییر دادید و شماره موبایل خود را در کادر بالا وارد کردید، روی این دکمه کلیک کنید.
    • رویداد پشت صحنه: سیستم یک "نخ" (Thread) جداگانه ایجاد می‌کند تا برنامه اصلی قفل نشود (هنگ نشود). این نخ، تمام پارامترهای تنظیم شده (درصد تخفیف، نوع پیام، نام فروشگاه و...) را جمع‌آوری کرده و یک درخواست واقعی به سرور ارسال پیامک می‌فرستد.
    • دکمه وضعیت (دکمه کوچک تصویری): پس از زدن دکمه تست، یک دکمه کوچک با آیکون وضعیت (مثل ساعت شنی یا تیک سبز) ظاهر می‌شود. با کلیک روی این دکمه کوچک، متن دقیق پاسخ سرور (مثلاً "پیامک با موفقیت ارسال شد" یا کد خطا) به شما نمایش داده می‌شود.
  • دکمه "اعتبار ارسال پیامک":
    • عملکرد: این دکمه دروازه ورود به سیستم مالی پیامک است. با کلیک روی آن، سیستم ابتدا وضعیت لایسنس سخت‌افزاری شما را از طریق اینترنت چک می‌کند.
    • پنجره جدید (مدیریت اعتبار): اگر لایسنس معتبر باشد، پنجره‌ای جدید باز می‌شود که در آن می‌توانید تعداد پیامک‌های باقی‌مانده را ببینید، تاریخ انقضای پنل را مشاهده کنید و بسته‌های افزایشی را انتخاب و پرداخت کنید.
  • کادر نمایش متن (سمت چپ):
    • این کادر بزرگ متنی، پیش‌نمایشِ زنده‌ی پیامی است که مشتری دریافت خواهد کرد.
    • هوشمندی: این کادر "فقط خواندنی" است. شما نمی‌توانید مستقیماً در آن تایپ کنید. متن داخل آن بر اساس گزینه‌ای که در لیست "نوع پیامک ارسالی" انتخاب می‌کنید، به صورت خودکار تغییر می‌کند.

۲. لیست انتخاب استراتژی (سمت راست - نوع پیامک ارسالی)

این لیست رادیویی مهم‌ترین بخش تصمیم‌گیری است. انتخاب هر گزینه، ظاهر فرم و فیلدهای ورودی پایین را کاملاً تغییر می‌دهد.

  • گزینه ۱: هیچکدام: سیستم هیچ پیامکی ارسال نمی‌کند (غیرفعال سازی ماژول).
  • گزینه ۲: تشکر از خرید: ساده‌ترین حالت. فقط یک متن تشکر و نام فروشگاه ارسال می‌شود. تمام تنظیمات پیچیده پایین فرم مخفی می‌شوند.
  • گزینه ۳: تشکر از خرید با اهدا هدیه: با انتخاب این، پنل "انواع هدایا" در پایین فرم ظاهر می‌شود. سیستم به صورت تصادفی یکی از هدایا را انتخاب و در پیامک درج می‌کند.
  • گزینه ۴: تخفیف با ضریب شانس در همین خرید: با انتخاب این، پنل‌های درصد و مبلغ ظاهر می‌شوند. سیستم یک تخفیف "شانسی" برای فاکتور جاری محاسبه کرده و به مشتری اعلام می‌کند (مناسب برای جشنواره‌ها).
  • گزینه ۵: تخفیف ثابت در همین خرید: پنل درصد ظاهر می‌شود اما بازه (حداقل و حداکثر) حذف می‌شود. همه یک درصد ثابت تخفیف می‌گیرند.
  • گزینه ۶: تخفیف با ضریب شانس در خرید بعدی: (پرکاربردترین برای بازگشت مشتری). سیستم کدی را می‌فرستد که درصدی تصادفی تخفیف برای مراجعه بعدی دارد.
  • گزینه ۷: تخفیف ثابت در خرید بعدی: مشابه بالا، اما درصد برای همه ثابت است.
  • گزینه ۸: شارژ تخفیف در کیف پول الکترونیک: مبلغی به اعتبار مجازی مشتری اضافه می‌شود(باشگاه مشتریان وفادار، بهترین روش برای حفظ مشتری).

۳. گروه تنظیمات پیشرفته (پایین فرم)

این بخش بسته به انتخاب شما در بخش قبل، تغییر شکل می‌دهد.

  • کادر "ضریب شانس در اهدا تخفیف یا هدیه ها":
    • مفهوم: این عدد (بین ۰ تا ۱۰۰) تعیین می‌کند که چند درصد از مشتریان "برنده" شوند.
    • توضیح: اگر عدد ۱۰۰ را وارد کنید، همه مشتریان پیامک جایزه/تخفیف دریافت می‌کنند. اگر عدد ۲۰ را وارد کنید، سیستم به صورت تصادفی فقط برای ۲۰ درصد از فاکتورهای صادر شده، پیامک جایزه ارسال می‌کند. این برای کنترل بودجه تخفیفات حیاتی است.
  • پنل تنظیمات مقادیر (کادر فرورفته):
    • کادر "اعتبار تخفیف تا ... روز": تعیین می‌کند کد تخفیف ارسالی تا چند روز معتبر است (مثلاً ۳۰ روز). ایجاد حس فوریت در مشتری.
    • کادر "تخفیف تا ... %" (فیلد اول): حداقل درصد تخفیف (در حالت شانسی).
    • کادر "تخفیف تا ... %" (فیلد دوم): حداکثر درصد تخفیف (در حالت شانسی).
    • کادر "سقف خرید با تخفیف": (فرمت مبلغ). حداکثر مبلغی که تخفیف روی آن اعمال می‌شود. مثلاً اگر سقف ۱ میلیون تومان باشد و مشتری ۱۰ میلیون خرید کند، تخفیف فقط روی ۱ میلیون محاسبه می‌شود.
  • پنل انواع هدایا:
    • شامل ۵ کادر متنی (هدیه یک تا پنج).
    • فقط زمانی فعال است که گزینه "اهدا هدیه" انتخاب شده باشد.
    • شما نام ۵ کالای فیزیکی یا خدمت را می‌نویسید و سیستم به صورت تصادفی یکی از این‌ها را انتخاب می‌کند.

۴. دکمه‌های کنترلی (پایین‌ترین بخش)

  • دکمه "ثبت": تمام تنظیمات را در پایگاه داده ذخیره کرده و پنجره را می‌بندد.
  • دکمه "انصراف": تغییرات را نادیده گرفته و پنجره را می‌بندد.
  • دکمه "آموزش": یک لینک ویدیویی آموزشی را باز می‌کند.

سناریوهای عملیاتی (۸ مثال کاربردی)

💡 مثال ۱: غیرفعال‌سازی موقت سیستم پیامک

هدف: می‌خواهید فعلاً هیچ پیامکی ارسال نشود.

  1. در بخش "نوع پیامک ارسالی"، گزینه «هیچکدام» را انتخاب کنید.
  2. دکمه «ثبت» را بزنید.

نتیجه: با صدور فاکتور، هیچ عملیات پیامکی انجام نمی‌شود.

💡 مثال ۲: احترام به مشتری (بدون تخفیف)

هدف: فقط ارسال پیام تشکر برای برندسازی.

  1. در لیست گزینه «تشکر از خرید» را انتخاب کنید.
  2. نام فروشگاه را چک کنید.
  3. دکمه «ثبت» را بزنید.

متن پیامک: "مشتری گرامی [نام]، از خرید شما متشکریم. [نام فروشگاه]"

💡 مثال ۳: پاکسازی انبار (شانس دریافت هدیه کوچک)

هدف: دادن اشانتیون‌های کوچک برای خوشحال کردن مشتری.

  1. گزینه «تشکر از خرید با اهدا هدیه» را انتخاب کنید.
  2. در کادر "ضریب شانس"، عدد ۱۰۰ را وارد کنید (همه برنده شوند) یا مثلا ۵۰ (نیمی از افراد).
  3. در پنل "انواع هدایا"، در کادر هدیه یک بنویسید: "جاکلیدی"، هدیه دو: "خودکار"، هدیه سه: "دفترچه".
  4. دکمه «ثبت» را بزنید.

نتیجه: سیستم به صورت رندوم یکی از کالاها را انتخاب و پیامک می‌کند: "...تبریک! شما برنده یک جاکلیدی شدید..."

💡 مثال ۴: هیجان در لحظه خرید (تخفیف نقدی شانسی)

هدف: مشتری پای صندوق است و می‌خواهید روی همین فاکتور به او تخفیف بدهید.

  1. گزینه «تخفیف با ضریب شانس در همین خرید» را انتخاب کنید.
  2. ضریب شانس را روی ۱۰۰ بگذارید.
  3. در کادرهای درصد (پنل وسط)، عدد اول را ۵ و عدد دوم را ۲۰ وارد کنید.
  4. سقف خرید را روی مبلغی معقول (مثلا ۱,۰۰۰,۰۰۰ ریال) تنظیم کنید.

نتیجه: سیستم عددی بین ۵ تا ۲۰ درصد را انتخاب کرده و همان لحظه از مبلغ فاکتور کسر می‌کند و پیامک می‌زند: "۲۰ درصد تخفیف روی این فاکتور برای شما اعمال شد".

💡 مثال ۵: تخفیف قطعی جشنواره‌ای

هدف: همه مشتریان بدون استثنا ۱۰ درصد تخفیف روی فاکتور جاری بگیرند.

  1. گزینه «تخفیف ثابت در همین خرید» را انتخاب کنید.
  2. در کادر درصد (که حالا فقط یک عدد می‌گیرد)، عدد ۱۰ را وارد کنید.
  3. دکمه ثبت را بزنید.
💡 مثال ۶: بازگشت مشتری (استراتژی بومرنگ) - پیشرفته

هدف: مشتری خرید کرده، می‌خواهیم کاری کنیم ماه بعد دوباره برگردد.

  1. گزینه «تخفیف با ضریب شانس در خرید بعدی» را انتخاب کنید.
  2. ضریب شانس: ۱۰۰.
  3. بازه درصد: بین ۱۰ تا ۳۰ درصد.
  4. اعتبار تخفیف تا: ۳۰ روز.

نتیجه: پیامک ارسال می‌شود: "مشتری گرامی، کد تخفیف ---- برای ۳۰ درصد تخفیف در خرید بعدی شما فعال شد. مهلت ۳۰ روز". این کد در سیستم ذخیره شده و در مراجعه بعدی مشتری، سیستم آن را می‌شناسد.

💡 مثال ۷: کوپن تخفیف ثابت برای مراجعه بعدی

هدف: دادن یک کوپن ۱۵ درصدی ثابت برای خرید آینده.

  1. گزینه «تخفیف ثابت در خرید بعدی» را انتخاب کنید.
  2. درصد تخفیف: ۱۵.
  3. اعتبار: ۶۰ روز.
  4. سقف خرید: ۵,۰۰۰,۰۰۰ ریال.

نتیجه: تولید کد تخفیف یکبار مصرف ۱۵ درصدی با انقضای دو ماهه.

💡 مثال ۸: باشگاه مشتریان (شارژ کیف پول)

هدف: به جای تخفیف، مبلغی را در حساب مشتری ذخیره کنیم تا مجبور شود برای خرج کردن آن برگردد.

  1. گزینه «شارژ تخفیف در کیف پول الکترونیک» را انتخاب کنید.
  2. ضریب شانس: ۱۰۰.
  3. بازه درصد: مثلا ۵ تا ۱۰ درصد.

نتیجه: اگر فاکتور مشتری ۱ میلیون تومان باشد و سیستم ۱۰ درصد را انتخاب کند، ۱۰۰ هزار تومان به "اعتبار ریالی" مشتری در نرم‌افزار اضافه می‌شود و پیامک می‌رود: "مبلغ ۱۰۰,۰۰۰ ریال به کیف پول شما اضافه شد. اعتبار فعلی: ..."


نکات مهم امنیتی و فنی

  1. اتصال اینترنت: برای عملکرد دکمه‌های "تست"، "اعتبار" و در نهایت ارسال پیامک‌ها در زمان صدور فاکتور، اتصال اینترنت سرور باید برقرار باشد.
  2. فرمت شماره: شماره‌های موبایل مشتریان باید صحیح (۱۱ رقمی با ۰۹) در پرونده‌شان ثبت شده باشد.
  3. مدیریت خطا: اگر اینترنت قطع باشد یا اعتبار تمام شده باشد، سیستم در زمان صدور فاکتور هنگ نمی‌کند، بلکه خطای ارتباطی یا عدم اعتبار را ثبت می‌کند.
  4. لایسنس سخت‌افزاری: سیستم به صورت خودکار کد سخت‌افزاری کامپیوتر شما را می‌خواند و اعتبار را بر اساس آن تنظیم می‌کند. تغییر قطعات اصلی کامپیوتر ممکن است باعث تغییر این کد شود.

مستندات جامع سیستم باشگاه مشتریان و کیف پول الکترونیک

فصل اول: پیکربندی و فعال‌سازی سیستم (فرم تنظیمات پیامک)

نقطه آغازین این سیستم، فرم «تنظیم و اعتبار ارسال پیامک» است که از منوی اصلی برنامه (بخش ارتباط با مشتری CRM) قابل دسترسی است. در این فرم، استراتژی وفاداری مشتریان تعریف می‌شود.

۱. انتخاب استراتژی کیف پول

در بخش میانی این فرم، یک لیست انتخاب (گروه گزینه‌ها) وجود دارد که شامل ۸ سناریوی مختلف است. برای فعال‌سازی سیستم کیف پول، باید گزینه هشتم، یعنی «شارژ تخفیف در کیف پول الکترونیک» را انتخاب نمایید. با انتخاب این گزینه، رفتار نرم‌افزار در زمان صدور فاکتور تغییر کرده و به‌جای کسر مبلغ از فاکتور جاری، درصدی از مبلغ خرید را به عنوان "اعتبار" در حساب ابری مشتری ذخیره می‌کند.

۲. تنظیم پارامترهای محاسباتی (پنل تنظیمات پیشرفته)

پس از انتخاب گزینه کیف پول، کادرهای پایین فرم برای تنظیم قوانین ریاضی فعال می‌شوند:

  • کادر «ضریب شانس»:
    • کاربرد: این عدد (بین ۰ تا ۱۰۰) تعیین می‌کند که چه درصدی از مشتریان مشمول شارژ کیف پول شوند.
    • تنظیم پیشنهادی: برای باشگاه مشتریان معمولاً عدد ۱۰۰ درج می‌شود تا تمام خریداران اعتبار دریافت کنند.
  • کادر «اعتبار تخفیف تا ... روز»:
    • کاربرد: تعیین تاریخ انقضای اعتبار شارژ شده.
    • عملکرد: اگر عدد ۳۶۵ وارد شود، مبلغی که امروز به کیف پول اضافه می‌شود، تا یک سال معتبر است.
  • کادر «تخفیف تا ... %»:
    • کاربرد: تعیین نرخ بازگشت وجه (Cashback).
    • عملکرد: عددی که در این کادر وارد می‌کنید، درصدی از مبلغ فاکتور است که به کیف پول مشتری واریز می‌شود.
    • مثال: اگر عدد ۵ را وارد کنید و مشتری ۱,۰۰۰,۰۰۰ ریال خرید کند، ۵۰,۰۰۰ ریال به اعتبار او افزوده می‌شود.
  • کادر «سقف خرید با تخفیف» (سقف شارژ):
    • کاربرد: جلوگیری از شارژ بیش از حد در خریدهای بسیار سنگین.
    • عملکرد: اگر سقف را روی ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال بگذارید و مشتری ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال خرید کند، درصد شارژ فقط بر مبنای ۱۰ میلیون ریال محاسبه می‌شود.
  • دکمه «ثبت»:
    • پس از اعمال تنظیمات، با فشردن این دکمه، استراتژی در پایگاه داده ذخیره شده و از لحظه بعد اجرایی می‌شود.

فصل دوم: فرآیند اعطای اعتبار (فرم فاکتور فروش)

زمانی که صندوقدار در فرم «فاکتور فروش» اقدام به صدور فاکتور می‌کند، سیستم به صورت خودکار و در پس‌زمینه (Background Thread) عملیات شارژ را انجام می‌دهد.

روند عملیات در زمان صدور فاکتور:

  1. بررسی اطلاعات مشتری: صندوقدار موظف است قبل از ثبت فاکتور، با استفاده از دکمه «معرفی مشتری» شماره موبایل و نام مشتری را وارد کند. اگر شماره موبایل ثبت نشود، سیستم کیف پول عمل نخواهد کرد.
  2. محاسبه مبلغ شارژ: به محض زدن دکمه «ثبت و چاپ»، سیستم مبلغ خالص فاکتور را در نظر گرفته و بر اساس درصد تنظیمی، مبلغ اعتبار را محاسبه می‌کند.
  3. ارتباط با سرور مرکزی: نرم‌افزار یک درخواست امن حاوی کد یکتای فروشگاه، شماره مشتری و مبلغ اعتبار به سرور ارسال می‌کند.
  4. ارسال پیامک: سرور مرکزی پس از دریافت اطلاعات، حساب مشتری را شارژ کرده و یک پیامک اطلاع‌رسانی ارسال می‌کند.
  5. ذخیره‌سازی: شماره پیگیری تراکنش در دیتابیس محلی (جدول فاکتورها) ذخیره می‌شود.

فصل سوم: استفاده از اعتبار کیف پول (فرم محاسبه صندوق و کارت هدیه)

زمانی که مشتری برای خرید بعدی مراجعه می‌کند و قصد دارد از اعتبار ذخیره شده خود استفاده کند، صندوقدار باید مراحل زیر را در فرم «محاسبه صندوق» طی کند.

۱. ورود به بخش تخفیف/کیف پول

در فرم فاکتور فروش، با زدن دکمه «تخفیف» (یا کلید F5)، پنجره‌ای باز می‌شود. اگر حالت کیف پول فعال باشد، بخش بالایی آن به «کارت هدیه / کیف پول» اختصاص یافته است.

۲. اجزای فرم محاسبه تخفیف (در حالت کیف پول)

در این فرم، پنل بالایی شامل اجزای زیر است:

  • کادر ورودی «کوپن تخفیف» (شماره کارت/موبایل): صندوقدار باید شماره موبایل مشتری را وارد کند.
  • دکمه استعلام (آیکون ذره‌بین): با کلیک روی این دکمه، سیستم موجودی کیف پول مشتری را از سرور استعلام می‌کند.
  • برچسب‌های وضعیت: نام مشتری و وضعیت اعتبار نمایش داده می‌شود. اگر اعتبار وجود داشته باشد، پیغام "کارت هدیه معتبر است" با رنگ سبز ظاهر می‌شود.

۳. فرم برداشت از اعتبار

اگر استعلام موفقیت‌آمیز باشد، فرم کوچکتری به نام «کارت هدیه» باز می‌شود.

  • کادر متنی «مبلغ برداشت از کارت هدیه»: به صورت پیش‌فرض کل مبلغ اعتبار (یا مبلغ کل فاکتور، هر کدام کمتر باشد) را نمایش می‌دهد. صندوقدار می‌تواند این مبلغ را تغییر دهد.
  • کنترل‌های هوشمند: سیستم اجازه نمی‌دهد مبلغی بیشتر از موجودی کیف پول یا بیشتر از مبلغ کل فاکتور وارد شود.
  • دکمه «تایید»: با زدن این دکمه، سیستم وارد مرحله امنیتی می‌شود.

۴. احراز هویت پیامکی (فرم رمز کارت هدیه)

برای جلوگیری از سوءاستفاده، سیستم یک فرآیند احراز هویت دو مرحله‌ای (OTP) اجرا می‌کند.

  • عملکرد: به محض تایید مبلغ، سیستم یک کد ۴ رقمی یکبار مصرف به موبایل مشتری پیامک می‌کند.
  • کادر ورودی «کد تایید چهار رقمی»: صندوقدار باید کدی که به گوشی مشتری پیامک شده است را بپرسد و در این کادر وارد کند.
  • دکمه «تایید نهایی»: اگر کد مطابقت داشته باشد، تراکنش تایید شده، مبلغ از سرور کسر و به عنوان تخفیف روی فاکتور اعمال می‌شود.

۵. مدیریت انصراف و بازگشت وجه

  • دکمه با آیکون «حذف» (ضربدر قرمز): در صورتی که مشتری پشیمان شود، با زدن این دکمه سیستم سوال می‌کند: "آیا کوپن تخفیف را حذف و اعتبار مصرف شده را به کارت هدیه مشتری عودت می‌دهید؟". در صورت تایید، مبلغ به کیف پول باز می‌گردد.

مثال‌های عملی کامل

💡 مثال اول: خرید و شارژ کیف پول (سناریوی جذب مشتری)

سناریو: آقای "محمدی" برای اولین بار خرید می‌کند. تنظیمات روی ۱۰% شارژ است.

  1. صندوقدار فاکتور ۵ میلیون ریالی را ثبت می‌کند.
  2. شماره موبایل و نام "محمدی" ثبت می‌شود.
  3. با ثبت فاکتور، سیستم ۱۰% (۵۰۰,۰۰۰ ریال) را محاسبه می‌کند.
  4. به سرور متصل شده و حساب آقای محمدی را شارژ می‌کند.
  5. مشتری پیامک تایید شارژ را دریافت می‌کند.
💡 مثال دوم: خرید مجدد و استفاده از اعتبار (سناریوی وفاداری)

سناریو: آقای "محمدی" هفته بعد مراجعه کرده و قصد دارد از ۵۰۰ هزار ریال اعتبار خود استفاده کند.

  1. فاکتور ۳ میلیون ریالی ثبت می‌شود.
  2. صندوقدار F5 را زده و شماره موبایل مشتری را استعلام می‌کند.
  3. پیام "کارت هدیه معتبر است" ظاهر می‌شود. مبلغ ۵۰۰,۰۰۰ ریال تایید می‌شود.
  4. یک کد تایید (مثلاً ۴۸۲۱) برای مشتری پیامک می‌شود.
  5. صندوقدار کد را وارد کرده و تایید نهایی را می‌زند.
  6. ۵۰۰,۰۰۰ ریال از فاکتور کسر شده و مبلغ قابل پرداخت به ۲,۵۰۰,۰۰۰ ریال کاهش می‌یابد.
  7. مشتری پیامک کسر اعتبار و مانده جدید را دریافت می‌کند.

کدینگ حسابداری

کدینگ حسابداری و تفصیلی‌ها

این فرم قلب تپنده سیستم حسابداری شماست. در اینجا شما ساختار درختی حساب‌های خود را تعریف می‌کنید، مشتریان، پرسنل، حساب‌های بانکی و کالاها را دسته‌بندی کرده و مدیریت می‌نمایید.


نمای کلی فرم

زمانی که وارد فرم "«تفصیلی‌ها»" می‌شوید، صفحه به سه بخش اصلی تقسیم شده است:

  • سمت راست (ساختار درختی): نمایش سلسله‌مراتبی حساب‌ها (گروه اصلی، گروه فرعی، حساب تفصیلی).
  • سمت چپ (لیست جدولی): نمایش همان حساب‌ها به صورت لیست برای مشاهده جزئیات بیشتر.
  • نوار ابزار (پایین صفحه): دکمه‌های عملیاتی برای ایجاد، ویرایش، حذف و جستجو.

شرح عملکرد دکمه‌ها و اجزای صفحه

در نوار پایین صفحه، دکمه‌های زیر قرار دارند که هر کدام وظیفه خاصی را انجام می‌دهند:

1. ایجاد شاخه INS

این دکمه برای ایجاد یک سرفصل اصلی یا یک گروه جدید در ریشه درخت استفاده می‌شود.

  • کاربرد: زمانی که می‌خواهید یک گروه کلی جدید (مثلاً "بانک‌ها" یا "اشخاص") تعریف کنید که زیرمجموعه هیچ گروه دیگری نیست.

2. ایجاد زیرشاخه CTRL+INS

این دکمه پرکاربردترین ابزار شماست. ابتدا روی یک گروه در درخت کلیک کنید، سپس این دکمه را بزنید تا یک حساب جدید زیرمجموعه‌ی آن گروه ایجاد کنید.

نکته: اگر کد انتخابی شما یک ""کد عملیاتی"" (کد نهایی) باشد، سیستم به شما هشدار می‌دهد که نمی‌توانید برای آن زیرشاخه تعریف کنید.

3. ویرایش تفصیلی CTRL+ENTER

با انتخاب یک حساب و زدن این دکمه، پنجره مشخصات حساب باز می‌شود و می‌توانید نام، کد یا سایر تنظیمات آن را تغییر دهید.

4. حذف تفصیلی CTRL+DEL

برای پاک کردن یک حساب استفاده می‌شود.

  • قوانین امنیتی: سیستم هوشمند است؛ اگر حساب انتخابی دارای زیرمجموعه باشد، یا اگر برای آن حساب سند مالی یا انبار (فاکتور/چک) صادر شده باشد، اجازه حذف نخواهد داد.

5. اطلاعات بیشتر F2

این دکمه بسیار مهم است. اگر حساب تعریف شده مربوط به "مشتری، پرسنل یا دستگاه کارتخوان (POS)" باشد، با زدن این دکمه فرم مخصوص آن باز می‌شود تا اطلاعات تکمیلی (مانند آدرس، شماره تلفن، کد ملی، تنظیمات پورت دستگاه پوز و ...) را وارد کنید.

نکته فنی: این دکمه معمولاً برای کدهایی فعال می‌شود که با پیش‌شماره‌های خاص (مثل "01 برای مشتریان، 03 برای پرسنل" و...) شروع می‌شوند.

6. جستجو F3

یک جستجوی سریع در ساختار درختی انجام می‌دهد. شما می‌توانید بر اساس "نام" یا "کد" در درخت حرکت کنید.

7. جستجو در جدول F4

پنجره‌ای پیشرفته باز می‌شود که امکان جستجو و فیلتر کردن دقیق‌تری را در کل لیست حساب‌ها به شما می‌دهد. می‌توانید بر اساس کد سرگروه، نام حساب و ... فیلتر کنید.


راهنمای پنجره «مشخصات تفصیلی» (پنجره ویرایش/ایجاد)

زمانی که دکمه ایجاد یا ویرایش را می‌زنید، پنجره‌ای با چندین تب (برگه) باز می‌شود:

برگه 1: مشخصات اصلی

  • کد تفصیلی (در گروه): کد حساب که معمولاً توسط سیستم پیشنهاد می‌شود (مثلاً 001).
  • نام تفصیلی: نام حساب را اینجا وارد کنید (مثلاً "علی رضایی" یا "بانک ملت شعبه مرکزی").
  • تفصیلی عملیاتی است: اگر این تیک را بزنید، یعنی این حساب آخرین سطح است و می‌توان برای آن سند صادر کرد. اگر تیک نخورد، یعنی این یک ""گروه"" است و خودش دارای زیرمجموعه خواهد بود.
  • شیوه کنترل تفصیلی: تعیین می‌کند اگر مانده حساب از حد مجاز گذشت، سیستم چه کند (فقط اطلاع دهد، اخطار دهد، یا کلاً جلوگیری کند).
  • ماهیت تفصیلی: مشخص می‌کنید حساب ذاتاً بدهکار است، بستانکار است یا هر دو.
  • کنترل سطح بدهکار/بستانکار: با زدن تیک این گزینه‌ها، می‌توانید سقف مبلغ بدهی یا بستانکاری را در کادرهای روبرو (از مبلغ / تا مبلغ) تعیین کنید.
  • تفصیلی مسدود است: با زدن این تیک، حساب غیرفعال شده و در صدور فاکتورها نمایش داده نمی‌شود (بلاک لیست).

برگه 4: سایر مشخصات

  • تفصیلی وابسته به یک بخش خاص: اگر حساب مربوط به یک شعبه خاص است.
  • ثبت تعداد و مقدار در اسناد: اگر این تیک را بزنید، در هنگام سند زدن برای این حساب، سیستم از شما "تعداد" هم می‌پرسد (مناسب برای کالاهای امانی).
  • واحد شمارش / مقدار واحد: اگر گزینه بالا فعال باشد، واحد آن (مثلاً کیلوگرم، عدد) را تعیین می‌کنید.
  • ثبت عملیات ارزی: اگر با این حساب مبادلات دلاری/یوریی دارید، این گزینه را فعال کنید.
💡 مثال عملی: تعریف یک مشتری جدید

فرض کنید می‌خواهید مشتری جدیدی به نام «فروشگاه افق» را در سیستم تعریف کنید و سقف اعتبار 10 میلیون تومانی برای او در نظر بگیرید.

مراحل انجام کار:

  1. انتخاب گروه:
    • در سمت راست (ساختار درختی)، گروه «بدهکاران تجاری» یا «مشتریان» را پیدا کرده و روی آن کلیک کنید تا آبی شود.
  2. ایجاد حساب:
    • دکمه «ایجاد زیرشاخه» را در پایین صفحه کلیک کنید.
    • سیستم سوال می‌کند: "آیا حساب جدیدی زیرمجموعه این حساب معرفی می‌کنید؟". گزینه Yes را بزنید.
  3. تکمیل مشخصات:
    • پنجره مشخصات باز می‌شود.
    • کد تفصیلی: سیستم خودکار کد بعدی (مثلاً 005) را پیشنهاد می‌دهد. آن را تایید کنید.
    • نام تفصیلی: تایپ کنید: فروشگاه افق.
    • تفصیلی عملیاتی است: اطمینان حاصل کنید این گزینه تیک خورده باشد.
    • کنترل سطح بدهکار: تیک این گزینه را بزنید.
    • سقف اعتبار: در فیلد "تا"، مبلغ 10,000,000 را وارد کنید.
    • شیوه کنترل: گزینه ""جلوگیری از ثبت سند"" را انتخاب کنید (تا اگر بدهی بیشتر شد، سیستم اجازه فروش ندهد).
    • دکمه «تایید» را بزنید.
  4. تکمیل اطلاعات تماس (اطلاعات بیشتر):
    • حالا حساب فروشگاه افق در درخت ساخته شده است. روی آن کلیک کنید تا انتخاب شود.
    • دکمه «اطلاعات بیشتر» (پایین سمت راست) را بزنید (یا کلید F2).
    • فرم "سایر اطلاعات طرف مبادله" باز می‌شود.
    • در اینجا می‌توانید آدرس، تلفن، کد اقتصادی، شناسه ملی و نام مدیر فروشگاه را وارد کنید.
    • همچنین می‌توانید سقف اعتبار چکی و درصد تخفیف ثابت برای این مشتری خاص تعریف کنید.
    • دکمه «تایید» را بزنید.

نتیجه:

اکنون مشتری شما تعریف شده است. هنگام صدور فاکتور فروش، با تایپ نام "افق"، سیستم این مشتری را می‌شناسد، اطلاعات تماسش را در فاکتور درج می‌کند و اگر بدهی او از 10 میلیون تومان بیشتر شود، به شما اجازه صدور فاکتور نسیه نخواهد داد.


فرم اطلاعات تکمیلی طرف حساب

این راهنمای آموزشی برای فرم "«سایر اطلاعات طرف مبادله»" تهیه شده است. این فرم که مکمل فرم تعریف حساب‌ها (کدینگ) است، به شما امکان می‌دهد تا یک بانک اطلاعاتی کامل و دقیق (CRM کوچک) از مشتریان، تامین‌کنندگان و پرسنل خود ایجاد کنید. این فرم زمانی باز می‌شود که شما روی یک حساب تفصیلی (مثل نام یک مشتری) کلیک کرده و دکمه "«اطلاعات بیشتر»" (معمولاً کلید F2) را فشار دهید. در این فرم شما می‌توانید ریزه‌کاری‌های اطلاعاتی مربوط به یک شخص یا شرکت را وارد کنید. این اطلاعات در صدور فاکتور، گزارش‌های مالیاتی (سامانه مودیان)، کنترل اعتبار و ارتباط با مشتری (CRM) استفاده می‌شود.

بخش‌های مختلف فرم

1. اطلاعات پایه و ویزیتور

در بالای فرم، کد و نام حساب که از درخت حسابداری انتخاب کرده‌اید نمایش داده می‌شود.

  • کد و نام ویزیتور: در این قسمت می‌توانید مشخص کنید که این مشتری مربوط به کدام بازاریاب یا فروشنده است.
    • "دکمه انتخاب (---):" با کلیک روی این دکمه (که هینت آن "انتخاب کد ویزیتور" است)، لیست پرسنل باز می‌شود و می‌توانید ویزیتور مربوطه را انتخاب کنید. این کار باعث می‌شود در گزارش‌های فروش، عملکرد آن ویزیتور محاسبه شود.
    • "ضریب پورسانت فروشنده:" اگر بخواهید برای این مشتری خاص، ضریب متفاوتی از پورسانت نسبت به کالاهای تعریف شده اعمال شود، در اینجا وارد می‌کنید.

2. اطلاعات تماس و آدرس

این بخش برای دسترسی سریع به راه‌های ارتباطی است:

  • آدرس: آدرس پستی دقیق محل کار یا سکونت.
  • تلفن (1) تا (4): امکان ثبت 4 شماره تلفن ثابت.
  • تلفن همراه: شماره موبایل جهت ارسال پیامک‌های اطلاع‌رسانی (مانند مانده حساب یا تبریک تولد).
  • نمابر (فکس): شماره فکس.
  • نام مدیر / مدیر عامل: نام شخص تصمیم‌گیرنده در آن مجموعه.
  • توضیحات: هرگونه یادداشت خاص در مورد این طرف حساب (مثل ساعات تحویل بار و...).

3. تنظیمات تجاری و فروش

این تنظیمات مستقیماً روی فاکتور زدن تاثیر می‌گذارند:

  • قیمت فروش: یک لیست کشویی (از یک تا دوازده) است. شما می‌توانید برای کالاها تا 12 قیمت مختلف تعریف کنید (مثلاً قیمت مصرف‌کننده، قیمت عمده، قیمت همکار و...). در اینجا تعیین می‌کنید که برای این مشتری خاص، سیستم کدام قیمت را به‌صورت پیش‌فرض در فاکتور درج کند.
  • نوع مبادله: مشخص می‌کنید این شخص خریدار است، فروشنده است یا هر دو.
  • کد شهر: کد شهر محل سکونت (جهت گزارش‌های منطقه‌ای).

4. اطلاعات مورد نیاز در سامانه مودیان (بخش مهم)

این کادر برای صدور فاکتورهای رسمی و ارسال به سامانه مالیاتی حیاتی است:

  • کد اقتصادی: کد اقتصادی شرکت طرف حساب.
  • شناسه ملی: شناسه ملی حقوقی یا کد ملی شخص حقیقی.
  • کد پستی ده رقمی: کد پستی دقیق جهت اعتبارسنجی در سامانه.
  • خریدار مصرف کننده نهایی می‌باشد:
    "نکته آموزشی:" اگر این تیک را بزنید، فیلدهای "کد اقتصادی" و "شناسه ملی" مخفی می‌شوند، زیرا مصرف‌کننده نهایی نیازی به ارائه این کدها ندارد. اگر مشتری شما یک شرکت یا فروشگاه است، این تیک را بردارید.
  • خریدار شخص حقیقی می‌باشد: نوع شخصیت حقوقی مشتری را تعیین می‌کند.

5. سطح اعتبار طرف مبادله

در این کادر سقف ریسک معامله با مشتری را تعیین می‌کنید تا سیستم به‌صورت خودکار هشدار دهد:

  • سقف اعتبار بدهی: حداکثر مبلغی که مشتری می‌تواند بدهکار باشد (حساب باز). اگر بدهی از این مبلغ بیشتر شود، سیستم هنگام فاکتور زدن هشدار می‌دهد.
  • سقف اعتبار اسنادی: حداکثر مبلغ چک‌های وصول نشده مشتری نزد شما.
  • درصد تخفیف ثابت: اگر می‌خواهید برای این مشتری همیشه یک درصد تخفیف خاص در پایین تمام فاکتورها لحاظ شود، عدد آن را اینجا وارد کنید.

6. اطلاعات شخصی خریدار (CRM)

این کادر برای ثبت اطلاعات دقیق حقیقی جهت باشگاه مشتریان است:

  • شماره کارت: شماره کارت بانکی مشتری جهت واریز وجه.
  • تاریخ تولد / تاریخ ازدواج: جهت ارسال پیامک‌های تبریک خودکار.
  • پست الکترونیک: ایمیل مشتری.
  • شغل / آدرس پستی منزل: اطلاعات تکمیلی.

دکمه‌های عملیاتی

  • تایید: تغییرات را ذخیره کرده و فرم را می‌بندد.
  • انصراف: بدون ذخیره تغییرات خارج می‌شود.
  • چاپگر: امکان چاپ اطلاعات ثبت شده در این فرم را فراهم می‌کند.
💡 مثال عملی: ثبت یک مشتری حقوقی (فروشگاه زنجیره‌ای)

فرض کنید می‌خواهید اطلاعات مشتری جدیدی به نام «فروشگاه‌های زنجیره‌ای البرز» را تکمیل کنید تا بتوانید برای او فاکتور رسمی صادر کنید و ویزیتور آقای «محمدی» مسئول ایشان است.

مراحل انجام کار:

  1. در فرم کدینگ حسابداری، روی نام "«فروشگاه‌های زنجیره‌ای البرز»" کلیک کنید و کلید F2 را بزنید تا فرم جاری باز شود.
  2. انتخاب ویزیتور:
    • روی دکمه کوچک کنار فیلد "کد و نام ویزیتور" (---) کلیک کنید.
    • از لیست باز شده، "آقای محمدی" را انتخاب کنید.
  3. اطلاعات تماس:
    • در فیلد آدرس بنویسید: "تهران، خیابان آزادی، پلاک 100".
    • در فیلد تلفن (1) شماره ثابت و در فیلد تلفن همراه شماره مدیر خرید را وارد کنید.
  4. تنظیم قیمت:
    • چون این مشتری عمده‌فروش است، از لیست کشویی قیمت فروش، گزینه ""سه"" (که فرضاً قیمت عمده است) را انتخاب کنید.
  5. تنظیمات مالیاتی (سامانه مودیان):
    • تیک گزینه "خریدار مصرف کننده نهایی می‌باشد" را بردارید چون شرکت است.
    • فیلدهای کد اقتصادی و شناسه ملی ظاهر می‌شوند. آن‌ها را با دقت وارد کنید.
    • کد پستی ده رقمی را وارد کنید.
  6. کنترل اعتبار:
    • در قسمت سقف اعتبار بدهی، مبلغ "500,000,000" (ریال/تومان بسته به سیستم) را وارد کنید تا اگر بدهی او از 50 میلیون بیشتر شد، سیستم اجازه فروش ندهد.
  7. ذخیره:
    • روی دکمه تایید کلیک کنید.

نتیجه: اکنون سیستم آماده است تا برای این مشتری فاکتور صادر کند، پورسانت آقای محمدی را محاسبه کند و در صورت عبور از سقف اعتبار، به شما هشدار دهد.


فرم اطلاعات تکمیلی پرسنل (اطلاعات بیشتر)

این فرم زیرمجموعه‌ای از سیستم کدینگ حسابداری است و زمانی که شما در درختواره حساب‌ها، یک حساب مربوط به کارمندان یا پرسنل (معمولاً با پیش‌شماره 03) را انتخاب کرده و دکمه "«اطلاعات بیشتر»" (F2) را می‌زنید، این پنجره باز می‌شود. این فرم حکم پرونده گزینشی و استخدامی پرسنل را در نرم‌افزار دارد و نقش مهمی در تعیین دسترسی‌ها (مانند تعریف ویزیتور و انباردار) و محاسبات حقوق و دستمزد ایفا می‌کند. این فرم به چهار بخش اصلی تقسیم شده است که در ادامه هر کدام را با جزئیات بررسی می‌کنیم.

بخش اول: مشخصات هویتی و فردی

در قسمت بالای فرم، اطلاعات شناسنامه‌ای پرسنل وارد می‌شود.

  • کد پرسنل: این عدد از درخت حسابداری خوانده می‌شود و قابل تغییر نیست.
  • نام و نام خانوادگی: هویت اصلی پرسنل.
  • نام پدر / شماره شناسنامه / کد ملی: جهت ثبت اطلاعات رسمی و قانونی.
  • جنسیت: (لیست کشویی) انتخاب آقا یا خانم.
  • ملیت / دین / مذهب: جهت تکمیل پرونده پرسنلی.
  • وضعیت تأهل: مشخص می‌کند فرد مجرد است یا متأهل (این گزینه در محاسبه حق عائله‌مندی تأثیر دارد).
  • تعداد فرزندان / تعداد افراد تحت تکفل: اعدادی که برای محاسبه حقوق و مزایا استفاده می‌شوند.

بخش دوم: اطلاعات شغلی و سازمانی

این بخش تعیین‌کننده نقش فرد در نرم‌افزار است:

  • تاریخ آغاز و ترک کار: ثبت سوابق کاری پرسنل.
  • نوع استخدام: رسمی، قراردادی، هیئت مدیره.
  • رده شغلی: جایگاه فرد در چارت سازمانی (مدیر، معاون، کارمند، کارگر).
  • مسئولیت محوله (بسیار مهم): این لیست کشویی نقش عملیاتی فرد را مشخص می‌کند.
    نکته حیاتی: اگر می‌خواهید نام این شخص در فاکتور فروش به عنوان "فروشنده یا ویزیتور" قابل انتخاب باشد تا پورسانت برایش محاسبه شود، حتماً باید گزینه مربوطه (فروشنده/ویزیتور) را در اینجا انتخاب کنید. همچنین اگر شخص انباردار است، باید گزینه انباردار انتخاب شود تا در اسناد انبار نام او درج گردد.

بخش سوم: اطلاعات مالی و اعتباری (پنل پایین)

این بخش مخصوصاً برای ویزیتورها حیاتی است.

  • کد حساب: شماره حساب بانکی یا کد تفصیلی مرتبط.
  • سقف اعتبار بدهی: همراه با راهنما: ""پر کردن این آیتم جهت ویزیتورها الزامی می‌باشد"". اگر این شخص ویزیتور است، مشخص می‌کنید که مشتریان او در مجموع چقدر می‌توانند بدهی (حساب باز) داشته باشند.
  • سقف اعتبار اسنادی: اگر این شخص ویزیتور است، مشخص می‌کنید که مجموع چک‌های پاس نشده مشتریان او چقدر می‌تواند باشد.

بخش چهارم: حقوق و دستمزد و بیمه (پنل انتهایی)

این بخش برای ثبت پارامترهای ثابت فیش حقوقی استفاده می‌شود:

  • شماره بیمه: شماره بیمه تأمین اجتماعی فرد.
  • جمع دستمزد ماهانه: مبلغ پایه حقوق.
  • سهم بیمه / سهم بیمه کارفرما: مبالغ محاسبه شده یا تعیین شده برای بیمه.
  • مالیات بر حقوق: مبلغ کسر مالیات.
  • خالص دریافتی: مبلغ نهایی که باید به پرسنل پرداخت شود.

دکمه‌های عملیاتی

  • تایید: اطلاعات وارد شده را ذخیره کرده و پنجره را می‌بندد.
  • انصراف: تغییرات را نادیده گرفته و از فرم خارج می‌شود.
💡 مثال عملی: استخدام و تعریف یک "ویزیتور" جدید

فرض کنید شخصی به نام «سعید اکبری» را به عنوان ویزیتور استخدام کرده‌اید و می‌خواهید سقف اعتبار فروش نسیه توسط او را محدود کنید.

مراحل انجام کار:

  1. ایجاد حساب در درختواره:
    • ابتدا در فرم اصلی تفصیلی‌ها، وارد گروه ""پرسنل"" شوید.
    • یک زیرشاخه جدید با نام ""سعید اکبری"" ایجاد کنید.
  2. ورود به اطلاعات تکمیلی:
    • روی نام "سعید اکبری" کلیک کنید و دکمه ""اطلاعات بیشتر"" (F2) را بزنید تا فرم جاری (UEPERSONEL) باز شود.
  3. تکمیل مشخصات فردی:
    • نام: سعید، نام خانوادگی: اکبری، نام پدر و کد ملی را وارد کنید.
    • جنسیت را روی آقای قرار دهید.
  4. تعیین نقش (مهم‌ترین مرحله):
    • در لیست کشویی ""مسئولیت محوله""، گزینه ""ویزیتور"" را انتخاب کنید. (اگر این کار را نکنید، در فرم فاکتور فروش نام او در لیست ویزیتورها دیده نمی‌شود).
  5. تعیین اعتبار (مدیریت ریسک):
    • در کادر ""سقف اعتبار بدهی""، مبلغ "100,000,000" (ریال/تومان) را وارد کنید.
    • "نتیجه:" اگر آقای اکبری بخواهد جنسی را به مشتری بفروشد و جمع بدهی مشتریان او از 10 میلیون تومان بیشتر شود، سیستم هشدار خواهد داد.
  6. اطلاعات حقوقی:
    • در کادر ""جمع دستمزد ماهانه""، مبلغ توافق شده (مثلاً پایه وزارت کار) را وارد کنید.
    • شماره بیمه او را ثبت کنید.
  7. ذخیره:
    • دکمه ""تایید"" را بزنید.

اکنون آقای اکبری به عنوان یک ویزیتور در سیستم شناخته شده و سیستم بر عملکرد مالی او نظارت دارد.


اتصال حساب بانکی به دستگاه پوز

این راهنمای آموزشی برای فرم "«تنظیم دستگاه پوز»" تهیه شده است. این فرم زمانی باز می‌شود که شما در درختواره حساب‌ها، یک حساب بانکی (معمولاً با پیش‌شماره‌های مربوط به بانک) را انتخاب کرده و دکمه "«اطلاعات بیشتر»" (F2) را بزنید. هدف از این فرم، اتصال نرم‌افزار حسابداری به دستگاه کارت‌خوان (PC-POS) است. با انجام این تنظیمات، هنگام صدور فاکتور فروش یا دریافت وجه، مبلغ به صورت خودکار روی دستگاه پوز ارسال می‌شود و نیازی به وارد کردن دستی مبلغ توسط صندوق‌دار نیست که این امر خطای انسانی را به صفر می‌رساند. در این پنجره شما مشخص می‌کنید که این حساب بانکی خاص، به کدام دستگاه فیزیکی کارت‌خوان متصل است و روش ارتباطی آن چگونه است.

بخش اول: فعال‌سازی و نوع اتصال

  • دستگاه پوز فعال است: (چک‌باکس پایین صفحه)
    این مهم‌ترین گزینه است. اگر می‌خواهید ارتباط نرم‌افزار با دستگاه پوز برقرار شود، حتماً باید تیک این گزینه را بزنید. اگر تیک نداشته باشد، تنظیمات نادیده گرفته می‌شوند.
  • نوع دستگاه و رابط: (در بالای فرم)

    شما باید انتخاب کنید که دستگاه پوز شما از چه طریقی به کامپیوتر متصل است. دو گزینه وجود دارد:

    • "رابط شبکه TCP IP:" برای دستگاه‌هایی که با کابل شبکه (LAN) به مودم یا سوئیچ متصل هستند.
    • "رابط USB, RS232:" برای دستگاه‌هایی که مستقیماً با کابل کواکسیال یا USB به کیس کامپیوتر متصل هستند.

بخش دوم: تنظیمات بر اساس نوع رابط

با انتخاب هر گزینه در قسمت بالا، برگه مربوط به آن در پایین فعال می‌شود:

حالت الف: اگر «رابط شبکه TCP IP» را انتخاب کردید:

در این حالت دستگاه پوز باید یک آی‌پی (IP) ثابت داشته باشد.

  • آی پی دستگاه پوز: آدرس IP دستگاه را اینجا وارد کنید (مثال: 192.168.1.50). این عدد را می‌توانید از منوی تنظیمات خود دستگاه پوز دریافت کنید.
  • پورت دستگاه پوز: پورت ارتباطی دستگاه است (معمولاً اعدادی مانند 1000، 8080 یا "17000" است). اگر نمی‌دانید، معمولاً عدد پیش‌فرض 17000 است.
  • دکمه تست ارتباط: با زدن این دکمه، نرم‌افزار سعی می‌کند مبلغی آزمایشی (مثلاً 1000 تومان) را به دستگاه بفرستد. اگر دستگاه روشن شد و درخواست کشیدن کارت کرد، یعنی تنظیمات صحیح است.
  • نوار پیشرفت و کادر پایین: وضعیت تلاش برای اتصال و نتیجه خطا یا موفقیت را نمایش می‌دهد.

حالت ب: اگر «رابط USB, RS232» را انتخاب کردید:

در این حالت دستگاه مستقیماً به سیستم وصل است.

  • شماره پورت COM: باید شماره پورتی که ویندوز به دستگاه اختصاص داده را انتخاب کنید (مثلاً 1، 3 و ...). این عدد را می‌توانید از Device Manager ویندوز پیدا کنید.
  • زمان انتظار: مدت زمانی (به ثانیه) که نرم‌افزار منتظر پاسخ از دستگاه می‌ماند (پیش‌فرض معمولاً 60 است).
  • سرعت ارتباط (Baud Rate): سرعت تبادل داده (معمولاً 9600 یا 115200) که باید دقیقاً مطابق تنظیمات داخلی دستگاه پوز باشد.
  • دکمه تست ارتباط: برای اطمینان از صحت شماره پورت انتخاب شده استفاده می‌شود.
  • توجه مهم: (نوشته قرمز رنگ) اگر کابل شما USB است، حتماً باید درایور تبدیل USB به Serial مربوط به دستگاه پوز را روی ویندوز نصب کرده باشید.

دکمه‌های پایانی

  • تایید: تنظیمات را ذخیره کرده و پنجره را می‌بندد.
  • انصراف: بدون ذخیره تغییرات خارج می‌شود.
💡 مثال عملی: اتصال حساب "بانک ملت" به پوز شبکه‌ای

فرض کنید یک دستگاه پوز بانک ملت دارید که با کابل شبکه به مودم وصل است و می‌خواهید وقتی در فاکتور فروش گزینه "کارت‌خوان ملت" انتخاب شد، مبلغ اتوماتیک ارسال شود.
"پیش‌نیاز:" آی‌پی دستگاه 192.168.1.100 و پورت آن 17000 است.

مراحل انجام کار:

  1. انتخاب حساب:
    • در فرم کدینگ حسابداری، حساب ""بانک ملت"" را پیدا کرده و روی آن کلیک کنید.
    • کلید F2 (اطلاعات بیشتر) را بزنید تا فرم تنظیمات پوز باز شود.
  2. فعال‌سازی:
    • تیک گزینه "«دستگاه پوز فعال است»" را در پایین فرم بزنید.
  3. انتخاب نوع رابط:
    • از قسمت بالا، گزینه "«رابط شبکه TCP IP»" را انتخاب کنید.
  4. وارد کردن تنظیمات:
    • در کادر «آی پی دستگاه پوز» بنویسید: 192.168.1.100
    • در کادر «پورت دستگاه پوز» بنویسید: 17000
  5. تست:
    • روی دکمه «تست ارتباط» کلیک کنید.
    • به صفحه نمایش دستگاه پوز نگاه کنید. اگر پیامی مثل "لطفا کارت بکشید" با مبلغ 10000 ریال آمد، یعنی اتصال برقرار است. (می‌توانید روی دکمه کنسل دستگاه پوز بزنید تا تراکنش لغو شود).
  6. ذخیره:
    • روی دکمه "«تایید»" کلیک کنید.

اکنون سیستم آماده است و هر زمان در تسویه فاکتور این بانک انتخاب شود، مبلغ دقیق فاکتور روی دستگاه نقش می‌بندد.


جستجوی پیشرفته حساب (تفصیلی)

این یک راهنمای آموزشی کامل برای فرم "«جستجوی تفصیلی»" (جستجوی پیشرفته حساب) است. این فرم ابزاری قدرتمند برای یافتن حساب‌ها در مواقعی است که جای دقیق آن‌ها را در درختواره حسابداری نمی‌دانید یا می‌خواهید بر اساس ترکیبی از نام و کد، فیلتر کنید. این فرم معمولاً با فشردن کلید F4 در فرم اصلی تفصیلی‌ها باز می‌شود. این پنجره زمانی به کمک شما می‌آید که لیست حساب‌های شما بسیار زیاد است و پیدا کردن یک حساب خاص در ساختار درختی زمان‌بر است. با استفاده از این فرم می‌توانید با وارد کردن بخشی از نام یا کد، حساب مورد نظر را به سرعت پیدا کنید.

بخش اول: فیلترهای جستجو (پنل بالا)

در بالای فرم، چندین کادر برای محدود کردن نتایج جستجو وجود دارد. توجه داشته باشید که این فیلترها با هم ترکیب می‌شوند (منطق ""و"").

1. جستجوی مشترک F2

  • کپشن: جستجوی مشترک F2
  • عملکرد: این سریع‌ترین راه جستجو است. متنی که در اینجا وارد می‌کنید، "هم در نام حساب و هم در کد حساب" جستجو می‌شود.
    "مثال:" اگر بنویسید 100، سیستم هم حسابی که کدش 100 است را می‌آورد و هم حسابی که در نامش عدد 100 وجود دارد.

2. فیلترهای اختصاصی

  • کد تفصیلی: اگر بخشی از کد حساب مورد نظر را می‌دانید، در این کادر وارد کنید.
  • کد سر گروه تفصیلی: اگر می‌دانید حساب مورد نظر زیرمجموعه کدام گروه کلی است، کد آن گروه را اینجا بنویسید (مثلاً کد 01 برای مشتریان).
  • نام تفصیلی: اگر به دنبال نام خاصی هستید (مثلاً "رضایی")، آن را در این کادر بنویسید.

3. فقط تفصیلی‌های عملیاتی

  • کپشن: فقط تفصیلی های عملیاتی
  • عملکرد:
    • اگر این گزینه "تیک داشته باشد" (پیش‌فرض): سیستم فقط حساب‌هایی را نشان می‌دهد که می‌توانید برای آن‌ها سند صادر کنید ("آخرین سطح درخت"). گروه‌ها و سرشاخه‌ها نمایش داده نمی‌شوند.
    • اگر "تیک را بردارید": گروه‌ها و سرشاخه‌ها نیز در نتایج جستجو ظاهر می‌شوند.

4. دکمه جستجو

  • کپشن: جستجو
  • عملکرد: پس از وارد کردن موارد بالا، این دکمه را بزنید تا سیستم در بانک اطلاعاتی بگردد و نتایج را در جدول پایین نمایش دهد.

بخش دوم: نتایج جستجو (جدول وسط)

در این جدول، لیست حساب‌هایی که با شرایط شما همخوانی داشته‌اند نمایش داده می‌شود. ستون‌های این جدول عبارتند از:

  • ردیف: شماره سطر.
  • کد حساب: کد کامل حساب تفصیلی.
  • کد سرگروه حساب: کدی که این حساب زیرمجموعه آن است.
  • نام حساب: نام خود تفصیلی.
  • نام سرگروه حساب: نام گروه بالادستی (برای اینکه بدانید این حساب متعلق به کدام بخش است).
نکته: با کلیک روی تیتر هر ستون (مثلاً تیتر "نام حساب")، لیست بر اساس آن ستون مرتب‌سازی می‌شود.

بخش سوم: دکمه‌های عملیاتی (پایین صفحه)

  • تایید:

    پس از اینکه حساب مورد نظر را در جدول پیدا کردید، روی آن کلیک کنید و دکمه تایید را بزنید (یا روی ردیف دبل‌کلیک کنید یا اینتر بزنید). با این کار، نرم‌افزار آن حساب را در درختواره اصلی (TV1) پیدا کرده و انتخاب می‌کند.

  • چاپ:

    جهت چاپ لیست نتایج جستجو (لیست حساب‌های یافت شده).

  • خروج:

    بستن فرم جستجو بدون انجام کاری.

💡 مثال عملی: پیدا کردن یک "بانک" خاص

فرض کنید در سیستم شما، صدها حساب تعریف شده و شما دنبال حساب "«بانک ملی شعبه مرکزی»" می‌گردید. نمی‌دانید کدش چیست، اما می‌دانید که جزو گروه "موجودی نقد و بانک" (با کد سرگروه 10) است.

مراحل انجام کار:

  1. در فرم تفصیلی‌ها، کلید F4 را بزنید تا پنجره "جستجوی تفصیلی" باز شود.
  2. در کادر «کد سر گروه تفصیلی» عدد "10" را وارد کنید (تا فقط در بین بانک‌ها بگردد).
  3. در کادر «نام تفصیلی» کلمه "ملی" را وارد کنید.
  4. اطمینان حاصل کنید که تیک «فقط تفصیلی های عملیاتی» زده شده باشد (چون می‌خواهید روی آن سند بزنید و دنبال گروه بانک ملی نیستید).
  5. دکمه «جستجو» را بزنید.
  6. سیستم لیست تمام حساب‌هایی که در گروه 10 هستند و نامشان شامل "ملی" است را می‌آورد (مثلاً: بانک ملی مرکزی، بانک ملی بازار و...).
  7. در جدول روی ردیف "بانک ملی شعبه مرکزی" دبل‌کلیک کنید (یا دکمه تایید را بزنید).

نتیجه: فرم بسته می‌شود و در فرم اصلی، نشانگر دقیقاً روی حساب "بانک ملی شعبه مرکزی" قرار می‌گیرد.

طرفهای مبادله

تعریف مشتریان، فروشندگان و اشخاص.

انبارها - مراکز فروش و هزینه

انبارها-مراکز فروش و هزینه

این بخش مربوط به مدیریت اطلاعات پایه "انبارها، فروشگاه‌ها و مراکز هزینه/درآمد" در سیستم نرم‌افزاری شماست. این راهنما به شما کمک می‌کند تا با بخش "تعریف انبارها" کار کنید. در این راهنما از نام فنی دکمه‌ها استفاده نشده و تنها عناوین روی فرم ذکر شده‌اند.


الف) پنجره اصلی (لیست انبارها)

این پنجره زمانی که شما منوی تعریف انبار را انتخاب می‌کنید باز می‌شود.

1. جدول نمایش انبارها

در وسط صفحه جدولی وجود دارد که لیست انبارهای تعریف شده را نشان می‌دهد. ستون‌های آن عبارتند از:

  • کد انبار: شناسه یکتای انبار.
  • نام انبار: عنوان انبار (مثلاً انبار مرکزی).
  • کنترل موجودی: مشخص می‌کند آیا سیستم جلوی صدور کالا در صورت نبود موجودی را بگیرد یا خیر.
  • ضریب سقف موجودی: عددی برای کنترل حداکثر موجودی مجاز.
  • ماهیت انبار: نوع کاربری (مواد اولیه، محصول، فروشگاه و ...).
  • کد حساب صندوق: کد حسابداری مرتبط با این انبار.
  • گروه: گروهی که این انبار به آن تعلق دارد.
  • وضعیت انبار: نشان می‌دهد انبار فعال است یا خیر.

2. دکمه‌های عملیاتی (پایین فرم)

  • تعریف انبار: برای ایجاد یک انبار جدید. با زدن این دکمه، فرم ورود اطلاعات باز می‌شود و سیستم به طور هوشمند کد جدیدی پیشنهاد می‌دهد.
  • ویرایش انبار: برای اصلاح مشخصات انباری که در جدول انتخاب کرده‌اید (مانند تغییر نام یا غیرفعال کردن). توجه: در حالت ویرایش، کد انبار قابل تغییر نیست.
  • حذف انبار: انبار انتخاب شده را حذف می‌کند.
    "نکته ایمنی:" اگر برای انباری سند صادر شده باشد (خرید/فروش/مصرف)، سیستم اجازه حذف آن را نمی‌دهد و پیغام "جهت این انبار سند وارد شده است" را نمایش می‌دهد.
  • چاپگر: لیستی از انبارها را برای چاپ آماده می‌کند.

3. فیلترهای نمایش (سمت راست پایین)

  • همه انبارها: تمام انبارها (چه فعال و چه غیرفعال) را در جدول نمایش می‌دهد.
  • انبارهای فعال: فقط انبارهایی که مجاز به صدور و ورود کالا هستند را نشان می‌دهد.
  • انبارهای غیر فعال: لیست بایگانی انبارهایی که دیگر استفاده نمی‌شوند.

ب) پنجره تعریف/ویرایش انبار (فرم جزئیات)

وقتی دکمه ""تعریف انبار"" یا ""ویرایش انبار"" را می‌زنید، این پنجره باز می‌شود.

فیلدهای اطلاعاتی:

  • کد انبار: یک عدد یکتا (حداکثر 3 رقم). سیستم معمولاً این را پر می‌کند، اما می‌توانید دستی تغییر دهید (به شرطی که تکراری نباشد).
  • نام انبار: نام کامل انبار را وارد کنید (مثلاً: انبار قطعات یدکی).
  • ماهیت انبار: از لیست کشویی انتخاب کنید:
    • مواد اولیه: برای انبارهای تولیدی.
    • محصول: برای انبار کالای نهایی.
    • فروشگاه: برای مراکز فروش.
    • سایر: موارد متفرقه.
  • کنترل موجودی:
    • بلی: سیستم اجازه نمی‌دهد موجودی منفی شود ("توصیه می‌شود").
    • خیر: اجازه صدور کالا حتی بدون موجودی را می‌دهد.
  • ضریب سقف موجودی: عددی اختیاری برای کنترل حجم انبار (این ضریب بر موجودی حداقل و حداکثر کالاها در انبارها تاثیر مستقیم دارد).
  • کد حساب صندوق: کد حسابداری که اسناد این انبار به آن لینک می‌شوند.
    • دکمه ""---"" (روبروی کد حساب): با کلیک روی این دکمه کوچک، لیست سرفصل‌های حسابداری باز می‌شود تا حساب مربوطه را انتخاب کنید.
  • کد گروه‌بندی انبار:
    • دکمه ""---"" (روبروی کد گروه): با کلیک روی این دکمه، پنجره "انتخاب گروه انبار" باز می‌شود تا انبار را به یک گروه خاص متصل کنید.
  • انبار غیر فعال است:
    • اگر این گزینه را "تیک بزنید"، انبار غیرفعال می‌شود و در لیست‌های صدور فاکتور نمایش داده نمی‌شود.
    • برای فعال بودن انبار، این گزینه باید "بدون تیک" باشد.

دکمه‌های پایین پنجره:

  • ثبت: اطلاعات را ذخیره کرده و پنجره را می‌بندد.
  • انصراف: بدون ذخیره تغییرات خارج می‌شود.

💡 بخش سوم: مثال عملی (سناریو)

"هدف:" می‌خواهیم یک انبار جدید به نام ""فروشگاه مرکزی"" تعریف کنیم که کنترل موجودی داشته باشد و به حسابداری متصل شود.

مراحل انجام کار:

  1. در فرم اصلی (لیست انبارها)، روی دکمه ""تعریف انبار"" کلیک کنید.
  2. پنجره جدید باز می‌شود. سیستم به صورت خودکار کد مثلاً 005 را در فیلد کد انبار قرار داده است. آن را تایید کنید (کلید Enter).
  3. در فیلد نام انبار تایپ کنید: "فروشگاه مرکزی" و Enter بزنید.
  4. در لیست کشویی "ماهیت انبار"، گزینه "فروشگاه" را انتخاب کنید.
  5. در لیست کشویی "کنترل موجودی"، گزینه "بلی" را انتخاب کنید (تا نتوان بیشتر از موجودی کالا فروخت).
  6. فیلد "ضریب سقف موجودی" را خالی بگذارید یا عدد 1 وارد کنید.
  7. برای تعیین "کد حساب صندوق"، روی دکمه کوچک ""---"" (روبروی کد حساب صندوق) کلیک کنید.
    • لیست حساب‌ها باز می‌شود.
    • حساب ""صندوق فروشگاه"" را پیدا کرده و تایید کنید. کد حساب در فیلد می‌نشیند.
  8. برای تعیین گروه، روی دکمه کوچک ""---"" (روبروی کد گروه‌بندی) کلیک کنید.
    • گروه ""مراکز فروش"" را انتخاب کنید.
  9. مطمئن شوید گزینه ""انبار غیر فعال است"" تیک نخورده باشد.
  10. روی دکمه ""ثبت"" کلیک کنید.

نتیجه:

پنجره بسته می‌شود و "فروشگاه مرکزی" به لیست جدول اصلی اضافه شده و آماده استفاده در فاکتورها می‌باشد.

گروه بندی انبارها

این پنجره جهت تعریف، ویرایش و انتخاب "«گروه‌های انبار»" استفاده می‌شود. گروه‌بندی انبارها به شما کمک می‌کند تا در گزارش‌گیری‌ها، انبارهای خود را دسته‌بندی کنید (مثلاً گروه ""فروشگاه‌ها""، گروه ""انبارهای تولید"" و...).


۱. اجزای اصلی پنجره

جدول نمایش اطلاعات (وسط صفحه)

لیستی از گروه‌های تعریف شده را نمایش می‌دهد. این جدول دارای دو ستون اصلی است:

  • کد: شناسه عددی گروه (توسط سیستم پیشنهاد می‌شود).
  • نام ...: عنوان گروه انبار (مثلاً "انبار قطعات").
نکته: ردیف‌ها به صورت یک‌درمیان با رنگ متمایز نمایش داده می‌شوند تا خوانایی بهتر باشد.

نوار ابزار عملیاتی (پایین فرم - سمت چپ)

یک نوار استاندارد شامل دکمه‌های کوچک برای مدیریت رکوردهاست:

  • فلش‌ها: برای جابجایی بین ردیف‌های اول، آخر، قبل و بعد.
  • علامت مثبت (+): برای ایجاد یک سطر جدید (معادل دکمه اضافه).
  • علامت منفی (-): برای حذف گروه انتخاب شده.
  • علامت تیک (): برای ذخیره (ثبت) تغییرات اعمال شده.
  • علامت ضربدر (×): برای انصراف از تغییرات.
  • فلش چرخشی: برای بازخوانی اطلاعات (Refresh).

دکمه "اضافه" (پایین فرم - سمت راست)

دکمه اصلی برای تعریف یک گروه جدید. این دکمه هوشمند است و کد بعدی را برای شما محاسبه می‌کند.

پنل جستجو (بالای فرم - مخفی/قابل فراخوانی)

این بخش به صورت پیش‌فرض ممکن است مخفی باشد. با زدن کلید F2 روی کیبورد ظاهر می‌شود.

  • کادر متنی: عبارتی که می‌خواهید جستجو کنید را اینجا بنویسید.
  • دکمه ذره‌بین: عملیات جستجو را انجام می‌دهد.
  • دکمه X: پنل جستجو را پاک کرده و می‌بندد.

۲. نحوه استفاده از کلیک راست (منوی شناور)

با کلیک راست روی جدول، گزینه‌های زیر در دسترس هستند:

  • اضافه: رکورد جدید ایجاد می‌کند.
  • راهنما: راهنمای سیستم را باز می‌کند.
  • خروج: پنجره را می‌بندد.
  • جستجو: پنل جستجو را باز می‌کند.

💡 بخش سوم: مثال عملی (سناریو)

"هدف:" فرض کنید می‌خواهید یک گروه جدید به نام "«انبارهای ضایعات»" تعریف کنید و سپس آن را انتخاب نمایید.

مراحل انجام کار:

  1. ورود به فرم:

    در فرم تعریف انبار، روی دکمه سه نقطه (...) یا دکمه‌ای که مربوط به انتخاب "گروه" است کلیک کنید تا پنجره ""گروه بندی انبارها"" باز شود.

  2. ایجاد گروه جدید:
    • روی دکمه ""اضافه"" (پایین سمت راست) کلیک کنید.
    • سیستم پیغام می‌دهد: "آیا کد جدیدی اضافه می‌کنید؟" -> روی "بله" کلیک کنید.
    • یک ردیف جدید در جدول باز می‌شود.
    • "کد:" سیستم به صورت خودکار یک کد ۳ رقمی (مثلاً 003) در ستون کد می‌نویسد. (پیشنهاد می‌شود آن را تغییر ندهید).
    • مکان‌نما (Cursor) به ستون نام منتقل می‌شود.
  3. ورود اطلاعات:
    • در ستون نام تایپ کنید: "انبارهای ضایعات".
  4. ثبت:

    برای ذخیره، می‌توانید یکی از کارهای زیر را انجام دهید:

    • روی دکمه "تیک ()" در نوار ابزار پایین سمت چپ کلیک کنید.
    • یا با فلش کیبورد به سطر دیگری بروید (خودکار ذخیره می‌شود).
  5. جستجو (اختیاری):
    • اگر لیست شلوغ است، کلید F2 را بزنید. در کادر بالا بنویسید ""ضایعات"" و Enter بزنید. لیست فیلتر شده و فقط رکورد شما را نشان می‌دهد.
  6. انتخاب نهایی:
    • روی ردیف ""انبارهای ضایعات"" "دوبار کلیک (Double Click)" کنید. پنجره بسته می‌شود و این گروه به انبار مورد نظر شما اختصاص می‌یابد.

مشخصات انبار - فروشگاه

تنظیمات جزئی هر انبار (آدرس، مسئول و ...).

تعریف کالای ساده

فرم سریع تعریف کالا بدون ویژگی‌های پیچیده.

تعریف کالا بر حسب تامین کننده

تعریف کالا با انتساب خودکار به تامین‌کننده پیش‌فرض.

تعریف کالای پیشرفته

راهنمای جامع مدیریت کالا و قیمت‌گذاری پیشرفته

این راهنما شما را با تمام روش‌های "تعریف کالا"، استراتژی‌های "قیمت‌گذاری" (دستی و خودکار) و مدیریت "تخفیفات" در فرم اصلی مدیریت کالاها آشنا می‌کند.


بخش اول: روش‌های تعریف کالا

در فرم اصلی «کالاها و خدمات ...»، شما چندین روش برای ایجاد کالای جدید در اختیار دارید که بسته به نیاز خود می‌توانید از یکی از آن‌ها استفاده کنید:

۱. تعریف کالا (روش دستی و ساده)

اگر کالای شما بارکد مشخصی دارد (مثلاً روی کالا درج شده است) و می‌خواهید سریع آن را ثبت کنید:

  • روی دکمه ""تعریف کالا"" کلیک کنید.
  • فرم مشخصات کالا باز می‌شود. در اینجا فیلدهای اصلی مانند ""بارکد کالا""، ""نام کالا""، ""گروه"" و ""کلاس"" را پر کنید.
  • "نکته:" اگر گزینه‌ی ""تولید EAN-13"" فعال باشد، سیستم می‌تواند یک بارکد استاندارد برای شما بسازد.

۲. تعریف کالا کدساز (تولید کد سیستمی)

اگر کالای شما بارکد ندارد و می‌خواهید سیستم بر اساس الگوی مشخصی (مانند ترکیب کد گروه، برند، جنس و ...) کد تولید کند:

  • روی دکمه ""تعریف کالا کدساز"" کلیک کنید.
  • در پنجره باز شده، مشخصات فنی مانند "نوع، جنس، برند" و "سایز" را انتخاب کنید.
  • سیستم به‌صورت خودکار یک کد منحصر‌به‌فرد ترکیبی برای کالا می‌سازد و نام کالا را نیز بر اساس این مشخصات پیشنهاد می‌دهد.

۳. تعریف کالا کپی (تکثیر کالا)

زمانی که می‌خواهید کالای جدیدی تعریف کنید که مشخصاتش بسیار شبیه به کالای قبلی است (مثلاً همان کالا با مدل کمی متفاوت):

  • روی کالای مشابه در لیست کلیک کنید.
  • دکمه ""تعریف کالا کپی"" را بزنید.
  • سیستم تمام اطلاعات کالای قبلی را در فرم جدید کپی می‌کند و فقط کافیست شما بارکد یا نام را اندکی تغییر دهید.
  • "حالت پیشرفته:" دکمه ""تعریف کالا کدساز کپی"" هم وجود دارد که علاوه بر کپی اطلاعات، کد جدید را نیز به‌صورت سیستمی تولید می‌کند.

۴. تعریف کالا از فایل (ورود گروهی از اکسل)

برای وارد کردن لیست قیمت یا لیست کالاهای جدید از فایل اکسل یا متنی:

  • دکمه ""تعریف کالا از فایل"" را بزنید.
  • در فرم باز شده، فایل خود را انتخاب کنید. شما می‌توانید ستون‌های فایل خود را (مانند بارکد، نام، قیمت خرید، قیمت فروش و...) به فیلدهای نرم‌افزار متصل کنید تا هزاران کالا در چند ثانیه ثبت شوند.

۵. کپی رنگ، سایز و ویژگی‌ها (تولید انبوه تنوع کالا)

اگر یک کالای مرجع دارید (مثلاً یک پیراهن) و می‌خواهید تمام رنگ‌بندی‌ها و سایزبندی‌های آن را به‌صورت کالاهای جداگانه با بارکد مستقل ایجاد کنید:

  • روی کالای اصلی کلیک کنید و دکمه ""کپی رنگ،سایز(سایت)"" را بزنید.
  • در فرم باز شده، می‌توانید لیست "رنگ‌ها" (مثلاً قرمز، آبی) و "سایزها" (XL, L, M) را انتخاب کنید.
  • با زدن دکمه ""تایید""، نرم‌افزار به تعداد ترکیب‌های رنگ و سایز انتخاب شده، کالای جدید ایجاد می‌کند (مثلاً: پیراهن آبی سایز L، پیراهن قرمز سایز M و ...).

بخش دوم: استراتژی‌های قیمت‌گذاری

در این سیستم شما می‌توانید برای هر کالا تا "۱۲ سطح قیمت فروش" مختلف (مثلاً قیمت مصرف‌کننده، قیمت عمده، قیمت همکار و ...) تعریف کنید.

۱. قیمت‌گذاری دستی

  • کالای مورد نظر را انتخاب کنید.
  • روی دکمه ""تعریف قیمت جدید"" کلیک کنید.
  • در فرم باز شده، می‌توانید "قیمت ۱ تا قیمت ۱۲" را به صورت دستی وارد کنید.

۲. قیمت‌گذاری خودکار (فرمول‌دهی انبوه)

این یکی از قدرتمندترین بخش‌های سیستم است که به شما اجازه می‌دهد قیمت هزاران کالا را همزمان تغییر دهید.

  • روی دکمه ""قیمتگذاری خودکار"" کلیک کنید.
  • "فیلتر کردن کالاها:" ابتدا مشخص کنید قیمت کدام کالاها باید تغییر کند (مثلاً فقط کالاهای یک "گروه خاص، یک برند خاص" یا یک "تامین‌کننده خاص"). اگر هیچ فیلتری انتخاب نکنید، قیمت تمام کالاها تغییر می‌کند.
  • "تعیین فرمول:"
    • "قیمت مبدأ:" مشخص کنید مبنای محاسبه چیست؟ (مثلاً ""نرخ خرید ریالی"" یا ""قیمت ۱ فعلی"").
    • "قیمت مقصد:" مشخص کنید کدام قیمت باید تغییر کند (مثلاً ""قیمت ۱"" یا ""قیمت همکار"").
    • "فرمول:" می‌توانید بگویید: قیمت جدید = (قیمت خرید * درصد سود) + مبلغ ثابت.
    • "رند کردن:" می‌توانید تعیین کنید قیمت نهایی رند شود (مثلاً ۳ رقم آخر صفر شود).
  • با زدن دکمه ""تایید""، سیستم قیمت‌های جدید را محاسبه و اعمال می‌کند.

۳. ثبت نهایی قیمت‌ها

در پایین صفحه اصلی (پنل عملیات سریع)، ابزارهایی برای مدیریت نمایش قیمت‌ها وجود دارد:

  • "ثبت شماره گذاری:" با انتخاب یک شماره (۱ تا ۱۲) و زدن این دکمه، سیستم آن سطح قیمت را به عنوان ""قیمت پیش‌فرض فروش"" برای تمام کالاها فعال می‌کند.
  • "ثبت آخرین قیمتها:" این دکمه آخرین تغییرات قیمتی انجام شده در تاریخچه را روی کارت اصلی کالا به‌روزرسانی می‌کند.

بخش سوم: مدیریت تخفیفات خودکار

برای اعمال تخفیف روی گروهی از کالاها بدون نیاز به ویرایش تک‌تک آنها:

  • روی دکمه ""تخفیف خودکار کالا"" کلیک کنید.
  • مانند بخش قیمت‌گذاری، ابتدا کالاها را "فیلتر" کنید (مثلاً همه کالاهای "برند X").
  • در کادر ""درصد تخفیف""، مقدار تخفیف را وارد کنید.
  • همچنین می‌توانید ""تخفیف در تعداد"" را مشخص کنید (مثلاً اگر کسی ۱۰ عدد خرید، تخفیف اعمال شود).
  • با تایید فرم، فیلد تخفیف برای تمام کالاهای انتخابی به‌روز می‌شود و در هنگام صدور فاکتور به‌صورت خودکار اعمال می‌گردد.

بخش چهارم: سایر امکانات مرتبط

سامانه مودیان (ارزش افزوده)

برای تنظیم کالاهای مشمول مالیات:

  • روی دکمه ""ارزش افزوده(مودیان)"" کلیک کنید.
  • می‌توانید برای گروهی از کالاها، ""کد مالیاتی کالا""، ""نام واحد اندازه‌گیری"" و ""درصد مالیات ارزش افزوده"" را به‌صورت گروهی تنظیم کنید تا در ارسال فاکتور به سامانه مودیان استفاده شود.

مدیریت تصاویر

  • "ثبت تصاویر کالا:" برای افزودن عکس به کالا جهت استفاده در فروشگاه اینترنتی یا کاتالوگ.
  • "نمایش تصاویر:" با زدن کلید F2 یا دکمه مربوطه، تصاویر کالای انتخاب شده را مرور کنید.

عملیات ویژه

  • "تبدیل و انتقال کد:" اگر می‌خواهید کد یک کالا را تغییر دهید یا سوابق دو کالا را با هم "ادغام" کنید، از دکمه ""تبدیل و انتقال کد"" استفاده کنید.
"نکته مهم:" همیشه قبل از استفاده از ابزارهای ""قیمت‌گذاری خودکار"" یا ""حذف گروهی""، از اطلاعات خود "نسخه پشتیبان" تهیه کنید یا روی یک کالای نمونه تست انجام دهید.

فرم مشخصات کالا

این فرم "قلب سیستم انبار و فروش" شماست که در آن تمام جزئیات یک کالا یا خدمت، از نام و بارکد گرفته تا قیمت‌گذاری‌های پیچیده، مشخصات فنی، تنظیمات مالیاتی و ارتباط با فروشگاه اینترنتی تعریف می‌شود.

راهنمای جامع تعریف و ویرایش مشخصات کالا

این فرم به چند بخش اصلی تقسیم شده است که در ادامه به تفصیل توضیح داده می‌شوند.

۱. اطلاعات پایه و شناسایی کالا

این بخش در بالای فرم قرار دارد و هویت اصلی کالا را تعیین می‌کند.

  • نام سرفصل: این فیلد بسیار مهم است. اگر شما کالاهایی دارید که مشابه هستند و فقط در رنگ یا سایز تفاوت دارند (مثلاً یک پیراهن با ۱۰ رنگ)، می‌توانید یک ""سرفصل"" تعریف کنید و همه آن کالاها را به آن سرفصل متصل کنید. با کلیک روی دکمه ذره‌بین (جستجو سرفصل کالا) می‌توانید سرفصل را انتخاب کنید.
  • کد (بارکد): شناسه یکتای کالای شماست. اگر تیک ""تولید EAN-13"" فعال باشد، سیستم پس از خروج از این فیلد، به‌صورت خودکار یک بارکد استاندارد ۱۳ رقمی برای کالا تولید می‌کند. همچنین می‌توانید با بارکدخوان کد روی کالا را در اینجا اسکن کنید.
  • نام کالا یا خدمات: نام اصلی کالا که در فاکتورها چاپ می‌شود.
  • کد فرعی (نام لاتین): می‌توانید کد دوم، کد فنی کارخانه یا نام لاتین کالا را در اینجا وارد کنید. جستجو در فاکتورها می‌تواند بر اساس این فیلد نیز انجام شود.

۲. مشخصات و ویژگی‌های کالا (ستون سمت راست و چپ)

برای دسته‌بندی دقیق و گزارش‌گیری‌های پیشرفته، ویژگی‌های کالا را با استفاده از دکمه‌های انتخاب "(...)" پر کنید. با زدن دکمه‌های حذف "(---)" می‌توانید مقدار فیلد را پاک کنید.

  • "گروه:" دسته‌بندی اصلی کالا (مثلاً: پوشاک، مواد غذایی).
  • "کلاس کالا:" طبقه‌بندی کیفی یا نوع گردش کالا (A, B, C, ...).
  • "برند:" نام تجاری یا مارک کالا.
  • "نوع:" نوع کالا (مثلاً: کفش ورزشی، کفش مجلسی).
  • "رنگ:" رنگ کالا (این فیلد به خصوص برای پوشاک و لوازم خانگی کاربرد دارد).
  • "سایز:" سایز کالا.
  • "جنس:" جنس مواد تشکیل دهنده (مثلاً: چرم، کتان).
  • "فصل مصرف:" مناسب برای چه فصلی است.
  • "مصرف کننده:" زنانه، مردانه، بچگانه و...
  • "کد فنی:" کد فنی اختصاصی قطعه.
  • "مدل کالا:" مدل خاص محصول.
  • "درجه:" درجه کیفی کالا (درجه ۱، درجه ۲).
  • "کالیته:" کد کالیته پارچه یا رنگ.
  • "تامین کننده:" نام شخص یا شرکتی که این کالا معمولاً از او خریداری می‌شود.

۳. اطلاعات واحد و انبارداری

  • "واحد:" واحد شمارش کالا (عدد، کیلوگرم، متر و...).
  • "مقدار واحد:" وزن یا حجم هر واحد کالا (مثلاً اگر واحد "کارتن" است، وزن کارتن چقدر است).
  • "حداقل موجودی:" اگر موجودی کالا از این عدد کمتر شود، در گزارش‌های کسری کالا نمایش داده می‌شود.
  • "حداکثر موجودی شعب:" سقف مجاز نگهداری کالا در انبار.

۴. قیمت‌گذاری (بخش میانی و پایین)

این سیستم دارای یک مکانیزم قیمت‌گذاری هوشمند است.

بخش محاسبات خرید و سود:

  • "فی خرید کالا:" قیمت ناخالص خرید کالا از تامین‌کننده.
  • %تخفیف: درصدی که تامین‌کننده به شما تخفیف می‌دهد.
  • "خالص:" قیمت تمام شده کالا برای شما (پس از کسر تخفیف) که سیستم آن را محاسبه می‌کند.
  • %فروش (حاشیه سود): درصدی که می‌خواهید روی قیمت خرید بکشید تا بفروشید. با وارد کردن این عدد، سیستم "قیمت فروش ۱" را محاسبه می‌کند.
  • "رند 1000 تومان:" اگر این تیک فعال باشد، سیستم قیمت محاسبه شده را به نزدیک‌ترین ضریب ۱۰۰۰ گرد می‌کند تا پول خرد حذف شود.

بخش قیمت‌های فروش (پایین فرم):

شما می‌توانید تا "۱۲ سطح قیمت مختلف" برای یک کالا تعریف کنید (مثلاً قیمت مصرف‌کننده، عمده‌فروشی، همکار، نقدی، چکی و...).

  • قیمت ۱ تا قیمت ۱۲: این فیلدها قیمت‌های نهایی فروش هستند. اگر در بخش بالا درصد سود وارد کرده باشید، "قیمت ۱" پر می‌شود. سایر قیمت‌ها را می‌توانید دستی وارد کنید یا اگر خالی بگذارید، سیستم در هنگام ثبت، "قیمت ۱" را در سایر فیلدهای خالی کپی می‌کند.

۵. تنظیمات تخفیف و مالیات

  • %تخفیف: درصد تخفیف پیش‌فرضی که هنگام فروش این کالا به مشتری داده می‌شود (تخفیف خطی).
  • تخفیف در تعداد: عددی را وارد کنید که اگر مشتری بیشتر از آن تعداد خرید، مشمول تخفیف شود یا قیمت سطح بعدی (مثلاً قیمت عمده) برای او اعمال شود.
  • "باکس اطلاعات سامانه مودیان:"
    • دارای ارزش افزوده خاص است: اگر تیک بزنید، یعنی نرخ مالیات این کالا با نرخ استاندارد متفاوت است.
    • درصد مالیات: نرخ مالیات کالا.
    • کد کالا (مودیان): شناسه اختصاصی کالا/خدمت در سامانه مودیان مالیاتی.
    • کد واحد اندازه گیری: کد استاندارد واحد کالا در سامانه مودیان.

۶. تب‌های کناری (پنل کشویی سمت راست)

این بخش برای تنظیمات پیشرفته و ارتباط با فروشگاه اینترنتی است.

  • تعاریف اصلی/فرعی کالا: نمایش خلاصه ویژگی‌های انتخاب شده.
  • تعاریف ویژه سایت: اگر نرم‌افزار شما به وب‌سایت متصل است، در اینجا می‌توانید بگویید این کالا در سایت معادل کدام دسته‌بندی، رنگ یا برند است (Mapping). دکمه‌های ذره‌بین در این بخش برای جستجو در دسته‌بندی‌های سایت استفاده می‌شوند.

۷. تصاویر کالا

  • لینک تصویر در اینترنت: می‌توانید لینک مستقیم عکس کالا را وارد کنید.
  • دریافت تصاویر: با زدن این دکمه، سیستم تلاش می‌کند تصویر را از لینک وارد شده دانلود و ذخیره کند.

۸. دکمه‌های عملیاتی (پایین فرم)

  • ثبت: ذخیره اطلاعات کالا، قیمت‌ها و تاریخچه تغییرات.
  • انصراف: بستن فرم بدون ذخیره تغییرات.

💡 مثال عملی: تعریف یک "کفش چرمی مردانه"

فرض کنید می‌خواهیم کالایی با مشخصات زیر تعریف کنیم و قیمت‌گذاری نماییم:

  • "کالا:" کفش مردانه چرمی مدل تبریز، سایز ۴۲، رنگ قهوه‌ای.
  • "خرید:" ۱,۰۰۰,۰۰۰ تومان با "۱۰٪ تخفیف خرید".
  • "فروش:" با "۲۰٪ سود".

مراحل انجام کار در فرم UPAYA8:

  1. "نام کالا:" در فیلد ""نام کالا""، عبارت ""کفش مردانه چرمی تبریز"" را تایپ کنید.
  2. "بارکد:" اگر روی جعبه بارکد دارد، آن را اسکن کنید. اگر نه، تیک ""تولید EAN-13"" را زده و یک بار Enter بزنید تا سیستم کد بدهد.
  3. "سرفصل:" چون این کفش سایزها و رنگ‌های مختلف دارد، بهتر است یک سرفصل به نام ""کفش مردانه تبریز"" انتخاب یا ایجاد کنید.
  4. "ویژگی‌ها:"
    • روی دکمه "(...)" جلوی "برند" کلیک کرده و ""کفش ملی"" (یا برند مربوطه) را انتخاب کنید.
    • روی دکمه "(...)" جلوی "سایز" کلیک کرده و ""42"" را انتخاب کنید.
    • روی دکمه "(...)" جلوی "رنگ" کلیک کرده و ""قهوه‌ای"" را انتخاب کنید.
    • روی دکمه "(...)" جلوی "جنس" کلیک کرده و ""چرم طبیعی"" را انتخاب کنید.
  5. "قیمت‌گذاری:"
    • در فیلد ""فی خرید کالا"" عدد 1,000,000 را وارد کنید.
    • در فیلد ""%تخفیف"" عدد 10 را وارد کنید.
    • با زدن اینتر، سیستم در فیلد ""خالص"" عدد 900,000 را محاسبه می‌کند.
    • در فیلد ""%فروش"" عدد 20 را وارد کنید.
    • سیستم قیمت فروش را محاسبه می‌کند: ۹۰۰,۰۰۰ + ۲۰٪ = ۱,۰۸۰,۰۰۰ تومان. این عدد در فیلد ""قیمت ۱"" قرار می‌گیرد.
  6. "مالیات:" اگر مشمول مالیات است، تیک ""دارای ارزش افزوده خاص است"" را بزنید و مثلاً 9 یا 10 درصد را وارد کنید.
  7. "ثبت:" دکمه ""ثبت"" را فشار دهید. کالا ذخیره شده و آماده فروش است.

فرم تعریف یا اصلاح گروهی کالا از فایل

این فرم یکی از حیاتی‌ترین و قدرتمندترین بخش‌های نرم‌افزار برای مدیریت انبوه کالاها است. این فرم به کاربر اجازه می‌دهد تا هزاران کالا را از طریق یک فایل اکسل ("فرمت CSV") به سرعت وارد سیستم کند یا اطلاعات کالاهای موجود (مانند قیمت، نام و ...) را به‌صورت گروهی ویرایش نماید.

راهنمای جامع ورود و ویرایش گروهی کالاها از فایل

این بخش به شما امکان می‌دهد تا بدون نیاز به تعریف تک‌تک کالاها، لیستی از محصولات را به همراه مشخصات کامل (بارکد، نام، قیمت، گروه، برند و...) وارد نرم‌افزار کنید. همچنین اگر لیست قیمت جدیدی دارید، می‌توانید با استفاده از این فرم قیمت‌های سیستم را به‌روزرسانی کنید.

پیش‌نیاز مهم: ساختار فایل ورودی

برای استفاده از این فرم، شما باید اطلاعات خود را در یک فایل اکسل آماده کرده و آن را با فرمت "CSV (Comma delimited)" یا "Text" ذخیره کنید.

  • فایل باید دارای ستون‌های منظم باشد.
  • ترتیب ستون‌ها در فایل اکسل مهم نیست، زیرا در نرم‌افزار می‌توانید آن‌ها را "نقشه‌برداری (Map)" کنید.
  • "نکته حیاتی:" وجود ستون "بارکد" در فایل الزامی است. نرم‌افزار بر اساس بارکد تشخیص می‌دهد که کالا "جدید" است (باید ساخته شود) یا "قدیمی" است (باید ویرایش شود).

۱. معرفی اجزای فرم (شرح عملکردی)

در اینجا به جای نام‌های فنی لاتین، از عناوینی که شما روی فرم می‌بینید استفاده شده است:

الف) پنل سمت راست: ابزار نقشه‌برداری ستون‌ها

این مهم‌ترین بخش تنظیمات است. شما باید به نرم‌افزار بگویید که ستون اول فایل شما چیست؟ ستون دوم چیست؟ و ...

  • "لیست فیلدهای موجود (لیست بالا):" شامل تمام اطلاعاتی است که سیستم می‌تواند دریافت کند (مانند: 01-بارکد، 02-نام، 05-نرخ خرید، 46-قیمت یک و...).
  • "لیست چیدمان فایل (لیست پایین):" نشان‌دهنده ترتیب ستون‌های فایل شماست.
  • "دکمه‌های فلش (بالا/پایین):" برای جابجایی اولویت ستون‌ها در لیست پایین.
  • "دکمه افزودن (فلش رو به پایین):" یک فیلد را از لیست بالا انتخاب و به لیست چیدمان اضافه می‌کند.
  • "دکمه حذف (فلش رو به بالا):" یک فیلد اشتباه را از لیست چیدمان حذف می‌کند.
  • "دکمه ذخیره/بازیابی (دیسکت/پوشه):" اگر همیشه از یک فرمت فایل ثابت استفاده می‌کنید، می‌توانید چیدمان ستون‌ها را ذخیره کنید تا هر بار نیاز به تنظیم مجدد نباشد.

ب) پنل بالای صفحه: عملیات فایل

  • "دکمه "انتخاب فایل":" با زدن این دکمه، پنجره‌ای باز می‌شود تا فایل CSV یا TXT خود را انتخاب کنید. پس از انتخاب، اطلاعات فایل در جدول وسط صفحه نمایش داده می‌شود.
  • "دکمه "بازخوانی اطلاعات":" اگر تغییری در تنظیمات دادید، جدول نمایش را به‌روز می‌کند.

ج) جدول مرکزی (پیش‌نمایش)

در این جدول، اطلاعات فایل شما بارگذاری می‌شود. عنوان ستون‌ها بر اساس چیدمانی که در پنل سمت راست انجام داده‌اید تغییر می‌کند. این به شما کمک می‌کند قبل از ثبت نهایی، مطمئن شوید که مثلاً ستون ""قیمت"" اشتباهاً در جایگاه ""تعداد"" قرار نگرفته باشد.

د) پنل پایین صفحه: عملیات نهایی

  • "دکمه "تایید و ثبت کالاها":" دکمه اصلی اجرا. با زدن این دکمه، نرم‌افزار شروع به پردازش می‌کند.
    • اگر بارکد کالا در سیستم وجود داشته باشد -> اطلاعات آن کالا (نام، قیمت و...) "ویرایش (Update)" می‌شود.
    • اگر بارکد وجود نداشته باشد -> یک کالای جدید "ایجاد (Insert)" می‌شود.
  • "دکمه "انصراف":" خروج از فرم.

۲. آموزش گام‌به‌گام (مثال عملی)

"فرض کنید یک فایل اکسل دارید شامل 3 ستون زیر برای 1000 قلم کالا:"

  1. ستون اول: بارکد کالا
  2. ستون دوم: نام کالا
  3. ستون سوم: قیمت مصرف‌کننده (قیمت فروش 1)

مراحل انجام کار:

گام اول: آماده‌سازی فایل

  1. فایل اکسل را باز کنید.
  2. از منوی File گزینه Save As را بزنید.
  3. فرمت فایل را روی "CSV (Comma delimited)" قرار داده و ذخیره کنید (مثلاً Goods.csv).

گام دوم: تنظیمات در نرم‌افزار

  1. فرم ""تعریف خودکار کالا از روی فایلهای متنی"" را باز کنید.
  2. به پنل سمت راست (لیست چیدمان فایل) نگاه کنید. اگر آیتم‌های اضافی در آن وجود دارد، همه را حذف کنید تا خالی شود.
  3. حالا باید به ترتیب ستون‌های فایل خود، فیلدها را اضافه کنید:
    • درلیست فیلدهای موجود (بالا)، روی ""01 - بارکد"" دابل کلیک کنید. این می‌شود ستون اول.
    • سپس روی ""02 - نام"" دابل کلیک کنید. این می‌شود ستون دوم.
    • سپس روی ""46 - قیمت یک"" دابل کلیک کنید. این می‌شود ستون سوم.
    • "نتیجه:" در لیست پایین باید به ترتیب: "1.بارکد، 2.نام، 3.قیمت یک" را ببینید.

گام سوم: بارگذاری و بررسی

  1. روی دکمه ""انتخاب فایل"" در بالای صفحه کلیک کنید.
  2. فایل Goods.csv را انتخاب کنید.
  3. نرم‌افزار فایل را می‌خواند و در جدول وسط نمایش می‌دهد.
  4. "کنترل کنید:" نگاه کنید که آیا در ستون ""بارکد"" واقعاً کدهای بارکد نشسته است؟ و در ستون ""نام""، نام کالاها؟ اگر جابجا بود، در پنل سمت راست ترتیب را اصلاح کنید و دوباره دکمه "بازخوانی" را بزنید.

گام چهارم: ثبت نهایی

  1. روی دکمه ""تایید و ثبت کالاها"" کلیک کنید.
  2. سیستم خط به خط فایل را پردازش می‌کند. نوار پیشرفت در پایین صفحه وضعیت را نشان می‌دهد.
  3. پس از پایان، پیام ""عملیات ثبت به پایان رسید"" نمایش داده می‌شود.

۳. نکات فنی و پیشرفته (بر اساس تحلیل کد)

  • "هوشمندی سیستم (MERGE):" کد برنامه از دستور MERGE در SQL استفاده می‌کند. این یعنی عملیات بسیار بهینه است. لازم نیست نگران تکراری بودن کالاها باشید؛ سیستم خودش تشخیص می‌دهد و تکراری‌ها را فقط "آپدیت" می‌کند.
  • "قیمت‌گذاری خودکار:" اگر در فایل شما ستون‌های قیمت وجود داشته باشد، سیستم علاوه بر جدول کالا، "جدول سوابق قیمت" را هم به‌صورت خودکار آپدیت می‌کند و تاریخ و ساعت تغییر قیمت را ثبت می‌نماید.
  • "فیلدهای کدینگ:" شما می‌توانید کدهای مربوط به رنگ، سایز، برند، گروه و ... را نیز ایمپورت کنید. برای این کار باید "کدهای عددی" مربوطه (که در جداول پایه تعریف شده‌اند) در فایل اکسل شما موجود باشد.
  • "بارکد فارسی/لاتین:" مطمئن شوید اعداد بارکد در فایل CSV به‌صورت "انگلیسی" ذخیره شده باشند تا در جستجوها دچار مشکل نشوید.
  • "خطایابی:" اگر فایل شما دارای خطوط خالی یا فرمت نامعتبر باشد، سیستم سعی می‌کند آن‌ها را نادیده بگیرد، اما بهتر است فایل CSV تمیز و "بدون هدر" (عنوان ستون) باشد.

🚨 هشدارها

  • قبل از انجام این عملیات روی دیتابیس اصلی، حتماً "بک‌آپ (پشتیبان)" تهیه کنید. چون تغییرات گروهی روی هزاران کالا "غیرقابل بازگشت" با دکمه Undo است.
  • اگر فایلی حاوی 10,000 رکورد باشد، عملیات ممکن است چند دقیقه طول بکشد. برنامه را نبندید تا پیام پایان نمایش داده شود.

راهنمای جامع فرم تبدیل و انتقال کد کالا

این فرم یکی از ابزارهای مدیریتی و اصلاحی مهم در نرم‌افزار است که وظیفه آن ""ادغام سوابق کالاها"" یا ""انتقال گردش عملیاتی از یک کالا به کالای دیگر"" است.

هدف این فرم چیست؟

این فرم به شما اجازه می‌دهد تمام سوابق (فاکتورها، سندهای انبار و ...) را از یک ""کد مبدأ"" برداشته و به یک ""کد مقصد"" منتقل کنید.

"نکته فنی:" این عملیات روی جدول ریز اقلام اسناد انجام می‌شود. یعنی تمام ردیف‌های فاکتور که با کد قدیم ثبت شده‌اند، به کد جدید تغییر نام می‌دهند.

۱. معرفی اجزای فرم

الف) انتخاب کالاها

  • "کادر ورودی "از کد" (مبدأ):" کد کالایی که می‌خواهید سوابق آن "منتقل (تخلیه)" شود.
  • "کادر ورودی "به کد" (مقصد):" کد کالایی که قرار است سوابق به آن "اضافه" شود (کد اصلی و نهایی).
  • "دکمه‌های انتخاب "---":" با کلیک روی این دکمه‌ها، فرم جستجوی کالا باز می‌شود تا کالای "مبدأ" یا "مقصد" را انتخاب کنید.

ب) دکمه اجرای عملیات

  • "دکمه "تبدیل کد":" این دکمه فرمان نهایی را صادر می‌کند. با زدن این دکمه سیستم بررسی می‌کند که هر دو کالا در سیستم تعریف شده باشند و سپس انتقال را انجام می‌دهد.

۲. قوانین و نکات مهم قبل از شروع

  • "وجود هر دو کالا:" هم ""کد مبدأ"" و هم ""کد مقصد"" باید حتماً در لیست کالاهای شما تعریف شده باشند.
  • "عدم حذف خودکار کالا:" این عملیات فقط سوابق و گردش‌ها را منتقل می‌کند. "کالای مبدأ" (کد قدیمی) پس از عملیات همچنان در لیست کالاهای شما وجود دارد اما ""کارکرد"" و ""موجودی"" آن (بر اساس اسناد) "صفر" می‌شود.
  • "غیرقابل بازگشت:" این عملیات "برگشت‌ناپذیر" است. پس از تبدیل، تمام فاکتورهای قدیمی با کد جدید نمایش داده می‌شوند.
💡 مثال عملی: ادغام دو کالای تکراری

"هدف:" می‌خواهید سوابق فروش کد اشتباه 1001 را به بارکد استاندارد 6260001 (شیر کم چرب) منتقل کنید.

مراحل انجام کار:

  1. فرم ""تبدیل و انتقال کد"" را باز کنید.
  2. برای ""از کد"" (مبدأ)، کالای با کد 1001 را انتخاب کنید.
  3. برای ""به کد"" (مقصد)، کالای با کد 6260001 را انتخاب کنید.
  4. دکمه ""تبدیل کد"" را فشار دهید.

نتیجه:

کالای 6260001 دارای "۱۵۰ عدد فروش" (۵۰ تا از قدیم + ۱۰۰ تا خودش) خواهد بود و کالای 1001 هیچ گردشی نخواهد داشت.


راهنمای جامع ثبت و مدیریت تصاویر کالا

این فرم به شما اجازه می‌دهد برای هر کالا یک "گالری تصاویر (تا ۸ عکس)" ایجاد کنید و قابلیت همگام‌سازی تصاویر با سرور اینترنتی (جهت استفاده در فروشگاه آنلاین یا اپلیکیشن موبایل) را دارد.

۱. معرفی اجزای فرم

  • "پنل اطلاعات کالا (بالای صفحه):" نام کالا / بارکد کالای در حال ویرایش را نمایش می‌دهد.
  • "نمایشگر اصلی (وسط صفحه):" تصویر انتخاب شده را با کیفیت بالاتر و اندازه بزرگتر نمایش می‌دهد.
  • "اسلات‌های تصاویر (تصاویر بندانگشتی ۱ تا ۸):" ۸ جایگاه برای تصاویر وجود دارد. دکمه‌های "افزودن (+)" روی هر جایگاه خالی، پنجره انتخاب فایل را باز می‌کند.
  • "دکمه‌های عملیاتی (پایین صفحه):" شامل دکمه‌های "حذف تصویر"، "دریافت تصاویر" (دانلود از سرور) و "ویرایش تصویر" است.
  • "تنظیمات تصویر:" چک‌باکس ""تصویر اصلی"" یا منوی راست کلیک برای تعیین عکس پیش‌فرض کالا.

۲. آموزش گام‌به‌گام کار با تصاویر

  • "افزودن تصویر جدید:" روی یکی از جایگاه‌های خالی کلیک کنید، فایل تصویر خود را (JPG, PNG, BMP) انتخاب کنید و منتظر بمانید تا سیستم آن را فشرده و به سرور ارسال کند.
  • "حذف تصویر:" روی تصویر کلیک کنید تا در کادر بزرگ نمایش داده شود، سپس دکمه ""حذف تصویر"" را بزنید.
  • "تعیین تصویر پیش‌فرض (اصلی):" روی تصویر مورد نظر کلیک کرده و تیک گزینه ""تصویر اصلی"" را فعال کنید.

راهنمای جامع قیمت‌گذاری تکی کالا (فرم قیمت‌گذاری)

این فرم به طور اختصاصی برای ""تعیین قیمت‌های فروش متنوع برای یک کالای خاص"" طراحی شده است و تاریخچه تغییرات قیمت را ثبت می‌کند. این فرم به شما اجازه می‌دهد تا "۱۲ نوع قیمت مختلف" (مانند قیمت مصرف‌کننده، قیمت عمده، قیمت همکار و...) تعیین کنید.

۱. معرفی اجزای فرم

  • "شناسنامه کالا (غیرقابل ویرایش):" شامل کد و نام کالا.
  • "جعبه قیمت‌های فروش:" شامل "قیمت ۱" (معمولاً قیمت اصلی) تا "قیمت ۱۲".
    "نکته هوشمند (کپی خودکار):" اگر فقط "قیمت ۱" را وارد کنید و سایر قیمت‌ها صفر باشند، سیستم به‌طور خودکار مقدار قیمت ۱ را در تمام فیلدهای دیگر کپی می‌کند (برای کالاهای تک‌نرخی).
  • "دکمه "ثبت":" قیمت‌های وارد شده را ذخیره کرده، یک "سابقه جدید" در تاریخچه قیمت‌ها ثبت می‌کند و فیلد ""قیمت نهایی"" کالا را به‌روزرسانی می‌کند.

راهنمای جامع قیمت‌گذاری گروهی و خودکار کالاها

این فرم قدرتمندترین ابزار در نرم‌افزار برای "تغییر گروهی قیمت‌ها" است. شما می‌توانید با استفاده از "فرمول‌های ریاضی"، قیمت فروش هزاران کالا را بر اساس قیمت خرید یا قیمت‌های قبلی، تنها با یک کلیک به‌روزرسانی کنید.

۱. بخش فیلترها (انتخاب دامنه کالا)

اگر هیچ فیلتری انتخاب نکنید، عملیات روی تمام کالاها انجام می‌شود. برای محدود کردن عملیات از دکمه‌های "(...)" روبروی "گروه، کلاس، برند، نوع، تامین کننده و..." استفاده کنید.

"نکته مهم:" تمامی فیلترهای انتخاب شده با هم "ترکیب (AND)" می‌شوند.

۲. بخش فرمول قیمت‌گذاری (نوار پایین)

فرمول کلی سیستم: قیمت جدید = (قیمت مبدأ × مضرب) + (قیمت مبدأ × درصد) + مبلغ ثابت

  • "به اضافه درصد:" درصدی که می‌خواهید به قیمت اضافه (یا کم) شود (مثلاً 20 برای ۲۰ درصد سود).
  • "مضرب (ضریب):" معمولاً عدد 1 است.
  • "به اضافه (مبلغ ثابت):" مبلغی ثابت (مثلاً هزینه حمل ۵۰۰۰ تومان) که به قیمت هر کالا اضافه می‌شود.
  • "رند شود به:" برای گرد کردن قیمت نهایی (مثلاً به ۱۰۰۰ تومان).

۳. انتخاب مبدأ و مقصد (بخش میانی)

  • "قیمت مبدأ (سمت راست):" عددی که پایه محاسبات قرار می‌گیرد (مثلاً ""نرخ خرید ریالی"" یا ""قیمت ۱ فعلی"").
  • "قیمت مقصد (سمت چپ):" ستونی که نتیجه محاسبه در آن ذخیره می‌شود (مثلاً ""قیمت ۱"" یا ""قیمت ۳"").

۴. تنظیمات نهایی

  • "ایجاد رکورد جدید قیمت‌گذاری:" با فعال کردن این تیک، سیستم علاوه بر تغییر قیمت کالا، یک "سابقه در تاریخچه قیمت‌ها" ثبت می‌کند.

راهنمای جامع اعمال تخفیف گروهی خودکار

این فرم ابزاری قدرتمند برای مدیریت استراتژی‌های فروش و جشنواره‌ها است. با استفاده از این فرم می‌توانید برای گروه خاصی از اجناس، به صورت یکجا "درصد تخفیف خطی" و "تخفیف در تعداد (حد نصاب عمده)" را تعیین کنید.

۱. بخش انتخاب کالاها (فیلترها)

از دکمه‌های "(...)" روبروی "گروه، کلاس، برند، نوع، رنگ، سایز و..." برای محدود کردن دامنه عملیات استفاده کنید.

۲. بخش تعیین مقادیر (نوار پایین)

  • "درصد تخفیف:" درصدی که به صورت پیش‌فرض در فاکتور فروش از قیمت کالا کسر می‌شود. (وارد کردن 0 تخفیف را حذف می‌کند).
  • "تخفیف در تعداد:" عددی که اگر مشتری بیشتر از آن تعداد خرید کند (مثلاً 3 عدد)، سیستم به صورت خودکار قیمت واحد را از سطح بعدی (مثلاً "قیمت ۲") می‌خواند.

راهنمای جامع تنظیمات سامانه مودیان و ارزش افزوده کالاها

این فرم به شما کمک می‌کند تا اطلاعات مهم مالیاتی (مانند "شناسه کالا، کد واحد اندازه‌گیری" و "درصد مالیات بر ارزش افزوده") را به‌صورت گروهی روی هزاران کالا اعمال کنید.

۱. بخش انتخاب کالاها (فیلترها)

مانند فرم‌های قبلی، از فیلترهای گروه، برند، نوع و... برای محدود کردن دامنه تغییرات استفاده کنید.

۲. بخش اطلاعات سامانه مودیان (پایین فرم)

  • "چک‌باکس "اختصاص کد و نام کالا از سامانه مودیان":" با فعال کردن این گزینه، می‌توانید "کد کالا" (شناسه ۱۳ رقمی)، "نام کالا، کد واحد اندازه‌گیری" و "نام واحد اندازه‌گیری" استاندارد را وارد کنید.

۳. بخش مالیات ارزش افزوده (پایین چپ)

  • "چک‌باکس "اختصاص درصد مالیات ارزش افزوده خاص به کالا":" با زدن این تیک، نرخ مالیات این کالاها با نرخ استاندارد سیستم متفاوت خواهد بود.
  • "درصد مالیات ارزش افزوده:" نرخ مالیات کالا را وارد کنید (مثلاً 0 برای کالاهای معاف).

راهنمای جامع جستجوی پیشرفته کالا

این فرم "موتور جستجوی مرکزی" نرم‌افزار است که به شما اجازه می‌دهد با ترکیب چندین شرط مختلف، کالای مورد نظر را از بین هزاران رکورد به سرعت پیدا کنید.

۱. پنل فیلترها (جستجو بر اساس مشخصات)

  • "نام-بارکد-سرفصل (F2):" "شاه‌کلید جستجو"؛ متنی که اینجا می‌نویسید همزمان در "نام کالا، بارکد، کد سرفصل و نام دوم" جستجو می‌شود.
  • "نام (شرح) (F3):" جستجوی اختصاصی فقط روی "نام کالا".
  • "کد (بارکد) (F5):" جستجوی اختصاصی فقط روی "بارکد کالا".
  • "کد/نام دو (F4):" جستجو بر اساس کد فنی یا نام لاتین کالا.
  • "گروه (F6):" فیلتر کردن بر اساس گروه کالایی.
  • "تامین کننده (F9):" فیلتر کردن بر اساس تامین‌کننده خاص.

تنظیمات جستجو

  • "تعداد نمایش:" برای افزایش سرعت، می‌توانید نتایج را محدود کنید (مثلاً ۱۰۰ یا ۱۰۰۰).
  • "نمایش تصویر:" با تیک زدن این گزینه، تصویر کالای انتخاب شده در سمت راست نمایش داده می‌شود.
  • "دکمه محاسبه:" برای اجرای جستجو.

۲. لیست نتایج (جدول وسط)

  • "مرتب‌سازی:" با کلیک روی تیتر هر ستون (مثلاً "قیمت" یا "نام کالا")، لیست بر اساس آن ستون مرتب می‌شود.
  • "انتخاب:" با "دوبار کلیک" روی یک کالا یا زدن Enter، آن کالا انتخاب شده و به فرم قبلی برگردانده می‌شود.
💡 مثال عملی: پیدا کردن یک قطعه خاص

"سناریو:" جستجوی ""لنت ترمز پژو"" از شرکت ""ایساکو"".

مراحل انجام کار:

  1. در کادر "نام-بارکد-سرفصل (F2)" کلمه "لنت" را تایپ کنید.
  2. در کادر "نام (شرح) (F3)" کلمه "پژو" را تایپ کنید.
  3. روی دکمه "(...)" روبروی فیلد "تامین کننده" کلیک کنید و ""ایساکو"" را انتخاب کنید.
  4. دکمه ""محاسبه"" را کلیک کنید.
  5. لیست نتایج فقط لنت‌های ترمز پژو که از ایساکو خریده‌اید را نشان می‌دهد.

برنامه ریزی تخفیفات فروش

راهنمای جامع ماژول برنامه‌ریزی تخفیفات فروش

مقدمه

فرم "برنامه‌ریزی تخفیفات فروش" قلب استراتژی‌های فروش شماست. در این بخش می‌توانید انواع سناریوهای تخفیف، از تخفیفات ساده روی مبلغ فاکتور گرفته تا "بسته‌های فروش (Packs)"، "تخفیفات پلکانی" و "تخفیفات شرطی (کالای شاخص)" را تعریف و مدیریت کنید.


نمای کلی فرم

هنگامی که وارد این بخش می‌شوید، با یک صفحه اصلی روبرو هستید که شامل یک نوار ابزار در سمت راست و یک محوطه اصلی در وسط است.

۱. پنل مدیریت (سمت راست)

در سمت راست فرم، لیستی از دکمه‌ها و چک‌باکس‌ها (تیک‌ها) وجود دارد. این بخش وظیفه فعال‌سازی یا غیرفعال‌سازی کل یک سیستم تخفیف را بر عهده دارد.

  • "فعال‌سازی:" برای اینکه بتوانید وارد تنظیمات هر بخش شوید، ابتدا باید تیک مربوط به آن را در نوار باریک سمت راست بزنید.
  • "ورود به تنظیمات:" پس از فعال کردن تیک، دکمه بزرگ مربوط به آن بخش روشن می‌شود و با کلیک روی آن، تنظیمات مربوطه در وسط صفحه نمایش داده می‌شود.

لیست بخش‌ها عبارتند از:

  • "پکهای کالا و تخفیفات:" تعریف بسته‌های فروش ترکیبی.
  • "کالاهای شاخص تخفیفات:" تخفیف بر اساس خرید یک کالای خاص.
  • "گروه های شاخص تخفیفات:" تخفیف بر اساس خرید از یک گروه خاص.
  • "تخفیفات پلکانی بر کالاها:" تخفیف حجمی برای یک کالا.
  • "تخفیفات پلکانی بر گروهی از کالاها:" تخفیف حجمی برای یک گروه کالا.
  • "تخفیف پلکانی بر مبلغ یا تعداد اقلام فاکتور:" تخفیف کلی روی فاکتور.

تشریح بخش‌های مختلف

بخش اول: تخفیف پلکانی بر مبلغ یا تعداد اقلام فاکتور

(دسترسی با کلیک روی دکمه: "تخفیف پلکانی بر مبلغ یا تعداد اقلام فاکتور")

این بخش ساده‌ترین و عمومی‌ترین نوع تخفیف است که روی کل فاکتور اعمال می‌شود. هدف این است که مشتری تشویق شود مبلغ سبد خرید خود را افزایش دهد.

الف) تخفیف پلکانی برمبنای جمع مبلغ فاکتور:

در این کادر شما 5 محدوده مبلغی ("پله") دارید.

  • "این نوع تخفیف فعال است:" با زدن این تیک، محاسبات این بخش در فاکتورهای فروش اعمال می‌شود.
  • "مبلغ (محدوده اول تا پنجم):" سقف مبلغ خرید را وارد کنید (مثلا تا 1 میلیون تومان).
  • "درصد:" مشخص کنید اگر خرید مشتری به این مبلغ رسید، چند درصد تخفیف روی کل فاکتور بگیرد.
    مثال: اگر مبلغ تا 2 میلیون تومان باشد 10% و اگر تا 5 میلیون باشد 30% تخفیف.

ب) تخفیف پلکانی برمبنای تعداد اقلام فاکتور:

مشابه قسمت بالا، اما بر اساس تعداد کالا در سبد خرید.

  • "تعداد (محدوده اول تا پنجم):" تعداد کالای موجود در فاکتور.
  • "درصد:" درصد تخفیف اعمالی.
"نکته:" پس از تنظیم این مقادیر، حتما دکمه ""ثبت تغییرات"" (آیکون فلاپی دیسک) در پایین صفحه را بزنید.

بخش دوم: پکهای کالا و تخفیفات

(دسترسی با کلیک روی دکمه: "پکهای کالا و تخفیفات")

این بخش برای ایجاد "سبدهای کالا (Bundle)" است. مثلا "پک یلدا" شامل انار، آجیل و هندوانه با یک قیمت خاص.

  • "کد پک (بسته) فروش:" می‌توانید یک کد دستی وارد کنید یا با استفاده از دکمه ""+"" (دریافت کد پک جدید)، سیستم یک کد خودکار (معمولا شروع با 9999) به شما می‌دهد.
  • "جستجو:" با دکمه ذره‌بین می‌توانید پک‌های قبلی را پیدا کنید.
  • "مشخصات پک:" نام پک را وارد کنید (مثلاً "بسته ویژه نوروز").
  • "محتویات پک:"
    • روی دکمه ""جدید"" کلیک کنید تا کالایی را به پک اضافه کنید.
    • "تعداد:" تعداد آن کالا در این پک.
    • "قیمت واحد / تخفیف:" می‌توانید برای آن کالا در این پک خاص، قیمت متفاوت یا تخفیف خاصی تعیین کنید.
  • "جمع کل:" سیستم جمع کل مبلغ پک را به شما نشان می‌دهد.
  • "چاپ بارکد:" با زدن این دکمه می‌توانید برای این پک یک بارکد چاپ کنید تا در هنگام فروش، با اسکن همین یک بارکد، تمام اقلام آن وارد فاکتور شوند.

دکمه‌ها:

  • "ثبت:" ذخیره پک ساخته شده.
  • "حذف:" پاک کردن کل پک.
  • "لیست پکهای ثبت شده:" مشاهده گزارش تمام پک‌ها.

بخش سوم: کالاهای شاخص تخفیفات (VIP Product)

(دسترسی با کلیک روی دکمه: "کالاهای شاخص تخفیفات")

"استراتژی:" "اگر مشتری این کالای خاص ("کالای شاخص") را بخرد، روی سایر کالاها تخفیف می‌گیرد."
  • "کد کالا:" بارکد کالای شاخص (مثلاً کت و شلوار) را وارد کنید یا با دکمه‌های جستجو آن را بیابید.
  • "% تخفیف:" تعیین کنید چند درصد تخفیف قرار است داده شود.
  • "شرط اعمال:"
    • "اعمال بر همه کالاها:" یعنی اگر مشتری کت و شلوار خرید، روی تمام اقلام دیگر فاکتور (مثلا پیراهن، کمربند و...) تخفیف می‌گیرد.
    • "اعمال بر گروه های خاص:" با انتخاب این گزینه، دکمه "انتخاب گروه‌ها" (آیکون درختی) ظاهر می‌شود. می‌توانید مشخص کنید تخفیف فقط روی گروه "پیراهن" و "کفش" اعمال شود، نه چیز دیگر.
  • "شامل سرفصل:" اگر تیک زده شود، تمام کالاهایی که مدل یکسان دارند (مثلا رنگ‌های مختلف همان کت و شلوار) نیز به عنوان کالای شاخص عمل می‌کنند.

بخش چهارم: گروه‌های شاخص تخفیفات (VIP Group)

(دسترسی با کلیک روی دکمه: "گروه های شاخص تخفیفات")

مشابه بخش قبل است، با این تفاوت که شرط تخفیف، خرید از یک "گروه کالایی" است.

💡 مثال: "اگر مشتری هر چیزی از گروه لوازم خانگی برقی خرید، روی گروه ظروف آشپزخانه 5 درصد تخفیف بگیرد."

تنظیمات مشابه بخش قبل (درصد تخفیف و شرط اعمال) می‌باشد.


بخش پنجم: تخفیفات پلکانی بر کالاها

(دسترسی با کلیک روی دکمه: "تخفیفات پلکانی بر کالاها")

"استراتژی:" "هرچه مشتری تعداد بیشتری از یک کالای خاص بخرد، تخفیف بیشتری می‌گیرد."
  • "انتخاب کالا:" کالا را با کد یا جستجو انتخاب کنید.
  • "جدول پله‌ها (محدوده اول تا پنجم):"
    • "تعداد:" مثلا 10 عدد.
    • "درصد:" مثلا 5 درصد.
    • "تفسیر:" اگر مشتری از این کالا 10 عدد ببرد، 5 درصد تخفیف روی آن کالا می‌گیرد. اگر 20 عدد ببرد، 10 درصد و...
  • "شامل سرفصل:" با انتخاب این گزینه، اگر مشتری رنگ‌های مختلف یک کالا را هم ببرد، در شمارش تعداد لحاظ می‌شوند (مثلا 5 خودکار آبی + 5 خودکار قرمز = 10 خودکار و مشمول تخفیف می‌شود).

بخش ششم: تخفیفات پلکانی بر گروهی از کالاها

(دسترسی با کلیک روی دکمه: "تخفیفات پلکانی بر گروهی از کالاها")

"استراتژی:" "هرچه مشتری تعداد بیشتری از یک گروه کالایی بخرد، تخفیف بیشتری می‌گیرد."
  • "انتخاب گروه:" کد گروه را وارد کنید (مثلاً گروه "جوراب").
  • "جدول پله‌ها:"
    • "مثال:" خرید 1 عدد جوراب = 0% تخفیف.
    • خرید 3 عدد جوراب = 10% تخفیف.
    • خرید 6 عدد به بالا = 20% تخفیف.
"نکته مهم:" در اینجا بارکد کالا مهم نیست، مهم این است که کالا متعلق به گروه انتخاب شده باشد. سیستم جمع تعداد کالاهای آن گروه در فاکتور را می‌شمارد و تخفیف را اعمال می‌کند.

نکات پایانی

  • "ذخیره‌سازی:" در بخش‌های "پک"، "شاخص" و "پلکانی کالا/گروه"، پس از انجام تنظیمات باید دکمه ""ثبت"" داخل همان کادر را بزنید. اما برای فعال/غیرفعال کردن کلی ماژول‌ها و تنظیمات "مبلغ/تعداد کل فاکتور"، از دکمه ""ثبت تغییرات"" در پایین فرم اصلی استفاده کنید.
  • "اولویت‌ها:" سیستم معمولا بالاترین تخفیف را به نفع مشتری در نظر می‌گیرد، اما ترکیب این تخفیفات باید با دقت برنامه‌ریزی شود تا از ضرردهی جلوگیری شود.
  • "غیرفعال سازی موقت:" اگر می‌خواهید یک طرح تخفیفی را موقتا متوقف کنید، کافیست تیک ""فعال"" موجود در کادر تنظیمات آن مورد را بردارید (یا تیک کلی را از نوار سمت راست بردارید).

عملیات تصاویر کالاها

فرم عملیات تصاویر کالاها

این فرم جهت مدیریت، انتقال، و به‌روزرسانی تصاویر کالاها بین حالت‌های مختلف (ذخیره در دیتابیس، فایل محلی، و سرور ابری) و همچنین ورود اطلاعات انبوه تصاویر طراحی شده است.

این فرم ابزاری قدرتمند برای مدیران سیستم و مسئولین ورود اطلاعات کالا است تا بتوانند تصاویر کالاها را به صورت گروهی مدیریت کنند. در ادامه عملکرد هر بخش و دکمه به تفصیل توضیح داده شده است.


بخش ۱: معرفی امکانات و دکمه‌ها

در این فرم چندین دکمه اصلی وجود دارد که هر کدام عملیات خاصی را روی تصاویر انجام می‌دهند. در توضیحات زیر به جای نام فنی دکمه‌ها، از عنوان یا توضیحات آن‌ها استفاده شده است.

۱. انتقال تصاویر از حالت کلاسیک به پیشرفته اینترنتی

  • کاربرد: اگر تصاویر کالاها قبلاً به صورت فایل‌های جداگانه (با نام بارکد کالا) در پوشه تصاویر نرم‌افزار (IMPATH) ذخیره شده‌اند، این دکمه آن‌ها را پردازش کرده، به سرور ابری (Cloud) ارسال می‌کند و کد اختصاصی دریافت می‌کند.
  • عملکرد داخلی:
    • فایل‌های موجود در پوشه تصاویر را پیمایش می‌کند.
    • بر اساس نام فایل، بارکد کالا را پیدا می‌کند.
    • تصویر را به سرور آپلود می‌کند.
    • رکورد مربوطه را در جدول با شناسه تصویر دریافتی ثبت می‌کند.

۲. دریافت تصاویر از فایل دارای لینک

  • کاربرد: مناسب برای زمانی که شما یک فایل متنی یا اکسل (CSV) دارید که شامل بارکد کالا و لینک دانلود عکس آن است.
  • عملکرد داخلی:
    • یک فایل متنی را از شما دریافت می‌کند.
    • فرمت هر خط باید به صورت بارکد,لینک یا بارکد;لینک باشد.
    • نرم‌افزار لینک را به سرور می‌دهد، سرور تصویر را دانلود و کدگذاری می‌کند.
    • تصویر نهایی دانلود شده و در سیستم شما ثبت می‌شود.
    "نکته:" اگر بارکد دقیق کالا پیدا نشود، سیستم تلاش می‌کند بارکد را با ""کد دوم"" (نام دوم کالا) یا ""کد سرفصل کالا"" تطبیق دهد.

۳. انتقال تصاویر از اس کیو ال (SQL) به حالت کلاسیک

  • کاربرد: در نسخه‌های قدیمی‌تر، تصاویر مستقیماً داخل دیتابیس ذخیره می‌شدند که حجم دیتابیس را بالا می‌برد. این دکمه تصاویر را از دل دیتابیس بیرون کشیده و به صورت فایل .JPG در پوشه تصاویر ذخیره می‌کند.
  • عملکرد داخلی:
    • تصاویر را از فیلد file_stream جدول TGOODS_PIC می‌خواند.
    • آن‌ها را با نام بارکد کالا در هارد دیسک ذخیره می‌کند.

۴. دریافت کلیه تصاویر از فضای ابری اینترنتی

  • کاربرد: همگام‌سازی ("Sync"). اگر دیتابیس شما کدهای تصویر را دارد اما فایل فیزیکی عکس‌ها روی کامپیوتر شما پاک شده یا وجود ندارد، این دکمه آن‌ها را مجدداً از سرور دانلود می‌کند.
  • عملکرد داخلی:
    • لیست تمام تصاویر ثبت شده برای کالاها را بررسی می‌کند.
    • اگر فایل تصویر در پوشه TEMP نباشد، آن را دانلود می‌کند.

۵. دریافت تصاویر از فولدر و فایل راهنما (CSV)

  • کاربرد: ایمپورت بسیار پیشرفته برای کالاهایی که دارای رنگ‌بندی و سایز هستند (مثل پوشاک).
  • روش کار:
    • یک فایل CSV انتخاب می‌کنید که شامل ستون‌های: کد مدل (SQ)، رنگ (COLOR) و آدرس فایل عکس (ADRS) است.
    • سیستم تمام کالاهایی که ""کد مدل"" و ""رنگ"" آن‌ها با فایل مطابقت دارد را پیدا می‌کند (مثلاً یک کفش با ۵ سایز مختلف ولی یک عکس واحد).
    • تصویر مربوطه را آپلود کرده و برای تمام آن بارکدها (سایزهای مختلف) ثبت می‌کند.

۶. دریافت تصاویر از فولدر و فایل راهنما

  • کاربرد: ایمپورت تصاویر از روی یک لیست متنی که فرمت ثابتی دارد.
  • روش کار:
    • یک فایل متنی را می‌خواند.
    • ۱۳ کاراکتر اول هر خط را به عنوان بارکد در نظر می‌گیرد.
    • از کاراکتر ۱۵ تا ۱۵۰ را به عنوان آدرس فایل تصویر روی هارد دیسک در نظر می‌گیرد.
    • تصویر را لود کرده، آپلود می‌کند و به کالا اختصاص می‌دهد.

دکمه انصراف از ادامه عملیات

  • این دکمه در حین انجام عملیات‌های طولانی ظاهر می‌شود و با زدن آن، پردازش پس از اتمام رکورد جاری متوقف می‌شود.

💡 مثال عملی: بارگذاری تصاویر از طریق فایل اکسل (لینک‌دار)

فرض کنید تامین‌کننده شما یک فایل اکسل داده که شامل بارکد کالاها و لینک عکس آن‌ها در اینترنت است. شما می‌خواهید این تصاویر را به نرم‌افزار خود اضافه کنید.

گام ۱: آماده‌سازی فایل

  • فایل اکسل خود را باز کنید.
  • ستون اول باید بارکد کالا باشد.
  • ستون دوم باید لینک مستقیم تصویر مثلاً http://site.com/img.jpg باشد.
  • فایل را با فرمت CSV یا Text ذخیره کنید (جداکننده می‌تواند ویرگول , یا سمی‌کالمن ; باشد).

گام ۲: اجرای عملیات

  • فرم ""عملیات تصاویر کالاها"" را باز کنید.
  • روی دکمه ""دریافت تصاویر از فایل دارای لینک"" کلیک کنید.
  • در پنجره باز شده، فایل متنی/CSV که در گام ۱ ساختید را انتخاب کنید.

گام ۳: مشاهده پیشرفت

  • یک نوار پیشرفت ("Progress Bar") نمایش داده می‌شود.
  • سیستم خط به خط فایل را می‌خواند:
    • اگر بارکد در سیستم وجود داشته باشد، لینک را به سرور می‌فرستد.
    • تصویر دانلود و بهینه‌سازی می‌شود.
    • تصویر به کالا اختصاص می‌یابد.
  • اگر بارکدی پیدا نشود یا لینک خراب باشد، در لیستی به نام ""خطاها"" ذخیره می‌شود.

گام ۴: پایان کار

  • پس از اتمام، پیامی مبنی بر پایان عملیات نمایش داده می‌شود.
  • اگر خطایی وجود داشته باشد، سیستم از شما می‌خواهد فایل خطاها (PicError.txt) را ذخیره کنید تا بعداً بررسی کنید کدام کالاها عکس‌دار نشدند.

نکات فنی و عیب‌یابی

  • فرمت فایل‌ها: نرم‌افزار به طور خودکار فرمت‌های JPG, PNG, BMP, GIF و WEBP را پشتیبانی می‌کند.
  • اینترنت: برای دکمه‌هایی که نیاز به ارسال/دریافت از سرور دارند (تقریباً همه دکمه‌ها بجز شماره ۳)، اتصال اینترنت الزامی است.
  • پوشه TEMP: تصاویر دانلود شده یا پردازش شده در پوشه مسیر برنامه \IMG\TEMP ذخیره می‌شوند که مسیر اصلی آن در فرم تنظیم سیستم تعریف می شود.
  • ساختار دیتابیس:
    • جدول TAJOZ: اطلاعات اصلی کالا.
    • جدول TAJOZ_PIC: رابط بین کالا و تصاویر (یک کالا می‌تواند چندین تصویر داشته باشد). فیلد PIC شماره یکتای تصویر در سرور است.
  • خطای -1 یا NOK: اگر در حین عملیات با این خطاها مواجه شدید، به معنی قطع ارتباط با سرور تصاویر یا محدودیت در ارسال فایل است.

این راهنما تمام قابلیت‌های فرم مدیریت تصاویر را پوشش می‌دهد. در صورت نیاز به ایمپورت پیچیده (مثل دکمه ۵)، حتماً از هماهنگی ستون‌های فایل ورودی با توضیحات بالا اطمینان حاصل کنید.

سر فصل کالاها

فرم تعریف سرفصل کالا (SQ)

مقدمه: سرفصل کالا چیست و چه کاربردی دارد؟

در سیستم انبار و فروش، "سرفصل کالا (Master Product)" به عنوان ""والد"" برای مجموعه‌ای از کالاها عمل می‌کند که ماهیت یکسانی دارند اما در ویژگی‌های متغیر مثل "رنگ" یا "سایز" متفاوت هستند. به جای اینکه برای هر رنگ و سایز یک کالای کاملاً مستقل تعریف کنید که گزارش‌گیری را سخت می‌کند، یک ""سرفصل"" تعریف می‌کنید (مثلاً "پیراهن مردانه مدل کلاسیک") و سپس کالاهای فرزند (قرمز سایز L، آبی سایز M و...) را به آن متصل می‌کنید. این فرم وظیفه مدیریت، ایجاد، ویرایش و حذف این سرفصل‌ها را بر عهده دارد.


بخش اول: آشنایی با اجزای فرم

این پنجره از ۴ بخش اصلی تشکیل شده است:

۱. نوار جستجو (بالای فرم)

این بخش برای یافتن سرفصل‌هایی است که قبلاً ثبت شده‌اند.

  • "کادر متنی جستجو:" مکانی که می‌توانید نام یا کد سرفصل را تایپ کنید.
  • "دکمه جستجو (آیکون ذره‌بین):" با فشردن این دکمه، سیستم در لیست سرفصل‌ها بر اساس متنی که وارد کرده‌اید جستجو می‌کند.

۲. لیست نمایش اطلاعات (وسط فرم)

یک جدول که لیست سرفصل‌های ثبت شده را نمایش می‌دهد.

  • "ردیف:" شمارنده سطر.
  • "کد:" کد اختصاصی و یکتای سرفصل (که معمولاً به صورت خودکار تولید می‌شود).
  • "نام:" عنوان سرفصل کالا.

۳. نوار ابزار عملیاتی (سمت راست لیست)

شامل دکمه‌های اصلی برای مدیریت اطلاعات است:

  • "دکمه جدید (آیکون برگه سفید/به‌علاوه):" برای تعریف یک سرفصل جدید.
  • "دکمه ویرایش (آیکون مداد/ویرایش):" برای اصلاح نام، گروه یا برند یک سرفصل انتخاب شده.
  • "دکمه حذف (آیکون ضربدر/سطل زباله):" برای حذف سرفصل انتخاب شده.
    "نکته امنیتی:" اگر کالایی زیرمجموعه این سرفصل باشد، سیستم اجازه حذف نمی‌دهد و پیام خطا می‌دهد.

۴. پنل ورود اطلاعات (پنل کشویی بالا)

این بخش فقط زمانی ظاهر می‌شود که شما دکمه ""جدید"" یا ""ویرایش"" را بزنید.

  • "کد:" فیلد نمایش کد سرفصل (در حالت جدید خودکار پر می‌شود).
  • "نام:" فیلد تایپ نام سرفصل.
  • "دکمه سه نقطه (...) روبروی "گروه":" برای انتخاب گروه‌بندی کالا (اتصال به فرم جستجوی گروه).
  • "دکمه سه نقطه (...) روبروی "برند":" برای انتخاب برند کالا (اتصال به فرم انتخاب برند).
  • "دکمه ذخیره (آیکون تیک سبز بزرگ سمت چپ):" برای ثبت نهایی تغییرات.

💡 بخش دوم: آموزش گام‌به‌گام (مثال عملی)

"فرض کنید:" می‌خواهید یک محصول جدید با عنوان ""کفش ورزشی مدل نایک ایر"" تعریف کنید که بعداً در رنگ‌بندی‌های مختلف در انبار ثبت خواهد شد.

گام ۱: ایجاد سرفصل جدید

  • در نوار ابزار سمت راست، روی دکمه "جدید (آیکون برگه)" کلیک کنید.
  • پنل ورود اطلاعات در بالای فرم باز می‌شود.
  • سیستم به صورت خودکار یک کد یکتا (مثلاً 10000000001 یا عدد بعدی موجود) را پیشنهاد می‌دهد. (پیشنهاد می‌شود آن را تغییر ندهید).

گام ۲: وارد کردن مشخصات

  • در کادر ""نام""، عبارت "کفش ورزشی مدل نایک ایر" را تایپ کنید.
  • حالا باید مشخص کنید این کالا در چه گروهی قرار دارد. روی دکمه سه نقطه "(...)" روبروی برچسب "گروه" کلیک کنید.
    • پنجره ""جستجوی گروه"" باز می‌شود. گروه ""کفش و پوشاک"" را پیدا کرده و انتخاب کنید.
    • پس از تایید، نام گروه در کادرهای مربوطه (مخصوصاً بخش‌های مربوط به وب‌سایت) نمایش داده می‌شود.
  • حالا باید برند را مشخص کنید. روی دکمه سه نقطه "(...)" روبروی برچسب "برند" کلیک کنید.
    • پنجره ""اطلاعات برند"" باز می‌شود. برند "Nike" را انتخاب کرده و تایید کنید.

گام ۳: ذخیره اطلاعات

  • پس از اطمینان از صحت اطلاعات، روی دکمه "ذخیره (آیکون تیک بزرگ)" در سمت چپ پنل بالا کلیک کنید.
  • اطلاعات ذخیره شده، پنل بسته می‌شود و سرفصل جدید شما به لیست اصلی اضافه می‌گردد.

بخش سوم: نکات فنی و پیشرفته

۱. ارتباط با سایت فروش اینترنتی

در کد این فرم، همزمان با ثبت اطلاعات در جدول اصلی، اطلاعات در جدول مربوط به "وب‌سایت" نیز بروزرسانی می‌شود.

  • وقتی گروه یا برند را انتخاب می‌کنید، فیلدهای "(گروه وب)" و "(برند وب)" نیز مقداردهی می‌شوند. این یعنی اگر نرم‌افزار شما به فروشگاه اینترنتی متصل باشد، دسته‌بندی و برند این کالا در سایت نیز به درستی تنظیم می‌شود.

۲. قوانین حذف کردن

اگر روی دکمه حذف کلیک کنید، سیستم ابتدا یک بررسی امنیتی انجام می‌دهد:

  • جستجو می‌کند آیا در جدول کالاها، کالایی وجود دارد که فیلد ("کد سرفصل") آن برابر با کد انتخابی شما باشد؟
  • اگر حتی یک کالا وجود داشته باشد، سیستم پیام می‌دهد: ""جهت این سرفصل، کالا ثبت شده است"" و از حذف جلوگیری می‌کند.
  • شما تنها زمانی می‌توانید سرفصل را حذف کنید که تمام کالاهای زیرمجموعه آن (رنگ‌ها و سایزهای مختلف) قبلاً حذف شده باشند.

۳. جستجو

برای پیدا کردن سریع یک سرفصل:

  • کافیست بخشی از نام آن را در کادر بالای فرم بنویسید (مثلاً ""نایک"") و اینتر بزنید یا روی دکمه "ذره‌بین" کلیک کنید. سیستم تمام سرفصل‌هایی که کلمه "نایک" در نام آن‌ها باشد را فیلتر می‌کند.

۴. انتخاب و خروج

  • در پایین فرم دکمه‌های ""تایید"" و ""انصراف"" وجود دارد. اگر این فرم از داخل فرم دیگری (مثلاً فرم تعریف کالا) باز شده باشد، با انتخاب یک ردیف و زدن دکمه ""تایید"" (یا دابل کلیک روی ردیف)، کد سرفصل انتخاب شده به فرم قبلی منتقل می‌شود.

خلاصه عملکرد دکمه‌ها (راهنمای سریع)

نام دکمه/آیکون محل قرارگیری عملکرد
ذره‌بین بالا چپ جستجو بر اساس نام یا کد وارد شده
برگه سفید (+) نوار سمت راست ایجاد سرفصل جدید (تولید کد خودکار)
مداد نوار سمت راست ویرایش سرفصل انتخاب شده (باز کردن پنل بالا)
ضربدر/سطل زباله نوار سمت راست حذف سرفصل (به شرط نداشتن کالای زیرمجموعه)
تیک بزرگ داخل پنل بالا ذخیره نهایی اطلاعات وارد شده
دکمه ... (اول) داخل پنل بالا انتخاب گروه کالا از لیست درختی
دکمه ... (دوم) داخل پنل بالا انتخاب برند کالا
تایید پایین فرم انتخاب سرفصل جاری و بستن فرم

گروه بندی کالاها

گروه‌بندی کالاها

فرم "«گروه ها ...»" قلب تپنده سازماندهی محصولات شماست. در این بخش شما ساختار درختی محصولات خود را تعریف می‌کنید (مانند: "پوشاک > مردانه > شلوار"). این ساختار در تمام بخش‌های نرم‌افزار (صدور فاکتور، انبارداری، گزارشات و فروش اینترنتی) استفاده می‌شود.

آشنایی با محیط کاربری

وقتی فرم را باز می‌کنید، صفحه به چهار بخش اصلی تقسیم شده است:

۱. درختواره گروه ها (سمت راست)

این بخش ساختار کلی گروه‌های شما را به صورت شاخه و زیرشاخه نشان می‌دهد.

  • "آیکون پوشه زرد:" نشان‌دهنده یک ""سرگروه"" است که خود شامل زیرمجموعه‌های دیگری است.
  • "آیکون پوشه آبی/بسته:" نشان‌دهنده یک ""گروه عملیاتی"" (End Code) است. در این گروه‌ها دیگر نمی‌توان زیرشاخه ساخت، بلکه کالاها مستقیماً در این گروه‌ها تعریف می‌شوند.

۲. لیست جزئیات (سمت چپ - جدول)

وقتی روی یک شاخه در درختواره سمت راست کلیک می‌کنید، محتویات و زیرمجموعه‌های آن در این جدول نمایش داده می‌شود. ستون‌های این جدول عبارتند از:

  • "ردیف:" شماره ردیف.
  • "شماره:" کد اختصاصی زیرگروه (بدون در نظر گرفتن کد مادر).
  • "کد گروه:" کد کامل و یکتا (ترکیب کد مادر + کد زیرگروه).
  • "نام گروه:" عنوان فارسی گروه.
  • "مشخصه:" اطلاعات تکمیلی.

۳. نوار اطلاعات (بالا - سمت چپ)

در این کادر، اطلاعات گروهی که اکنون روی آن کلیک کرده‌اید نمایش داده می‌شود:

  • "کد سر گروه:" کد شاخه‌ی بالادستی.
  • "نام سر گروه:" مسیر کامل گروه (مثلاً: مواد غذایی - لبنیات).

۴. نوار ابزار عملیاتی (پایین و بالا)

دکمه‌هایی برای انجام عملیات اصلی (ایجاد، ویرایش، حذف و جستجو) در پایین و بالای فرم تعبیه شده‌اند که در ادامه شرح داده می‌شوند.


بخش دوم: عملکرد دکمه‌ها و ابزارها

الف) دکمه‌های مدیریتی (سمت راست پایین)

۱. ایجاد گروه (دکمه سبز رنگ):

  • "کاربرد:" یک گروه جدید هم‌تراز با گروهی که انتخاب کرده‌اید می‌سازد ("برادر/خواهر" گروه فعلی).
  • مثال: اگر روی "شلوار" کلیک کرده باشید، با زدن این دکمه می‌توانید گروه "پیراهن" را در کنار آن بسازید.

۲. ایجاد زیرشاخه (دکمه آبی رنگ):

  • "کاربرد:" یک زیرمجموعه داخل گروه انتخاب شده می‌سازد ("فرزند" گروه فعلی).
  • "نکته مهم:" اگر گروه انتخاب شده از نوع ""عملیاتی"" باشد، سیستم اجازه ساخت زیرشاخه نمی‌دهد.
  • مثال: روی "شلوار" کلیک کنید و این دکمه را بزنید تا زیرشاخه‌های "کتان" یا "لی" را بسازید.

۳. ویرایش گروه:

  • "کاربرد:" تغییر نام یا تنظیمات گروه انتخاب شده.
  • "نکته:" اگر نام گروهی را تغییر دهید، سیستم هوشمندانه از شما می‌پرسد که آیا نام این گروه در تمام کالاهای ثبت شده قبلی هم اصلاح شود یا خیر.

۴. حذف گروه:

  • "کاربرد:" حذف گروه انتخاب شده.
  • "هشدار:" اگر گروه دارای زیرمجموعه باشد، سیستم اجازه حذف نمی‌دهد (ابتدا باید زیرمجموعه‌ها را پاک کنید).

ب) ابزارهای جستجو (پایین سمت چپ)

۱. جستجو F3:

یک کادر متنی کوچک کنار آن وجود دارد. نام مورد نظر را بنویسید و این دکمه را بزنید. سیستم در لیست درختی روبرو، اولین گزینه‌ای که شامل متن شما باشد را پیدا می‌کند.

۲. جستجو در جدول F4:

این دکمه پنجره‌ای پیشرفته برای جستجو در کل بانک اطلاعاتی باز می‌کند. می‌توانید بر اساس کد گروه، کد مادر، نام گروه و یا وضعیت عملیاتی بودن فیلتر کنید.

۳. پیشرفته:

پنجره‌ای برای ""پریدن"" به یک گروه خاص در درختواره باز می‌کند. می‌توانید جستجو را محدود به "شروع کلمه"، "شامل کلمه" یا "دقیقاً همان کلمه" کنید.

ج) ابزارهای همگام‌سازی (بالا سمت راست - آیکون‌های کوچک)

۱. دکمه با نشانگر بازسازی (Refresh):

"بازسازی درختواره:" اگر تغییری در شبکه توسط کاربر دیگری انجام شده باشد، با زدن این دکمه درختواره بروز می‌شود.

۲. دکمه با نماد کره زمین/اینترنت:

"بروز رسانی از سایت:" بسیار مهم: این دکمه برای تعریف خودکار گروه‌های پیش فرض از سرور مرکزی مهسان سیستم است. با زدن آن، گروه‌بندی‌های استاندارد (مانند پوشاک، دیجیتال، خودرو و...) از سرور مرکزی دانلود شده و جایگزین گروه‌بندی فعلی می‌شود.

"هشدار:" این کار گروه‌بندی‌های قبلی شما را پاک می‌کند. فقط در زمان راه‌اندازی اولیه استفاده کنید.

بخش سوم: پنجره مشخصات گروه (هنگام ایجاد یا ویرایش)

وقتی دکمه ایجاد یا ویرایش را می‌زنید، پنجره‌ای باز می‌شود که شامل موارد زیر است:

  • "کد کامل گروه:" توسط سیستم به‌صورت خودکار محاسبه می‌شود (مثلاً اگر مادر ۰۱ باشد و این دومین زیرگروه باشد، کد ۰۱۰۲ می‌شود).
  • "نام گروه:" نام فارسی کالا را اینجا تایپ کنید.
  • "گروه عملیاتی است (چک‌باکس):"
    • اگر این گزینه را "تیک بزنید": یعنی این آخرین سطح است و قرار است کالا در آن تعریف شود (آیکون پوشه بسته می‌شود). در این سطح دیگر نمی‌توانید زیرشاخه بسازید.
    • اگر "تیک را بردارید": یعنی این یک سرگروه است و قصد دارید بعداً داخل آن زیرشاخه‌های دیگری تعریف کنید (آیکون پوشه باز می‌شود).
  • "تعداد ارقام زیر گروه:" مشخص می‌کنید که زیرمجموعه‌های این گروه چند رقمی باشند (معمولاً ۲ رقم).
  • "یادداشت:" مکانی برای درج توضیحات اضافی که در سیستم تاثیری ندارد و فقط جهت اطلاع است.

💡 مثال عملی کامل: ایجاد دسته‌بندی برای یک فروشگاه پوشاک

"فرض کنید:" می‌خواهیم ساختار زیر را پیاده‌سازی کنیم:

  • "پوشاک" (سرگروه اصلی)
    • "مردانه" (زیرگروه)
      • "شلوار" (گروه عملیاتی - محل ثبت کالا)

مراحل انجام کار:

  1. ایجاد سرگروه اصلی (پوشاک):
    • روی ریشه اصلی درختواره ("گروه ها") کلیک کنید.
    • دکمه ایجاد زیرشاخه (آیکون فلش به سمت پایین/راست) را بزنید.
    • در پنجره باز شده، در کادر نام گروه بنویسید: "پوشاک".
    • تیک گزینه ""گروه عملیاتی است"" را بردارید (چون قرار است داخلش مردانه/زنانه داشته باشیم).
    • تعداد ارقام زیرمجموعه را مشخص کنید. (مثلا 2 یعنی از 01 تا 99).
    • دکمه "ثبت" را بزنید.
  2. ایجاد زیرگروه (مردانه):
    • در درختواره، گروه ""پوشاک"" که ساختید را انتخاب کنید.
    • دکمه "ایجاد زیرشاخه" را بزنید.
    • نام گروه را "مردانه" بگذارید.
    • تیک ""گروه عملیاتی است"" را بردارید.
    • دکمه "ثبت" را بزنید.
  3. ایجاد گروه نهایی (شلوار):
    • حالا در درختواره، زیرشاخه ""مردانه"" را پیدا کرده و روی آن کلیک کنید.
    • دکمه "ایجاد زیرشاخه" را بزنید.
    • نام گروه را "شلوار" بگذارید.
    • این بار تیک گزینه ""گروه عملیاتی است"" را بزنید (چون قرار است کالاهای شلوار را مستقیماً اینجا تعریف کنیم و دیگر زیرشاخه‌ای ندارد).
    • دکمه "ثبت" را بزنید.
  4. بررسی نتیجه:
    • اکنون در درختواره مسیری به شکل "پوشاک > مردانه > شلوار" دارید. آیکون ""شلوار"" با بقیه متفاوت خواهد بود و آماده است تا در فرم ""تعریف کالا"" استفاده شود.

نکات کلیدی:

  • کدها به صورت خودکار تولید می‌شوند، سعی کنید دستی آنها را تغییر ندهید مگر اینکه به ساختار کدینگ مسلط باشید.
  • برای جابجایی بین درختواره و جدول می‌توانید از کلیدهای جهت‌نما استفاده کنید.
  • برای انتخاب سریع یک گروه نهایی در فاکتورها، کافیست روی آن "دابل‌کلیک" کنید یا Enter بزنید.

سایر تعاریف کالا

فرم تعاریف پایه و ویژگی‌های کالا (سایر تعاریف کالا)

این فرم، "قلب تپنده‌ی تعاریف اولیه سیستم شماست". هر ویژگی‌ای که بخواهید به یک کالا نسبت دهید (مانند رنگ، سایز، برند، جنس، مدل و...) از طریق این پنجره مدیریت می‌شود. هوشمندی این فرم در این است که اگر از منوی "رنگ‌ها" وارد شوید، لیست رنگ‌ها را مدیریت می‌کند و اگر از منوی "برندها" وارد شوید، لیست برندها را، بدون اینکه ظاهر فرم تغییر گیج‌کننده‌ای داشته باشد.


نحوه دسترسی

این پنجره از مسیرهای مختلفی در منوی اصلی برنامه ("بخش اطلاعات پایه -> سایر تعاریف") قابل دسترسی است، از جمله:

  • رنگ‌ها
  • سایزها
  • جنس‌ها
  • انواع کالا
  • برندها
  • فصول مصرف
  • مصرف کننده‌ها
  • کد فنی
  • مدل‌ها
  • درجه بندی‌ها
  • کالیته‌ها
  • گروه بندی انبارها

تشریح اجزای فرم

در این پنجره، شما با ابزارهای زیر سر و کار دارید:

۱. جدول نمایش اطلاعات (لیست اصلی)

در وسط صفحه، جدولی قرار دارد که لیست اطلاعات ثبت شده را نمایش می‌دهد. این جدول دارای دو ستون اصلی است:

  • کد: یک شناسه عددی (مانند 001، 01 و...) که سیستم به صورت خودکار به هر ویژگی اختصاص می‌دهد.
  • نام ... : عنوان ویژگی (مثلاً نام رنگ "قرمز" یا نام برند "سونی"). عنوان این ستون بسته به اینکه در حال تعریف چه چیزی هستید تغییر می‌کند (مثلاً "نام رنگ"، "نام برند" و...).

۲. نوار ابزار کنترلی (پایین جدول)

یک نوار ابزار استاندارد شامل دکمه‌های کوچک در پایین جدول (سمت چپ) قرار دارد که برای پیمایش و مدیریت رکوردها استفاده می‌شود. عملکرد دکمه‌ها از راست به چپ عبارتند از:

  • بهنگام رسانی (Refresh): بارگذاری مجدد اطلاعات.
  • انصراف: لغو تغییرات انجام شده قبل از ذخیره.
  • ثبت: ذخیره نهایی تغییرات (تیک سبز).
  • ویرایش: باز کردن حالت ویرایش برای رکورد فعلی.
  • حذف: پاک کردن رکورد انتخاب شده (علامت منفی).
  • اضافه: ایجاد یک سطر خالی جدید (علامت مثبت).
  • چهار دکمه بعدی: رفتن به رکورد اول، قبلی، بعدی و آخر.

۳. دکمه "اضافه" (سمت راست پایین)

این دکمه بزرگ که با عنوان ""اضافه"" مشخص شده است، هوشمندترین بخش این فرم است. با کلیک روی این دکمه:

  • سیستم به صورت خودکار آخرین کد ثبت شده در آن گروه را بررسی می‌کند.
  • یک شماره به آن اضافه می‌کند (مثلاً اگر آخرین کد 005 باشد، کد جدید 006 خواهد بود).
  • تعداد ارقام کد را تنظیم می‌کند (مثلاً برای برندها 3 رقم و برای رنگ‌ها 2 رقم در نظر می‌گیرد).
  • یک سطر جدید ایجاد کرده و کد را درج می‌کند تا شما فقط نام را وارد کنید.

۴. دکمه "بروز رسانی از سایت" (آیکون کره زمین)

این دکمه کوچک در پایین فرم، فقط زمانی ظاهر می‌شود که شما در حال تعریف "رنگ‌ها" باشید.

  • کاربرد: با کلیک روی این دکمه، نرم‌افزار به اینترنت متصل شده و لیست رنگ‌های استاندارد را از وب‌سایت فروشگاه اینترنتی دریافت و با سیستم شما همگام‌سازی می‌کند.
    "اخطار!" از این کلید فقط در زمان راه اندازی اولیه استفاده کنید در غیر اینصورت اطلاعات رنگ بندی قبلی شما را حذف نموده و رنگ بندی استاندارد را جایگزین می نماید و در این صورت لازم است تا دوباره رنگ بندی هر کالا را مشخص نمائید.

۵. نوار جستجو (مخفی)

این نوار در حالت عادی مخفی است.

  • نحوه فعال‌سازی: با فشردن کلید F2 روی کیبورد یا کلیک راست روی جدول و انتخاب گزینه ""جستجو""، نواری در بالای فرم ظاهر می‌شود.
  • عملکرد: شما می‌توانید بخشی از نام یا کد را در کادر متنی بنویسید و کلید Enter را بزنید. سیستم تمام رکوردهایی که شامل آن عبارت باشند را فیلتر کرده و نمایش می‌دهد. دکمه کوچک '"X"' کنار کادر جستجو، فیلتر را پاک کرده و نوار را می‌بندد.

💡 مثال عملی: تعریف یک برند جدید

"فرض کنید:" می‌خواهید برند جدیدی به نام ""سامسونگ"" را به سیستم اضافه کنید. مراحل زیر را انجام دهید:

مراحل انجام کار:

  1. ورود به فرم:

    از منوی اصلی برنامه، به مسیر "اطلاعات پایه > سایر تعاریف" رفته و گزینه ""برندها"" را انتخاب کنید.

  2. ایجاد رکورد جدید:

    روی دکمه بزرگ ""اضافه"" در پایین فرم کلیک کنید (یا می‌توانید از کلید میانبر Insert روی کیبورد استفاده کنید).

    • "اتفاق سیستمی:" نرم‌افزار از شما می‌پرسد: "آیا کد جدیدی اضافه می‌کنید؟". گزینه "بله" را انتخاب کنید.
    • "نتیجه:" یک سطر جدید در جدول ایجاد می‌شود. فرض کنید آخرین برند شما کد 015 داشته است؛ سیستم به طور خودکار کد 016 را در ستون کد درج می‌کند.
  3. درج نام:

    مکان‌نما (Cursor) به طور خودکار روی ستون ""نام ..."" قرار می‌گیرد. عبارت "سامسونگ" را تایپ کنید.

  4. ذخیره:

    برای ذخیره کردن، می‌توانید یکی از کارهای زیر را انجام دهید:

    • روی دکمه "ثبت (علامت تیک)" در نوار ابزار کنترلی کلیک کنید.
    • یا کلید Enter را بزنید.
    • یا روی دکمه ""اضافه"" کلیک کنید تا این رکورد ذخیره شده و آماده دریافت برند بعدی شود.
  5. جستجوی برند (تست):

    فرض کنید لیست برندهای شما بسیار شلوغ است. برای پیدا کردن "سامسونگ":

    • کلید F2 را بزنید. نوار جستجو در بالا ظاهر می‌شود.
    • کلمه ""سام"" را تایپ کرده و Enter بزنید.
    • جدول فیلتر شده و فقط رکوردهایی که کلمه "سام" دارند (مانند سامسونگ) نمایش داده می‌شوند.
  6. خروج و انتخاب:

    اگر این فرم را از داخل فاکتور یا فرم تعریف کالا باز کرده باشید، با دابل‌کلیک روی نام ""سامسونگ"" یا زدن دکمه خروج، این برند برای کالای شما انتخاب می‌شود.

"نکته مهم:" این روال برای تمامی تعاریف دیگر (رنگ، سایز، مدل و...) دقیقاً به همین صورت است، با این تفاوت که سیستم به صورت هوشمند تعداد ارقام کدینگ را برای هر کدام متفاوت در نظر می‌گیرد (مثلاً رنگ‌ها 2 رقمی و کدهای فنی 4 رقمی).

چاپ لیبل بارکد پیشرفته

چاپ بارکد لیبل پیشرفته

این فرم "مرکز مدیریت چاپ برچسب کالا" در نرم‌افزار است. در اینجا شما لیستی از کالاها را جمع‌آوری می‌کنید، تعداد و قیمت آن‌ها را مشخص کرده و سپس آن‌ها را به بخش طراحی و چاپ ارسال می‌کنید.

این فرم به سه بخش اصلی تقسیم شده است: "ابزارهای ورود کالا (بالا)"، "لیست کالاها (وسط)" و "تنظیمات چاپ (پایین)".


بخش اول: نوار ابزار بالا (روش‌های افزودن کالا)

در این قسمت دکمه‌هایی تعبیه شده تا بتوانید به سرعت کالاها را به لیست چاپ اضافه کنید:

دکمه با آیکون سطل زباله (حذف همه):

  • با زدن این دکمه کوچک که راهنمای ابزار آن «"حذف همه"» است، تمام کالاهای موجود در جدول پاک می‌شوند تا لیست برای یک سری چاپ جدید آماده شود.

دکمه "انتقال از فایل":

این دکمه فرم کمکی انتقال از فایل را باز می‌کند.

  • "کاربرد:" اگر شما با دستگاه‌های جمع‌آوری اطلاعات (PDA) یا هندهلد بارکدها را خوانده‌اید و یک فایل متنی (TXT) یا اکسل (CSV) دارید، می‌توانید آن فایل را انتخاب کنید تا نرم‌افزار به صورت خودکار کالاها را شناسایی کرده و به لیست اضافه کند.

دکمه "کپی از سند":

این دکمه فرم کمکی ""کپی از سند"" را باز می‌کند.

  • "کاربرد:" بسیار کاربردی برای زمانی که "فاکتور خرید" ثبت کرده‌اید. شما شماره سند فاکتور خرید را وارد می‌کنید و سیستم تمام اقلام آن فاکتور را دقیقاً به تعداد خریداری شده به لیست چاپ بارکد منتقل می‌کند.

دکمه "موجودی":

  • با زدن این دکمه، سیستم کل موجودی انبار را بررسی کرده و تمام کالاهایی که "موجودی مثبت" دارند را به لیست چاپ اضافه می‌کند. (مناسب برای برچسب‌گذاری اولیه انبار).

بخش دوم: جدول لیست کالاها (مرکز فرم)

در این جدول، کالاهایی که قرار است چاپ شوند نمایش داده می‌شوند.

  • "ستون ردیف:" شماره ردیف کالا.
  • "ستون بارکد:" کد یا بارکد کالا. (در این ستون می‌توانید دستی بارکد را تایپ کنید و اینتر بزنید تا کالا اضافه شود، یا روی دکمه سه نقطه "(...)" کلیک کنید تا فرم جستجوی کالا باز شود).
  • "ستون نام:" نام کالا را نمایش می‌دهد.
  • "ستون تعداد:" تعداد لیبلی که برای این کالا چاپ خواهد شد. این عدد قابل ویرایش است.
  • "ستون قیمت:" قیمتی که روی لیبل چاپ می‌شود. (این قیمت بر اساس تنظیمات پایین فرم به صورت خودکار پر می‌شود اما قابل تغییر دستی نیز هست).

بخش سوم: نوار ابزار پایین (تنظیمات نهایی)

قبل از رفتن به مرحله چاپ، باید تنظیمات این بخش را چک کنید:

کادر "کد قیمت گذاری لیبل":

  • از آنجا که در سیستم برای هر کالا تا "۱۲ قیمت" در دیتابیس تعریف شده است، در اینجا انتخاب می‌کنید که کدام قیمت روی لیبل درج شود (مثلاً قیمت مصرف کننده، قیمت همکار و ....)

لیست کشویی چیدمان (دو تایی، سه تایی ...):

  • این گزینه را بر اساس "رول کاغذ لیبل" خود تنظیم کنید. اگر رول شما دو ردیفه است ""دو تایی"" و اگر سه ردیفه است ""سه تایی"" را انتخاب کنید.

دکمه "تعداد رند شود":

  • "کاربرد:" فرض کنید کاغذ شما ۳ ردیفه است اما شما برای یک کالا "۱" عدد درخواست چاپ داده‌اید. این کار باعث هدر رفتن ۲ لیبل کناری می‌شود. با زدن این دکمه، سیستم تعداد را به نزدیکترین مضرب رول کاغذ (مثلاً ۳) تغییر می‌دهد تا هیچ لیبلی سفید و هدر رفته چاپ نشود.

دکمه "چاپ و طراحی لیبل":

  • این دکمه نهایی است که فرم مدیریت طراحی را باز می‌کند. در آنجا می‌توانید طرح گرافیکی لیبل را انتخاب، ویرایش و در نهایت چاپ کنید.

دکمه "آموزش":

  • نمایش فیلم آموزشی نحوه کار با این بخش.

💡 مثال عملی: چاپ لیبل برای کالاهای تازه خریداری شده

"سناریو:" شما یک فاکتور خرید با شماره سند ۱۱۰ ثبت کرده‌اید که شامل ۱۰ عدد ""خودکار"" و ۵ عدد ""دفتر"" است. می‌خواهید برای این‌ها لیبل قیمت (بر اساس قیمت فروش ۱) چاپ کنید. دستگاه لیبل‌زن شما از رول‌های "دو ردیفه" استفاده می‌کند.

مراحل انجام کار:

  1. از منوی برنامه وارد فرم "چاپ لیبل بارکد پیشرفته" شوید.
  2. اگر کالایی از قبل در جدول وجود دارد، دکمه "حذف همه (سطل زباله)" را بزنید تا لیست خالی شود.
  3. روی دکمه "کپی از سند" کلیک کنید.
    • در پنجره باز شده، شماره سند را ۱۱۰ وارد کنید.
    • در بخش قیمت، گزینه ""قیمت ۱"" را انتخاب کنید.
    • دکمه تایید را بزنید.
    • "نتیجه:" خودکار (۱۰ عدد) و دفتر (۵ عدد) به جدول اضافه می‌شوند.
  4. در پایین فرم اصلی، لیست کشویی را روی ""دو تایی"" قرار دهید.
  5. روی دکمه "تعداد رند شود" کلیک کنید.
    • "نتیجه:" تعداد دفترها از ۵ به ۶ تغییر می‌کند (چون ۵ زوج نیست و یک لیبل هدر می‌رود، سیستم آن را ۶ می‌کند). تعداد خودکارها چون ۱۰ زوج است تغییری نمی‌کند.
  6. مطمئن شوید در کادر سمت راست (کد قیمت گذاری)، گزینه "یک" انتخاب شده باشد.
  7. روی دکمه "چاپ و طراحی لیبل" کلیک کنید.
  8. در پنجره جدید باز شده، طرح ""لیبل دو ستونه"" را انتخاب کرده و دکمه "چاپ" را بزنید.

نکات فنی (پشت صحنه سیستم):

  • "جدول موقت کاربر:" سیستم برای هر کاربر یک جدول موقت اختصاصی در دیتابیس می‌سازد. این یعنی اگر چند کاربر همزمان در شبکه کار کنند، لیست چاپ لیبل آن‌ها با هم تداخل پیدا نمی‌کند.
  • "محاسبه قیمت:" قیمت‌ها از جدول اصلی کالا خوانده می‌شوند اما در لحظه ورود به لیست چاپ، در جدول موقت ذخیره می‌شوند. پس اگر قیمت کالا را در بخش تعریف کالا تغییر دهید، باید لیست چاپ را پاک کرده و دوباره کالاها را اضافه کنید تا قیمت جدید اعمال شود.

راهنمای کاربری فرم طراحی و مدیریت چاپ لیبل

این فرم در واقع "«مدیریت الگوهای چاپ»" است. جایی که کاربر تعیین می‌کند لیبل‌ها با چه چیدمان، سایز و فونتی چاپ شوند.

این فرم آخرین مرحله قبل از چاپ فیزیکی لیبل است. در اینجا شما لیست قالب‌های چاپی موجود را می‌بینید، می‌توانید قالب جدید بسازید، قالب‌های قبلی را ویرایش کنید (مثلاً جای قیمت و بارکد را عوض کنید) و در نهایت فرمان چاپ را صادر کنید.

بخش اول: نوار ابزار جستجو (بالای فرم)

  • "کادر جستجو:" در بالاترین قسمت فرم، کادری وجود دارد که عبارت ""جستجو طراحی لیبل"" در آن محو شده است. اگر تعداد طراحی‌های شما زیاد است، می‌توانید نام طرح مورد نظر (مثلاً ""لیبل طلا"" یا ""لیبل پوشاک"") را تایپ کنید تا لیست فیلتر شود.

بخش دوم: لیست طراحی‌ها (وسط فرم)

جدول اصلی فرم، تمام الگوهای چاپی ذخیره شده در سیستم را نمایش می‌دهد.

  • "ردیف:" شماره ردیف.
  • "نام:" نامی که شما برای این طرح انتخاب کرده‌اید (مانند: طرح ۳ ستونه، طرح سایز ۴۰*۲۰).
  • "مسیر فایل:" آدرس فایل فیزیکی طراحی با پسوند .fr3 در کامپیوتر شما را نشان می‌دهد.

بخش سوم: نوار ابزار سمت چپ (مدیریت طراحی)

در سمت چپ جدول، چهار دکمه کوچک برای مدیریت فایل‌های طراحی قرار دارد:

دکمه جدید (آیکون +):

  • با زدن این دکمه، سیستم از شما می‌پرسد آیا می‌خواهید یک "کپی" از طرح انتخاب شده بگیرید؟
  • "کاربرد:" زمانی که می‌خواهید یک طرح جدید بسازید اما نمی‌خواهید از صفر شروع کنید. از یک طرح سالم کپی می‌گیرید و نام آن را تغییر می‌دهید.

دکمه طراحی لیبل (آیکون مداد/طراحی):

  • این مهم‌ترین دکمه برای تغییر ظاهر لیبل است. با کلیک روی آن، محیط طراحی ("FastReport") باز می‌شود.
  • "کاربرد:" تغییر اندازه فونت، جابجا کردن جای بارکد، اضافه کردن لوگو، تغییر سایز کاغذ و ... در این محیط انجام می‌شود.

دکمه ویرایش مشخصات (آیکون ویرایش متن):

  • "کاربرد:" اگر می‌خواهید فقط ""نام طرح"" را در لیست عوض کنید یا مسیر فایل را به فایل دیگری تغییر دهید، از این دکمه استفاده کنید (این دکمه محیط طراحی را باز نمی‌کند).

دکمه حذف (آیکون ضربدر):

  • طرح انتخاب شده را از لیست و همچنین فایل مربوطه را از هارد دیسک حذف می‌کند.

بخش چهارم: نوار ابزار پایین (عملیات چاپ)

در پایین‌ترین قسمت فرم، تنظیمات نهایی چاپ قرار دارد:

لیست کشویی نوع خروجی:

  • "چاپ:" ارسال مستقیم به پرینتر.
  • "پیش نمایش:" نمایش لیبل‌ها روی مانیتور قبل از چاپ (جهت اطمینان از صحت اطلاعات).

دکمه چاپ (آیکون پرینتر):

  • با زدن این دکمه، عملیات انتخاب شده در لیست کشویی (چاپ یا پیش‌نمایش) اجرا می‌شود.

دکمه خروج:

  • بستن فرم.

💡 مثال عملی: ایجاد و چاپ یک طرح لیبل اختصاصی

"سناریو:" شما قبلاً یک طرح ""دو ستونه"" داشته‌اید، اما حالا یک رول کاغذ جدید خریده‌اید که سایز آن متفاوت است و می‌خواهید یک طرح جدید به نام ""لیبل جدید سایز ۵۰"" بسازید و قیمت کالا را در آن درشت‌تر کنید.

مراحل انجام کار:

  1. "ورود به فرم:" ابتدا در فرم اصلی چاپ بارکد، کالاهای خود را انتخاب کرده و دکمه ""چاپ و طراحی لیبل"" را بزنید تا این فرم باز شود.
  2. "کپی برداری:"
    • در لیست، روی یکی از طرح‌های سالم موجود (مثلاً ""طرح استاندارد"") کلیک کنید.
    • دکمه "جدید (+)" در نوار ابزار سمت چپ را بزنید.
    • پیامی ظاهر می‌شود: ""آیا طراحی جدیدی با کپی از ... ایجاد می نمایید؟"". دکمه "بله" را بزنید.
  3. "نامگذاری:"
    • پنجره‌ای کوچک باز می‌شود (پنل ویرایش). در کادر ""نام طراحی""، عبارت ""لیبل جدید سایز ۵۰"" را تایپ کنید.
    • دکمه "ثبت" را بزنید. اکنون طرح جدید به لیست اضافه شد.
  4. "ویرایش ظاهر (طراحی):"
    • روی طرح ""لیبل جدید سایز ۵۰"" در جدول کلیک کنید تا آبی شود.
    • دکمه "طراحی لیبل (آیکون مداد)" در سمت چپ را بزنید.
    • محیط طراحی باز می‌شود. روی عدد قیمت کلیک کرده و سایز آن را بزرگ کنید. تنظیمات اندازه صفحه را متناسب با کاغذ جدید تغییر دهید.
    • دکمه "ذخیره (Save)" را در محیط طراحی زده و آن را ببندید.
  5. "پیش نمایش و چاپ:"
    • حالا در پایین فرم، لیست کشویی را روی ""پیش نمایش"" قرار دهید.
    • دکمه "چاپ" را بزنید.
    • اگر ظاهر لیبل روی مانیتور مطلوب بود، لیست کشویی را روی ""چاپ"" قرار داده و مجدداً دکمه "چاپ" را بزنید تا لیبل‌ها از دستگاه خارج شوند.

نکات فنی (تحلیل کد) برای کاربر حرفه‌ای:

  • "محل ذخیره فایل‌ها:" فایل‌های طراحی شما در بانک اطلاعاتی آدرس‌دهی شده‌اند. آدرس فیزیکی معمولاً در پوشه C:\Data\Reports\Barcode است.
  • "فیلدهای داده:" در محیط طراحی، شما به فیلدهایی مثل Name (نام کالا)، Barcode (کد)، Price (قیمت فرمت شده) دسترسی دارید که از دیتابیس موقت فرم قبل خوانده می‌شوند.
  • "جستجو:" جستجو در این فرم بر اساس "نام طراحی" انجام می‌شود و حساس به حروف کوچک و بزرگ نیست.

چاپ لیبل بارکد ساده

چاپ سریع برچسب قیمت و بارکد.

عضویت و پروفایل

در این بخش توضیحات مربوط به نحوه عضویت، مدیریت پروفایل کاربری و تنظیمات حساب کاربری در سیستم فروش آنلاین ارائه می‌شود.

معرفی و همسان سازی کالاها

آموزش نحوه همگام‌سازی کالاهای نرم‌افزار با فروشگاه اینترنتی و مدیریت کاتالوگ محصولات.

مدیریت فروش آنلاین

راهنمای مدیریت سفارشات رسیده از سایت، تغییر وضعیت سفارش و پردازش نهایی.

گزارش فروش آنلاین

توضیحات مربوط به گزارش‌گیری از تراکنش‌های آنلاین، وضعیت فروش و آمار بازدید.

دسته بندی در سایت

نحوه تعریف و مدیریت دسته‌بندی‌های درختی برای نمایش در فروشگاه اینترنتی.

رنگ ها در سایت

مدیریت ویژگی رنگ محصولات برای فیلترینگ و نمایش در سایت.

سایزها در سایت

مدیریت ویژگی سایز محصولات برای انتخاب کاربر در سایت.

برندها در سایت

تعریف برندهای تجاری و اتصال آنها به محصولات جهت نمایش در وب‌سایت.

توضیحات

نحوه درج توضیحات تکمیلی و نقد و بررسی برای محصولات در سایت.

تعاریف سئو

تنظیمات مربوط به بهینه‌سازی موتورهای جستجو (SEO) برای کالاها و صفحات سایت.

تعریف دسترسی

راهنمای جامع مدیریت کاربران و سطوح دسترسی


مقدمه و مسیر دسترسی

برای ورود به این بخش حیاتی که قلب تپنده امنیت نرم‌افزار شماست، از منوی اصلی برنامه، سربرگ «تنظیم سیستم» را انتخاب کنید. در زیرمنوی باز شده، روی گزینه «حق دسترسی» رفته و سپس فرمان «تعریف دسترسی» را کلیک نمایید. با این عمل، پنجره‌ای تحت عنوان «تعریف حق دسترسی ...» باز می‌شود که مرکز کنترل اختیارات کاربران در شبکه و سیستم است.


بخش اول: نوار ابزار مدیریت پروفایل (بالای فرم)

در بالاترین قسمت فرم، یک نوار ابزار مدیریتی قرار دارد که وظیفه پیمایش بین کاربران موجود و مدیریت هویت آن‌ها را بر عهده دارد.

1.پیمایشگر کاربران (نوار جهت‌دار)

در سمت چپ بالای فرم، چهار دکمه کوچک با فلش‌های جهت‌دار قرار دارد.

  • دکمه اول از راست (فلش به سمت خط عمودی): با فشردن این دکمه، اطلاعات اولین کاربر تعریف شده در سیستم بارگذاری می‌شود.
  • دکمه دوم از راست (فلش به سمت راست): نمایش اطلاعات کاربر قبلی.
  • دکمه سوم از راست (فلش به سمت چپ): نمایش اطلاعات کاربر بعدی.
  • دکمه چهارم از راست (فلش به سمت خط عمودی): رفتن به پروفایل آخرین کاربر ثبت شده.

نکته مهم

با هر بار کلیک روی این دکمه‌ها، تمام تنظیمات درخت دسترسی و چک‌باکس‌های پایین فرم به‌روزرسانی شده و وضعیت کاربر انتخاب شده را نمایش می‌دهند.

2.اطلاعات هویتی (نمایشگرها)

در مرکز نوار بالایی، سه فیلد متنی غیرقابل ویرایش وجود دارد که صرفاً جهت اطلاع مدیر سیستم نمایش داده می‌شوند:

  • نام: نام کوچک کاربر انتخاب شده.
  • نام خانوادگی: فامیلی کاربر.
  • نام کاربری: شناسه لاتین که کاربر با آن وارد سیستم می‌شود.

3.دکمه‌های عملیاتی پروفایل

در سمت راست نوار بالایی، چهار دکمه کلیدی با آیکون‌های گرافیکی تعبیه شده‌اند:

الف) دکمه «تغییر رمز ورود»

با کلیک بر روی این دکمه، پنجره‌ای کوچک باز می‌شود که نام و نام کاربری شخص انتخاب شده را نمایش می‌دهد.

  • فیلد رمز ورود جدید: مدیر سیستم باید رمز جدید را در این کادر وارد کند (حروف باید لاتین باشند).
  • امنیت: حداقل طول رمز عبور 3 کاراکتر است.
  • تایید: پس از ورود رمز، با زدن دکمه تایید، رمز قبلی منقضی و رمز جدید به‌صورت رمزنگاری شده در بانک اطلاعاتی ذخیره می‌شود.

ب) دکمه «حذف»

این دکمه برای پاک کردن کامل یک کاربر از سیستم استفاده می‌شود.

  • محافظت سیستمی 1: سیستم اجازه حذف کاربر اصلی یا همان ADMIN را نمی‌دهد.
  • محافظت سیستمی 2: شما نمی‌توانید کاربری را که هم‌اکنون با آن وارد سیستم شده‌اید (خودتان را) حذف کنید.
  • محافظت سیستمی 3: اگر تنها یک کاربر در سیستم باقی مانده باشد، امکان حذف آن وجود ندارد.

هشدار

با حذف کاربر، تمام تنظیمات دسترسی او (درختواره و گزینه‌ها) نیز از بانک اطلاعاتی پاک می‌شوند.

ج) دکمه «ثبت»

حیاتی‌ترین دکمه این فرم است. هر تغییری که در درخت دسترسی (پایین فرم)، تیک‌ها، سقف تخفیف و سایر تنظیمات اعمال می‌کنید، تنها زمانی ذخیره می‌شود که روی این دکمه کلیک کنید. قبل از ذخیره، سیستم یک تاییدیه نهایی از شما می‌گیرد.

د) دکمه «کاربر جدید»

برای تعریف پرسنل جدید استفاده می‌شود. با کلیک روی آن، پنجره «ایجاد کاربر جدید» باز می‌شود که شامل موارد زیر است:

  • ورودی‌ها: نام، نام خانوادگی، نام کاربری (لاتین) و رمز ورود (لاتین).
  • بررسی هوشمند: هنگام تایپ نام کاربری، سیستم به‌صورت لحظه‌ای بررسی می‌کند که آیا این نام قبلاً استفاده شده است یا خیر و پیام «نام کاربری موجود است» (قرمز) یا «مجاز است» (آبی) را نمایش می‌دهد.
  • الگوهای آماده (تنظیمات پیش‌فرض): یک لیست انتخاب وجود دارد که به شما اجازه می‌دهد نقش کاربر را تعیین کنید تا سیستم به‌طور خودکار دسترسی‌ها را تنظیم کند:
  1. دسترسی کامل: تمام گزینه‌ها فعال می‌شوند (مشابه مدیر).
  2. صندوق‌دار: دسترسی‌های محدود به صدور فاکتور، چاپ سریع (F7)، اعمال تخفیف و عملیات فروش.
  3. انباردار: دسترسی محدود به تأیید رسیدها و حواله‌ها و گزارشات انبار.
  4. کمک حسابدار: دسترسی به سند زدن و مشاهده دفاتر، اما بدون دسترسی به حذف اسناد یا تغییرات حساس.
  5. دستی: هیچ دسترسی اولیه‌ای داده نمی‌شود و مدیر باید تک‌تک آن‌ها را تنظیم کند.

بخش دوم: درختواره دسترسی (سمت راست فرم)

این بخش ستون فقرات سیستم مجوزدهی است که به‌صورت یک ساختار درختی نمایش داده می‌شود. این درخت دقیقاً مشابه منوی اصلی نرم‌افزار طراحی شده است.

  • ساختار: شاخه‌ها (مثل "عملیات مالی"، "گزارشات") قابلیت باز و بسته شدن دارند.
  • نحوه عملکرد:
    • آیکون قرمز/خاکستری: به معنای عدم دسترسی است. کاربر این منو را نخواهد دید.
    • آیکون سبز: به معنای دسترسی فعال است.
  • تغییر وضعیت: با کلیک چپ ماوس، یا فشردن کلید Space روی هر گزینه، وضعیت آن بین "مجاز" و "غیرمجاز" تغییر می‌کند.
  • هوشمندی وراثت: اگر دسترسی به یک سرشاخه (مثلاً "گزارشات") را تغییر دهید، سیستم به‌طور هوشمند از شما می‌پرسد یا به‌طور خودکار دسترسی تمام زیرمجموعه‌های آن شاخه را نیز هماهنگ می‌کند.
  • کلیدهای میانبر: استفاده از کلید جهت‌نمای چپ برای باز کردن زیرشاخه‌ها و کلید جهت‌نمای راست برای بستن آن‌ها تعبیه شده است.

دکمه‌های کمکی زیر درختواره

  1. دکمه با علامت تیک‌های سبز (همه موارد): با یک کلیک، تمام گزینه‌های درختواره را سبز (مجاز) می‌کند.
  2. دکمه با علامت ضربدر (هیچ مورد): با یک کلیک، دسترسی کاربر به تمام منوها را قطع می‌کند.

بخش سوم: تنظیمات ریز عملیاتی و امنیتی (سمت چپ فرم)

در سمت چپ فرم، مجموعه‌ای از چک‌باکس‌ها (گزینه‌های تیک‌دار) و فیلدهای عددی قرار دارد که ریزه‌کاری‌های امنیتی را کنترل می‌کنند. این بخش‌ها با خطوط جداکننده گروه‌بندی شده‌اند.

1.دسترسی‌های ثبت اسناد انبار (بالای پنل چپ)

  • جستجوی اسناد: اجازه می‌دهد کاربر در فرم‌های انبار و فروش، دکمه جستجو را ببیند و اسناد قبلی را بازخوانی کند.
  • حذف: مجوزی بسیار حساس که دکمه "حذف" را در فاکتورها و اسناد فعال می‌کند.
  • تایید(1)-تغییر انبار: اجازه می‌دهد کاربر انبار پیش‌فرض در فاکتور را تغییر دهد و تاییدیه مرحله اول انبار را انجام دهد.
  • تایید(2): مجوز تایید نهایی اسناد (معمولاً مخصوص مدیر انبار).
  • تایید رسید: اجازه تایید رسیدهای انبار در شعبه.
  • چاپگر: دکمه چاپ را در فرم‌های عملیاتی فعال می‌کند.
  • بایگانی: دسترسی به بخش اسناد بایگانی شده.
  • ابطال: اجازه باطل کردن فاکتور (بدون حذف فیزیکی).
  • اصلاح: اجازه ویرایش سندی که قبلاً ذخیره شده است.
  • قیمت‌گذاری کالا: دسترسی به تغییر یا تعیین قیمت کالاها در فرم‌های مربوطه.
  • تعیین وضعیت چک: اجازه تغییر وضعیت چک‌ها (پاس شده، برگشتی و ...) در اسناد مالی.

2.دسترسی‌های سایر موارد (میانه پنل چپ)

  • تعیین وضعیت چاپگر گزارشات: اگر فعال باشد، کاربر می‌تواند قبل از چاپ، نوع چاپگر یا تنظیمات صفحه را تغییر دهد.
  • لیست کشویی روبرو: تعیین می‌کند پیش‌فرض دکمه چاپ چه باشد (چاپ مستقیم، پیش‌نمایش، یا طراحی گزارش).
  • عملیات ویژه عمده‌فروشان: منوها و امکانات خاصی را که برای عمده‌فروشی طراحی شده (مثل پنل دسته‌بندی سمت راست در فاکتور) فعال می‌کند.
  • دسترسی این کاربر مسدود است: (گزینه مهم) اگر تیک بخورد، حتی با وجود نام کاربری و رمز صحیح، کاربر اجازه ورود به نرم‌افزار را نخواهد داشت (مناسب برای پرسنل تعلیق شده).

3.تنظیمات کلیدهای تابعی (Function Keys)

  • F6 چاپ و صدور: فعال‌سازی کلید میانبر F6 برای ذخیره و چاپ همزمان.
  • F7 چاپ سریع: فعال‌سازی چاپ سریع بدون پیش‌نمایش.
  • F8 چاپ با تخفیف: اجازه چاپ فاکتور با ستون تخفیف.
  • F5 اعمال تخفیف: اگر تیک داشته باشد، کاربر می‌تواند در فاکتور تخفیف کلی بدهد.
  • سقف تخفیف (فیلد عددی روبرو): اگر گزینه F5 فعال باشد، این فیلد ظاهر می‌شود. عددی که اینجا وارد می‌کنید (مثلاً 10)، حداکثر درصد تخفیفی است که کاربر مجاز است اعمال کند.

4.محدودیت‌ها و نمایش‌ها (پایین پنل چپ)

  • تغییر قیمت: اگر تیک نداشته باشد، کاربر در فاکتور فروش نمی‌تواند قیمت واحد کالا را تغییر دهد و باید با قیمت مصوب بفروشد.
  • محدودیت انبارها در گزارش: اگر فعال شود، یک کادر متنی ظاهر می‌شود (مثلاً 001,002).
  • نمایش نرخ حواله و رسید: اگر غیرفعال باشد، کاربر مقادیر ریالی اسناد انبار را نمی‌بیند.
  • درآمد فاکتور: اجازه مشاهده سود و زیان لحظه‌ای پای فاکتور.
  • نمایش رمز کارت هدیه: اجازه دیدن رمز کارت هدیه صادر شده.
  • محدودیت نمایش گزارش عملکرد روزانه صندوق: کاربر فقط گزارش صندوق خودش را می‌بیند.
  • نمایش ستون‌های مالی (فروش و خرید ...): کنترل نمایش قیمت‌های خرید و فروش در گزارشات.
  • تعریف کالا در صفحه جستجو: اجازه تعریف کالای جدید در پنجره جستجو.
  • دسترسی ویرایش اسناد مالی: اجازه ویرایش اسناد مالی.
  • محدودیت تعداد بازبینی اسناد: محدودیت دفعات باز کردن و ویرایش اسناد گذشته (0 یعنی نامحدود).

5.دکمه‌های ویژه (آیکون‌دار بزرگ)

  • تنظیم دسترسی پایگاه داده کاربران موبایل (دکمه کوچک با آیکون قفل): این دکمه تنظیمات فنی فایروال و SQL Server را باز می‌کند.
  • دسترسی اپلیکیشن موبایل (دکمه بزرگ): پنجره‌ای جداگانه باز می‌کند که مخصوص تنظیم دسترسی‌های نسخه موبایل (اندروید) است.

4 مثال عملی کاربردی

💡 مثال 1: تعریف یک «صندوق‌دار» جدید با محدودیت تخفیف

سناریو: خانم "رضایی" صندوق‌دار جدید است. نباید بتواند فاکتور را حذف کند، نباید قیمت کالا را تغییر دهد، اما می‌تواند تا 5% تخفیف دهد.

  1. روی دکمه «کاربر جدید» کلیک کنید.
  2. نام: "مریم"، نام خانوادگی: "رضایی"، نام کاربری: "rezaei"، رمز: "123".
  3. از لیست الگوها، گزینه «دسترسی به عنوان صندوق‌دار» را انتخاب کرده و تایید کنید.
  4. در فرم اصلی، در پنل سمت چپ:
    • تیک «حذف» را بردارید.
    • تیک «تغییر قیمت» را بردارید.
    • تیک «F5 اعمال تخفیف» را بزنید.
    • در کادر عددی روبروی آن (سقف تخفیف)، عدد 5 را وارد کنید.
  5. روی دکمه «ثبت» در بالای فرم کلیک کنید و تایید نمایید.
💡 مثال 2: ایجاد دسترسی برای «ویزیتور سیار»

سناریو: آقای "کمالی" ویزیتور است و با تبلت کار می‌کند. فقط باید بتواند کاتالوگ را ببیند و سفارش بگیرد.

  1. کاربر "کمالی" را انتخاب کنید.
  2. روی دکمه بزرگ «دسترسی اپلیکیشن موبایل» کلیک کنید.
  3. در پنجره باز شده، گزینه «حق دسترسی اپلیکیشن» را روی "دارد" قرار دهید.
  4. تیک‌های «جستجوی کالا»، «تصاویر کالا» و «ثبت سفارش» را بزنید.
  5. تیک‌های مدیریتی مثل «تغییر پایگاه داده» یا «تنظیمات سرور» را بردارید.
  6. یک رمز ساده (مثلاً 111) در کادر رمز موبایل وارد کرده و دکمه تایید را بزنید.
  7. در فرم اصلی نیز دکمه ثبت را بزنید.
💡 مثال 3: محدود کردن انباردار به انبار "مواد اولیه"

سناریو: آقای "جلیلی" انباردار است. فقط باید بتواند گزارشات انبار شماره 001 (مواد اولیه) را ببیند و نباید از قیمت‌های خرید مطلع شود.

  1. کاربر "جلیلی" را انتخاب کنید.
  2. در درختواره سمت راست، شاخه "گزارشات مالی" را قرمز (غیرمجاز) کنید.
  3. در پنل سمت چپ، تیک «محدودیت انبارها در گزارش» را بزنید.
  4. در کادر باز شده، کد 001 را وارد کنید.
  5. تیک «نمایش ستون‌های مالی» را بردارید.
  6. تیک «نمایش نرخ حواله و رسید» را بردارید.
  7. دکمه «ثبت» را بزنید.
💡 مثال 4: اخراج موقت یک حسابدار

سناریو: حسابدار شرکت به مرخصی طولانی رفته یا وضعیت همکاری او نامشخص است. می‌خواهیم بدون حذف اطلاعات او، دسترسی‌اش را قطع کنیم.

  1. با استفاده از دکمه‌های جهت‌دار بالای فرم، کاربر مورد نظر را پیدا کنید.
  2. در وسط صفحه، تیک گزینه «دسترسی این کاربر مسدود است» را فعال کنید.
  3. دکمه «ثبت» را بزنید.
نتیجه: اگر این کاربر سعی کند وارد شود، با وجود رمز صحیح، سیستم پیغام "حق دسترسی شما لغو شده است" را نمایش می‌دهد.

تغییر رمز

تغییر رمز عبور کاربر جاری


مقدمه و اهمیت امنیتی

در هر سیستم مالی و اداری، «رمز عبور» کلید طلایی ورود به حریم خصوصی اطلاعات و اختیارات کاربر است. فرمی که هم‌اکنون پیش روی شماست، دروازه‌ای امنیتی است که به کاربر (چه مدیر و چه کاربر عادی) اجازه می‌دهد تا کلید ورود خود به سیستم را بازنشانی کند. این عملیات برای حفظ امنیت حساب کاربری، به‌ویژه در دوره‌های زمانی مشخص یا در صورت احتمال فاش شدن رمز قبلی، حیاتی است.

مسیر دسترسی به فرم

برای دسترسی به این پنجره عملیاتی، کاربر باید مراحل زیر را در پنجره اصلی نرم‌افزار طی کند:

نوار منوی اصلی > سربرگ تنظیم سیستم > حق دسترسی > تغییر رمز

  • به نوار منوی اصلی در بالای صفحه مراجعه کنید.
  • روی سربرگ «تنظیم سیستم» کلیک نمایید تا زیرمنوی مربوطه باز شود.
  • گزینه «حق دسترسی» را انتخاب کنید.
  • از منوی فرعی باز شده، روی گزینه «تغییر رمز» کلیک کنید.

نکته سیستمی

بلافاصله پس از کلیک، سیستم یک فرمان داخلی صادر می‌کند که ابتدا زبان صفحه کلید شما را به‌صورت خودکار به انگلیسی (EN) تغییر می‌دهد (چرا که رمزهای عبور در این سیستم باید لزوماً با کاراکترهای لاتین تعریف شوند) و سپس پنجره‌ای با عنوان «تغییر رمز ...» را نمایش می‌دهد.

💡 مثال عملی کامل: تغییر رمز حسابدار ارشد

فرض کنید شما «آقای رضایی»، حسابدار ارشد شرکت هستید. نام کاربری شما در سیستم "rezaei" است. حس می‌کنید رمز عبور فعلی شما فاش شده و می‌خواهید آن را به "G742k" تغییر دهید.

مراحل گام‌به‌گام:

  1. شروع: در صفحه اصلی نرم‌افزار، ماوس را به بالای صفحه ببرید.
  2. ناوبری: روی منوی «تنظیم سیستم» کلیک کنید. سپس روی «حق دسترسی» رفته و گزینه «تغییر رمز» را انتخاب کنید.
  3. مشاهده فرم: پنجره‌ای کوچک باز می‌شود.
    • در فیلد نام، عبارت "علی" (فرضاً نام کوچک شما) را می‌بینید.
    • در فیلد نام خانوادگی، "رضایی" را می‌بینید.
    • در فیلد نام کاربری، عبارت "rezaei" را مشاهده می‌کنید. (این‌ها غیرقابل تغییر هستند).
  4. ورود اطلاعات: بدون اینکه نیاز باشد زبان ویندوز را تغییر دهید (چون سیستم خودکار این کار را کرده)، شروع به تایپ رمز جدید کنید.
    • تایپ کنید: G742k
    • شما روی صفحه فقط ""* را می‌بینید.
  5. تایید: کلید Enter را روی کیبورد فشار دهید (یا با ماوس روی دکمه تایید کلیک کنید).
  6. پاسخ به سوال سیستم: پیامی ظاهر می‌شود با عنوان "تاییدیه" و متن: "آیا رمز ورود جدید ثبت شود؟".
  7. اتمام: روی دکمه «بله» (Yes) کلیک کنید.

نتیجه نهایی

پنجره بسته می‌شود. از این لحظه به بعد، رمز قدیمی شما باطل شده و برای ورود به سیستم باید از رمز "G742k" استفاده کنید. سیستم نیز به صورت خودکار زبان کیبورد را به حالت پیش‌فرض (فارسی) برمی‌گرداند تا بتوانید به سایر کارهای خود در نرم‌افزار ادامه دهید.

تغییر رمز دیتابیس موبایل

راهنمای جامع پیکربندی سرور جهت اتصال اپلیکیشن موبایل


مقدمه و اهمیت استراتژیک

در معماری کلاینت-سرور نرم‌افزار جامع مالی، اپلیکیشن موبایل (نسخه اندروید) نیاز دارد تا مستقیماً با پایگاه داده اصلی (SQL Server) که روی رایانه سرور نصب شده است، تبادل اطلاعات کند. برای برقراری این ارتباط امن، دو چالش اصلی وجود دارد:

  • احراز هویت: اپلیکیشن موبایل باید با یک "نام کاربری" و "رمز عبور" مشخص که توسط پایگاه داده شناخته شده است، وارد شود.
  • مسیر ارتباطی: سیستم عامل ویندوز به صورت پیش‌فرض پورت‌های ارتباطی را توسط دیواره آتش (Firewall) مسدود می‌کند.

فرمی که در ادامه تشریح می‌شود، یک کنسول مدیریتی هوشمند است که با یک کلیک، هم حساب کاربری مخصوص موبایل را در قلب دیتابیس ایجاد می‌کند، هم سطح دسترسی‌های امنیتی (مجوزهای خواندن و نوشتن) را تنظیم می‌کند و هم پورت‌های فایروال ویندوز را برای عبور اطلاعات باز می‌نماید.

مسیر دسترسی به فرم

برای دسترسی به این تنظیمات زیرساختی، مراحل زیر را در پنجره اصلی نرم‌افزار دنبال کنید:

منوی اصلی > سربرگ «تنظیم سیستم» > گزینه «حق دسترسی» > فرمان «تغییر رمز پایگاه داده جهت کاربران موبایل»

  • به منوی اصلی در بالای صفحه مراجعه کنید.
  • روی سربرگ «تنظیم سیستم» کلیک نمایید.
  • گزینه «حق دسترسی» را انتخاب کنید.
  • از زیرمنوی باز شده، روی فرمان «تغییر رمز پایگاه داده جهت کاربران موبایل» کلیک کنید.

تشریح آناتومی فرم و اجزای تشکیل‌دهنده

این پنجره به شکلی طراحی شده که خطای انسانی را به حداقل برساند. تمامی فیلدها دارای اعتبارسنجی لحظه‌ای هستند.

1. پنل اطلاعات حساب کاربری (بخش بالایی)

این بخش وظیفه تعریف هویت دیجیتالی را دارد که تمام گوشی‌های موبایل متصل به سیستم، از طریق آن با سرور صحبت می‌کنند.

  • تصویر راهنما (آیکون قفل و کلید):
    • در سمت راست بالای فرم، یک تصویر گرافیکی وجود دارد که نماد امنیت و دسترسی به داده‌هاست.
  • برچسب و کادر «نام کاربر»:
    • در مقابل متن «نام کاربر (فقط حروف لاتین)»، یک کادر متنی وجود دارد.
    • وضعیت خاص: این کادر همیشه غیرفعال (خاکستری) است و متنی ثابت (معمولاً مخففی از نام نرم‌افزار و کلمه موبایل مانند mspmbl) در آن نوشته شده است.
    • دلیل فنی: برای حفظ یکپارچگی سیستم و جلوگیری از تداخل در کدهای داخلی اپلیکیشن موبایل، نام کاربری sql server به صورت استاندارد و ثابت در نظر گرفته شده و کاربر اجازه تغییر آن را ندارد.
  • برچسب و کادر «رمز ورود»:
    • در زیر نام کاربری، فیلد «رمز ورود (فقط حروف لاتین)» قرار دارد.
    • ماهیت: این همان کلیدی است که باید در تنظیمات اپلیکیشن موبایل روی گوشی‌ها وارد شود.
    • امنیت بصری: هنگام تایپ، کاراکترها به صورت ستاره (*) نمایش داده می‌شوند تا از دید دیگران پنهان بمانند.
  • برچسب و کادر «تکرار رمز ورود»:
    • جهت اطمینان از اینکه کاربر رمز را اشتباه تایپ نکرده است، فیلد «تکرار رمز ورود» تعبیه شده است.
  • پیام‌رسان وضعیت هوشمند (متن پایین کادرها):
    • در پایین‌ترین قسمت پنل بالایی، یک متن پویا وجود دارد که وضعیت تایپ شما را تحلیل می‌کند.
    • حالت هشدار (قرمز): اگر رمز کمتر از 6 رقم باشد یا رمزها با هم مطابقت نداشته باشند، پیام‌هایی نظیر "رمز ورود کمتر از شش رقم است!" یا "تکرار رمز ورود با رمز ورود برابر نیست!" با رنگ قرمز نمایش داده می‌شود.
    • حالت تایید (سبز): تنها زمانی که تمام شرایط امنیتی رعایت شود، این متن به "رمز ورود معتبر است" تغییر کرده و رنگ آن سبز می‌شود.

2. پنل فرمان و عملیات (بخش پایینی)

این بخش شامل دکمه‌هایی است که تغییرات را اعمال می‌کنند.

  • دکمه «تایید»:
    • این دکمه در ابتدای ورود به فرم غیرفعال (خاموش) است.
    • تنها زمانی فعال می‌شود که پیام‌رسان وضعیت (توضیح داده شده در بالا) سبز شود.
    • با فشردن این دکمه، عملیات پیچیده ساخت کاربر دیتابیس و تنظیم فایروال آغاز می‌شود.
  • دکمه «لغو»:
    • برای خروج از فرم بدون اعمال هیچ‌گونه تغییری استفاده می‌شود.
  • دکمه مخفی تنظیم فایروال (در برخی نسخه‌ها):
    • ممکن است دکمه‌ای با عنوان لاتین مربوط به پورت‌های فایروال در سمت چپ وجود داشته باشد که وظیفه آن بازنشانی تنظیمات شبکه ویندوز است. در عملکرد استاندارد دکمه "تایید"، کار این دکمه نیز به صورت خودکار انجام می‌شود.

تحلیل فرآیندهای پشت صحنه (آنچه با زدن دکمه تایید رخ می‌دهد)

دانستن این بخش به مدیر سیستم اطمینان خاطر می‌دهد که چه تغییراتی در سرور در حال وقوع است. با کلیک روی دکمه تایید، نرم‌افزار به ترتیب عملیات زیر را انجام می‌دهد:

  1. اعتبارسنجی نهایی: مجدداً چک می‌کند که رمزها یکسان باشند و طول آن‌ها مناسب باشد.
  2. تاییدیه مدیر: پیامی با عنوان "آیا رمز ورود را تغییر می‌دهید؟" نمایش می‌دهد تا از تصمیم شما مطمئن شود.
  3. تعامل با موتور پایگاه داده (SQL Server):
    • نرم‌افزار به هسته دیتابیس متصل می‌شود.
    • بررسی می‌کند آیا کاربر استاندارد موبایل وجود دارد یا خیر. اگر نباشد آن را می‌سازد و اگر باشد، رمز عبور آن را به رمز جدید تغییر می‌دهد.
    • اعمال محدودیت‌های امنیتی (Role Management): این بخش بسیار حیاتی است. نرم‌افزار به صورت خودکار لیستی از جداول حساس (مانند جدول اسناد حسابداری، چک‌ها، تعاریف پایه و ...) را برای این کاربر در حالت "عدم دسترسی برای حذف یا ویرایش" (Deny) قرار می‌دهد. این کار باعث می‌شود اگر کسی حتی رمز موبایل را بدست آورد، نتواند از طریق موبایل اطلاعات حیاتی سیستم (مثل فاکتورهای اصلی یا اسناد مالی) را حذف یا دستکاری کند. دسترسی موبایل صرفاً در حد مجاز (مثل ثبت سفارش یا مشاهده موجودی) تنظیم می‌شود.
  4. پیکربندی شبکه ویندوز (Windows Firewall):
    • نرم‌افزار با دسترسی سطح بالا (Admin) به تنظیمات فایروال ویندوز سرور فرمان می‌دهد.
    • قوانین قبلی مربوط به پورت‌های SQL را پاکسازی می‌کند.
    • یک قانون جدید (Inbound Rule) ایجاد می‌کند که پورت‌های حیاتی (شامل 1433, 1434 و چند پورت دیگر) را باز می‌کند تا تبلت‌ها و موبایل‌ها بتوانند از طریق شبکه وای‌فای (Wi-Fi) یا اینترنت به سرور متصل شوند.

مثال عملی کامل: راه‌اندازی اولیه ویزیتورهای شرکت

💡 راه‌اندازی ویزیتورهای شرکت

سناریو: شرکت شما تصمیم گرفته است برای 5 نفر از ویزیتورهای خود تبلت تهیه کند تا آن‌ها بتوانند در محل مشتری سفارش‌گیری کنند. نرم‌افزار موبایل روی تبلت‌ها نصب شده است، اما هنگام تلاش برای اتصال، خطای "عدم ارتباط با سرور" یا "Login Failed" می‌دهد. شما به عنوان مدیر IT باید سرور را آماده کنید.

  1. ورود به تنظیمات: در سرور اصلی، از منوی "تنظیم سیستم" > "حق دسترسی" > گزینه «تغییر رمز پایگاه داده جهت کاربران موبایل» را انتخاب کنید.
  2. مشاهده فرم: فرم باز می‌شود. نام کاربری ثابت (mspmbl) را مشاهده می‌کنید. دکمه "تایید" خاموش است.
  3. تعیین رمز عبور:
    • تصمیم می‌گیرید رمز عبور امنی مانند Vis@2024 را انتخاب کنید.
    • در کادر رمز ورود، عبارت Vis@2024 را تایپ کنید. (کیبورد باید انگلیسی باشد).
    • همین عبارت را دقیقاً در کادر تکرار رمز ورود تایپ کنید.
  4. بررسی وضعیت: به نوشته پایین فرم دقت کنید. باید نوشته شده باشد: "رمز ورود معتبر است" و رنگ آن سبز شده باشد. همچنین دکمه "تایید" اکنون روشن و فعال شده است.
  5. اجرای عملیات: روی دکمه «تایید» کلیک کنید.
  6. تایید نهایی: سیستم از شما می‌پرسد: "آیا رمز ورود را تغییر می‌دهید؟". گزینه Yes (بله) را انتخاب کنید.
  7. تکمیل: پنجره بسته می‌شود.
    • نتیجه: اکنون در دیتابیس SQL Server کاربری با نام mspmbl و رمز Vis@2024 ساخته شده است. همچنین پورت‌های 1433 و ... در فایروال ویندوز باز شده‌اند.
  8. اقدام بعدی (روی تبلت): حالا می‌توانید تبلت ویزیتور را بردارید، در تنظیمات اتصال آن، IP سرور را وارد کرده و در بخش نام کاربری mspmbl و در بخش رمز عبور Vis@2024 را وارد کنید. ارتباط برقرار خواهد شد.

گزارش عملکرد کاربران

گزارش عملکرد کاربران (سامانه نظارت و مانیتورینگ)


مقدمه و اهمیت مدیریتی

در سیستم‌های مالی یکپارچه، امنیت تنها به معنای داشتن رمز عبور نیست؛ بلکه به معنای «قابلیت ردیابی» (Traceability) است. فرم «گزارش عملکرد کاربران» دقیقاً همان جایی است که مدیریت می‌تواند ببیند «چه کسی»، «در چه زمانی»، «چه کاری» انجام داده است. این فرم تمام ردپاهای دیجیتالی کاربران اعم از ورود، خروج، حذف اسناد، ویرایش‌های حساس و چاپ گزارشات را که در پایگاه داده ثبت شده‌اند، به نمایش می‌گذارد.

مسیر دسترسی به فرم

برای باز کردن این کنسول نظارتی، مراحل زیر را در پنجره اصلی نرم‌افزار طی کنید:

منوی اصلی > سربرگ «تنظیم سیستم» > گزینه «حق دسترسی» > گزارش عملکرد کاربران

  • به منوی اصلی در بالای صفحه مراجعه کنید.
  • روی سربرگ «تنظیم سیستم» کلیک نمایید.
  • گزینه «حق دسترسی» را انتخاب کنید.
  • در انتهای لیست، روی گزینه «گزارش عملکرد کاربران» کلیک کنید.

تشریح آناتومی فرم و اجزای تشکیل‌دهنده

این فرم معمولاً از دو بخش اصلی تشکیل شده است:پنل فیلترینگ (بالا) و جدول داده‌ها (پایین).

1. پنل جستجو و فیلترینگ (بخش کنترل)

در بالاترین قسمت فرم، ابزارهایی قرار دارند که به شما کمک می‌کنند از بین هزاران سطر گزارش، دقیقاً به دنبال واقعه‌ای خاص بگردید.

  • فیلتر بازه زمانی (از تاریخ ... تا تاریخ):
    • دو کادر برای وارد کردن تاریخ وجود دارد. سیستم به‌طور پیش‌فرض تاریخ امروز یا بازه ماه جاری را پیشنهاد می‌دهد. شما می‌توانید این بازه را تغییر دهید تا عملکرد کاربران را در یک روز خاص یا یک دوره مالی بررسی کنید.
  • فیلتر انتخاب کاربر:
    • یک لیست کشویی یا کادر جستجو وجود دارد که نام تمامی پرسنل تعریف شده در سیستم (حتی کسانی که حذف شده‌اند اما سابقه دارند) را نمایش می‌دهد.
    • حالت پیش‌فرض: معمولاً روی "همه کاربران" تنظیم است. با انتخاب یک شخص خاص (مثلاً "صندوق‌دار 1")، گزارشات فقط مربوط به او نمایش داده می‌شود.
  • فیلتر نوع عملیات (اختیاری):
    • در برخی نسخه‌ها، امکانی وجود دارد که فقط نوع خاصی از عملیات را فیلتر کنید (مثلاً فقط "حذف سند" یا فقط "ورود به سیستم").
  • دکمه «جستجو» یا «بازخوانی»:
    • پس از تنظیم فیلترهای بالا، باید روی این دکمه کلیک کنید تا موتور جستجوی نرم‌افزار به دیتابیس متصل شده و اطلاعات جدول لاگ را واکشی کند.

2. جدول نمایش وقایع (بخش اصلی)

این بخش شامل یک جدول عریض است که نتایج جستجو را نمایش می‌دهد. هر سطر نشان‌دهنده یک "اکشن" یا "رخداد" است. ستون‌های این جدول عبارتند از:

  • ردیف: شماره سریال رخداد.
  • نام کاربر: نام و نام خانوادگی فردی که عملیات را انجام داده است.
  • تاریخ: روزی که عملیات انجام شده است (مثلاً 1403/02/10).
  • ساعت: زمان دقیق عملیات با دقت ثانیه (مثلاً 14:30:12). دانستن زمان دقیق برای تطبیق با دوربین‌های مداربسته بسیار کاربردی است.
  • نوع عملیات: ماهیت کار انجام شده را نشان می‌دهد. مقادیر رایج عبارتند از:
    • ورود به سیستم: زمانی که کاربر نام کاربری و رمز را درست وارد کرده است.
    • خروج از سیستم: زمانی که کاربر دکمه خروج را زده یا نرم‌افزار را بسته است.
    • حذف سند/فاکتور: هشداری‌ترین نوع عملیات.
    • ویرایش/اصلاح: تغییر در اسناد ثبت شده.
    • چاپ: گرفتن خروجی کاغذی.
  • شرح عملیات: جزئیات تکمیلی را نشان می‌دهد. مثلاً اگر نوع عملیات "حذف سند" باشد، در این ستون "شماره سند حذف شده" یا "مبلغ سند" درج می‌شود.

3. نوار ابزار پایینی

  • دکمه «چاپ»: از لیست روبرو یک گزارش کاغذی تهیه می‌کند تا بتوانید آن را ضمیمه پرونده‌های انضباطی یا مدیریتی کنید.
  • دکمه «خروج»: فرم را می‌بندد.

💡 مثال عملی کامل: پیگیری یک فاکتور حذف شده مشکوک

سناریو: انباردار گزارش می‌دهد که کالایی از انبار خارج شده اما فاکتور فروشی برای آن در سیستم وجود ندارد. شما حدس می‌زنید فاکتور صادر شده و سپس توسط یک کاربر حذف شده است. می‌خواهید مقصر را پیدا کنید.

  1. ورود به بخش نظارت: از منوی "تنظیم سیستم" > "حق دسترسی" > «گزارش عملکرد کاربران» را باز کنید.
  2. تنظیم تاریخ: فرض کنید کالا امروز گم شده است. تاریخ "از" و "تا" را روی تاریخ امروز (مثلاً 1403/05/20) تنظیم کنید.
  3. انتخاب کاربر: چون نمی‌دانید کار چه کسی بوده، لیست کاربران را روی حالت "همه" (All) یا خالی بگذارید.
  4. جستجو: دکمه «جستجو» (یا آیکون ذره‌بین) را فشار دهید.
  5. بررسی لیست: لیست بلندی از ورود و خروج‌ها ظاهر می‌شود.
    • شما باید در ستون "نوع عملیات" به دنبال کلمه "حذف" یا "Delete" یا "ابطال" بگردید.
  6. یافتن سرنخ:
    • یک ردیف پیدا می‌کنید که نوشته:
      • نام: محمد محمدی (صندوق‌دار شیفت صبح)
      • ساعت: 10:15:00
      • نوع عملیات: حذف سند فروش
      • شرح: فاکتور شماره 1005 به مبلغ 50,000,000 ریال
  7. نتیجه‌گیری: متوجه می‌شوید که آقای محمدی در ساعت 10:15 صبح، فاکتور شماره 1005 را حذف کرده است.
  8. چاپ مدرک: روی آن ردیف کلیک کرده و دکمه «چاپ» را می‌زنید تا مستندات لازم برای پیگیری اداری فراهم شود.

مشخصات کار و کسب

راهنمای جامع پیکربندی هویت سازمانی (مشخصات کار و کسب)


۱.مقدمه و اهمیت استراتژیک

بخش «مشخصات کار و کسب» قلب تپنده هویت حقوقی و تجاری شما در این نرم‌افزار است. اطلاعاتی که در این پنجره وارد می‌کنید، صرفاً داده‌های آرشیوی نیستند؛ بلکه این داده‌ها به صورت خودکار در سربرگ تمامی گزارشات، فاکتورهای فروش، اسناد حسابداری، لیست‌های بیمه و گزارشات قانونی دارایی درج می‌شوند. بنابراین، دقت در تکمیل این فرم، تضمین‌کننده اعتبار اسناد خروجی از سیستم شماست.

۲.مسیر دسترسی و بارگذاری اولیه

برای دسترسی به این بخش، از فرم اصلی نرم‌افزار (صفحه پیش‌فرض پس از ورود)، مراحل زیر را طی کنید:

نوار منوی بالا > منوی تنظیم سیستم > گزینه مشخصات کار و کسب

  • به نوار منوی بالای صفحه بروید.
  • منوی «تنظیم سیستم» را باز کنید.
  • گزینه «مشخصات کار و کسب» را انتخاب کنید.

۳.تشریح اجزای رابط کاربری

الف) گروه اطلاعات هویتی و حقوقی

۱.کادر ورودی «نام فروشگاه یا شرکت»

  • وظیفه: این مهم‌ترین فیلد سیستم است. متنی که در اینجا وارد می‌کنید، به عنوان تیتر اصلی در بالای تمام فاکتورها و گزارشات چاپ می‌شود.
  • ارتباط با داده: این کادر مستقیماً به فیلد نام کسب‌وکار در پایگاه داده متصل است.
  • رفتار سیستم: قابلیت تایپ حروف فارسی و انگلیسی و اعداد را دارد. پیشنهاد می‌شود نام کامل حقوقی یا تجاری خود را وارد کنید (مثال: شرکت بازرگانی مهسان سیستم).

۲.کادر ورودی «کد اقتصادی»

  • وظیفه: درج کد اقتصادی ۱۲ رقمی اشخاص حقوقی یا کد ملی اشخاص حقیقی.
  • کاربرد: این فیلد در گزارشات فصلی خرید و فروش و فاکتورهای رسمی دارایی استفاده می‌شود.
  • ارتباط با داده: به فیلد کد اقتصادی متصل است.

۳.کادر ورودی «نام مدیریت»

  • وظیفه: درج نام مدیر عامل یا صاحب جواز کسب.
  • کاربرد: معمولاً در پای فاکتورها یا در گزارشات رسمی که نیاز به نام امضاکننده دارند، استفاده می‌شود.
  • رفتار تایپی: با فشردن کلید Enter روی این فیلد، مکان‌نما به فیلد بعدی پرش می‌کند.

۴.کادر ورودی «کد کارگاهی بیمه»

  • وظیفه: محل درج کد کارگاه ۱۰ رقمی اختصاص داده شده توسط سازمان تامین اجتماعی.
  • کاربرد: این فیلد برای ماژول حقوق و دستمزد و تهیه دیسکت بیمه حیاتی است.
  • ارتباط با داده: این مقدار در فیلد مربوط به بیمه ذخیره می‌شود.

ب) گروه اطلاعات تماس و ارتباطات

۵.کادر ورودی «تلفن‌های تماس»

  • وظیفه: درج شماره تلفن‌های عمومی شرکت.
  • پیشنهاد: می‌توانید چندین شماره را با خط تیره یا ویرگول جدا کنید. این متن عیناً در قسمت هدر یا فوتر گزارشات چاپ می‌شود.
  • رویداد تغییر: به محض تایپ اولین کاراکتر در این فیلد (یا هر فیلد دیگر)، سیستم تشخیص می‌دهد که ویرایش آغاز شده و دکمه «تایید» را فعال می‌کند.

۶.کادر ورودی «تلفن مستقیم»

  • وظیفه: درج شماره تلفن اضطراری یا خط مستقیم مدیریت.
  • کاربرد: در بانک اطلاعاتی به عنوان تلفن ویژه ذخیره می‌شود و برای تماس‌های مدیریتی کاربرد دارد.

۷.کادر ورودی «تلفن همراه»

  • وظیفه: درج شماره موبایل اصلی جهت ارسال پیامک‌های سیستمی یا اطلاع‌رسانی‌ها.
  • ارتباط با داده: این فیلد با عنوان در دیتابیس شناخته می‌شود و معمولاً ۱۱ رقم دارد.

ج) گروه اطلاعات مکانی (آدرس‌دهی)

۸.کادر ورودی «آدرس دفتر مرکزی»

  • وظیفه: محل درج نشانی پستی دقیق دفتر فروش یا دفتر مرکزی.
  • ظرفیت: این فیلد قابلیت پذیرش متن طولانی را دارد (تا ۱۰۰ کاراکتر طبق ساختار دیتابیس).
  • کاربرد: در زیر نام فروشگاه در فاکتورها چاپ می‌شود.

۹.کادر ورودی «آدرس کارخانه - انبار»

  • وظیفه: درج آدرس دوم، کارخانه یا انبار تحویل کالا.
  • کاربرد: اگر محل صدور فاکتور با محل تحویل کالا متفاوت است، این آدرس در حواله‌های انبار یا برگه‌های خروج کالا چاپ می‌شود.

۴.تشریح دکمه‌های عملیاتی و مکانیزم ذخیره‌سازی

در پایین فرم، دو دکمه اصلی قرار دارد که سرنوشت اطلاعات وارد شده را تعیین می‌کنند:

۱.دکمه «تایید» (با آیکون تیک سبز)

  • وضعیت اولیه: هنگام باز شدن فرم، اگر تغییری نداده باشید، این دکمه غیرفعال است.
  • فعال‌سازی: با تغییر محتوای هر یک از کادرهای متنی، این دکمه روشن می‌شود.
  • رفتار پس از کلیک:
    • اطلاعات به صورت دائمی در دیتابیس ذخیره می‌گردد.
    • پنجره بسته می‌شود و شما به فرم اصلی بازگردانده می‌شوید.

۲.دکمه «انصراف» (با آیکون ضربدر قرمز)

  • وظیفه: لغو تمامی تغییرات انجام شده قبل از ذخیره‌سازی.
  • رفتار پس از کلیک:
    • اگر در حال تایپ متن جدیدی بودید، آن متن دور ریخته می‌شود و اطلاعات به حالت قبل از باز شدن فرم برمی‌گردد.
    • پنجره بلافاصله بسته می‌شود.

💡 مثال عملی: راه‌اندازی اطلاعات شرکت "فروشگاه نمونه تهران"

فرض کنید شما به تازگی نرم‌افزار را برای یک فروشگاه لوازم خانگی نصب کرده‌اید و می‌خواهید مشخصات آن را ثبت کنید. مراحل زیر را گام‌به‌گام انجام دهید:

  1. ورود: از منوی «تنظیم سیستم»، روی «مشخصات کار و کسب» کلیک کنید. فرم باز می‌شود.
  2. نام: در کادر اول (که مکان‌نما در آن چشمک می‌زند) عبارت فروشگاه لوازم خانگی نمونه تهران را تایپ کنید. سپس کلید Enter را بزنید.
  3. کد اقتصادی: مکان‌نما به کادر کد اقتصادی می‌رود. عدد 411256789012 را وارد کرده و Enter بزنید.
  4. آدرس دفتر: آدرس تهران، خیابان ولیعصر، پلاک 110 را تایپ کنید. Enter بزنید.
  5. آدرس انبار: آدرس تهران، شورآباد، فاز 2 را وارد کنید. Enter بزنید.
  6. تلفن‌ها: شماره 021-88888888 را وارد کنید. Enter بزنید.
  7. مدیریت: نام آقای محمدی را وارد کنید. Enter بزنید.
  8. تلفن مستقیم: شماره 021-88889999 را وارد کنید. Enter بزنید.
  9. کد کارگاه: کد بیمه 0012345678 را وارد کنید. Enter بزنید.
  10. موبایل: شماره 09121234567 را وارد کنید.
  11. ذخیره نهایی: اکنون که تمام اطلاعات تکمیل شده است، دکمه «تایید» در پایین فرم فعال شده است. روی آن کلیک کنید.

نتیجه نهایی

پنجره بسته می‌شود. از این لحظه به بعد، اگر یک فاکتور فروش باز کنید و دکمه چاپ را بزنید، در بالای فاکتور عبارت "فروشگاه لوازم خانگی نمونه تهران" به همراه آدرس و تلفن‌های وارد شده درج خواهد شد.

تنظیم عملکرد سیستم

فرم «تنظیم عملکرد(پیکربندی) سیستم»


مقدمه و مسیر دسترسی

این مستند به منظور تشریح دقیق و گام‌به‌گام نحوه پیکربندی رفتار هسته مرکزی نرم‌افزار تدوین شده است. فرم «تنظیم عملکرد سیستم» قلب تپنده تنظیمات منطقی برنامه است که تعیین می‌کند نرم‌افزار در مواجهه با رویدادهای مختلف (مانند کسری موجودی، سقف اعتبار مشتریان، نحوه محاسبه قیمت تمام شده و...) چه واکنشی نشان دهد.

برای دسترسی به این بخش حیاتی، ابتدا در فرم اصلی برنامه، وارد منوی «تنظیم سیستم» شده و سپس گزینه «تنظیم عملکرد سیستم» را انتخاب نمایید. پس از کلیک، پنجره‌ای با عنوان «تنظیم عملکرد سیستم ...» در مرکز صفحه نمایش ظاهر خواهد شد.


فصل اول: گروه تنظیمات کنترلی سیستم فروش

در بالاترین بخش فرم، کادری بزرگ با عنوان «تنظیم کنترلهای سیستم فروش ...» قرار دارد که مجموعه‌ای از گزینه‌های رادیویی (انتخابی) را در خود جای داده است. این گزینه‌ها قوانین کسب‌وکار شما را تعریف می‌کنند.

۱.کنترل بر روی موجودی انبار

در سمت چپ و بالای این کادر، گزینه‌ای برای مدیریت موجودی منفی وجود دارد. این بخش دارای سه حالت است:

  • بلی: با انتخاب این گزینه، سیستم در هنگام صدور فاکتور فروش یا حواله، موجودی کالا را چک می‌کند. اگر موجودی کافی نباشد، سیستم اجازه ثبت سند را نخواهد داد و فرآیند فروش متوقف می‌شود.
  • خیر: در این حالت، سیستم هیچ کنترلی روی موجودی انجام نمی‌دهد و اجازه می‌دهد موجودی کالا در کاردکس منفی شود (مناسب برای شرایطی که فروش مقدم بر رسید انبار است).
  • تذکر(آلارم): با انتخاب این گزینه، در صورت کسری موجودی، سیستم تنها یک پیام هشدار به کاربر نمایش می‌دهد اما مانع ثبت سند نمی‌شود.

۲.روش خروج کالا از انبارها

در زیر گزینه قبلی، کادری عریض برای تعیین استراتژی قیمت‌گذاری کالای خارج شده (بهای تمام شده کالای فروش رفته) قرار دارد. انتخاب صحیح این گزینه برای گزارشات سود و زیان حیاتی است:

  • FIFO (اولین صادره از اولین وارده): کالاهایی که زودتر خریداری شده‌اند، زودتر از انبار خارج می‌شوند.
  • LIFO (اولین صادره از آخرین وارده): کالاهایی که دیرتر خریداری شده‌اند، زودتر خارج می‌شوند.
  • L,F,A: ترکیبی هوشمند از روش‌ها.
  • AVG (میانگین): قیمت خروج کالا بر اساس میانگین وزنی قیمت‌های خرید محاسبه می‌شود.
  • AVG,MANUAL: ترکیبی از میانگین و قیمت دستی.
  • MANUAL (دستی): در تمام گزارشات سیستم کاربر بصورت دستی قیمتگذاری را از کارت معرفی کالا انتخاب می کند.

۳.کنترل‌های اعتباری (بدهی و اسناد)

چهار گزینه کنترلی در ستون‌های میانی برای مدیریت ریسک فروش تعبیه شده است:

  • کنترل بر روی مقدار اعتبار بدهی ویزیتورها: اگر روی «بلی» تنظیم شود، سقف بدهی مشتریانِ زیرمجموعه‌ی یک ویزیتور چک می‌شود.
  • کنترل بر روی مقدار اعتبار اسنادی ویزیتورها: اگر روی «بلی» تنظیم شود، سقف چک‌های وصول نشده (اسناد در جریان) مشتریانِ یک ویزیتور کنترل می‌شود.
  • کنترل سطح بدهی مشتریان: اگر «بلی» باشد، در صورتی که مانده حساب مشتری از سقف اعتبار تعیین شده‌اش بیشتر شود، سیستم هشدار داده یا مانع فروش می‌شود.
  • کنترل روی اعتبار اسنادی مشتریان: مشابه مورد قبل، اما برای مجموع چک‌های پاس نشده مشتری.

۴.تنظیمات سیستمی صدور فاکتور

در ستون‌های سمت راست این کادر، تنظیمات مربوط به رفتار فرم فاکتور قرار دارد:

  • کنترل بر روی موجودی حداکثر: اگر «بلی» باشد، هنگام خرید یا تولید، اگر موجودی از سقف تعیین شده برای انبار بیشتر شود، هشدار می‌دهد.
  • تسویه خودکار فاکتورها: اگر «بلی» باشد، به محض ثبت فاکتور فروش، سیستم به صورت اتوماتیک یک سند دریافت نقدی (تسویه) صادر می‌کند (مناسب برای فروشگاه‌های خرده‌فروشی پرتردد). اگر «خیر» باشد، فاکتور به صورت نسیه ثبت می‌شود تا کاربر دستی و از طریق اسناد مالی تسویه کند.
  • محاسبه و نمایش مانده حساب - در صدور فاکتور: اگر «بلی» باشد، در پایین فرم فاکتور فروش، مانده حساب قبلی مشتری نمایش داده می‌شود.
  • استفاده از شیفت کاری صندوقداران: اگر «بلی» باشد، سیستم مدیریت شیفت فعال شده و هر صندوقدار باید در ابتدای کار شیفت خود را باز و در انتها ببندد.

۵.تنظیمات سریال و نوع فاکتور

  • سریال شماره فاکتورها: انتخاب بین «روزانه» (شماره‌ها هر روز از ۱ شروع می‌شوند) و «سالانه» (شماره‌ها در طول سال ادامه می‌یابند).
  • محدودیت تعداد تا ۹۹۹۹ عدد: اگر «بلی» باشد، تعداد کالا در یک ردیف فاکتور نمی‌تواند بیش از ۴ رقم باشد.
  • استفاده از اسناد سریالی: برای استفاده از دستگاه‌های بارکدخوان حافظه‌دار یا فراخوانی اسناد سری.
  • سریال فاکتور مجزا در انبارها: اگر «بلی» باشد، هر انبار شماره‌گذاری فاکتور مستقل خود را خواهد داشت.
  • نوع فاکتور: انتخاب بین سه حالت:
    • معمولی: فاکتور استاندارد فروش.
    • تک خطی: مناسب برای فروشگاه‌های با اقلام کم که سرعت بالا نیاز دارند.
    • رستورانی: رابط کاربری مخصوص رستوران (انتخاب میز و...).

۶.ارتباط با مرکز (نسخه شعب)

  • ارتباط خودکار با مرکز - نسخه شعب: اگر «بلی» باشد، سیستم برنامه ارتباط با سرور را را به صورت خودکار باز نموده و اطلاعات را به سرور مرکزی ارسال کند.(این گزینه برای مجموعه هایی که از طریف رپلیکیشن ارتباط برقرار می کنند کاربردی ندارد)

۷.تنظیمات مالیاتی

در پایین این بخش، تنظیمات مربوط به مالیات بر ارزش افزوده قرار دارد:

  • محاسبه مالیات بر ارزش افزوده: اگر «بلی» باشد، سیستم بر اساس درصد تعیین شده، مالیات را به جمع فاکتور اضافه می‌کند.
  • درصد مالیات: در کادر کوچکی که در کنار برچسب «ارزش افزوده» و علامت «%» قرار دارد، باید نرخ مالیات (مثلاً ۹ یا ۱۰) وارد شود.

فصل دوم: تنظیمات محدوده شماره اسناد

در سمت راست فرم، دو کادر کوچک برای مدیریت شماره‌گذاری اسناد وجود دارد:

  • محدوده شماره اسناد مالی و انبار (کادر بالا):
    • از: شماره شروع اسناد (مثلاً ۱).
    • تا: شماره پایان اسناد (مثلاً ۹۹۹۹۹۹). سیستم تنها در این بازه اجازه صدور سند می‌دهد.

نکته مهم

تنظیم صحیح این محدوده برای فروشگاه های زنجیره ای بسیار مهم است، لازم است تا برای هر شعبه یک محدوده سریال اسناد مجزا تعریف شود.

راه حل پیشنهادی: برای تنظیم سریال شعبه، کد انبار آن شعبه را ضربدر یک میلیون نموده و در سریال شروع قرار دهید سپس عدد شروع را با 999,999 جمع نموده و در سریال پایان قرار دهید.


فصل سوم: تنظیمات تخفیفات خودکار

دو بخش برای مدیریت تخفیفات سیستمی در نظر گرفته شده است:

۱.تخفیف در ساعات کم تردد

در سمت چپ فرم، کادری با عنوان «تخفیف در ساعات کم تردد» وجود دارد.

  • گزینه «دارد»: با تیک زدن این گزینه، دکمه «تنظیمات» فعال می‌شود.
  • دکمه تنظیمات: با کلیک روی این دکمه، فرم جدیدی باز می‌شود که می‌توانید ساعات خاصی از روز و ایام هفته را مشخص کنید تا سیستم در آن ساعات به صورت خودکار درصدی تخفیف روی فاکتور اعمال کند.

فصل چهارم: تنظیمات شناسه کاربر و کدهای پیش‌فرض (کادر پایین - گروه شماره کاربر در شبکه)

این بخش بسیار حیاتی است و ارتباط این نسخه از نرم‌افزار را با سخت‌افزار و کدهای حسابداری مشخص می‌کند.

۱.شماره کاربر در شبکه

یک کادر عددی که شناسه منحصر‌به‌فرد این کامپیوتر در شبکه را تعیین می‌کند. (بسیار مهم برای جلوگیری از تداخل صدور سند همزمان توسط چند کاربر).

۲.کدهای پیش‌فرض حسابداری و عملیاتی

در این قسمت چندین فیلد متنی وجود دارد که در کنار هر کدام دو دکمه کوچک تعبیه شده است:

  • دکمه سمت راست (ذره‌بین): با کلیک روی این دکمه، فرم جستجوی حساب‌ها یا انبارها باز می‌شود تا بتوانید کد مورد نظر را انتخاب کنید.
  • دکمه سمت چپ (ضربدر قرمز): برای پاک کردن کد وارد شده استفاده می‌شود.

فیلدها عبارتند از:

  • کد فروشگاه فعال: انباری که فاکتورهای این سیستم به صورت پیش‌فرض از آن صادر می‌شود.
  • کد مشتری متفرقه: کد حساب تفصیلی مربوط به مشتریان گذری (بدون اشتراک).
  • کد شاخه طرف‌های فروش: سرسرفصل حسابداری مربوط به خریداران.
  • کد شاخه طرف‌های خرید: سرسرفصل حسابداری مربوط به تأمین‌کنندگان.
  • کد حساب تنخواه: حساب تفصیلی مربوط به صندوق یا تنخواه گردان این کاربر.
  • مسیر ذخیره تصاویر کالا: کادری بزرگ در پایین این بخش که با کلیک روی دکمه سمت راست آن، پنجره انتخاب پوشه ویندوز باز می‌شود تا مسیری که تصاویر کالاها در آن ذخیره می شوند را به سیستم معرفی کنید.

فصل پنجم: تنظیمات سرور (اتصال پایگاه داده)

در سمت چپ فرم، کادری با عنوان «مشخصات سرور مرکزی» قرار دارد.

  • کاربرد: این گزینه فقط جهت فروشگاه های زنجیره ای کاربرد دارد و لازم است جهت استفاده از "گزارش موجودي ساير شعب و انبارها ONLINE" تنظیم شود.
  • چک‌باکس فعال‌سازی: با تیک زدن این گزینه، تنظیمات اتصال به سرور مرکزی فعال و پنل زیرین آن نمایان می‌شود.
  • نام سرور پایگاه داده SQL SERVER: نام کامپیوتر سرور یا IP آن را اینجا وارد کنید (برای حالت لوکال عبارت (LOCAL) استفاده می‌شود).
  • حق دسترسی از طریق:
    • منوی کشویی برای انتخاب نوع احراز هویت: Windows Authentication (بدون پسورد) یا SQL Server Authentication (با نام کاربری و رمز عبور).
  • نام کاربری و رمز عبور: در صورت انتخاب روش SQL Server، این فیلدها فعال شده و باید اطلاعات اکانت sa یا کاربر تعریف شده در دیتابیس وارد شود.
  • دکمه تست سرور: با کلیک روی این دکمه، سیستم تلاش می‌کند با تنظیمات وارد شده به دیتابیس وصل شود و پیام موفقیت یا خطا نمایش می‌دهد.

فصل ششم: نوار وضعیت و دکمه‌های پایانی

در پایین‌ترین قسمت فرم (نواری با رنگ متفاوت)، اطلاعات و دکمه‌های نهایی قرار دارند:

  • دکمه ثبت تغییرات: پس از اعمال تمامی تنظیمات، حتماً باید روی این دکمه کلیک کنید. با زدن این دکمه، اطلاعات در بانک اطلاعاتی و ریجستری ویندوز ذخیره شده و فرم بسته می‌شود.
  • تاریخ آخرین تغییرات: فیلدی غیرقابل ویرایش که نشان می‌دهد تنظیمات آخرین بار در چه تاریخی تغییر کرده است.
  • مشخصات ثبت کننده: نام کاربری که آخرین بار تنظیمات را ویرایش کرده است.
  • دکمه کوچک کنار تاریخ: این دکمه برای بروزرسانی لحظه‌ای اطلاعات نمایش داده شده (Refresh) کاربرد دارد.

💡 مثال عملی: پیکربندی سیستم برای یک سوپرمارکت با ترافیک بالا

سناریو: فرض کنید شما مدیر یک سوپرمارکت بزرگ هستید. می‌خواهید سیستم طوری تنظیم شود که صندوقداران بتوانند با سرعت بالا فاکتور صادر کنند، موجودی انبار چک شود تا کالای ناموجود فروخته نشود، و برای خریدهای بالای ۱ میلیون تومان تخفیف لحاظ گردد.

مراحل انجام کار در فرم تنظیمات:

  1. ورود: از منوی تنظیم سیستم گزینه تنظیم عملکرد سیستم را انتخاب کنید.
  2. کنترل موجودی: در کادر اول، گزینه «تذکر» را برای «کنترل بر روی موجودی انبار» انتخاب کنید (تا اگر موجودی سیستم دقیق نبود، صف مشتریان معطل نشود، اما صندوقدار آگاه شود).
  3. روش خروج: گزینه FIFO را انتخاب کنید (چون مواد غذایی فاسدشدنی هستند).
  4. تسویه: گزینه «تسویه خودکار فاکتورها» را روی «بلی» قرار دهید (برای افزایش سرعت، فرض بر پرداخت نقدی/کارتخوان است).
  5. نوع فاکتور: گزینه «معمولی» را انتخاب کنید.
  6. شیفت کاری: گزینه «استفاده از شیفت کاری صندوقداران» را روی «بلی» بگذارید تا در پایان هر شیفت، صندوق تحویل گرفته شود.
  7. مالیات: گزینه «محاسبه مالیات بر ارزش افزوده» را روی «خیر» بگذارید (فرض بر این است که قیمت‌ها مصرف‌کننده هستند).
  8. تنظیمات شبکه:
    • در کادر «شماره کاربر در شبکه»، برای صندوق ۱ عدد 1 و برای صندوق ۲ عدد 2 را وارد کنید.
    • با استفاده از دکمه ذره‌بین کنار «کد فروشگاه فعال»، انبار اصلی مغازه را انتخاب کنید.
    • با استفاده از دکمه ذره‌بین کنار «کد مشتری متفرقه»، حساب «مشتری عمومی» را انتخاب کنید.
    • با استفاده از دکمه ذره‌بین کنار «کد حساب تنخواه»، صندوق مربوط به همان کاربر را انتخاب کنید.
  9. ذخیره: در نهایت روی دکمه «ثبت تغییرات» در پایین فرم کلیک کنید و منتظر پیام تایید باشید.
اکنون سیستم شما برای یک محیط فروشگاهی پرسرعت و کنترل شده آماده است.

میانگین ثابت

محاسبه نرخ میانگین ثابت کالا


۱.مقدمه و اهمیت عملیات

در سیستم‌های انبارداری و حسابداری، دانستن «بهای تمام شده» واقعی یک کالا حیاتی است. قیمت خرید کالاها در طول زمان تغییر می‌کند (تورم، تغییر تامین‌کننده و...). سیستم مهسان از روش میانگین موزون (Weighted Average) برای محاسبه دقیق نرخ خرید استفاده می‌کند. این عملیات، تمام اسناد ورودی (خرید، موجودی اول دوره، تولید و...) را بررسی کرده، تخفیفات کلی فاکتور را روی تک‌تک کالاها سرشکن می‌کند و در نهایت یک نرخ واحد به عنوان «میانگین نرخ خرید» برای هر کالا محاسبه و در شناسنامه کالا ذخیره می‌کند.

مسیر دسترسی: در پنجره اصلی برنامه، از نوار منوی بالا، وارد منوی «تنظیم سیستم» شده، زیرمنوی «محاسبه ارزش کالا» را باز کرده و گزینه «میانگین ثابت» را انتخاب کنید.


۲.تحلیل روند عملیات و رفتار سیستم

زمانی که شما روی گزینه «میانگین ثابت» کلیک می‌کنید، سیستم وارد یک فرآیند تصمیم‌گیری می‌شود. در ادامه، این روند با جزئیات کامل تشریح شده است:

گام اول: پنجره تصمیم‌گیری (تک کالا یا کل انبار؟)

به محض کلیک روی منو، سیستم یک کادر پیام با عنوان «تاییدیه» نمایش می‌دهد که می‌پرسد: "آیا کد خاصی را محاسبه می‌کنید؟" این سوال دو مسیر متفاوت را پیش پای شما می‌گذارد:

  • بله (Yes): می‌خواهید نرخ میانگین را فقط برای یک کالای خاص به‌روزرسانی کنید (مثلاً بعد از ثبت یک فاکتور خرید جدید برای آن کالا).
  • خیر (No): می‌خواهید سیستم کل انبار را شخم زده و نرخ میانگین تمام کالاها را از ابتدا تا امروز محاسبه کند (معمولاً برای بستن حساب‌ها یا انبارگردانی استفاده می‌شود).

حالت اول: انتخاب دکمه «بله» (محاسبه برای یک کالا)

اگر دکمه «بله» را بزنید، فرم جستجوی کالا باز می‌شود.

تشریح فرم جستجوی کالا (جهت انتخاب)

این فرم واسطی است که به شما اجازه می‌دهد کالای مورد نظر را پیدا کنید.

  • پنل فیلتر (بالای فرم): شامل کادرهایی برای جستجو بر اساس نام، بارکد و کد کالا است.
  • دکمه «محاسبه» (آیکون تیک): پس از نوشتن نام کالا، با زدن این دکمه لیست کالاها فیلتر می‌شود.
  • جدول لیست کالاها (وسط فرم): لیست کالاهای پیدا شده را نمایش می‌دهد.

نکته

اگر کالایی در این لیست انتخاب شود، سیستم کد آن (بارکد) را برداشته و عملیات محاسبه را فقط روی اسناد مرتبط با آن کد انجام می‌دهد.

پس از انتخاب کالا: سیستم بلافاصله دستور SQL پیچیده‌ای را اجرا می‌کند که مراحل زیر را انجام می‌دهد:

  1. تمام اسناد ورودی شامل: خرید، برگشت از خرید (به عنوان کاهنده)، موجودی اول دوره و تولید را پیدا می‌کند.
  2. مبلغ کل هر ردیف کالا را استخراج می‌کند.
  3. اگر فاکتور دارای تخفیف کلی باشد، سهم این کالا از تخفیف را محاسبه و از مبلغ کالا کسر می‌کند (محاسبه خالص).
  4. مجموع ریالی خالص را بر مجموع تعداد کالا تقسیم می‌کند.
  5. عدد حاصل را در فیلد (میانگین نرخ خرید) در جدول مشخصات کالا ذخیره می‌کند.
  6. پیامی مبنی بر موفقیت عملیات نمایش می‌دهد: "محاسبه نرخ خرید به روش میانگین جهت تعداد: 1 کالا انجام شد".

حالت دوم: انتخاب دکمه «خیر» (محاسبه برای کل سیستم)

اگر در پیام اولیه دکمه «خیر» را بزنید، سیستم بدون باز کردن فرم جستجو، مستقیماً وارد فاز پردازش سنگین می‌شود.

روند پردازش:

  • سیستم تمام کالاهای تعریف شده در بانک اطلاعاتی را در نظر می‌گیرد.
  • برای تک‌تک کالاها، فرمول میانگین موزون (که در بالا ذکر شد) را اجرا می‌کند.
  • این عملیات ممکن است بسته به حجم اطلاعات شما چند ثانیه تا چند دقیقه طول بکشد.
  • در پایان، پیامی نمایش داده می‌شود که تعداد کل کالاهای به‌روزرسانی شده را اعلام می‌کند (مثلاً: "محاسبه نرخ خرید به روش میانگین جهت تعداد: 5000 کالا انجام شد").

💡 مثال عملی کامل: محاسبه میانگین کالا

فرض کنید شما یک فروشگاه لوازم التحریر دارید و می‌خواهید نرخ میانگین کالای «خودکار آبی کیان» را محاسبه کنید.

داده‌های فرضی:

  • موجودی اول دوره: ۱۰۰ عدد خودکار با قیمت خرید واحد ۱,۰۰۰ تومان.
  • فاکتور خرید شماره ۱: ۲۰۰ عدد خودکار با قیمت خرید واحد ۱,۵۰۰ تومان (بدون تخفیف).
  • فاکتور خرید شماره ۲: ۱۰۰ عدد خودکار با قیمت خرید واحد ۲,۰۰۰ تومان (اما کل فاکتور شامل ۱۰٪ تخفیف نقدی بوده است، پس قیمت تمام شده واقعی ۱,۸۰۰ تومان است).

مراحل انجام کار در نرم‌افزار:

  1. به منوی تنظیم سیستم > محاسبه ارزش کالا بروید.
  2. گزینه «میانگین ثابت» را انتخاب کنید.
  3. سیستم می‌پرسد: "آیا کد خاصی را محاسبه می‌کنید؟"
  4. دکمه «بله» را بزنید.
  5. در فرم جستجو، عبارت "خودکار آبی" را تایپ کرده و دکمه محاسبه (جستجو) را بزنید.
  6. کالای مورد نظر را از لیست انتخاب کرده و دکمه تایید را بزنید (یا روی آن دابل کلیک کنید).
  7. سیستم لحظه‌ای مکث کرده و پیام می‌دهد: "محاسبه نرخ خرید به روش میانگین جهت تعداد: 1 کالا انجام شد".

نتیجه محاسبات سیستم:

  • ورودی ۱: ۱۰۰ × ۱,۰۰۰ = ۱۰۰,۰۰۰ تومان
  • ورودی ۲: ۲۰۰ × ۱,۵۰۰ = ۳۰۰,۰۰۰ تومان
  • ورودی ۳: ۱۰۰ × ۱,۸۰۰ (بعد از کسر تخفیف) = ۱۸۰,۰۰۰ تومان
  • مجموع ارزش: ۵۸۰,۰۰۰ تومان
  • مجموع تعداد: ۴۰۰ عدد
  • نرخ میانگین جدید: ۵۸۰,۰۰۰ ÷ ۴۰۰ = ۱,۴۵۰ تومان

اکنون اگر به فرم تعریف کالا بروید و این کالا را باز کنید، در فیلد «میانگین نرخ خرید»، عدد ۱,۴۵۰ را مشاهده خواهید کرد. این عدد مبنای محاسبه سود و زیان شما در گزارشات خواهد بود.

حافظه مالیاتی (سامانه مودیان)

پیکربندی حافظه مالیاتی (سامانه مودیان)

این مستند با هدف تشریح دقیق، فنی و عملیاتی فرم تنظیمات حافظه مالیاتی تهیه شده است. این فرم، دروازه ورود به سامانه مودیان مالیاتی کشور بوده و پیکربندی صحیح آن، پیش‌نیاز اصلی برای ارسال صورت‌حساب‌های الکترونیکی است. تمامی توضیحات بر اساس تحلیل کدهای منبع و ساختار پایگاه داده نرم‌افزار تدوین گردیده است.


۱.مقدمه و اهمیت فرم

در ساختار دیتابیس نرم‌افزار، جدولی وجود دارد که وظیفه نگهداری اطلاعات حیاتی اتصال به سامانه مودیان را بر عهده دارد. این اطلاعات شامل کلیدهای امنیتی (Private/Public Keys)، شناسه یکتای حافظه مالیاتی و مشخصات هویتی فروشنده است. فرم جاری رابط کاربری جهت مقداردهی و ویرایش این جدول است. بدون تنظیم صحیح این فرم، ماژول‌های ارسال سند قادر به امضای دیجیتال و ارسال اطلاعات نخواهند بود.

۲.مسیر دسترسی

برای دسترسی به این فرم، روند زیر در نرم‌افزار طی می‌شود:

  • کاربر وارد فرم اصلی برنامه می‌شود.
  • از نوار منوی بالای نرم‌افزار، روی گزینه "تنظیم سیستم" کلیک می‌کند.
  • در زیرمنوی باز شده، گزینه "حافظه مالیاتی (سامانه مودیان)" انتخاب می‌شود.
  • با کلیک روی این گزینه، فرم تنظیمات به صورت "Modal" (پنجره‌ای که تا بسته نشود اجازه دسترسی به سایر بخش‌ها را نمی‌دهد) باز می‌شود.

۳.تشریح دقیق اجزا و عملکردها

این فرم از یک ساختار چند‌برگه‌ای تشکیل شده است که اطلاعات را به دو بخش فنی و هویتی تقسیم می‌کند. در ادامه، جزء‌به‌جزء عناصر فرم و رویدادهای پشت صحنه آن‌ها تشریح می‌شود.

الف) برگه اول: مشخصات حافظه مالیاتی

این بخش، قلب فنی اتصال به سامانه است.

۱.کادر متنی "شناسه شش رقمی در سامانه مالیاتی"

  • عملکرد: این فیلد محل درج شناسه یکتای حافظه مالیاتی است که مودی از کارپوشه خود در سایت دارایی دریافت کرده است.
  • تحلیل داده‌ای: طول آن دقیقاً باید ۶ کاراکتر باشد.
  • کنترل ورودی: طبق رویدادهای تعریف شده، کاربر تنها مجاز به وارد کردن اعداد و حروف استاندارد است و کلیدهای کنترلی خاص مسدود شده‌اند.

۲.کادر متنی "آخرین سریال داخلی صادر شده"

  • عملکرد: این فیلد صرفاً جهت نمایش است و نشان می‌دهد تاکنون چه تعداد صورت‌حساب با این حافظه ارسال شده است.
  • تحلیل داده‌ای: این عدد در تولید شماره منحصر‌به‌فرد مالیاتی استفاده می‌شود و نباید به صورت دستی تغییر کند تا تالی (Sequence) شماره‌ها به هم نریزد.

۳.ناحیه متنی "کلید خصوصی"

  • عملکرد: محل قرارگیری متن کلید خصوصی (Private Key) که برای امضای دیجیتال پاکت‌های ارسالی استفاده می‌شود.
  • تحلیل داده‌ای: این فیلد حیاتی‌ترین بخش امنیتی است.

نکته مهم

اگر طول متن وارد شده کمتر از ۱۰ کاراکتر باشد، سیستم در هنگام استعلام خطا می‌دهد.

۴.دکمه "بارگذاری از طریق فایل" (مقابل کلید خصوصی)

  • عملکرد: برای جلوگیری از اشتباه در تایپ یا کپی کردن کلید خصوصی، این دکمه تعبیه شده است.
  • رویدادها: با کلیک روی این دکمه، یک پنجره انتخاب فایل باز می‌شود. عنوان پنجره "لطفا کلید خصوصی خود را انتخاب نمائید" است. کاربر می‌تواند فایل‌های متنی (.txt) یا فایل‌های کلید (.pem) را انتخاب کند. پس از انتخاب، محتویات فایل مستقیماً در ناحیه متنی کلید خصوصی بارگذاری می‌شود.
  • کنترل خطا: اگر فایل نامعتبر باشد، پیام خطای "فایل انتخاب شده صحیح نمی‌باشد" نمایش داده می‌شود.

۵.ناحیه متنی "کلید عمومی"

  • عملکرد: محل قرارگیری کلید عمومی (Public Key) است.

۶.دکمه "بارگذاری از طریق فایل" (مقابل کلید عمومی)

  • عملکرد: مشابه دکمه قبلی، پنجره‌ای با عنوان "لطفا کلید عمومی را انتخاب نمائید" باز کرده و فایل انتخابی را در ناحیه متنی مربوطه بارگذاری می‌کند.

۷.کادر متنی "کد اقتصادی"

  • عملکرد: محل درج کد اقتصادی ۱۲ رقمی بنگاه اقتصادی.
  • تحلیل داده‌ای: این فیلد در هدر (Header) تمام فاکتورهای ارسالی به عنوان شناسه فروشنده درج خواهد شد.

۸.دکمه "استعلام شناسه مالیاتی"

این دکمه فرآیند پیچیده‌ای را برای اعتبارسنجی شناسه حافظه اجرا می‌کند:

  • بررسی اولیه: ابتدا چک می‌کند که شناسه ۶ رقمی پر شده باشد و کلید خصوصی حداقل ۱۰ کاراکتر داشته باشد. در غیر این صورت پیام خطا نمایش می‌دهد.
  • تعیین محیط: اگر وضعیت "تستی/اصلی" مشخص نباشد، آن را به صورت پیش‌فرض روی حالت "تستی" تنظیم می‌کند.
  • نمایش پیشرفت: پنجره‌ای با نوار پیشرفت نمایش داده می‌شود که عبارت "در حال تبادل اطلاعات با سامانه مودیان" را نشان می‌دهد. سیستم در یک حلقه تا ۱۰۰ بار وضعیت ایجاد فایل پاسخ را چک می‌کند.
  • تفسیر نتیجه: پس از اتمام کار موتور ارتباطی، فایل خروجی خوانده می‌شود:
    • اگر عبارت DEACTIV در پاسخ نباشد: پیام "شناسه شش رقمی در سامانه مالیاتی فعال است" به همراه کد اقتصادی استخراج شده از پاسخ نمایش داده می‌شود.
    • اگر عبارت DEACTIV وجود داشته باشد: پیام "شناسه... غیرفعال است" نمایش داده می‌شود.
    • در غیر این صورت: پیام خطا در صحت شناسه نمایش داده می‌شود.
  • پاکسازی: فایل‌های موقت ایجاد شده حذف می‌شوند.

۹.دکمه "استعلام کد اقتصادی"

عملکردی مشابه دکمه استعلام شناسه دارد، با این تفاوت که پارامتر کد اقتصادی را به موتور ارتباطی ارسال می‌کند و نتیجه را در فایل اکونومی بررسی می‌کند تا فعال یا غیرفعال بودن کد اقتصادی مودی را گزارش دهد.

۱۰.چک‌باکس "ارتباط با سامانه مودیان اصلی..."

  • عملکرد: تعیین می‌کند که اسناد به سرور اصلی دارایی ارسال شوند یا سرور آزمایشی (Sandbox).

هشدار امنیتی

با تغییر وضعیت این چک‌باکس، سیستم پیامی نمایش می‌دهد: "توجه! در صورت انتخاب این گزینه کلیه اطلاعات مربوط به سامانه آزمایشی حذف خواهد شد. آیا ادامه می‌دهید؟".
  • اقدام سیستمی: در صورت تأیید کاربر، تمامی رکوردهای موجود در جدول ارسال اسناد که مربوط به محیط آزمایشی هستند، حذف می‌شوند تا تداخلی در شماره‌گذاری سریال‌ها در محیط اصلی پیش نیاید.

ب) برگه دوم: مشخصات فروشنده

این بخش اطلاعات هویتی و مکانی مودی را برای درج در فاکتور ذخیره می‌کند.

  • نام فروشنده: نام شرکت یا شخص.
  • شماره ثبت/ملی:
  • شناسه ملی:
  • استان، شهرستان، شهر:
  • کد پستی ده رقمی: بسیار مهم برای اعتبار سنجی خریدار و فروشنده.
  • نشانی: آدرس کامل پستی.
  • تلفن/نمابر:

ج) پنل عملیاتی پایین فرم

۱.دکمه "ثبت"

  • عملکرد: تغییرات اعمال شده در هر دو برگه را در دیتابیس ذخیره می‌کند.
  • منطق داخلی: اگر فیلد وضعیت محیط (تستی/اصلی) خالی باشد، آن را به صورت پیش‌فرض روی حالت "تستی" (1) تنظیم و سپس ذخیره می‌کند.

۲.دکمه "انصراف"

  • عملکرد: تمامی تغییرات انجام شده را نادیده گرفته و رکورد را به حالت قبل باز می‌گرداند.

💡 مثال عملی کامل: راه‌اندازی اولیه سامانه برای یک شرکت

فرض کنید شما حسابدار شرکت "البرز پخش" هستید و تازه کلیدهای سامانه مودیان را دریافت کرده‌اید. می‌خواهید نرم‌افزار را برای ارسال اولین فاکتور در محیط اصلی آماده کنید.

گام ۱: ورود به تنظیمات

  • از منوی "تنظیم سیستم"، گزینه "حافظه مالیاتی (سامانه مودیان)" را باز کنید.

گام ۲: بارگذاری کلیدها (برگه اول)

  • شناسه ۶ کاراکتری حافظه (مثلاً A1B2C3) را در کادر "شناسه شش رقمی..." تایپ کنید.
  • روی دکمه "بارگذاری از طریق فایل" (فلش زرد رنگ روبروی کلید خصوصی) کلیک کنید. فایل privateKey.pem یا private.txt خود را انتخاب کنید. متن کلید که معمولاً با -----BEGIN PRIVATE KEY----- شروع می‌شود در کادر ظاهر می‌گردد.
  • (اختیاری) کلید عمومی را نیز با دکمه مربوطه بارگذاری کنید.

گام ۳: تنظیم محیط عملیاتی

  • کد اقتصادی شرکت (مثلاً 411122233344) را در کادر "کد اقتصادی" وارد کنید.
  • چک‌باکس "ارتباط با سامانه مودیان اصلی" را بررسی کنید. از آنجا که می‌خواهید ارسال واقعی انجام دهید، باید مطمئن شوید تنظیمات روی محیط "اصلی" قرار دارد (معمولاً با برداشتن تیک یا تنظیم آن روی حالت اصلی).
  • نکته: اگر قبلاً تست ارسال کرده‌اید و تیک را تغییر می‌دهید، پیام حذف اطلاعات آزمایشی را "بله" بزنید.

گام ۴: تست اتصال

  • روی دکمه "استعلام شناسه مالیاتی" کلیک کنید.
  • پنجره‌ای با نوار پیشرفت سبز رنگ باز می‌شود. حدود ۵ تا ۱۰ ثانیه صبر کنید.
  • اگر تنظیمات درست باشد، پیام "شناسه شش رقمی در سامانه مالیاتی فعال است. کد اقتصادی: ..." نمایش داده می‌شود. این یعنی نرم‌افزار با موفقیت به سرور دارایی وصل شده و شناسه شما را تأیید کرده است.

گام ۵: تکمیل اطلاعات فروشنده (برگه دوم)

  • به سربرگ "مشخصات فروشنده" بروید.
  • نام شرکت ("البرز پخش")، شناسه ملی، شماره ثبت، استان، شهر و دقیق‌ترین آدرس پستی را وارد کنید.
  • کد پستی را با دقت وارد کنید (بدون خط تیره).

گام ۶: ذخیره‌سازی

  • روی دکمه "ثبت" در پایین فرم کلیک کنید تا پنجره بسته شود و تنظیمات اعمال گردد.

اکنون نرم‌افزار آماده است تا از طریق فرم "ارسال به سامانه"، فاکتورهای فروش را با این مشخصات امضا و ارسال نماید.

تهیه فایل پشتیبان

سیستم پشتیبان‌گیری نرم‌افزار مهسان

تحلیل فنی و راهنمای عملیاتی فرم تهیه فایل پشتیبان

این مستند با هدف ارائه یک راهنمای بسیار دقیق، گام‌به‌گام و کامل برای کاربران نرم‌افزار جامع فروشگاهی مهسان تهیه شده است. هدف اصلی، آموزش نحوه کار با فرم "تهیه فایل پشتیبان" است که یکی از حیاتی‌ترین بخش‌های نرم‌افزار برای حفظ امنیت اطلاعات مالی و انبار محسوب می‌شود.


۱. مقدمه و اهمیت پشتیبان‌گیری

اطلاعات ثبت شده در نرم‌افزار (شامل فاکتورها، حساب‌ها، موجودی انبار و ...) در یک پایگاه داده روی سرور ذخیره می‌شوند. هرگونه خرابی سخت‌افزاری، ویروسی شدن سیستم یا اشتباهات کاربری می‌تواند منجر به از دست رفتن این اطلاعات شود. فرم "تهیه فایل پشتیبان" به کاربر این امکان را می‌دهد که کپی‌های امنیتی از اطلاعات خود را به سه روش مختلف ایجاد کند:

  • پشتیبان‌گیری دستی و لحظه‌ای
  • پشتیبان‌گیری خودکار هنگام خروج از نرم‌افزار
  • پشتیبان‌گیری زمان‌بندی شده (اتوماتیک در ساعات خاص)

۲. نحوه دسترسی به فرم

برای دسترسی به این قابلیت، عملیات از فرم اصلی برنامه (که در کد با نام شناخته می‌شود) آغاز می‌گردد.

  • مسیر دسترسی: کاربر باید از نوار منوی بالای نرم‌افزار، منوی مربوط به تنظیمات یا امکانات را انتخاب کرده و گزینه "تهیه فایل پشتیبان" را کلیک کند.
  • پیش‌شرط اجرا: با کلیک روی این منو، فرم ساخته و نمایش داده می‌شود. در لحظه باز شدن فرم، سیستم جداول مورد نیاز در دیتابیس را بررسی می‌کند تا از وجود جداول تنظیمات پشتیبان‌گیری اطمینان حاصل کند و تنظیمات ذخیره شده قبلی را بارگذاری می‌نماید.

۳. تشریح دقیق اجزای فرم و عملکرد آن‌ها

الف) بخش پشتیبان‌گیری دستی (فوری)

در پایین فرم، دکمه‌ای بزرگ با عنوان "تهیه فایل پشتیبان در این لحظه" قرار دارد.

  • عملکرد: این دکمه برای زمانی است که کاربر می‌خواهد همین الان یک کپی از اطلاعات بگیرد (مثلاً قبل از انجام تغییرات حساس یا برای انتقال اطلاعات به کامپیوتر دیگر).

نکته امنیتی

کد برنامه بررسی می‌کند که آیا شما روی سیستم سرور (Server) هستید یا خیر. اگر نرم‌افزار روی سیستم کلاینت (فرعی) باشد و به سرور وصل شده باشد، پیامی مبنی بر اینکه "تهیه فایل پشتیبان فقط در دستگاه سرور میسر است" نمایش داده می‌شود.
  • روند اجرا: با کلیک روی این دکمه، پنجره‌ای باز می‌شود که از شما مسیر ذخیره‌سازی را می‌پرسد. نام فایل بصورت خودکار شامل نام دیتابیس، تاریخ و ساعت دقیق جاری (به فرمت HH-mm-ss) تولید می‌شود تا با فایل‌های قبلی جایگزین نشود. پس از تایید، نوار پیشرفتی ظاهر شده و پس از اتمام، پیغام "پشتیبانی اطلاعات انجام شد" نمایش داده می‌شود.

ب) بخش تنظیمات پشتیبان‌گیری خودکار هنگام خروج

در بالای فرم، کادری وجود دارد که تنظیمات مربوط به زمانی که دکمه خروج نرم‌افزار را می‌زنید، کنترل می‌کند.

  1. چک‌باکس "تهیه فایل پشتیبان در زمان خروج از سیستم": این گزینه، کلید اصلی فعال‌سازی این بخش است. تا زمانی که این تیک زده نشود، سایر گزینه‌های زیرمجموعه آن غیرفعال هستند. با فعال کردن آن، به نرم‌افزار دستور می‌دهید که هر بار کاربر قصد بستن برنامه را داشت، ابتدا بکاپ بگیرد.
  2. چک‌باکس "مسیر اول تهیه فایل پشتیبان" و کادر آدرس روبروی آن:
    • با فعال کردن این گزینه، می‌توانید یک مسیر (مانند درایو D یا یک پوشه خاص) را مشخص کنید.
    • دکمه‌ای کوچک با آیکون پوشه در کنار کادر متنی قرار دارد که با کلیک روی آن، پنجره انتخاب پوشه ویندوز باز می‌شود تا مسیر را به راحتی انتخاب کنید.
    • رفتار سیستم: هنگام خروج، سیستم در مسیر انتخابی شما، ابتدا پوشه‌ای با نام تاریخ روز (مثلاً 1402-10-05) می‌سازد و فایل بکاپ را داخل آن قرار می‌دهد.
  3. چک‌باکس "مسیر دوم تهیه فایل پشتیبان" و کادر آدرس روبروی آن: این گزینه دقیقا مشابه مسیر اول عمل می‌کند. فلسفه وجودی آن، افزایش امنیت است.

توصیه

پیشنهاد می‌شود مسیر اول را روی هارد دیسک کامپیوتر و مسیر دوم را روی یک حافظه جانبی (مانند فلش مموری یا هارد اکسترنال) تنظیم کنید تا اگر هارد کامپیوتر سوخت، اطلاعات روی فلش موجود باشد.

ج) بخش تنظیمات پشتیبان‌گیری زمان‌بندی شده (هوشمند)

این بخش پیچیده‌ترین و قدرتمندترین قسمت فرم است که اجازه می‌دهد بدون دخالت کاربر، سیستم در ساعات خاصی از شبانه‌روز بکاپ بگیرد.

  1. چک‌باکس "تهیه فایل پشتیبان در زمان‌های مشخص": کلید فعال‌سازی این بخش است. با زدن این تیک، تمام تنظیمات روزها و ساعت‌ها فعال می‌شوند.
  2. انتخاب روزهای هفته: هفت چک‌باکس با عناوین "شنبه" تا "جمعه" وجود دارد. شما می‌توانید مشخص کنید که عملیات خودکار در چه روزهایی انجام شود.
    • ویژگی ظاهری: سیستم بصورت هوشمند روز جاری هفته را تشخیص داده و عنوان آن روز را در فرم بصورت "زیرخط‌دار" (Underline) نمایش می‌دهد تا متوجه شوید امروز چه روزی است.
  3. جدول زمان‌بندی (ساعات اجرا): تعداد ۱۲ کادر کوچک برای وارد کردن ساعت وجود دارد. فرمت ورود اطلاعات باید بصورت ساعت:دقیقه (مثلاً 14:30) باشد.
    • سیستم دارای یک تایمر داخلی است که هر ۱۰ ثانیه یکبار چک می‌کند آیا ساعت سیستم با یکی از این ۱۲ زمان برابر شده است یا خیر.
    • نکته بصری: وقتی یکی از زمان‌ها فرا برسد و عملیات آغاز شود، رنگ زمینه کادر ساعت مربوطه به رنگ زرد تغییر می‌کند.
  4. مسیرهای ذخیره‌سازی زمان‌بندی شده: دو مسیر مجزا (مسیر اول و دوم) دقیقاً مشابه بخش "خروج از سیستم" در اینجا نیز وجود دارد.

د) بخش مدیریت فضای دیسک (حذف خودکار)

در پایین فرم، گروهی از گزینه‌ها با عنوان "حذف فایل‌های پشتیبان قدیمی‌تر از" وجود دارد.

  • گزینه‌ها: شامل (حذف نشود، ۵ روز، ۱۰ روز، ۱۵ روز، ... تا ۶۰ روز) می‌باشد.
  • عملکرد: از آنجایی که پشتیبان‌گیری مداوم (مخصوصاً ساعتی) باعث پر شدن سریع هارد دیسک می‌شود، این قابلیت بسیار حیاتی است.
  • تحلیل کد: قبل از هر بار بکاپ‌گیری، سیستم به مسیرهای تعیین شده مراجعه می‌کند، تعداد پوشه‌های موجود را می‌شمارد. اگر تعداد پوشه‌ها از عدد انتخاب شده بیشتر باشد، قدیمی‌ترین پوشه‌ها را بصورت خودکار حذف می‌کند.
💡 مثال حذف خودکار

اگر روی "۱۰ روز" تنظیم باشد، همیشه بکاپ‌های ۱۰ روز آخر را خواهید داشت و روز یازدهم حذف می‌شود.

هـ) دکمه‌های کنترلی و آموزشی

  • دکمه "تایید": تنظیمات انجام شده را در بانک اطلاعاتی ذخیره کرده و پنجره را می‌بندد.
  • دکمه "انصراف": تغییرات را نادیده گرفته و فرم را می‌بندد.
  • دکمه "آموزش": (با آیکون راهنما) این دکمه مرورگر اینترنت شما را باز کرده و به یک ویدیوی آموزشی در سایت آپارات متصل می‌کند.

۴. فرآیندهای پشت صحنه (جهت اطلاع کاربر ارشد)

وقتی شما بکاپ می‌گیرید، نرم‌افزار دستورات SQL Server را اجرا می‌کند.

  • نام فایل‌ها: ترکیبی از: MSPBACKUP + نام دیتابیس + تاریخ + ساعت است. پسوند فایل‌ها .MSPBK می‌باشد.
  • روند اجرا: برای جلوگیری از هنگ کردن برنامه، عملیات در یک (روند موازی) انجام می‌شود. یعنی شما پنجره‌ای با عنوان "لطفا صبر کنید..." می‌بینید و نوار پیشرفت پر می‌شود، اما برنامه "قفل" نمی‌کند.

۵. مثال‌های عملی

💡 مثال عملی شماره ۱: پشتیبان‌گیری دستی روی فلش مموری

سناریو: شما می‌خواهید ویندوز سرور را عوض کنید و نیاز دارید همین الان یک نسخه از اطلاعات را روی فلش مموری خود بریزید.

  1. فلش مموری را به سیستم متصل کنید (فرض کنیم نام درایو آن G: باشد).
  2. در نرم‌افزار مهسان، به منوی امکانات رفته و "تهیه فایل پشتیبان" را انتخاب کنید.
  3. روی دکمه بزرگ پایین فرم با عنوان "تهیه فایل پشتیبان در این لحظه" کلیک کنید.
  4. پنجره‌ای باز می‌شود که از شما مسیر می‌خواهد. درایو G: (فلش مموری) را انتخاب کنید.
  5. نام فایل بصورت پیش‌فرض پیشنهاد می‌شود (تغییر ندهید).
  6. دکمه Save یا Open را بزنید.
  7. پنجره‌ای کوچک با نوار سبز رنگ ظاهر شده و پیام "لطفا صبر کنید..." نمایش داده می‌شود.
  8. پس از چند ثانیه یا دقیقه، پیام "پشتیبانی اطلاعات انجام شد" را خواهید دید.
💡 مثال عملی شماره ۲: تنظیم سیستم برای پشتیبان‌گیری خودکار و هوشمند

سناریو: شما مدیر یک هایپرمارکت شلوغ هستید و می‌خواهید سیستم طوری تنظیم شود که در ساعات تعویض شیفت و بستن مغازه خودکار بکاپ بگیرد و فایل‌های قدیمی‌تر از یک ماه پاک شوند.

  1. وارد فرم "تهیه فایل پشتیبان" شوید.
  2. تنظیم خروج: تیک گزینه "تهیه فایل پشتیبان در زمان خروج از سیستم" را بزنید و مسیری در درایو D: انتخاب کنید.
  3. تنظیم زمان‌بندی: تیک گزینه "تهیه فایل پشتیبان در زمان‌های مشخص" را بزنید.
  4. تیک تمام روزهای هفته (شنبه تا جمعه) را فعال بگذارید.
  5. در کادر اول زمان، عدد 14:00 و در کادر دوم، عدد 22:00 را تایپ کنید.
  6. تیک "مسیر اول" در بخش زمان‌بندی را زده و مسیری در درایو D: انتخاب کنید.
  7. تنظیم حذف خودکار: در قسمت پایین فرم، گزینه "30 روز" را انتخاب کنید.
  8. روی دکمه "تایید" کلیک کنید.

نتیجه: از این پس، نرم‌افزار رأس ساعت ۲ و ۱۰ شب و هنگام خروج از برنامه بکاپ می‌گیرد و فایل‌های ۳۱ روز پیش را خودکار حذف می‌کند.

عملیات پایگاه داده

تنظیمات اتصال به سرور (SQL Server)

مقدمه

در پنجره «عملیات پایگاه داده»، علاوه بر لیست سال‌های مالی و دکمه‌های مدیریتی، بخشی وجود دارد که وظیفه آن معرفی آدرس سرور و رمز عبور پایگاه داده به نرم‌افزار است. این بخش برای مدیران شبکه و مسئولین فنی سیستم حیاتی است.

در ادامه، اجزای این بخش را تشریح می‌کنیم:

1. لیست کشویی «نام سرور»

  • عنوان: نام سرور (Server Name)
  • وظیفه: در این لیست باید مشخص کنید که موتور بانک اطلاعاتی (SQL Server) روی کدام کامپیوتر نصب شده است.
  • حالات معمول:
    • اگر نرم‌افزار روی همان کامپیوتری است که SQL نصب شده، معمولاً از عباراتی مانند "(local)" یا "." یا نام خود کامپیوتر استفاده می‌شود.
    • اگر نرم‌افزار روی سیستم کاربر (Client) نصب است، باید نام کامپیوتر سرور یا آدرس آی‌پی (IP) سرور در اینجا نوشته شود (مثلاً 192.168.1.100).

۳. لیست کشویی «نحوه دسترسی»

  • عنوان: نحوه دسترسی (Authentication Mode)
  • وظیفه: این گزینه تعیین می‌کند که نرم‌افزار چگونه اجازه ورود به بانک اطلاعاتی را می‌گیرد. این لیست معمولاً دو گزینه دارد:
    • دسترسی ویندوز (Windows Authentication): در این حالت نرم‌افزار از نام کاربری ویندوز شما برای ورود استفاده می‌کند. اگر این گزینه انتخاب شود، کادرهای نام کاربری و رمز عبور غیرفعال می‌شوند (چون نیازی به آنها نیست). این روش معمولاً فقط روی کامپیوتر اصلی (سرور) جواب می‌دهد.
    • دسترسی اس‌کیو‌ال (SQL Server Authentication): در این حالت باید نام کاربری و رمز عبور مخصوص پایگاه داده وارد شود. این روش برای استفاده در شبکه الزامی است.

۴. کادر «نام کاربری»

  • عنوان: نام کاربری (User Name)
  • وظیفه: محل درج نام کاربری تعریف شده در SQL Server است.
  • نکته مهم: استانداردترین نام کاربری در SQL Server معمولاً sa (مخفف System Administrator) است، مگر اینکه واحد IT نام دیگری تعریف کرده باشد. این کادر تنها زمانی فعال است که "نحوه دسترسی" روی حالت SQL Server باشد.

۵. کادر «کلمه عبور»

  • عنوان: کلمه عبور (Password)
  • وظیفه: محل درج رمز عبور پایگاه داده است.
  • امنیت: کاراکترهای وارد شده در این بخش معمولاً به صورت ستاره ("*) نمایش داده می‌شوند. دقت کنید که اگر رمز عبور سرور تغییر کرده باشد، باید در اینجا نیز آن را به‌روزرسانی کنید.

۶. دکمه «بازخوانی پایگاه های داده»

  • وظیفه: پس از اینکه نام سرور و رمز عبور را وارد کردید، با زدن این دکمه، نرم‌افزار تلاش می‌کند به SQL Server وصل شود.
  • نتیجه:
    • اگر اتصال موفق باشد: لیست بانک‌های اطلاعاتی (سال‌های مالی) در جدول به‌روزرسانی و نمایش داده می‌شود.
    • اگر اتصال ناموفق باشد: پیام خطایی مبنی بر عدم ارتباط یا اشتباه بودن رمز عبور نمایش داده می‌شود.

۴ مثال عملی برای کار با تنظیمات سرور

💡 مثال ۱: راه‌اندازی اولیه روی سیستم سرور (تک کاربره)

سناریو: شما نرم‌افزار را روی سیستم اصلی نصب کرده‌اید و می‌خواهید بدون درگیری با رمز عبور وصل شوید.

  1. وارد فرم «عملیات پایگاه داده» شوید.
  2. روی دکمه «تنظیمات سرور» کلیک کنید تا پنل پایین باز شود.
  3. در لیست «نام سرور»، گزینه (local) یا نام کامپیوتر خودتان را انتخاب کنید.
  4. در لیست «نحوه دسترسی»، گزینه Windows Authentication (دسترسی ویندوز) را انتخاب کنید. (کادرهای کاربر و رمز غیرفعال می‌شوند).
  5. دکمه «بازخوانی پایگاه های داده» را بزنید. لیست سال‌های مالی باید ظاهر شود.
💡 مثال ۲: اتصال سیستم حسابدار (کلاینت) به سرور مرکزی

سناریو: سرور در اتاق سرور با آی‌پی 192.168.0.200 قرار دارد و شما می‌خواهید از سیستم حسابداری وصل شوید.

  1. دکمه «تنظیمات سرور» را بزنید.
  2. در کادر «نام سرور»، آدرس آی‌پی سرور را تایپ کنید: 192.168.0.200.
  3. در لیست «نحوه دسترسی»، گزینه SQL Server Authentication را انتخاب کنید.
  4. در کادر «نام کاربری»، عبارت sa را بنویسید.
  5. در کادر «کلمه عبور»، رمز عبوری که واحد IT برای دیتابیس تعیین کرده (مثلاً 123456) را وارد کنید.
  6. دکمه «اتصال» را بزنید.
💡 مثال ۳: تغییر رمز عبور پایگاه داده

سناریو: واحد IT رمز عبور دیتابیس را برای امنیت بیشتر عوض کرده است و نرم‌افزار دیگر باز نمی‌شود.

  1. وارد فرم عملیات پایگاه داده شوید (ممکن است در هنگام ورود خطای اتصال دهد، آن را تایید کنید تا فرم باز شود).
  2. روی دکمه «تنظیمات سرور» کلیک کنید.
  3. کادر نام کاربری و سرور را تغییر ندهید.
  4. محتویات کادر «کلمه عبور» را پاک کرده و رمز جدید را با دقت تایپ کنید.
  5. دکمه «بازخوانی پایگاه های داده» را بزنید. اگر لیست بانک‌ها رفرش شد، یعنی رمز جدید پذیرفته شده است.
💡 مثال ۴: رفع مشکل قطعی ناگهانی با رفرش کردن سرویس

سناریو: نرم‌افزار باز است اما ناگهان ارتباط قطع شده و لیست شرکت‌ها پریده است.

  1. از منوی تنظیم سیستم، عملیات پایگاه داده، وارد فرم شوید.
  2. بدون اینکه تغییری در نام سرور یا رمز عبور بدهید (چون قبلاً درست بوده)، فقط یک بار دکمه «بازخوانی پایگاه های داده» را فشار دهید.
  3. این کار باعث می‌شود نرم‌افزار مجدداً درخواست اتصال (Connection String) را به ویندوز بفرستد و در بسیاری از مواقع که شبکه "سکسکه" کرده است، ارتباط را دوباره برقرار می‌کند.
  4. برای برقراری مجدد ارتباط برنامه با پایگاه داده، می توانید یکبار برنامه را بسته و دوباره باز نمائید.

راهنمای جامع و تخصصی عملیات پایگاه داده و مدیریت سال مالی

مقدمه و مسیر دسترسی

فرم «عملیات پایگاه داده» دروازه‌ی ورود به مدیریت فایل‌های اطلاعاتی، ایجاد سال‌های مالی جدید، تهیه نسخه پشتیبان و مدیریت ارتباط با سرور است.

برای دسترسی به این بخش، از صفحه اصلی نرم‌افزار (فرم اصلی)، وارد منوی «تنظیم سیستم» شده و گزینه «عملیات پایگاه داده» را انتخاب کنید.

تنظیم سیستم > عملیات پایگاه داده


فصل اول: پنجره اصلی مدیریت پایگاه داده

پس از کلیک بر روی گزینه «عملیات پایگاه داده»، پنجره‌ای باز می‌شود که لیست تمامی بانک‌های اطلاعاتی (سال‌های مالی یا شرکت‌های مختلف) موجود بر روی سرور را نمایش می‌دهد. این پنجره مرکز فرماندهی داده‌های شماست.

تشریح اجزای پنجره مدیریت پایگاه داده

در این فرم، یک لیست (جدول) وجود دارد که نام بانک‌های اطلاعاتی و وضعیت آنها را نمایش می‌دهد. در پایین یا کنار این لیست، دکمه‌های عملیاتی زیر تعبیه شده‌اند:

  • دکمه «جدید» (ایجاد بانک خام): این دکمه برای زمانی است که می‌خواهید یک شرکت کاملاً جدید یا یک بانک اطلاعاتی خالی تأسیس کنید.
  • دکمه «سال مالی جدید» (بستن حساب‌ها): مهم‌ترین دکمه این بخش است که فرآیند پیچیده محاسبه سود و زیان، ترازنامه و انتقال مانده‌ها به سال جدید را انجام می‌دهد.
  • دکمه «حذف»: برای پاک کردن کامل یک بانک اطلاعاتی استفاده می‌شود (هشدارهای امنیتی شدیدی دارد).
  • دکمه «پشتیبان»: جهت گرفتن نسخه پشتیبان (Backup) از بانک انتخاب شده.
  • دکمه «بازیابی»: جهت برگرداندن نسخه پشتیبان.
  • دکمه «اتصال/قطع»: برای بررسی وضعیت ارتباط با بانک اطلاعاتی. توسط دکمه "اتصال" می توانید فایلهای بانک اطلاعاتی که از قبل موجود دارید را اتصال دهید و از طریق دکمه "قطع" می توانید اتصال فایلهای یک پایگاه داده را قطع نمائید.(اگر می خواهید از فایل های اصلی یک پایگاه داده کپی بگیرید لازم است تا ابتدا اتصال آن را قطع نمائید تا امکان کپی کردن آن فراهم شود.)

فصل دوم: ایجاد بانک اطلاعاتی جدید (خام یا کپی)

زمانی که دکمه «جدید» را فشار می‌دهید، پنجره‌ای با عنوان «ایجاد بانک اطلاعات جدید» باز می‌شود. این پنجره برای تأسیس یک شرکت جدید یا یک شعبه جدید استفاده می‌شود.

تحلیل اجزای پنجره «ایجاد بانک اطلاعات جدید»

  • کادر متنی «نام پایگاه داده»:
    • توضیح: در بالای فرم، برچسبی با عنوان "نام مورد نظر را به لاتین وارد نمایید" وجود دارد. کاربر باید در کادر روبروی آن، نامی یکتا (تکراری نباشد) و حتماً با حروف انگلیسی (مانند Shop1403) وارد کند.
    • رفتار سیستم: هنگام تایپ، سیستم به صورت لحظه‌ای بررسی می‌کند که آیا این نام قبلاً وجود داشته یا خیر. اگر نام تکراری باشد، پیامی با رنگ قرمز مبنی بر "این نام موجود است" نمایش داده می‌شود و اگر صحیح باشد، پیام تایید سبز رنگ نمایش می‌یابد.
  • کادر «مسیر ذخیره اطلاعات»:
    • توضیح: در اینجا مسیری که فایل‌های فیزیکی دیتابیس (MDF و LDF) در آنجا ساخته می‌شوند نمایش داده می‌شود.
    • دکمه انتخاب مسیر (...): با کلیک روی دکمه کوچک کنار این کادر، پنجره استاندارد انتخاب پوشه ویندوز باز می‌شود تا کاربر مسیر امنی (مثلاً در درایو D) را انتخاب کند.
  • گروه ابزار «کپی اطلاعات پایه از بانک اطلاعاتی دیگر»:
    • کاربرد: این بخش بسیار هوشمند طراحی شده است. اگر می‌خواهید بانک جدیدی بسازید که حساب‌ها، کالاها و مشتریان بانک قبلی را داشته باشد اما هیچ سند و فاکتوری در آن نباشد، از این بخش استفاده می‌کنید.
    • تیک «کپی اطلاعات از بانک اطلاعات»: با فعال کردن این گزینه، لیست کشویی روبروی آن فعال می‌شود.
    • کادر «نام مالی و عملیاتی کسب و کار»: اگر می‌خواهید نام فارسی شرکت در بانک جدید متفاوت باشد، در اینجا تایپ می‌کنید (مثلاً "شعبه شماره 2").

چک‌باکس‌های انتخاب جزئیات کپی:

با فعال شدن کپی، مجموعه‌ای از گزینه‌ها روشن می‌شوند که به کاربر اجازه می‌دهند دقیقاً چه چیزی منتقل شود:

  • اطلاعات کالا و قیمت‌گذاری: تمامی کالاها و سوابق قیمت منتقل می‌شوند.
  • اطلاعات انبارها: لیست انبارها منتقل می‌شود.
  • اطلاعات گروه‌بندی کالا: درختواره گروه‌های کالا کپی می‌شود.
  • سایر تعاریف مرتبط کالا: شامل رنگ‌ها، سایزها، برندها، واحدهای سنجش و...
  • اطلاعات تصاویر کالا: عکس‌های متصل به کالاها منتقل می‌شوند.
  • اطلاعات حق دسترسی: کاربران و رمزهای عبور و سطوح دسترسی آنها عیناً منتقل می‌شود.
  • مشخصات کار و کسب: اطلاعات سربرگ، آدرس و تلفن شرکت.
  • اطلاعات مشتریان CRM: لیست مشتریان وفادار و باشگاه مشتریان.
  • اطلاعات کدینگ حسابداری: درختواره حساب‌ها و تفصیلی‌ها.

فصل سوم: ایجاد سال مالی جدید (عملیات بستن سال)

وقتی در پنجره اصلی دکمه «سال مالی جدید» را می‌زنید، پنجره پیچیده‌تری با عنوان «ایجاد سال مالی جدید» باز می‌شود. این فرم وظیفه دارد موجودی انبار، مانده حساب اشخاص و بانک‌ها را محاسبه کرده و به عنوان سند افتتاحیه به سال بعد ببرد.

تحلیل میکروسکوپی اجزای پنجره «ایجاد سال مالی جدید»

  1. بخش تعیین نام و مسیر: کاربر باید نام سال مالی جدید (مثلاً Mali1403) و مسیر ذخیره‌سازی را تعیین کند.
  2. بخش «انتخاب سال مالی قبلی»: لیست کشویی که کاربر باید سال مالی که اکنون تمام شده و قصد بستن آن را دارد انتخاب کند.
  3. گزینه‌های انتقال اطلاعات پایه (چک‌باکس‌ها): مشابه فرم قبلی، کاربر انتخاب می‌کند که کدینگ‌ها و تعاریف به سال جدید منتقل شوند.

بخش حیاتی «شرایط انتقال و محاسبات»:

  • گزینه «حذف کالاهای با موجودی صفر»: اگر این تیک زده شود، سیستم در حین انتقال، کالاهایی را که در سال قبل هیچ موجودی ندارند، به سال جدید منتقل نمی‌کند.
  • بخش «روش انتقال چک‌های در جریان وصول»:
    • حالت اول: طرف حساب افتتاحیه: چک‌های پاس نشده به حساب "تراز افتتاحیه" منتقل می‌شوند.
    • حالت دوم: طرف حساب اشخاص: (پیش‌فرض) چک‌های پاس نشده مستقیماً به حساب شخص صادرکننده/گیرنده در سال جدید منتقل می‌شوند.
  • لیست کشویی «روش محاسبه سود و زیان و موجودی انبار»:
    • میانگین: (استاندارد) میانگین وزنی نرخ خرید کالا در سال قبل مبنا قرار می‌گیرد.
    • نرخ خرید آخر: آخرین قیمتی که کالا خریداری شده مبنا قرار می‌گیرد.
    • نرخ یک تا دوازده: یکی از قیمت‌های فروش تعریف شده را به عنوان ارزش پایه در نظر می‌گیرد.
  • کادر «تاریخ شروع سال مالی»: کاربر باید تاریخ اولین روز سال جدید (مثلاً 1403/01/01) را وارد کند.

روند عملیات پشت صحنه

  1. ساخت دیتابیس فیزیکی.
  2. کپی ساختار جداول (بدون داده).
  3. انتقال تعاریف پایه (کالاها، اشخاص و...).
  4. محاسبه موجودی کالا: سیستم تک‌تک حواله‌ها و رسیدها را بررسی کرده و یک سند "موجودی اول دوره" ثبت می‌کند.
  5. محاسبه مانده اشخاص: سیستم بدهکاری و بستانکاری تمام افراد را جمع زده و به سال جدید می‌آورد.
  6. انتقال چک‌ها: چک‌های باز (پاس نشده) عیناً به سال جدید کپی می‌شوند.
  7. محاسبه سود و زیان: سیستم سود سال قبل را محاسبه کرده و سند سود/زیان انباشته یا جاری را صادر می‌کند.

فصل چهارم: پشتیبان‌گیری و بازیابی

در پنجره «تهیه فایل پشتیبان» که از داخل همین ماژول یا هنگام خروج باز می‌شود:

  • مسیرهای ذخیره‌سازی: دو مسیر مجزا (مثلاً یکی روی هارد دیسک و یکی روی فلش مموری) قابل تنظیم است.
  • زمان‌بندی: کاربر می‌تواند تعیین کند که در روزهای خاصی از هفته و در ساعات خاصی، سیستم به صورت خودکار پشتیبان تهیه کند.
  • حذف خودکار: گزینه‌ای وجود دارد که فایل‌های قدیمی‌تر از (مثلاً 30 روز) را پاک می‌کند.
  • دکمه "تهیه فایل پشتیبان در این لحظه": همان لحظه یک فایل فشرده و رمزگذاری شده از اطلاعات ساخته می‌شود.

فصل پنجم: ده مثال عملی برای تسلط بر ماژول

💡 مثال ۱: راه‌اندازی اولیه نرم‌افزار برای فروشگاه جدید
  1. به منوی «تنظیم سیستم» > «عملیات پایگاه داده» بروید.
  2. دکمه «جدید» را بزنید.
  3. در نام پایگاه داده تایپ کنید: Store1.
  4. مسیر را روی درایو D:\Data تنظیم کنید.
  5. دکمه تایید را بزنید.
💡 مثال ۲: ایجاد شعبه دوم با کالاها و قیمت‌های یکسان
  1. نام را Branch2 بگذارید.
  2. تیک «کپی اطلاعات از بانک اطلاعات» را بزنید.
  3. از لیست کشویی، بانک Store1 را انتخاب کنید.
  4. تمام تیک‌های کپی را فعال نگه دارید و تایید کنید.
💡 مثال ۳: بستن سال مالی ۱۴۰۲ و رفتن به ۱۴۰۳ (روش استاندارد)
  1. روی دکمه «سال مالی جدید» کلیک کنید.
  2. نام بانک جدید را Mali1403 بگذارید.
  3. تاریخ شروع را 1403/01/01 وارد کنید.
  4. روش محاسبه موجودی را روی «میانگین» بگذارید.
  5. تایید کنید و تا پایان پر شدن نوار پیشرفت صبر کنید.
💡 مثال ۴: بستن سال مالی با تورم بالا (ارزش‌گذاری به نرخ روز)

در فرم ایجاد سال مالی جدید، در قسمت روش محاسبه موجودی انبار، به جای میانگین، گزینه «نرخ خرید آخر» را انتخاب کنید.

💡 مثال ۵: خانه‌تکانی انبار (حذف کالاهای مرده)

تیک گزینه «حذف کالاهای با موجودی صفر از اطلاعات پایه» را فعال کنید تا کالاهای بدون گردش منتقل نشوند.

💡 مثال ۶: تغییر نام شرکت در سال جدید

در کادر «نام مالی و عملیاتی کسب و کار»، نام جدید را وارد کنید (مثلاً "شرکت بازرگانی امید - سهامی خاص").

💡 مثال ۷: ایجاد بکاپ دستی قبل از عملیات حساس

در پنجره لیست بانک‌ها، بانک فعلی را انتخاب کرده و دکمه «پشتیبان» و سپس «تهیه فایل پشتیبان در این لحظه» را بزنید.

💡 مثال ۸: کپی اطلاعات فقط برای مشتریان (بدون کالا)

دکمه «جدید» را بزنید، تیک کپی را فعال کنید اما تیک‌های مربوط به کالا و انبار را بردارید و فقط تیک مشتریان را بگذارید.

💡 مثال ۹: رفع خطای "مسیر نامعتبر"

روی دکمه سه نقطه (...) کلیک کرده و پوشه‌ای جدید در درایوی که فضای خالی دارد بسازید و انتخاب کنید.

💡 مثال ۱۰: انتقال چک‌ها به حساب افتتاحیه

گزینه روش انتقال چک را روی «طرف حساب افتتاحیه» قرار دهید تا نام پرداخت کننده چک‌ها در سال جدید "حساب افتتاحیه" باشد.

تنظیمات شبکه

راهنمای کاربری فرم «تنظیمات شبکه»

۱.مقدمه و مسیر دسترسی

این بخش از نرم‌افزار به منظور مدیریت، نظارت و تثبیت پارامترهای حیاتی پروتکل TCP/IP کارت‌های شبکه متصل به سیستم طراحی شده است. هدف اصلی این فرم، تسهیل فرآیند تغییر آدرس‌دهی شبکه از حالت پویا (Dynamic/DHCP) به حالت ایستا (Static) است که برای عملکرد صحیح نرم‌افزارهای تحت شبکه و پایگاه داده، امری ضروری محسوب می‌شود.

برای دسترسی به این فرم عملیاتی، کاربر می‌بایست از صفحه اصلی نرم‌افزار، وارد نوار منوی بالای صفحه شده و منوی «تنظیم سیستم» را باز نماید. سپس از زیرمنوی باز شده، گزینه «تنظیمات شبکه» را انتخاب کند. با کلیک بر روی این گزینه، پنجره‌ای با عنوان «تنظیمات شبکه» در مرکز صفحه نمایش ظاهر خواهد شد.

تنظیم سیستم > تنظیمات شبکه


2. رابط کاربری و تحلیل بصری

پنجره «تنظیمات شبکه» دارای ساختاری تک‌ستونی و لایه‌بندی شده از بالا به پایین است که به سه بخش اصلی تقسیم می‌شود:

بخش اول: لیست انتخاب سخت‌افزار (گروه «کارتهای شبکه فعال»)

در بالاترین قسمت فرم، یک کادر گروه‌بندی با عنوان «کارتهای شبکه فعال» قرار گرفته است. درون این کادر، یک لیست نمایشگر وجود دارد که وظیفه آن اسکن و نمایش تمام آداپتورهای شبکه (Network Adapters) موجود بر روی سیستم عامل ویندوز است.

  • ستون «نام»: در این ستون، نام فنی و تجاری کارت شبکه (مثلاً Realtek PCIe GBE Family Controller) نمایش داده می‌شود.
  • ستون «وضعیت»: این ستون وضعیت فعلی کارت شبکه را نشان می‌دهد. نرم‌افزار به صورت هوشمند کارت شبکه‌ای که بهترین رابط ارتباطی فعلی است را شناسایی کرده و عبارت «فعال» را در مقابل آن درج می‌کند.
  • عملکرد تعاملی: کاربر با کلیک چپ ماوس بر روی هر سطر از این لیست، آن کارت شبکه را به عنوان «هدف» انتخاب می‌کند. به محض انتخاب، رنگ سطر تغییر کرده (معمولاً آبی می‌شود) و اطلاعات بخش میانی فرم بلافاصله به‌روزرسانی می‌شود تا جزئیات همان کارت را نمایش دهد.

بخش دوم: داشبورد اطلاعاتی (گروه «مشخصات شبکه»)

در بخش میانی فرم، کادری با عنوان «مشخصات شبکه» تعبیه شده است. این بخش صرفاً جهت نمایش وضعیت فعلی کارت شبکه انتخاب‌شده در لیست بالا می‌باشد. این قسمت شامل ۵ ردیف اطلاعاتی مجزا است که هر ردیف دارای یک عنوان آبی رنگ است:

  1. ردیف نوع آدرس‌دهی (DHCP/STATIC):
    • عنوان: DHCP/STATIC
    • عملکرد: اگر کارت شبکه آی‌پی خود را به صورت خودکار از مودم یا روتر دریافت کند، عبارت DHCP با رنگ آبی نمایش داده می‌شود. اگر آی‌پی دستی ست شده باشد، عبارت Static نمایش داده می‌شود.
  2. ردیف آدرس آی‌پی (IP):
    • عنوان: IP
    • عملکرد: آدرس آی‌پی نسخه ۴ (IPv4) فعلی کارت شبکه را نمایش می‌دهد (مانند 192.168.1.50). این مقدار دقیقاً همان آدرسی است که سیستم در حال حاضر با آن در شبکه شناخته می‌شود.
  3. ردیف ماسک زیرشبکه (SubNet Mask):
    • عنوان: SubNet Mask
    • عملکرد: الگوی تفکیک بخش شبکه و بخش میزبان را نمایش می‌دهد (معمولاً 255.255.255.0).
  4. ردیف دروازه پیش‌فرض (Gateway):
    • عنوان: Gateway
    • عملکرد: آدرس آی‌پی مودم یا روتر اصلی شبکه را نمایش می‌دهد. این آدرس دروازه خروج اطلاعات از کامپیوتر به بیرون است.
  5. ردیف آدرس دی‌ان‌اس (DNS IP):
    • عنوان: DNS IP
    • عملکرد: آدرس سروری که وظیفه تبدیل نام دامنه به آی‌پی را دارد نمایش می‌دهد.

بخش سوم: نوار ابزار عملیاتی (پنل پایین)

در پایین‌ترین قسمت فرم، یک نوار ابزار قرار دارد که حاوی دو دکمه اصلی برای تعامل کاربر است:

  • دکمه «خروج»:
    • آیکون: دارای نماد خروج (معمولاً درب یا ضربدر).
    • موقعیت: سمت چپ پنل.
    • عملکرد: با کلیک بر روی این دکمه، پنجره تنظیمات شبکه بسته شده و کاربر به فرم اصلی برنامه باز می‌گردد.
  • دکمه «تبدیل به آی پی ثابت»:
    • آیکون: دارای نماد تیک سبز رنگ.
    • موقعیت: سمت راست پنل.
    • عملکرد: این دکمه مهم‌ترین وظیفه فرم را بر عهده دارد که تثبیت آی‌پی جاری است.

۳.تحلیل دقیق روند عملیات و رویدادها

رویداد باز شدن فرم:

به محض اینکه کاربر منوی تنظیمات شبکه را کلیک می‌کند، سیستم به صورت خودکار تمام سخت‌افزارهای شبکه را جستجو می‌کند. اگر کارت شبکه‌ای یافت شود که در حال تبادل داده است (کارت شبکه اصلی)، سیستم آن را در لیست «کارتهای شبکه فعال» به صورت انتخاب‌شده در می‌آورد و عبارت «فعال» را جلوی آن می‌نویسد. بلافاصله، مشخصات فنی آن (آی‌پی، گیت‌وی و...) در کادرهای آبی رنگ بخش میانی بارگذاری می‌شود.

رویداد انتخاب از لیست:

اگر کاربر روی نام یک کارت شبکه دیگر در لیست کلیک کند، تمام مقادیر آبی رنگ در بخش «مشخصات شبکه» پاک شده و با اطلاعات جدید آن کارت شبکه خاص جایگزین می‌شوند. این امکان به کاربر اجازه می‌دهد تا وضعیت تمام کارت‌های شبکه (حتی کارت‌های مجازی یا غیرفعال) را بررسی کند.

رویداد کلیک بر روی دکمه «تبدیل به آی پی ثابت»:

این رویداد، فرآیند اصلی فرم است و طی مراحل زیر اجرا می‌شود:

  1. اعتبارسنجی اولیه: سیستم ابتدا بررسی می‌کند که آیا آدرس آی‌پی نمایش داده شده معتبر است یا خیر (باید بزرگتر از 0.0.0.0 باشد). اگر آی‌پی نامعتبر باشد (مثلاً کابل شبکه قطع باشد)، پیامی با عنوان «کارت شبکه انتخاب شده فعال نمی باشد!» نمایش داده شده و عملیات متوقف می‌شود.
  2. بررسی انتخاب: سیستم چک می‌کند که حتماً یک سطر از لیست بالا انتخاب شده باشد. اگر انتخابی صورت نگرفته باشد، پیام «کارت شبکه ای انتخاب نشده است!» صادر می‌شود.
  3. اصلاح مقادیر خالی: اگر به هر دلیلی مقادیر Gateway یا DNS خالی باشند، سیستم به صورت پیش‌فرض مقدار 192.168.1.1 را برای آنها در نظر می‌گیرد تا از بروز خطا در تنظیمات ویندوز جلوگیری شود.
  4. تاییدیه کاربر: یک کادر پرسشی باز می‌شود: «آیا از انجام این عملیات مطمئن هستید؟». کاربر باید دکمه Yes را انتخاب کند.
  5. اجرای عملیات سیستمی: نرم‌افزار با استفاده از دسترسی‌های ویندوز، تنظیمات کارت شبکه انتخاب شده را از حالت DHCP (دریافت خودکار) خارج کرده و مقادیر فعلی (IP, Subnet, Gateway, DNS) را به صورت Static (دستی) در ویندوز ذخیره می‌کند.
  6. نتیجه:
    • در صورت موفقیت: پیام «آی پی سیستم شما از حالت داینامیک به استاتیک تغییر یافت» نمایش داده می‌شود. سپس اطلاعات لیست و مشخصات مجدداً بازخوانی (Refresh) می‌شود.
    • در صورت خطا: پیام «خطا در انجام عملیات!» نمایش داده می‌شود.

۴.مثال عملی: تثبیت آی‌پی برای سرور فروشگاه

💡 سناریو تثبیت آدرس IP

فرض کنید شما نرم‌افزار را روی کامپیوتری نصب کرده‌اید که قرار است به عنوان "سرور" عمل کند. این کامپیوتر در حال حاضر آی‌پی 192.168.1.20 را به صورت خودکار از مودم گرفته است. شما می‌خواهید آی‌پی 192.168.1.20 را برای همیشه روی این سیستم ثابت کنید تا با ریستارت شدن تغییر نکند.

  1. ورود: در فرم اصلی برنامه، روی منوی «تنظیمات» کلیک کرده و گزینه «تنظیمات شبکه» را انتخاب کنید.
  2. بررسی لیست: به کادر بالا («کارتهای شبکه فعال») نگاه کنید. روی نام کارت شبکه‌ای که در ستون «وضعیت» آن کلمه «فعال» نوشته شده است کلیک چپ کنید.
  3. بررسی مشخصات: به کادر پایین («مشخصات شبکه») نگاه کنید. مقابل DHCP/STATIC احتمالاً نوشته شده DHCP و مقابل IP عدد 192.168.1.20 را مشاهده می‌کنید.
  4. اجرای عملیات: حال بر روی دکمه بزرگ پایین فرم با عنوان «تبدیل به آی پی ثابت» کلیک کنید.
  5. تایید: پنجره‌ای باز می‌شود و می‌پرسد «آیا از انجام این عملیات مطمئن هستید؟». دکمه Yes (بله) را بزنید.
  6. اتمام: پس از نمایش پیغام «آی پی سیستم شما از حالت داینامیک به استاتیک تغییر یافت»، آن را OK کنید.
  7. بررسی نهایی: اکنون جلوی DHCP/STATIC کلمه Static نوشته شده است. این یعنی آی‌پی شما روی 192.168.1.20 قفل شده است.

نکته مهم

این عملیات پایداری شبکه را برای نرم‌افزار تضمین می‌کند و از قطع شدن ارتباط کلاینت‌ها با سرور به دلیل تغییر آی‌پی جلوگیری می‌نماید.

تیکتهای من

تیکتهای من (سوابق درخواستهای پشتیبانی و پاسخ پشتیبان مهسان سیستم)

کاربر گرامی،

این بخش به شما کمک می‌کند تا بر تمام اجزای پنجره «تیکت‌های من» مسلط شوید. این پنجره مانند صندوق پیام‌های شماست که تمام سوابق درخواست‌های پشتیبانی، سوالات فنی و پاسخ‌های کارشناسان مهسان در آن نگهداری می‌شود.


۱.نحوه ورود به بخش سوابق تیکت‌ها

برای دسترسی به این بخش، از منوی بالای نرم‌افزار روی گزینه «آموزش و پشتیبانی» کلیک کرده و سپس گزینه «تیکت‌های من» را انتخاب نمایید.

آموزش و پشتیبانی > تیکت‌های من


۲.تشریح دقیق اجزای پنجره

پنجره‌ای که باز می‌شود دارای سه بخش اصلی است: نوار ابزار بالایی، لیست تیکت‌ها (بخش میانی) و نوار پایینی.

ناحیه اول: نوار ابزار و فیلترینگ (بالای پنجره)

در این قسمت ابزارهایی برای مدیریت نمایش و به‌روزرسانی اطلاعات تعبیه شده است:

  • دکمه استعلام آنلاین (آیکون کره زمین و فلش):
    • مکان: سمت راستِ بالای فرم.
    • عملکرد: اگرچه سیستم به محض ورود به فرم به صورت خودکار اطلاعات را به‌روز می‌کند، اما شما می‌توانید هر زمان که مایل بودید روی این دکمه کلیک کنید. با زدن این دکمه، نرم‌افزار به سرور مرکزی متصل شده و بررسی می‌کند آیا پاسخ جدیدی برای تیکت‌های باز شما ارسال شده است یا خیر.
    • نکته: برای عملکرد صحیح این دکمه، اتصال به اینترنت الزامی است.
  • فیلتر «فقط تیکت‌های باز» (دکمه رادیویی):
    • توضیح: دایره کوچکی که به صورت پیش‌فرض انتخاب شده است.
    • کاربرد: وقتی این گزینه فعال باشد، لیست تیکت‌ها خلوت‌تر شده و فقط تیکت‌هایی را نشان می‌دهد که هنوز در جریان هستند یا پاسخ داده شده‌اند. تیکت‌های قدیمی که بسته شده‌اند نمایش داده نمی‌شوند.
  • فیلتر «همه تیکت‌ها» (دکمه رادیویی):
    • کاربرد: اگر به دنبال سوابق قدیمی و تیکت‌های بسته شده می‌گردید، این گزینه را انتخاب کنید تا تمام تاریخچه مکاتبات شما نمایش داده شود.
  • دکمه «جستجو» (آیکون ذره‌بین):
    • کاربرد: پس از تغییر دکمه‌های رادیویی (فیلترها)، باید روی این دکمه کلیک کنید تا لیست بر اساس انتخاب جدید شما بازسازی شود.

ناحیه دوم: لیست تیکت‌ها (بخش میانی)

این بخش اصلی‌ترین قسمت فرم است که هر تیکت را در یک کادر مستطیلی مجزا نمایش می‌دهد. اطلاعات هر کادر عبارتند از:

  • شماره پیگیری:
    • توضیح: یک عدد یکتا (مثلاً 140256) که در گوشه سمت راست بالای هر کادر با رنگ آبی نوشته شده است.
    • اهمیت: این کد شناسه تیکت شماست. در تماس‌های تلفنی با پشتیبانی، اعلام این کد باعث سرعت در پیگیری می‌شود.
  • زمان ارسال:
    • توضیح: تاریخ و ساعت دقیق ثبت تیکت (مثلاً 1402/10/12 14:30).
  • دپارتمان گیرنده:
    • توضیح: واحدی که تیکت را برای آن ارسال کرده‌اید (مانند: پشتیبانی، فروش، مالی).
  • وضعیت تیکت:
    • توضیح: مهمترین فیلد این فرم که با رنگ‌های مختلف وضعیت فعلی را نشان می‌دهد:
      • قرمز (در انتظار بررسی): تیکت به سرور رسیده اما هنوز کارشناس آن را باز نکرده است.
      • بنفش (در حال بررسی): کارشناس تیکت را دیده و در حال کار روی آن است.
      • سبز (پاسخ داده شده): کارشناس پاسخ شما را ارسال کرده است. باید وارد جزئیات شوید تا پاسخ را ببینید.
      • آبی (بسته شده): فرآیند پشتیبانی این تیکت به پایان رسیده است.
  • موضوع تیکت:
    • توضیح: عنوانی که شما هنگام ارسال تیکت انتخاب کرده بودید.
  • گزینه «نمایش جزئیات تیکت»:
    • ظاهر: متنی با رنگ سبز در گوشه سمت چپ کادر.
    • عملکرد: با کلیک روی این نوشته (یا دابل کلیک روی هر جای کادر)، وارد صفحه مکالمه می‌شوید. در آنجا می‌توانید متن کامل پاسخ کارشناس، فایل‌های ضمیمه شده و تاریخچه چت را ببینید و در صورت نیاز پاسخ مجدد ارسال کنید.

ناحیه سوم: نوار خروج (پایین پنجره)

  • دکمه «خروج»: با کلیک روی این دکمه، پنجره بسته می‌شود. (کلید میانبر: Esc).

💡 بررسی پاسخ تیکت

سناریو: فرض کنید شما ساعتی پیش تیکتی با موضوع «عدم چاپ فاکتور» ارسال کرده‌اید. اکنون می‌خواهید ببینید آیا پاسخی دریافت شده است یا خیر.

  1. ورود: از منوی «آموزش و پشتیبانی»، روی «تیکت‌های من» کلیک کنید.
  2. انتظار برای به‌روزرسانی: پنجره باز می‌شود. چند لحظه صبر کنید (نشانگر موس ممکن است به حالت ساعت شنی درآید). برنامه به صورت خودکار به اینترنت وصل شده و وضعیت‌ها را چک می‌کند.
  3. بررسی لیست: به لیست نگاه کنید. اولین کادر (بالاترین) مربوط به آخرین تیکت شماست. موضوع تیکت را چک کنید: «عدم چاپ فاکتور». به فیلد «وضعیت تیکت» نگاه کنید.
    • حالت اول: اگر نوشته بود «در انتظار بررسی» (رنگ قرمز)، یعنی هنوز پاسخی نیامده است. می‌توانید بعداً مراجعه کنید.
    • حالت دوم: اگر نوشته بود «پاسخ داده شده» (رنگ سبز)، یعنی راه حل ارسال شده است.
  4. مشاهده پاسخ: فرض کنیم وضعیت «سبز» است. روی نوشته سبز رنگ «نمایش جزئیات تیکت» در گوشه چپ همان کادر کلیک کنید.
  5. مطالعه راه حل: پنجره جدیدی باز می‌شود. در کادر پایین، متن پاسخ کارشناس را می‌بینید (مثلاً: "لطفا کابل پرینتر را جدا کرده و مجددا وصل کنید...").
  6. پاسخ مجدد (اختیاری): اگر مشکل حل نشد، در همان پنجره جزئیات، می‌توانید در کادر پایین متن جدیدی بنویسید (مثلاً: "انجام دادم ولی حل نشد") و دکمه «ارسال پاسخ» را بزنید.
  7. خروج: پس از اتمام کار، دکمه خروج را بزنید تا به منوی اصلی برگردید.

ارسال تیکت جدید

ارسال تیکت فوری

کاربر گرامی،

این راهنما تمام جزئیات فرم «ارسال تیکت فوری» را با دقت تشریح می‌کند. این فرم پل ارتباطی مستقیم شما با تیم پشتیبانی فنی مهسان سیستم است. طراحی این فرم به گونه‌ای است که در کمترین زمان، دقیق‌ترین اطلاعات را منتقل نماید.


۱.نحوه دسترسی به فرم

آموزش و پشتیبانی > ارسال تیکت جدید

از منوی بالای نرم‌افزار، روی گزینه «آموزش و پشتیبانی» کلیک کنید. از زیرمنوی باز شده، گزینه «ارسال تیکت جدید» را انتخاب نمایید.


۲.تشریح بخش‌های مختلف پنجره ارسال تیکت

این پنجره از چهار ناحیه اصلی تشکیل شده است که به ترتیب از بالا به پایین شرح داده می‌شوند:

ناحیه اول: اطلاعات شناسایی (پنل بالایی)

در بالاترین قسمت فرم، اطلاعاتی به صورت خودکار پر شده‌اند اما قابل ویرایش هستند. این اطلاعات به پشتیبان کمک می‌کند تا بداند با چه کسی صحبت می‌کند.

  • برچسب شناسه (کد آبی رنگ سمت راست):
    • توضیح: در سمت راست، یک کد عددی/حروفی آبی رنگ و درشت مشاهده می‌کنید.
    • عملکرد: این «شناسه سخت‌افزاری» سیستم شماست. این کد به صورت خودکار تولید شده و قابل تغییر نیست. پشتیبان با این کد سیستم شما را در سرور شناسایی می‌کند.
  • کادر متنی «نام فروشگاه»:
    • توضیح: نام موسسه یا فروشگاه شما که در تنظیمات اولیه نرم‌افزار وارد شده است.
    • عملکرد: اگر می‌خواهید تیکت با نام دیگری ثبت شود، می‌توانید این متن را تغییر دهید. با فشردن کلید Enter، نشانگر تایپ به کادر بعدی می‌رود.
  • کادر متنی «نام صاحب امتیاز»:
    • توضیح: نام مدیر یا مسئول اصلی نرم‌افزار.
    • عملکرد: حتماً نام شخصی را وارد کنید که در صورت نیاز به تماس تلفنی، در دسترس باشد.
  • کادر متنی «تلفن واتس‌آپ»:
    • توضیح: شماره موبایلی که روی آن واتس‌آپ فعال دارید.
    • اهمیت: در بسیاری از مواقع، پاسخ‌های کوتاه یا فایل‌های راهنما ممکن است به این شماره ارسال شود.
  • کادر متنی «تلفن ثابت»:
    • توضیح: شماره تماس محل کار شما به همراه کد شهر.
  • لیست کشویی «ارسال تیکت به»:
    • توضیح: این لیست تعیین می‌کند تیکت شما به دست کدام دپارتمان برسد.
    • گزینه‌ها: شامل مواردی مثل «پشتیبانی»، «فروش آنلاین»، «امور مالی»، «برنامه‌نویسی» و غیره است.
    • نکته مهم: انتخاب صحیح این گزینه (مثلاً انتخاب "امور مالی" برای سوالات مربوط به تمدید قرارداد) باعث می‌شود پاسخ شما بسیار سریع‌تر داده شود.
  • کادر متنی «موضوع تیکت»:
    • توضیح: یک جمله کوتاه که مشکل را توصیف کند (مثلاً: "خطا در بستن حساب‌ها").
    • محدودیت: حداکثر ۱۰۰ کاراکتر می‌توانید در این بخش بنویسید.

ناحیه دوم: قوانین و هشدارها (کادر گروهی بالا)

زیر بخش اطلاعات شناسایی، یک کادر با عنوان «لطفا به موارد زیر توجه فرمائید» وجود دارد.

  • محتوا: شامل ۶ بند مهم است که نکات کلیدی پشتیبانی را یادآوری می‌کند (مانند لزوم ارسال عکس از خطا، دانلود نرم‌افزار Anydesk برای ریموت شدن، و نحوه پیگیری).
  • عملکرد: این متن فقط خواندنی است و قابل ویرایش نیست. پیشنهاد می‌شود قبل از ارسال تیکت، یک‌بار این موارد را مطالعه کنید.

ناحیه سوم: متن اصلی درخواست (کادر میانی)

بزرگترین بخش فرم، کادری است با عنوان «لطفا توضیحات کامل خود را در این قسمت درج کنید».

  • توضیح: اینجا فضای اصلی شما برای نوشتن است.
  • نحوه استفاده: مشکل را با جزئیات کامل شرح دهید. بگویید چه کاری انجام می‌دادید که خطا رخ داد؟ متن دقیق پیام خطا چیست؟ اگر پیشنهادی دارید، با جزئیات بنویسید.
  • پیش‌فرض: عبارت "با سلام" به صورت پیش‌فرض نوشته شده است.

ناحیه چهارم: فایل‌های ضمیمه (پایین صفحه)

در پایین صفحه، کادری با عنوان «فایل‌های ضمیمه» وجود دارد. ارسال تصویر از خطا یا فایل اکسل مشکل‌دار، روند حل مشکل را بسیار تسریع می‌کند.

  • دکمه «ضمیمه فایل»:
    • ظاهر: دکمه‌ای با تصویر یک پوشه باز شده.
    • عملکرد: با کلیک روی این دکمه، پنجره‌ای باز می‌شود تا فایلی (عکس یا مستندات) را از کامپیوتر خود انتخاب کنید.
    • ظرفیت: شما مجاز هستید تا ۵ فایل را ضمیمه کنید. هر بار که دکمه را بزنید و فایلی انتخاب کنید، نام فایل در یکی از ۵ جایگاه خالی روبروی دکمه نمایش داده می‌شود.
  • مدیریت فایل‌های انتخاب شده:
    • اگر اشتباهاً فایلی را انتخاب کردید، روی نام آن فایل (که جلوی دکمه ضمیمه نوشته شده) راست کلیک کنید.
    • از منوی باز شده، گزینه «حذف» را انتخاب کنید تا آن فایل از لیست پیوست‌ها پاک شود.
    • گزینه «ویرایش» به شما اجازه می‌دهد فایل دیگری را جایگزین فایل فعلی کنید.

ناحیه پنجم: دکمه‌های عملیاتی (نوار ابزار پایین)

در پایین‌ترین قسمت فرم، دو دکمه اصلی قرار دارد:

  • دکمه «ارسال تیکت»:
    • ظاهر: دکمه‌ای با آیکون تیک سبز رنگ.
    • عملکرد: پس از اطمینان از صحت اطلاعات، این دکمه را بزنید.
    • فرآیند: برنامه ابتدا چک می‌کند تمام فیلدهای ضروری (نام، تلفن، متن) پر شده باشند. سپس شروع به ارسال اطلاعات و فایل‌ها به سرور می‌کند.
    • نتیجه: پس از ارسال موفق، پیامی حاوی «شماره پیگیری» به شما نمایش داده می‌شود.
  • دکمه «انصراف»:
    • ظاهر: دکمه‌ای با آیکون ضربدر قرمز.
    • عملکرد: پنجره را بدون ارسال هیچ اطلاعاتی می‌بندد.

💡 مثال عملی: ثبت تیکت برای خطای فاکتور

سناریو: آقای احمدی، حسابدار فروشگاه «هایپر مارکت ستاره»، هنگام ثبت یک فاکتور فروش با پیامی ناشناس مواجه می‌شود و نمی‌تواند فاکتور را ذخیره کند. او می‌خواهد این مشکل را گزارش دهد.

  1. ورود: آقای احمدی در صفحه اصلی نرم‌افزار، منوی «آموزش و پشتیبانی» را باز کرده و روی «ارسال تیکت جدید» کلیک می‌کند.
  2. بررسی اطلاعات: فرم باز می‌شود. او می‌بیند که نام فروشگاه و نام خودش (مدیر) به درستی از سیستم خوانده شده است.
  3. ویرایش تلفن: شماره موبایل نمایش داده شده قدیمی است. او روی کادر «تلفن واتس‌آپ» کلیک می‌کند، شماره قدیمی را پاک کرده و شماره جدید خود (0912...) را وارد می‌کند. سپس کلید Enter را می‌زند.
  4. انتخاب واحد: نشانگر روی لیست «ارسال تیکت به» قرار می‌گیرد. چون مشکل فنی است، گزینه «پشتیبانی» را انتخاب می‌کند و Enter می‌زند.
  5. موضوع: در کادر «موضوع تیکت» می‌نویسد: خطا هنگام ذخیره فاکتور فروش.
  6. متن اصلی: در کادر توضیحات بزرگ می‌نویسد: "با سلام. وقتی کالای 'روغن مایع' را به فاکتور اضافه می‌کنم و دکمه ثبت را می‌زنم، پیغام خطایی با کد 502 ظاهر می‌شود و فاکتور ذخیره نمی‌گردد. لطفاً راهنمایی کنید."
  7. ضمیمه کردن عکس: او روی دکمه «ضمیمه فایل» کلیک می‌کند. پنجره انتخاب فایل باز می‌شود. او به درایو D رفته و فایل Error.jpg را انتخاب و Open می‌کند. اکنون عبارت D:\Error.jpg در خط اول روبروی دکمه نمایش داده می‌شود.
  8. ارسال: او روی دکمه «ارسال تیکت» کلیک می‌کند.
  9. پایان: پس از چند لحظه، پیامی ظاهر می‌شود: "تیکت شما با موفقیت ارسال شد. شماره پیگیری: 1402500"

اطلاعیه ها

اطلاعیه ها (کانال ارتباطی مهسان سیستم با کاربران)

کاربر گرامی،

این بخش راهنمای دقیق استفاده از پنجره «اطلاعیه‌ها» است. این پنجره کانال ارتباطی مستقیم شما با شرکت مهسان سیستم است که از طریق آن می‌توانید از آخرین اخبار، نسخه‌های جدید نرم‌افزار، تغییرات قوانین مالیاتی و نکات آموزشی مطلع شوید.


۱.پیش‌نیاز مهم: اتصال به اینترنت

از آنجا که اطلاعات این بخش مستقیماً از سرور مرکزی شرکت خوانده می‌شود، اتصال کامپیوتر شما به اینترنت الزامی است.

هشدار اتصال

اگر اینترنت قطع باشد، با کلیک روی منو، پیغامی مبنی بر «عدم امکان برقراری ارتباط با سرور» دریافت خواهید کرد و پنجره باز نمی‌شود.

۲.نحوه دسترسی به بخش اطلاعیه‌ها

برای مشاهده اطلاعیه‌ها، مراحل زیر را دنبال کنید:

آموزش و پشتیبانی > اطلاعیه ها

  1. در پنجره اصلی نرم‌افزار، به نوار منوی بالای صفحه بروید.
  2. روی گزینه «آموزش و پشتیبانی» کلیک کنید.
  3. از لیست باز شده، گزینه «اطلاعیه ها» را انتخاب نمایید.

۳.تشریح اجزای پنجره اطلاعیه‌ها

پنجره‌ای که باز می‌شود، طراحی ساده اما کاربردی دارد تا شما بتوانید به سرعت به محتوا دسترسی پیدا کنید. اجزای این پنجره به شرح زیر است:

الف) ناحیه لیست اطلاعیه‌ها (جدول اصلی)

بخش اعظم صفحه را یک جدول یا لیست تشکیل می‌دهد که حاوی سطرها و ستون‌های اطلاعاتی است.

  • ستون «شماره» یا «ردیف»: شناسه یکتای هر اطلاعیه را نشان می‌دهد. معمولاً اطلاعیه‌ها با شماره‌های بالاتر، جدیدتر هستند.
  • ستون «تاریخ»: تاریخ انتشار اطلاعیه را به صورت شمسی (مثلاً 1402/10/15) نمایش می‌دهد. این ستون به شما کمک می‌کند تا تازگی خبر را ارزیابی کنید.
  • ستون «عنوان» یا «متن خلاصه»: تیتر اصلی خبر یا خلاصه‌ای از موضوع اطلاعیه در این قسمت نمایش داده می‌شود (مثلاً: "نسخه جدید 14.04 منتشر شد" یا "تغییرات سامانه مودیان").

ب) ناحیه نمایش متن کامل (پنل جزئیات)

با کلیک بر روی هر ردیف در جدول بالا، متن کامل و توضیحات دقیق آن اطلاعیه در کادر پایین پنجره ظاهر می‌شود.


۴.ویژگی‌های خودکار (Auto-PopUp)

نرم‌افزار هوشمند مهسان به گونه‌ای طراحی شده که اگر اطلاعیه بسیار مهمی وجود داشته باشد که شما هنوز آن را ندیده‌اید، در هنگام ورود اولیه به نرم‌افزار (Login)، این پنجره به صورت خودکار باز شود.

  • در این حالت، سیستم شماره آخرین اطلاعیه خوانده شده توسط شما را با شماره آخرین اطلاعیه موجود در سرور مقایسه می‌کند. اگر اطلاعیه جدیدی وجود داشته باشد، آن را به شما نمایش می‌دهد.

💡 بررسی خبر به‌روزرسانی مالیاتی

سناریو: فرض کنید اداره مالیات قوانین جدیدی برای سامانه مودیان وضع کرده است. شما شنیده‌اید که نرم‌افزار مهسان آپدیت جدیدی برای سازگاری با این قوانین ارائه کرده است. می‌خواهید از صحت این خبر و جزئیات تغییرات مطلع شوید.

  1. بررسی اینترنت: ابتدا مطمئن شوید که کابل شبکه متصل است یا وای‌فای سیستم روشن است و به اینترنت دسترسی دارید.
  2. ورود به منو: در صفحه اصلی برنامه، منوی «آموزش و پشتیبانی» را باز کنید.
  3. انتخاب گزینه: روی گزینه «اطلاعیه ها» کلیک کنید.
  4. مکث کوتاه: چند لحظه صبر کنید (در این زمان برنامه در حال دانلود اطلاعات از سرور است).
  5. بررسی لیست: پنجره باز می‌شود. به بالای لیست نگاه کنید (معمولاً جدیدترین‌ها در بالا هستند).
  6. یک ردیف با تاریخ امروز (مثلاً 1402/12/01) می‌بینید که در ستون متن آن نوشته شده: "اطلاعیه مهم: نسخه هماهنگ با تغییرات جدید سامانه مودیان منتشر شد".
  7. مطالعه جزئیات: روی این ردیف کلیک کنید.
  8. خواندن متن کامل: در کادر پایین صفحه، متن کامل را می‌خوانید: "کاربران گرامی، نسخه 14.05 جهت رفع خطای شناسه کالا و هماهنگی با الگوی جدید صورتحساب‌ها آماده دانلود است. لطفا از منوی «دریافت آخرین نسخه» اقدام به بروزرسانی نمایید."
  9. اقدام بعدی: حالا که مطمئن شدید، دکمه «خروج» را می‌زنید تا پنجره بسته شود و سپس به سراغ منوی آپدیت می‌روید.

دریافت آخرین نسخه

بروزرسانی آنلاین نرم‌افزار به آخرین ورژن.

وب سایت مهسان سیستم

دسترسی سریع به سایت شرکت.

صورتحساب پشتیبانی

مشاهده و پرداخت آنلاین فاکتور تمدید پشتیبانی.

درباره این نرم افزار

✨ هوشمندی در مدیریت، دقت در محاسبه ✨

معرفی نرم‌افزار جامع مالی مهسان

📌 پیشینه و اعتبار ما

مسیر نوآوری ما از سال ۱۳۷۹ با تکیه بر دانش متخصصان «شرکت مهندسی کامپیوتر مهسان سیستم پارسا» آغاز شد. با مدیریت مهندس احسان قناد، این سیستم از سال ۱۳۸۰ روانه بازار گشت و امروز با گذشت بیش از دو دهه، به یکی از معتبرترین راهکارهای نرم‌افزاری در صنف پوشاک، فروشگاه‌های زنجیره‌ای و سوپرمارکت‌ها تبدیل شده است.


⭐ افتخارات و تاییدیه ها

نرم‌افزار جامع مالی مهسان با افتخار دارای مجوز و تاییدیه رسمی از «شورای عالی انفورماتیک کشور» می‌باشد که تضمین‌کننده استانداردها و کیفیت فنی این محصول در سطح ملی است.


🚀 فراتر از یک نرم‌افزار؛ دستیار هوشمند کسب‌وکار شما

نرم‌افزار مهسان تنها محدود به یک صنف خاص نیست؛ این سیستم جامع برای تمامی مشاغل طراحی شده و قابلیت‌های منحصربه‌فردی را ارائه می‌دهد:

  • مکانیزه کردن کامل فروش و انبارگردانی با سیستم بارکدینگ.
  • مدیریت دقیق کالاها با استفاده از کدینگ اختصاصی و شماره سریال (ایده‌آل برای کالاهای دارای گارانتی).
  • قابلیت ویژه Sync آفلاین: مدیریت هوشمند شعب و انتقال داده‌ها بین مرکز و فروشگاه‌ها در کمتر از یک دقیقه، حتی بدون نیاز به اینترنت دائمی.

🌱 همراه شما در مسیر رشد

هدف ما در مهسان سیستم، فراتر از فروش نرم‌افزار است؛ ما در تلاشیم تا با ارائه ابزارهای نوین، سهمی در شکوفایی اقتصاد شما و اعتلای میهن عزیزمان داشته باشیم.


🤝 با ما در ارتباط باشید:

مدیر عامل: مهندس احسان قناد

🌐 وب‌سایت: www.mahsansystem.ir
📧 ایمیل‌ها: info@mahsansystem.ir | ehsan.mahsan@gmail.com

حق استفاده از این نرم افزار

مشاهده اطلاعات لایسنس و مالک نرم‌افزار.

خروج

بستن امن نرم‌افزار و تهیه نسخه پشتیبان خودکار (در صورت تنظیم).